اگرچه از نظر نظامی این غزوه به ابعاد کامل خود نرسید، اما پیامدهایی داشت که موجب آشفتگی در دولت اسلامی شد و رسوایی منافقان را به بار آورد. افزون بر این، قوانینی تثبیت‌کننده را در پی داشت که به جامعه اسلامی نشانی از شرافت، کرامت و پاکی جان‌ها می‌بخشید.

Though militarily it did not assume its full dimension, this Ghazwah had certain implications that brought about a state of turbulence within the Islamic State, and resulted in disgracefulness to clothe in the hypocrites. Moreover, it entailed enactment of consolidating legislations that attached an impression of nobility, dignity and purity of souls to the Islamic community.

در دومین روز ماه شعبان به پیامبر ﷺ خبر رسید که حارث بن ضرار، رئیس بنی المصطلق، با گروهی از مردانش و برخی از اعراب دیگر برای حمله به مدینه آماده شده است. بُریده بن الحُصَیب الاسلمی بی‌درنگ برای تحقیق درباره این خبرها فرستاده شد. او با ابی ضرار گفتگو کرد و ابی ضرار قصد جنگ خود را تأیید کرد. سپس [حارث] جاسوسی را فرستاد تا موقعیت مسلمانان را بررسی کند، اما او دستگیر و کشته شد. پیامبر ﷺ یارانش را فراخواند و به آنان دستور داد برای جنگ آماده شوند. پیش از حرکت، زید بن حارثه مأمور شد که به امور مدینه رسیدگی کند و کارهای آن را سامان دهد. کافران با شنیدن خبر آمدن مسلمانان هراسان شدند و اعرابی که با آنان همراه بودند، پیمان‌شکنی کرده و جان خود را برداشته گریختند. پرچم مهاجران به ابوبکر سپرده شد و پرچم انصار به سعد بن عُبادَه داده شد. دو لشکر در چاهی به نام مُرَیسیع اردو زدند. تیراندازی به مدت یک ساعت ادامه یافت، سپس مسلمانان به سوی دشمن هجوم برده و جنگی آغاز شد که با پیروزی کامل مسلمانان پایان یافت. عده‌ای کشته شدند، زنان و کودکان کافران به اسارت گرفته شدند و غنیمت فراوانی نصیب مسلمانان گردید. تنها یک مسلمان به اشتباه به دست یکی از انصار کشته شد. در میان اسیران، جُوَیریه دختر حارث، رئیس کافران، بود. پیامبر ﷺ با او ازدواج کرد و به احترام این پیوند، مسلمانان صد تن دیگر از اسیران دشمن را که اسلام آورده بودند آزاد کردند، و آنان پس از آن «خویشاوندان پیامبر ﷺ» نامیده شدند.

News reached the Prophet (Peace be upon him) on Sha‘ban 2nd. to the effect that the chief of Bani Al-Mustaliq, Al-Harith bin Dirar had mobilised his men, along with some Arabs, to attack Madinah. Buraidah bin Al-Haseeb Al-Aslami was immediately despatched to verify the reports. He had some words with Abi Dirar, who confirmed his intention of war. He later sent a reconnoiterer to explore the positions of the Muslims but he was captured and killed. The Prophet (Peace be upon him) summoned his men and ordered them to prepare for war. Before leaving, Zaid bin Haritha was mandated to see to the affairs of Madinah and dispose them. On hearing the advent of the Muslims, the disbelievers got frightened and the Arabs going with them defected and ran away to their lives. Abu Bakr was entrusted with the banner of the Emigrants, and that of the Helpers went to Sa‘d bin ‘Ubada. The two armies were stationed at a well called Muraisi. Arrow shooting went on for an hour, and then the Muslims rushed and engaged with the enemy in a battle that ended in full victory for the Muslims. Some men were killed, women and children of the disbelievers taken as captives, and a lot of booty fell to the lot of the Muslims. Only one Muslim was killed by mistake by a Helper. Amongst the captives was Juwairiyah, daughter of Al-Harith, chief of the disbelievers. The Prophet (Peace be upon him) married her and, in compensation, the Muslims had to manumit a hundred others of the enemy prisoners who embraced Islam, and were then called the Prophet’s in-laws.

عبدالله بن أُبیّ، منافقِ بدسرشتی بود که از کینه‌ی اسلام و مسلمانان سرشار بود، زیرا معتقد بود که پیامبر ﷺ او را از رهبری‌اش بر اوس و خزرج محروم کرده است؛ دو قبیله‌ای که پیش از آن بر پیامبری محمد ﷺ و سروری او بر خود توافق کرده بودند.

‘Abdullah bin Ubai, a terrible hypocrite was full of rancour against Islam and the Muslims because he believed that the Prophet (Peace be upon him) had dispossessed him of his leadership over Al-Aws and Al-Khazraj, two clans already agreed on the Prophethood of Muhammad (Peace be upon him) and his masterhood over them.

عبدالله کی کینه‌توزی پیش از آن‌که وانمود به اسلام کند آشکار شده بود. پس از جنگ بدر، ادعای مسلمانی کرد، اما در ژرفای دلش همچنان آن دشمن هولناک خدا و پیامبرش ﷺ و همه مؤمنان به‌طور کلی باقی ماند. تنها هدفش همواره کاشتن بذر تفرقه در جامعهٔ مسلمانان و تضعیف آرمان این دین آسمانی تازه بود. رفتار خیانت‌بارش همه‌جا دیده می‌شد، اما در تلاش‌های شیطانی‌اش برای ایجاد آشفتگی و اختلاف میان مسلمانان در جنگ احد به‌روشنی نمایان بود. نفاق و فریبکاری‌اش زمانی ابعاد جدی و زشتی به خود گرفت که اندکی پیش از خطبهٔ نماز جمعهٔ پیامبر ﷺ در میان مسلمانان برمی‌خاست و با تمسخر به آنان می‌گفت: «این فرستادهٔ خداست که خداوند به وسیلهٔ او شما را گرامی داشته است، پس باید او را یاری کنید، از او فرمان ببرید و به سخنش گوش دهید»، و سپس می‌نشست. پس از جنگ احد نیز در روز جمعه همین کار را کرد. آن‌قدر گستاخ و جسور بود که سخنانش بی‌هیچ تردیدی بوی کینهٔ ریشه‌دار می‌داد، تا جایی که برخی از مسلمانان با سرزنش، ردای او را گرفتند و او را خاموش کردند. او بی‌درنگ با سخنان زشت و تمسخرآمیز بیرون رفت. یکی از انصار در دروازهٔ مسجد به او برخورد و به او دستور داد بازگردد و از فرستاده ﷺ بخواهد که برای او از خداوند آمرزش بطلبد، اما او پاسخ داد که هرگز نمی‌خواسته او برایش آمرزش بخواهد. افزون بر این، با بنی‌نضیر، قبیلهٔ دیگری از یهودیان، ارتباط پنهانی برقرار کرد و آنان را به هم‌پیمانی با خود تشویق کرد و یاری‌شان را وعده داد؛ همهٔ این‌ها در تلاش بی‌وقفه‌اش در فرایندی طولانی از توطئه و دسیسه علیه مسلمانان بود. سخنان خداوند دربارهٔ کردارهای خیانت‌بار و تلاش‌های هراس‌انگیزش در جنگ خندق آمد تا به‌روشنی بر این شیوهٔ نفاق گواهی دهد:

‘Abdullah’s rancour had appeared before he feigned Islam. Following the battle of Badr, he made pretensions of being a Muslim, but deep at heart, he remained that terrible enemy of Allâh, His Messenger; and all the believers, in general. His sole target had always been to sow the seeds of dissension in the Muslim community, and undermine the cause of the new heavenly religion it has. His treacherous behaviour could be witnessed everywhere but was strikingly evident in his wicked attempts at creating a state of confusion and diamongst the Muslims at Uhud Battle. His hypocrisy and deceit assumed serious and ugly dimensions when he used to stand up among the Muslims shortly before the Prophet’s Friday speech, and mockingly say to them: “This is the Messenger of Allâh, who has honoured you with Allâh, so you have got to support, obey and listen to him,” and then he would sit down. He did the same following Uhud Battle on Friday. He was so rude and presumptuous that his words smacked unmistakingly of deeply-rooted rancour, so that some of the Muslims took him by his cloak reproachingly and silenced him. He immediately left, uttering rude and mocking words. A Helper met him at the Mosque gate and ordered him to return and beg the Messenger for Allâh’s forgiveness, but he retorted that he had never wanted him to ask for that. He, moreover, conducted clandestine contacts with Bani Nadir, another tribe of Jews, encouraging them to make alliance with him and promising support for them; all of this in his ceaseless efforts in a long process of conspiracy and intrigue hatched against the Muslims. Allâh’s Words as regards his treacherous acts and awe-inspiring attempts during the Trench Battle came to testify quite clearly to this mode of hypocrisy:

در این غزوه، منافقان نزدیک بود میان خود مسلمانان نوعی تفرقه ایجاد کنند، همراه با تهمتی جدی و زشت علیه خود پیامبر ﷺ. خلاصه آنکه رفتارشان ترجمه‌ای واقعی از سخن خداوند بود:

During this Ghazwah, the hypocrites almost managed to create a sort of discord among the Muslims themselves, coupled with a serious and ugly slander against the Prophet (Peace be upon him) himself. In short, their behaviour was an authentic translation of Allâh’s Words:

• «اگر آنان همراه شما بیرون می‌آمدند، جز آشفتگی بر شما نمی‌افزودند، و در میان شما شتابان به این سو و آن سو می‌رفتند (و فساد می‌پراکندند) و در میان شما فتنه‌انگیزی می‌کردند…» [۹:۴۷].

• “Had they marched out with you, they would have added to you nothing except disorder, and they would have hurried about in your midst (spreading corruption) and sowing sedition among you …” [9:47].

میان مهاجرین و انصار بر سر توطئه‌ها و نیات شومی که منافقان طراحی کرده بودند نزدیک بود نزاعی درگیرد. پیامبر (ﷺ) آنان را سرزنش کرد و رفتار نادرستشان را چیزی توصیف کرد که بوی اعمال دوران جاهلیت می‌دهد. منافقان، که عبدالله بن أُبَیّ سرکرده‌شان بود، از این‌که مسلمانان در برابر نقشه‌های خصمانه و دسیسه‌های شرورانه‌ای که پشت درهای بسته بافته می‌شد ایستادگی نشان داده بودند خشمگین شدند و سوگند خوردند که «عزیزترین‌ها، پست‌ترین‌ها را از مدینه بیرون خواهند راند». و افزودند: «آنان (مسلمانان) بر ما فزونی یافته‌اند و زمین ما را با ما تقسیم کرده‌اند. اگر سگت را فربه کنی، تو را خواهد خورد.» وقتی این سخنان به پیامبر (ﷺ) گزارش شد، عمر، صحابی بزرگوار، اجازه خواست تا ابن أُبَیّ را بکشد. پیامبر (ﷺ) طبعاً این پیشنهاد را رد کرد، به این دلیل که شایسته پیامبر (ﷺ) نیست که متهم شود قوم خود را می‌کشد. بلکه در حرکتی غیرمنتظره، از عمر خواست که اعلام حرکت کند. او با یارانش دو روز راه رفت تا آن‌که خورشید بسیار گرم شد. آنان توقف کردند و به خواب رفتند؛ تدبیری زیرکانه برای منحرف کردن توجه مردمش از رویداد پیشین. پسر عبدالله از آن رفتار زشت پدرش آگاه شد و چون کاروان به مدینه رسید، شمشیر کشید و مانع ورود پدرش به شهر شد، تا آن‌که او اعتراف کرد و اعلام نمود که خود پست‌ترین شهروندان مدینه است و پیامبر (ﷺ) والاترین آنان. بدین‌سان آن لاف و گزاف به سر خودش بازگشت. همچنین نقل شده است که آن پسر آماده بود اگر پیامبر (ﷺ) می‌خواست، پدرش را بکشد.

A quarrel was about to break out between the Emigrants and the Helpers on account of plots and evil intentions designed by the hypocrites. The Prophet (Peace be upon him) told them off describing their misbehaviour as something smacking of pre-Islamic practices. They, hypocrites with ‘Abdullah bin ‘Ubai at their head, were furious for the challenge which the Muslims showed towards the hostile plans and vicious intrigues woven behind closed doors, and swore “the most honourable will expel the meanest out of Madinah,” and added: “They (the Muslims) have outnumbered and shared us our land. If you fatten your dog, it will eat you.” When that talk was reported to the Prophet (Peace be upon him), ‘Umar, a venerable Companion, asked for permission to have Ibn ‘Ubai killed. The Prophet (Peace be upon him) naturally turned down his proposal on the grounds that it did not become of a Prophet (Peace be upon him) to be accused of killing his people. He, on the contrary in an unexpected move, asked ‘Umar to announce departure. He marched with his men for two days until the sun grew too hot. They stopped and fell asleep, a clever attempt at diverting his people’s attention from the previous event. ‘Abdullah’s son heard of that vile of his father and as the party reached Madinah, he drew his sword and barred his father’s entry into the town until he had confessed and declared that he himself was the meanest of the citizens of Madinah and the Prophet (Peace be upon him) the most honourable of them. Thus the boast recoiled on his head. It was also reported that the son was ready to kill his father if the Prophet (Peace be upon him) had wanted him to.

این ماجرای بسیار دردناک در بازگشت پیامبر ﷺ از غزوه بنی مُصطلَق رخ داد. لشکر مسلمانان ناچار شد یک شب در مکانی نزدیک مدینه توقف کند. در این غزوه، پیامبر ﷺ همسر بزرگوار و توانمند خود، عایشه (رضی الله عنها) را همراه داشت. اتفاقاً عایشه (رضی الله عنها) برای قضای حاجت، مسافتی دور از اردوگاه بیرون رفت. هنگام بازگشت متوجه شد که گردنبند خود را جایی گم کرده است. آن گردنبند ارزش چندانی نداشت، اما چون به امانت از یکی از دوستانش گرفته بود، عایشه (رضی الله عنها) دوباره برای جستجوی آن بیرون رفت. وقتی بازگشت، با اندوه و شرمساری بسیار دید که لشکر با شتری که او بر آن سوار بود، حرکت کرده است؛ زیرا افرادی که مراقب هودج بودند، گمان کرده بودند که او در هودج است، چون آن زمان لاغر، بسیار جوان و سبک‌وزن بود. عایشه (رضی الله عنها) درمانده نشست و گریست تا آنکه خواب بر او چیره شد. صفوان بن مُعطّل، از مهاجران، که در پشت لشکر می‌آمد، او را شناخت، زیرا پیش از نزول آیه حجاب او را دیده بود. او بی‌آنکه کلمه‌ای با وی سخن بگوید، عایشه را بر شتر خود سوار کرد و به مدینه آورد، و خود پیاده در پشت شتر می‌رفت. منافقان مدینه به رهبری عبدالله بن أُبَیّ بن سَلول کوشیدند از این ماجرا سوءاستفاده کنند و تهمتی شرم‌آور علیه عایشه (رضی الله عنها) پراکنده کنند، و متأسفانه برخی از مسلمانان نیز در آن درگیر شدند. پس از ورود به مدینه، پیامبر ﷺ با یارانش مشورت کرد و آنان نظرات گوناگونی ارائه دادند، از جدا شدن از همسر تا نگه داشتن او. این ماجرا نزدیک بود جنگی میان دو گروه رقیب، أوس و خزرج، برانگیزد، اما میانجی‌گری پیامبر ﷺ هر دو طرف را در همان لحظه خاموش کرد. عایشه (رضی الله عنها) که از شایعاتی که در میان مردم می‌چرخید بی‌خبر بود، بیمار شد و یک ماه در بستر ماند. پس از بهبودی، او از آن تهمت باخبر شد و برای کسب خبری درست، از پیامبر اجازه گرفت تا به خانه پدر و مادرش برود. سپس به گریه افتاد و دو روز و یک شب بی‌وقفه و بی‌خواب گریست، به طوری که احساس می‌کرد جگرش در حال پاره شدن است. پیامبر ﷺ در آن حال به دیدارش آمد و پس از گواهی دادن به یگانگی الله، به او فرمود: «اگر تو بی‌گناهی، الله تو را تبرئه خواهد کرد، وگرنه باید از او طلب آمرزش و عفو کنی.» او از گریه بازایستاد و از پدر و مادرش خواست که از طرف او سخن بگویند، اما آنان سخنی برای گفتن نداشتند. پس خودش پیش‌قدم شد و گفت: «اگر بگویم بی‌گناهم، و الله می‌داند که قطعاً بی‌گناهم، شما باورم نخواهید کرد؛ و اگر چیزی را اعتراف کنم که الله می‌داند من از آن بی‌گناهم، شما باورم خواهید کرد. آن‌گاه جز سخن پدر یوسف، یعقوب، چیزی ندارم که به آن پناه ببرم:

This extremely painful incident took place on the Prophet’s return from the expedition against Bani Mustaliq. The Muslim army had to halt for a night at a place, a short distance from Madinah. In this expedition, the Prophet (Peace be upon him) was accompanied by his noble and talented wife, ‘Aishah (May Allah be pleased with her) As it so happened, ‘Aishah (May Allah be pleased her) went out some distance from the camp to attend to the call of nature. When she returned, she discovered that she had dropped her necklace somewhere. The necklace itself was of no great value, but as it was a loan from a friend, ‘Aishah (May Allah be pleased her) went out again to search for it. On her return, to her great grief and mortification, the army had already marched away with the camel she was riding, her attendants thinking that she was in the litter as she was then thin, very young and light of weight. In her helplessness she sat down and cried till sleep overpowered her. Safwan bin Mu‘attal, an Emigrant, who was coming in the rear recognized her as he had seen her before the verse enjoining the veil was revealed, and brought her on his camel to Madinah without saying a single word to her, himself walking behind the animal. The hypocrites of Madinah led by ‘Abdullah bin ‘Ubai bin Salul, sought to make capital out of this incident and spread a malicious scandal against ‘Aishah (May Allah be pleased her) and unfortunately some of the Muslims also became involved in it. On arrival in Madinah, the Prophet (Peace be upon him) held counsel with his Companions, who pronounced different opinions ranging from divorce to retention. The incident almost roused a fight between two rival factions, Al-Aws and Al-Khazraj, but the Prophet’s intervention silenced both parties on the sport. ‘Aishah (May Allah be pleased with her) unaware of the rumours being circulated, fell ill and was confined to bed for a month. On recovering, she heard of the slander and took permission to go and see her parents seeking authentic news. She then burst into tears and stayed for two days and one sleepless night ceaselessly weeping to such an extent that she felt her liver was about to rip open. The Prophet (Peace be upon him) visited her in that situation, and after testifying to the Oneness of Allâh he told her, “If you are innocent, Allâh will acquit you, otherwise, you have to beg for His forgiveness and pardon.” She stopped weeping and asked her parents to speak for her, but they had nothing to say, so she herself took the initiative and said “Should I tell you I am innocent, and Allâh knows that I am surely innocent, you will not believe me; and if I were to admit something of which, Allâh knows, I am innocent, you will believe me, then I will have nothing to make recourse to except the words of the father of Prophet Yusuf (Joseph):