مشرکان مکہ در مکانی به نام وادی المُحَصَّب گرد آمدند و پیمانی علیه بنی هاشم و بنی المطلب بستند. آنان تصمیم گرفتند هیچ داد و ستدی با ایشان نداشته باشند و هیچ گونه وصلت و ازدواجی با ایشان نکنند. روابط اجتماعی، دیدار و حتی گفت‌وگو با محمد ﷺ و یاورانش قطع می‌شد تا آنکه پیامبر ﷺ را برای کشتن به ایشان تحویل دهند. متن اعلامیه ایشان که برای بنی هاشم مجازات‌های بی‌رحمانه‌ای در نظر گرفته بود، توسط مردی بت‌پرست به نام بغیض بن عامر بن هاشم نوشته شد و سپس در کعبه آویخته شد. پیامبر ﷺ بر بغیض نفرین کرد و دست او بعدها فلج شد.
The pagans of Makkah held a meeting in a place called Wadi Al-Muhassab, and formed a confederation hostile to both Bani Hashim and Bani Al-Muttalib. They decided not to have any business dealings with them nor any sort of inter-marriage. Social relations, visits and even verbal contacts with Muhammad (Peace be upon him) and his supporters would discontinue until the Prophet (Peace be upon him) was given up to them to be killed. The articles of their proclamation, which had provided for merciless measures against Bani Hashim, were committed to writing by an idolater, Bagheed bin ‘Amir bin Hashim and then suspended in Al-Ka‘bah. The Prophet (Peace be upon him) invoked Allâh’s imprecations upon Bagheed, whose hand was later paralysed.
ابوطالب با خرد و آرامی وضعیت را سنجید و تصمیم گرفت به درهای در حاشیه شرقی مکه پناه ببرد. بنی‌هاشم و بنی‌المطلب که از او پیروی کردند، از آغاز محرم سال هفتم بعثت پیامبر ﷺ تا سال دهم، یعنی مدت سه سال، در گذرگاهی تنگ (شِعب ابی‌طالب) محصور ماندند. این محاصره‌ای خفه‌کننده بود. تقریباً هیچ خوراکی به آنان نمی‌رسید و محصوران سختی‌های بسیار متحمل می‌شدند. مشرکان هر کالای خوراکی را که وارد مکه می‌شد می‌خریدند، مبادا به دست کسانی برسد که در شِعب بودند؛ آنان چنان در تنگنا بودند که ناچار برگ درختان و پوست جانوران می‌خوردند. فریاد کودکانی که از گرسنگی رنج می‌بردند به روشنی شنیده می‌شد. جز در چند مورد، که مقدار اندکی خوراک به‌طور پنهانی توسط برخی مکیان دلسوز به آنان رسانده شد، چیزی برای خوردن به دستشان نمی‌رسید. در «ماه‌های حرام» — ماه‌هایی که به‌طور سنتی جنگ و درگیری در آنها متوقف می‌شد — از محل محصوری خود بیرون می‌آمدند و خوراکی را که از بیرون مکه می‌آمد خریداری می‌کردند. حتی در آن هنگام نیز کالاهای خوراکی به‌ناحق گران‌تر از حد عادی فروخته می‌شد، به‌طوری که توان مالی آنان برای دستیابی به آن کفاف نمی‌داد.
Abu Talib wisely and quietly took stock of the situation and decided to withdraw to a valley on the eastern outskirts of Makkah. Banu Hashim and Banu Al-Muttalib, who followed suit, were thus confined within a narrow pass (Shi‘b of Abu Talib), from the beginning of Muharram, the seventh year of Muhammad’s mission till the tenth year, viz., a period of three years. It was a stifling siege. The supply of food was almost stopped and the people in confinement faced great hardships. The idolaters used to buy whatever food commodities entered Makkah lest they should leak to the people in Ash-Shi‘b, who were so overstrained that they had to eat leaves of trees and skins of animals. Cries of little children suffering from hunger used to be heard clearly. Nothing to eat reached them except, on few occasions, some meagre quantities of food were smuggled by some compassionate Makkans. During ‘the prohibited months’ — when hostilities traditionally ceased, they would leave their confinement and buy food coming from outside Makkah. Even then, the food stuff was unjustly overpriced so that their financial situation would fall short of finding access to it.
حکیم بن حزام روزی در راه بود تا گندم را پنهانی برای عمه‌اش خدیجه (رضی الله عنها) ببرد که ابوجهل سر راهش را گرفت و خواست مانعش شود. تنها زمانی که البختری میانجی شد، حکیم توانست به مقصد برسد. ابوطالب به امنیت جانی برادرزادهاش بسیار نگران بود. هر وقت مردم برای خواب می‌رفتند، از پیامبر ﷺ می‌خواست که در جای او بخوابد، اما وقتی همه به خواب می‌رفتند، به او دستور میداد جایش را عوض کند و جای دیگری بخوابد؛ همه‌ی این کارها برای فریب دادن هر قاتل احتمالی بود.
Hakeem bin Hizam was once on his way to smuggle some wheat to his aunt Khadijah (May Allah be pleased with her) when Abu Jahl intercepted and wanted to debar him. Only when Al-Bukhtari intervened, did Hakeem manage to reach his destination. Abu Talib was so much concerned about the personal safety of his nephew. Whenever people retired to sleep, he would ask the Prophet (Peace be upon him) to lie in his place, but when all the others fell asleep, he would order him to change his place and take another, all of which in an attempt to trick a potential assassin.
با وجود همه دشواری‌ها، محمد ﷺ بر راه خود پایدار ماند و عزم و شجاعتش هرگز سست نشد. او همچنان به کعبه می‌رفت و آشکارا نماز می‌گزارد. از هر فرصتی بهره می‌برد تا به بیگانگانی که برای تجارت یا حج در ماه‌های حرام و در فصل‌های ویژه اجتماعات به مکه می‌آمدند، دعوت کند.
Despite all odds, Muhammad (Peace be upon him) persisted in his line and his determination and courage never weakened. He continued to go to Al-Ka‘bah and to pray publicly. He used every opportunity to preach to outsiders who visited Makkah for business or on pilgrimage during the sacred months and special seasons of assemblies.
این وضعیت در نهایت میان گروه‌های مختلف مکه اختلاف ایجاد کرد؛ گروه‌هایی که از راه خویشاوندی نسبی با محاصره‌شدگان پیوند داشتند. پس از سه سال محاصره و در ماه محرم، سال دهم رسالت محمد ﷺ، پیمان شکسته شد. هشام بن عمرو که شبانه و پنهانی مقداری خوراک به بنی‌هاشم می‌رساند، نزد زهیر بن ابی‌امیه مخزومی رفت و او را سرزنش کرد که در برابر آن رفتار غیرقابل تحمل با دایی‌هایش در تبعید تسلیم شده است. زهیر خود را ناتوان خواند، اما موافقت کرد که با هشام همکاری کند و گروه فشاری تشکیل دهد که رهایی تبعیدیان را تضمین کند. بر پایه انگیزه پیوندهای خویشاوندی مادری، گروهی پنج‌نفره پدید آمد که قصد داشتند پیمان را لغو کنند و همه بندهای مربوط به آن را باطل اعلام نمایند. آنان عبارت بودند از: هشام بن عمرو، زهیر بن ابی‌امیه، المطعم بن عدی، ابوالبختری و زمعة بن الأسود. تصمیم گرفتند در محل گردهمایی خود دیدار کنند و مأموریت خودخواسته‌شان را از همان حرم خانه خدا آغاز کنند. زهیر پس از هفت بار طواف، همراه یارانش نزد مردمی که آنجا گرد آمده بودند رفت و آنان را به سبب برخورداری از امکانات زندگی سرزنش کرد، در حالی که خویشاوندانشان از بنی‌هاشم بر اثر گرسنگی و تحریم اقتصادی در حال هلاکت بودند. سوگند خوردند که دست برنخواهند داشت تا آنکه طومار تحریم پاره شود و پیمان یکباره از میان برود. ابوجهل که در آن نزدیکی ایستاده بود پاسخ داد که هرگز پاره نخواهد شد. زمعه خشمگین شد و ابوجهل را به دروغگویی متهم کرد و افزود که پیمان بسته شده و طومار بدون جلب رضایت آنان نوشته شده است. ابوالبختری میانجی‌گری کرد و از زمعه پشتیبانی نمود. المطعم بن عدی و هشام بن عمرو نیز راستگویی دو همراهشان را تأیید کردند. ابوجهل که با ترفندی حیله‌گرانه می‌خواست این جدال داغ را که با اهداف بدخواهانه‌اش در تضاد بود خاتمه دهد، پاسخ داد که این موضوع پیش‌تر، در زمان و مکانی دیگر، حل شده است.
This situation ultimately created dissension amongst the various Makkan factions, who were tied with the besieged people by blood relations. After three years of blockade and in Muharram, the tenth year of Muhammad’s mission, the pact was broken. Hisham bin ‘Amr, who used to smuggle some food to Bani Hashim secretly at night, went to see Zuhair bin Abi Omaiyah Al-Makhzoumy and reproached him for resigning to that intolerable treatment meted out to his uncles in exile. The latter pleaded impotence, but agreed to work with Hisham and form a pressure group that would secure the extrication of the exiles. On the ground of motivation by uterine relations, there emerged a group of five people who set out to abrogate the pact and declare all relevant clauses null and void. They were Hisham bin ‘Amr, Zuhair bin Abi Omaiya, Al-Mut‘im bin ‘Adi, Abu Al-Bukhtari and Zam‘a bin Al-Aswad. They decided to meet in their assembly place and start their self-charged mission from the very precinct of the Sacred House. Zuhair, after circumambulating seven times, along with his colleagues approached the hosts of people there and rebuked them for indulging in the amenities of life whereas their kith and kin of Bani Hashim were perishing on account of starvation and economic boycott. They swore they would never relent until the parchment of boycott was torn to piece and the pact broken at once. Abu Jahl, standing nearby, retorted that it would never be torn. Zam‘a was infuriated and accused Abu Jahl of telling lies, adding that the pact was established and the parchment was written without seeking their approval. Al-Bukhtari intervened and backed Zam‘a. Al-Mut‘im bin ‘Adi and Hisham bin ‘Amr attested to the truthfulness of their two companions. Abu Jahl, with a cunning attempt to liquidate the hot argument that was running counter to his malicious goals, answered that the issue had already been resolved sometime and somewhere before.
در این میان ابوطالب در گوشهای از مسجد نشسته بود. او آمد تا به آنان خبر دهد که به برادرزادهاش، پیامبر ﷺ، وحیای نازل شده است، مبنی بر اینکه مورچگان تمام آن اعلامیهای را که بوی ستم و تجاوز میداد خوردهاند، جز آن بخشهایی که نام الله بر آنها بود. او اظهار داشت که اگر سخنانش نادرست از آب درآید، حاضر است محمد ﷺ را به آنان تحویل دهد، وگرنه آنان باید از موضع خود بازگردند و تحریم را لغو کنند. قریشیان با درستی این پیشنهاد موافقت کردند. المطعم به دیدن طومار رفت و در آنجا دریافت که مورچگان آن را خوردهاند و چیزی از آن باقی نمانده، جز آن بخشی که نام الله در آن بود.
Abu Talib meanwhile was sitting in a corner of the Mosque. He came to communicate to them that a Revelation had been sent to his nephew, the Prophet (Peace be upon him) to the effect that ants had eaten away all their proclamation that smacked of injustice and aggression except those parts that bore the Name of Allâh. He contended that he would be ready to give Muhammad (Peace be upon him) up to them if his words proved untrue, otherwise, they would have to recant and repeal their boycott. The Makkans agreed to the soundness of his proposition. Al-Mut‘im went to see the parchment and there he did discover that it was eaten away by ants and nothing was left save the part bearing (in the Name of Allâh).
پس از آن، این پیمان‌نامه منسوخ شد و محمد ﷺ و دیگر مسلمانان اجازه یافتند شِعب ابی‌طالب را ترک کرده و به خانه‌های خود بازگردند. در جریان این آزمایش سختی که مسلمانان با آن روبه‌رو شدند، مشرکان فرصت طلایی‌ای داشتند تا نشانه‌ای آشکار از نبوت محمد ﷺ را ببینند (خوردن صحیفه توسط مورچه‌های سفید)، اما متأسفانه آنان از این کار بازایستادند و بر کفر خود افزودند.
The proclamation was thus abrogated, and Muhammad (Peace be upon him) and the other people were permitted to leave Ash-Sh‘ib and return home. In the context of this trial to which the Muslims were subjected, the polytheists had a golden opportunity to experience a striking sign of Muhammad’s Prophethood (the white ants eating away the parchment) but to their miserable lot they desisted and augmented in disbelief:
«و اگر نشانه‌ای ببینند، روی می‌گردانند و می‌گویند: "این جادوی پیوسته است."» [54:2]
• “But if they see a Sign, they turn away, and say ‘This is continuous magic.” [54:2]