نتایج بدِ جنگ احد، اعتبار و آبروی نظامی مسلمانان را نیز به شدت خدشه‌دار کرد. عزت و قدرت آنان در چشم مردم کاسته شد. مشکلات و خطرات در داخل و خارج مدینه همه جا گسترش یافت. یهودیان، منافقان و بادیه‌نشینان آشکارا دشمنی خود را با مسلمانان اعلام کردند و هر یک از این گروه‌ها در پی آن بود که آنان را خوار سازد و سرانجام کل هستی‌شان را نابود کند. نزدیک به دو ماه از این نبرد گذشته بود که بنی اسد برای حمله به مدینه آماده شدند. قبیله‌های عضل و قاره در ماه صفر سال ۴ هجری علیه مسلمانان توطئه کردند و ده تن از یاران پیامبر ﷺ را کشتند. به همین ترتیب بنی عامر نیز علیه آنان نقشه کشید و در نبرد چاه معونه هفتاد تن از یاران کشته شدند. در آن دوره، بنی نضیر پیوسته دشمنی خود را اعلام می‌کردند و در ربیع الاول سال ۴ هجری در توطئه‌ای برای کشتن پیامبر محمد ﷺ دست داشتند. بنی غطفان نیز در جمادی الاولی سال ۴ هجری در آستانه حمله به مدینه بودند.

Uhud’s misfortune left a bad impact on both the credibility and military reputation of the Muslims. Their dignity and power in people’s eyes were impaired. Troubles and dangers spread everywhere in and out of Madinah. The Jews, hypocrites and bedouins declared publicly their enmity to the Muslims and each party was keen on degrading and, in the final place, exterminating their whole existence. Two months had almost passed after this battle, when Banu Asad made preparations to raid Madinah, ‘Udal and Qarah tribes conspired against the Muslims in the month of Safar, 4 A.H. and killed ten of the Prophet ’s Companions. Similarly Banu ‘Amir plotted against them too, and seventy Companions were killed in the battle of Ma‘una Well. During that period, Banu Nadeer kept on announcing their enmity and were involved in a plot to kill the Prophet Muhammad (Peace be upon him) in Rabi‘ Al-Awwal in 4 A.H. Banu Ghatfan were about to attack Madinah in Jumada Al-Ula in 4 A.H.

بدین ترتیب مشاهده می‌کنیم که مسلمانان پس از از دست دادن اعتبار نظامی‌شان در نبرد احد، به هدفی جذاب برای خطرهای بالقوه‌ی گوناگون تبدیل شدند. محمد ﷺ با حکمتی بسیار، توانست آن جریان‌های خصمانه را مهار کند و حتی شأن از دست‌رفته‌ی مسلمانان را بازگرداند و عزت و جایگاه والای تازه‌ای به آنان بخشید. نخستین اقدامی که او در این روند انجام داد، عملیات تعقیب در حمراء الأسد بود که به‌وسیله‌ی آن توانست آبروی نظامی مسلمانان را حفظ کند. او موفق شد شأن و جایگاه هیبت‌انگیز پیروانش را به گونه‌ای بازیابد که یهودیان و منافقان را، هر دو، شگفت‌زده و حتی مبهوت کرد. سپس برای تاج‌گذاری بر این موفقیت‌ها، به اعزام دسته‌ها و مأموریت‌های نظامی پرداخت.

Thus we see that the Muslims turned into an attractive target of several potential dangers after they had lost their military credibility in the battle of Uhud. Muhammad (Peace be upon him) most wisely managed to hold all those hostile currents at bay, and even redeem the lost dignity of the Muslims and gain them anew fresh glory and noble standing. The first initiative he took in this process was Hamra’ Al-Asad pursuit operation, whereby he could retain the Muslim military reputation. He succeeded in recovering his followers’ dignity and awe-inspiring position in such a manner that astonished or even astounded both the Jews and hypocrites, alike, then he proceeded to crown his successful attempts by despatching military errands and missions:

پس از شکست احد، نخستین کسانی که علیه مسلمانان دست به سلاح بردند، بنی اسد بن خزیمه بودند. «سازمان اطلاعاتی» مدینه گزارش داد که طلحه و سلمه، پسران خویلد، گروهی از داوطلبان را برای جنگ با رسول خدا ﷺ گرد آورده‌اند. پیامبر ﷺ بی‌درنگ دسته‌ای صد و پنجاه نفره از انصار و مهاجران را به فرماندهی ابوسلمه اعزام کرد. فرمانده مسلمانان بنی اسد بن خزیمه را در سرزمین خودشان غافلگیر کرد، تلاش‌هایشان را خنثی نمود، آنان را پراکنده ساخت و چهارپایانشان را به غنیمت گرفت. ابوسلمه در بازگشت، به سبب زخمی که در احد برداشته بود، دچار التهاب شد و اندکی پس از آن درگذشت. این سریه در یکم محرم سال چهارم هجری رخ داد.

The first people to take up arms against the Muslims in the aftermath of Uhud reverse were Banu Asad bin Khuzaimah. “The Intelligence Corps” of Madinah reported that Talhah and Salamah, sons of Khuwailid have mustered some volunteers to fight the Messenger of Allâh (Peace b upon him). The Prophet (Peace be upon him) immediately despatched a 150-man-platoon of Helpers and Emigrants headed by Abu Salamah. The Muslim leader took Bani Asad bin Khuzaimah by surprise in their own homeland, neutralized their attempts, dispersed them and captured their cattle. On his return, Abu Salamah had an inflammation of a previous wound he sustained in Uhud, and caused him to die soon after. This expedition took place on Muharram 1st, 4 A.H.

در پنجم همان ماه محرم، سال چهارم هجری، خبر رسید که خالد بن سفیان الهذلی گروهی از مردم را گرد می‌آورد تا به مواضع مسلمانان یورش برد. عبدالله بن أنیس، به فرمان پیامبر ﷺ، برای نابود کردن دشمنان روانه شد.

On the fifth day of the same month Muharram, 4 A.H., it was reported that Khalid bin Sufyan Al-Hudhali was gathering some mob to raid the Muslim positions. ‘Abdullah bin Unais, at the behest of the Prophet (Peace be upon him) set out to destroy the enemies.

لشکرکش مسلمان مدت هجده روز از مدینه دور بود و در این مدت وظیفهٔ خود را با موفقیت انجام داد، سرکردهٔ شورشیان را کشت و سر او را شنبه، هفت روز مانده به پایان محرم، به مدینه بازگرداند. پیامبر ﷺ به عنوان پاداش، چوبدستی‌ای به او داد و فرمود: «این برای تو و من در روز قیامت نشانهٔ شناسایی خواهد بود.» عبدالله در بستر مرگ درخواست کرد که آن چوب در کفن او همراهش باشد.

The Muslim military leader stayed away for eighteen days during which he successfully fulfilled his task, killed the head of the rebels and brought his head back to Madinah on Saturday, seven days before the end of Muharram. The Prophet (Peace be upon him), as a reward, gave him a stick saying “This will function as a sign of recognition for you and me on the Day of Resurrection.” On his death bed, ‘Abdullah requested that the log be with him in his shroud.

در ماه صفر سال چهارم هجری، هیئتی از قبیله‌های عُضَل و قارَہ به مدینه آمدند و از پیامبر ﷺ خواستند که گروهی از یاران را برای آموزش دین به سوی ایشان بفرستد، و ادعا کردند که در میان آنان مسلمانانی وجود دارد. او شش تن از یاران خود را فرستاد؛ و در روایتی دیگر ده تن، که مَرثَد بن ابی‌مَرثَد الغَنَوی سرپرست آنان بود، یا به گفته بخاری، عاصم بن ثابت، جد عاصم بن عمر بن خطاب. چون به محلی به نام الرَّجیع میان رابغ و جده رسیدند، صد تیرانداز از قبیله بنی لِحیان آنجا را محاصره کردند و به آنان حمله بردند. گروه مسلمانان به تپه‌ای بلند به نام فَدفَد پناه بردند و بادیه‌نشینان به آنان پیمان دادند که کشته نخواهند شد. عاصم از فرود آمدن سر باز زد و با آنان جنگید تا خود و شش تن از یارانش کشته شدند. سه مرد باقی ماندند: خبیب، زید بن الدَّثِنّہ و مرد دیگری. بار دیگر بادیه‌نشینان به آنان امان دادند و ایشان پذیرفتند. چون فرود آمدند، بادیه‌نشینان به خیانت آنان را بستند. مرد سوم آنان را به سبب بی‌صداقتی سرزنش کرد و در برابرشان مقاومت نمود، پس او را کشتند. آن دو مرد دیگر که برخی از سران قریش را در بدر کشته بودند، اسیر شدند و در مکه فروخته شدند. نخست خبیب بود که مدتی زندانی ماند و سپس به اتفاق نظر تصمیم گرفته شد که او را به صلیب بکشند. او را از حرم به سوی تَنعیم برای به صلیب کشیدن بردند. او درخواست مهلت کرد تا نماز دو رکعت بگزارد. پس از سلام پایانی، رو به جلادان کرد و گفت: «اگر نمی‌ترسیدم که گمان کنید از مرگ هراسانم، نمازم را طولانی‌تر می‌گزاردم.» از این‌رو، خبیب نخستین کسی بود که سنت خواندن دو رکعت نماز پیش از اعدام را بنیان نهاد. سپس گفت:

In Safar of the fourth year A.H., a delegation from the tribes of ‘Udal and Qarah came to Madinah and asked the Prophet (Peace be upon him) to send a group of Companions to instruct them in religion, claiming the existence of some Muslims among them. He sent six of his Companions, in another version, ten headed by Murthid bin Abi Murthid Al-Ghanawi, or, according to Al-Bukhari, ‘Asim bin Thabit, the grandfather of ‘Asim bin ‘Umar bin Al-Khattab. When they reached a spot called Ar-Raji‘ between Rabigh and Jeddah, a hundred archers of Banu Lihyan clan surrounded the place and attacked them. The delegation of Muslims took shelter on some high ground, Fudfud, and the bedouins offered them a pledge that they would not be killed. ‘Asim refused to come down, instead he fought them until he and six of his companions were killed. Three men were left, Khubaib, Zaid bin Ad-Dathna and another one. Once again, the bedouins offered them a guarantee of safety and they accepted. When they descended, the bedouins treacherously bound them. The third man rebuked them for their insincerity and resisted them so they killed him. The other two men who had killed some notables of Quraish at Badr were taken and sold in Makkah. The first was Khubaib who was detained for some time and then it was unanimously decided to crucify him. He was taken from the Holy Sanctuary to At-Tan‘im for crucifixion. He requested a respite to offer a two-Rak‘a prayer. After the final greeting, he turned to his executioners, and said: “Had I not been afraid that you would think that I was afraid of death, I would have prayed for a long time.” It was then that Khubaib first set the tradition of praying two Rak‘a before being executed. He then said:

واقعهٔ «بئر معونه» که حتی از واقعهٔ الرجیع هولناکتر بود، در همان ماه رخ داد. ابو براء — عامر بن مالک — که به «نیزهبازِ» ملقب بود، به مدینه نزد رسول خدا ﷺ آمد. رسول خدا ﷺ او را به پذیرش اسلام فراخواند، اما او نه پذیرفت و نه رد کرد. او گفت: «ای رسول خدا، اگر برخی از یارانت را نزد مردم نجد بفرستی تا ایشان را به اسلام دعوت کنند، امیدوارم که بپذیرند.» رسول خدا ﷺ فرمود: «از آن میترسم که مردم نجد ایشان را بکشند.» اما او پاسخ داد: «من از ایشان حمایت خواهم کرد.» ابن اسحاق تأیید میکند که چهل مرد به سوی ایشان فرستاده شدند؛ اما صحیح بخاری بیان میدارد که آنان هفتاد نفر بودند. المنذر بن عمرو، از بنیساعده، که به «آزادشدهٔ مرگ» ملقب بود، فرماندهی این گروه را برعهده داشت؛ گروهی که از بهترین و داناترین یاران در قرآن و فقه بودند.

Ma‘una Well tragedy, which was even more horrible than that of Ar-Raji‘, took place in the same month. Abu Bara’ — ‘Amir bin Malik — nicknamed ‘Spear Player’ came to the Messenger of Allâh (Peace be upon him) in Madinah. The Messenger of Allâh (Peace be upon him) called him to embrace Islam but he neither agreed nor refused. He said: “O Messenger of Allâh, if you dispatch some of your Companions to the people of Najd to call them to Islam, I expect them to accept.” “I am afraid the people of Najd willkill them.” Said the Messenger. But he replied, “I will protect them.” Ibn Ishaq confirms that forty men were sent to them; but As-Sahih states that they were seventy — Al-Mundhir bin ‘Amr, one of Bani Sa‘ida, nicknamed ‘Freed to die’ — commanded that group, who were the best and most learned in the Qur’ân and jurisprudence.

در راه نجد، آنان برای تهیه غذای اهل صُفّه، هیزم جمع می‌کردند تا به‌عنوان صدقه بفروشند؛ روزها چنین می‌کردند و شب‌ها به درس و تأمل در معانی قرآن می‌پرداختند. این کار را ادامه دادند تا به چاه معونه رسیدند که چاهی میان بنی عامر، حَرّه و بنی سُلَیم بود. در آنجا اقامت کردند و پیام پیامبر ﷺ را به همراه حرام بن ملحان، برادر أمّ سُلَیم، نزد دشمن خدا، عامر بن طفیل فرستادند. عامر به پیام توجهی نکرد، بلکه به مردی دستور داد تا از پشت به حرام نیزه بزند. هنگامی که نیزه از بدن حرام گذشت و او خون را دید، گفت: «اللهُ أکبر! به پروردگار کعبه که پیروز شدم!» سپس دشمن خدا فوراً بنی عامر را برای جنگ با دیگران فراخواند، اما بنی عامر نپذیرفتند، زیرا تحت حمایت ابو براء بودند. از این رو او به بنی سُلَیم روی آورد و مردم عُصیّه، رِعل و ذَکوان، که از طایفه بنی سُلَیم بودند، به دعوت او پاسخ دادند. یاران پیامبر ﷺ که توسط مشرکان محاصره شده بودند، تا آخرین نفر جنگیدند و همه کشته شدند. تنها بازمانده، کعب بن زید بن نجّار بود که زخمی از میان کشته‌شدگان بیرون آورده شد. او در جنگ خندق به شهادت رسید.

On their way to Najd they used to gather firewood to buy food for the people of ‘Ahl As-Suffah’ as charity by day and study, meditate on the meanings of the Qur’ân by night. They kept on doing that till they arrived at Ma‘una Well — which was a well in between Bani ‘Amir, Harrah and Bani Saleem. They stayed there and sent the Message of the Prophet (Peace be upon him) with Haram bin Milhan, the brother of Umm Sulaim to the enemy of Allâh ‘Amir bin At-Tufail. ‘Amir did not heed the Message but rather ordered a man to spear Haram in the back. When the spear penetrated Haram’s body, he saw the blood and said: “Allâhu Akbar! (i.e. Allâh is the Greatest) By Lord of Al-Ka‘bah I have won!” Then the enemy of Allâh, promptly, called out Bani ‘Amir to fight the rest. Bani ‘Amir refused because they were under the protection of Abu Bara’. Therefore he turned to Bani Saleem for help. The people of ‘Usaiyah, Ri‘al and Dhakwan, who were folks of Bani Saleem, responded to his call. The Companions of the Prophet (Peace be upon him), who were encompassed by idolaters, kept on fighting till they were all killed. The only survivor was Ka‘b bin Zaid bin An-Najjar who was carried wounded from among the dead. It was in Al-Khandaq (the trench) Battle that he was killed.

ما پیش‌تر دربارهٔ رفتار شرم‌آور یهودیان سخن گفته‌ایم، که چگونه همواره تشنهٔ ریختن خون مسلمانان و تضعیف آیین اسلام بودند، با وجود همهٔ پیمان‌ها و تعهداتی که به پیامبر ﷺ داده بودند. رفتار آنان پس از واقعهٔ بنی قینقاع و کشته شدن کعب بن اشرف میان تسلیم و سستی در نوسان بود، و پس از جنگ احد میان شورش همراه با تماس‌های خیانت‌آمیز و پنهانی با قریش و منافقان، به قصد ایجاد اتحادی علیه مسلمانان. آنان که در تاکتیک‌های جنگی بی‌تجربه بودند، به توطئه و دسیسه‌چینی روی آوردند. نخست دشمنی و خصومت آشکار خود را اعلام کردند و انواع حیله‌ها را به کار گرفتند تا به مسلمانان زیان رسانند، اما بسیار مراقب بودند که هیچ‌گونه اقدام خصمانه‌ای آغاز نکنند که ایشان را به جنگ آشکار بکشاند.

We have already spoken about the disgraceful behaviour of the Jews and how they were always thirsting to shed the blood of the Muslims and undermine the cause of Islam despite all the covenants and pledges they had given to the Prophet (Peace be upon him). Their behaviour fluctuated between resignation and slackness after the Banu Qainuqa‘ event and the murder of Ka‘b bin Al-Ashraf, and rebellion coupled with treacherous clandestine contacts with Quraish and the hypocrites in order to establish an alliance against the Muslims after the battle of Uhud. Being inexperienced in war tactics, they resorted to conspiracy and intrigue hatching. They first of all declared open hatred and enmity, and chose to play all sorts of tricks that might harm the Muslims, but were very careful not to initiate any sort of hostilities that might involve them in open war.

پیامبر ﷺ از جانب خود بالاترین درجه صبر را با آنان به کار بست، اما ایشان در کارهای تحریک‌آمیز خود به حدی زیاده‌روی کردند، به‌ویژه پس از حوادث الرجیع و بئر معونه؛ حتی به جان ایشان سوءقصد کردند.

The Prophet (Peace be upon him), on his part, exercised the highest degree of patience with them but they went too far in their provocative deeds, especially after Ar-Raji‘ and Ma‘una Well events; they even made an attempt on his life.

یک بار پیامبر ﷺ همراه برخی از یارانش به قصد دیدار با بنی نضیر رفتند تا از آنان برای پرداخت دیه‌ای که بر عهده‌شان بود و باید به بنی کلب داده می‌شد، یاری بخواهند؛ زیرا عمرو بن امیه ضمری به اشتباه دو مرد را کشته بود. این کار مطابق با مفاد پیمانی بود که هر دو طرف پیش‌تر امضا کرده بودند. آنان چون ماجرا را شنیدند، گفتند در پرداخت دیه شریک خواهند بود و از او و یارانش، ابوبکر، عمر، علی و دیگران خواستند که زیر دیوار خانه‌هایشان بنشینند و منتظر بمانند. یهودیان جلسه‌ی کوتاهی به‌طور خصوصی تشکیل دادند و توطئه کردند که پیامبر ﷺ را بکشند. پلیدترین آنان، عمرو بن جحاش، داوطلب شد که از دیوار بالا رود و سنگ آسیای بزرگی را بر سر او بیندازد. یکی از آنان به نام سلام بن مشکم، ایشان را از ارتکاب چنین جنایتی برحذر داشت و پیش‌بینی کرد که خداوند نقشه‌شان را به او آشکار خواهد کرد، و افزود که چنین کاری نقض آشکار پیمانی خواهد بود که با مسلمانان بسته شده است.

Once the Prophet (Peace be upon him) with some of his Companions set out to see Banu Nadeer and seek their help in raising the blood-money he had to pay to Bani Kalb for the two men that ‘Amr bin Omaiyah Ad-Damari had killed by mistake. All of that was in accordance with the clauses of the treaty that both parties had already signed. On hearing his story they said they would share in paying the blood-money and asked him and his Companions Abu Bakr, ‘Umar, ‘Ali and others to sit under a wall of their houses and wait. The Jews held a short private meeting and conspired to kill the Prophet (Peace be upon him). The most wicked among them, ‘Amr bin Jahsh, volunteered to climb up the wall and drop a large millstone on his head. One of them, Salam bin Mashkam, cautioned them against perpetrating such a crime, predicting that Allâh would divulge their plot to him, and added that such an act would constitute a manifest violation of the pact concluded with the Muslims.

با پیروزی مسالمت‌آمیزی که مسلمانان در یورش بنی‌النضیر به دست آوردند، سلطه‌شان بر مدینه بی‌چون‌وچرا برقرار شد و منافقان به سکوت گراییدند و نیرنگ‌های حیله‌گرانه‌شان را دیگر آشکارا به کار نبردند. در نتیجه پیامبر ﷺ فرصت کافی یافت تا همه توان و نیروی انسانی خود را به سرکوب بادیه‌نشینان صحرا و مهار تحریکات زیانبار و اعمال شرورانه‌شان معطوف کند؛ از جمله کشتن مبلغان او و حتی اندیشیدن به یورش به خود مدینه. در همین میان، گروه‌های پیشاهنگی مسلمانان خبر دادند که دسته‌های بادیه‌نشین از بنی‌محارب و ثعلبةِ غَطَفان در اطراف مدینه در حال گردآمدن‌اند. پیامبر ﷺ همراه مسلمانان با شتاب به سوی تأدیب این راهزنان تازه‌نفس حرکت کرد، در دل‌هایشان هراس افکند و از ارتکاب کردارهای شرورانه بازشان داشت. این عملیات بازدارنده بارها انجام شد و نتایج مؤثری به بار آورد. بادیه‌نشینان سرکش و سنگدل به کوهستان‌ها رانده شدند و مدینه از یورش‌های آنان کاملاً در امان ماند. در بستر این یورش‌ها، شایسته است به یکی از مهم‌ترین آن‌ها توجه ویژه‌ای شود: نبرد ذات‌الرِّقاع (وصله‌ها)، که برخی از عالمان بر آنند در نجد (فلات وسیعی در شبه‌جزیره عربستان) در ربیع‌الثانی یا جمادی‌الاولی سال چهارم هجری رخ داده است. ایشان مدعای خود را چنین استوار می‌کنند که برای سرکوب بادیه‌نشینان سرکش، و برای پاسخ‌گویی به ضرورت‌های رویارویی توافق‌شده با مشرکان، یعنی نبرد کوچک بدر در شعبان سال چهارم هجری، انجام این یورش از نظر راهبردی لازم بود. با این حال، معتبرترین دیدگاه آن است که یورش ذات‌الرِّقاع پس از فتح خیبر روی داد. این را واقعیت حضور ابوهریره و ابوموسی اشعری (خداوند از آن دو خشنود باد) در این نبرد تأیید می‌کند. ابوهریره چند روز پیش از خیبر اسلام آورد، و ابوموسی الأشعری از حبشه (اتیوپی) بازگشت و در خیبر به پیامبر ﷺ پیوست. احکام نماز خوف را که پیامبر ﷺ در غزوهٔ ذات الرقاع خواند، در غزوهٔ عسفان نازل شد، و این بی‌هیچ تردیدی پس از غزوهٔ خندق، در اواخر سال پنجم هجری بود.

With the peaceful victory that the Muslims achieved at Bani An-Nadeer invasion, their control over Madinah was undisputedly established, and the hypocrites receded to a state of silence and stopped their artful machinations publicly. Consequently the Prophet (Peace be upon him) had ample time to direct all his energies and human resources towards suppressing the desert bedouins and curbing their harmful provocations and wicked malicious practices of killing his missionaries and even contemplating an invasion of Madinah itself. Meanwhile, the Muslim scouting groups reported building up of bedouin troops of Bani Muharib and Tha‘labah of Ghatfan around Madinah. The Prophet (Peace be upon him), with the Muslims, hurriedly set out to discipline those new outlaws, cast fear into their hearts and deter them from perpetrating further wicked practices. These deterring operations were carried out repeatedly and did produce effective results. The rebellious hard-hearted desert bedouins were terrorized into the mountains, and Madinah remained completely immune against their raids. In the context of these invasions, it is interesting to draw some prominence to a significant one ¾ Dhat Ar-Riqa‘ (rags) campaign ¾ which some scholars claim, took place in Najd ( a large area of tableland in the Arabian Peninsula) in Rabi‘ Ath-Thani or Jumada Al-Ula, 4 A.H. They substantiate their claim by saying that it was strategically necessary to carry out this campaign in order to quell the rebellious bedouins in order to meet the exigencies of the agreed upon encounter with the polytheists, i.e. minor Badr Battle in Sha‘ban, 4 A.H. The most authentic opinion, however, is that Dhat Ar-Riqa‘ campaign took place after the fall of Khaibar. This is supported by the fact that Abu Hurairah and Abu Musa Al-Ash‘ari (May Allah be pleased with her) witnessed the battle. Abu Hurairah embraced Islam only some days before Khaibar, and Abu Musa Al-Ash‘ari came back from Abyssinia (Ethiopia) and joined the Prophet (Peace be upon him) at Khaibar. The rules relating to the prayer of fear which the Prophet (Peace be upon him) observed at Dhat Ar-Riqa‘ campaign, were revealed at ‘Asfan Invasion and this beyond a shadow of doubt took place after Al-Khandaq (the trench) Battle in late 5 A.H.

هنگامی که مسلمانان قدرت قبایل بیابانی عرب را در هم شکستند و خود را از شرّ آنان مصون داشتند، به آماده‌سازی برای رویارویی با دشمن بزرگشان پرداختند. یک سال از زمانی که با قریش در احد جنگیدند گذشته بود. پس وقت آن رسیده بود که با آنان روبه‌رو شوند و جنگ را از نو آغاز کنند تا معلوم شود کدام‌یک از دو طرف شایستهٔ بقا است. در ماه شعبان سال چهارم هجری، برابر با ژانویهٔ ۶۲۶ میلادی، پیامبر خدا ﷺ همراه با هزار و پانصد جنگجو و ده سوارکار، و با علی بن ابی‌طالب به‌عنوان پرچم‌دار، به سوی بدر حرکت کرد. عبدالله بن رواحه در غیبت پیامبر ﷺ به فرماندهی مدینه گمارده شد. مسلمانان به بدر رسیدند و در آنجا ماندند تا مشرکان فرا رسند. نیروهای ابوسفیان دو هزار پیاده و پنجاه سواره بودند. آنان به مرّ الظهران، در فاصله‌ای از مکه، رسیدند و در آبگاهی به نام مجنّه اردو زدند. ابوسفیان که از پیامدهای جنگ قریب‌الوقوع بیمناک، دلسرد و به‌شدت هراسان بود، رو به قوم خود کرد و با بهانه‌های سست برخاسته از ترس کوشید یارانش را از رفتن به جنگ بازدارد و گفت: «ای قبیلهٔ قریش! هیچ چیزی وضع شما را بهتر نمی‌کند جز سالی پربار؛ سالی که در آن چارپایانتان از گیاهان و بوته‌ها تغذیه کنند و شیر به شما بنوشانند. و من می‌بینم که این سال، سال بی‌بارانی است؛ از این رو اکنون بازمی‌گردم و به شما توصیه می‌کنم که با من بازگردید.» به نظر می‌رسد که سپاهیانش نیز همین ترس‌ها و نگرانی‌ها را داشتند، زیرا بی‌درنگ و بدون کمترین تردید از او اطاعت کردند.

When the Muslims destroyed the power of the Arab-desert tribes and guarded themselves against their evils, they started preparations to encounter their great enemy. A year elapsed since they fought Quraish at Uhud. So it was due time to meet them and start war again in order to determine which of the two parties was worthy of survival. In Sha‘ban 4 A.H., January 626 A.D., the Messenger of Allâh (Peace be upon him) set out to Badr accompanied by one thousand and five hundred fighters and ten mounted horsemen, and with ‘Ali bin Abi Talib as standard bearer. ‘Abdullah bin Rawahah was given authority over Madinah during the Prophet ’s absence. Reaching Badr, the Muslims stayed there waiting for the idolaters to come. Abu Sufyan’s forces comprised two thousand footmen and fifty horsemen. They reached Mar Az Zahran, some distance form Makkah, and camped at a water place called Mijannah. Being reluctant, discouraged and extremely terrified of the consequences of the approaching fight, Abu Sufyan turned to his people and began to introduce cowardice-based flimsy pretexts in order to dissuade his men from going to war, saying: “O tribe of Quraish! Nothing will improve the condition you are in but a fruitful year — a year during which your animals feed on plants and bushes and give you milk to drink. And I see that this is a rainless year, therefore I am returning now and I recommend you to return with me.” It seems that his army were also possessed of the same fears and apprehensions, for they readily obeyed him without the least hesitation.

مسلمانانی که آن زمان در بدر بودند، هشت روز برای دشمنشان منتظر ماندند. آنان از این توقف بهره بردند و با فروش کالاهایشان، سود دوچندان به دست آوردند. هنگامی که مشرکان از جنگ سر باز زدند، توازن قدرت به سود مسلمانان تغییر کرد؛ مسلمانان بدین ترتیب آبروی نظامی، عزت خود را بازیافتند و توانستند حضور هیبتانگیزشان را بر تمام سرزمین عربستان تحمیل کنند. به سخن کوتاه، آنان بر تمام اوضاع تسلط یافتند و آن را مهار کردند.

با بازگشت پیامبر از بدر، آرامش و امنیت بر تمام منطقه حاکم شد و مرکز اسلام، مدینه، از امنیتی کامل برخوردار گشت. سپس پیامبر ﷺ مصلحت و شایسته دید که به دورترین نقاط عربستان روی آورد تا همه عناصر خصمانه را مهار کند و از دوست و دشمن به یک اندازه، شناخت بی‌چون‌وچرا را به دست آورد.

With the Messenger’s return from Badr, peace and security prevailed the whole area; and the Islamic headquarters, Madinah, enjoyed full security. The Prophet (Peace be upon him) then deemed it fit and appropriate to head for the most distant areas of Arabia in order to subdue all hostile elements in order to force undisputed recognition out of friend and enemy alike.

پس از شش ماه آرامش در فعالیت‌های نظامی، به پیامبر ﷺ خبر رسید که برخی قبایل در نزدیکی دومۃ الجندل، در مرزهای شام، به راهزنی و غارت مشغول‌اند و در راه‌اند تا نیرو گرد آورند و به خود مدینه حمله کنند. ایشان بی‌درنگ سباع بن عُرفطه الغفاری را برای اداره امور مدینه در غیبت خویش گماشت و در اواخر ربیع‌الاول سال پنجم هجری، در رأس هزار مسلمان به راه افتاد و مردی به نام مذکور از بنی عُذره را به عنوان راهنما با خود همراه کرد.

After a six-month lull of military activities, the Prophet (Peace be upon him) was reported that some tribes, in the vicinity of Doumat Al-Jandal, on the borders of Syria, were involved in highway robbery and plundering, and were on their way to muster troops and raid Madinah itself. He immediately appointed Siba‘ bin ‘Arfatah Al-Ghifari to dispose the affairs of Madinah during his absence, and set out at the head of 1000 Muslims in late Rabi‘ Al-Awwal, 5 A.H. taking with him a man, named Madhkur, from Bani ‘Udhrah, as a guide.

در راه رفتن به دومة الجندل، آنان شبها راه میرفتند و روزها پنهان میشدند تا دشمن را غافلگیر کنند. هنگامی که به مقصد نزدیک شدند، مسلمانان دریافتند که راهزنان به جای دیگری کوچ کرده‌اند، پس چارپایان و چوپانان آنان را به اسارت گرفتند. ساکنان دومة الجندل نیز برای جان خود در هر سو گریخته و خانههای خود را ترک کرده بودند. پیامبر ﷺ پنج روز در آنجا ماند و در این مدت گروههای اعزامی را فرستاد تا نیروهای دشمن را جستجو کنند، اما هیچ‌کس را نیافتند. سپس به مدینه بازگشت، اما در راه با عیینة بن حصن پیمان صلح بست. دومة الجندل در حدود پانزده روز راه از مدینه و پنج روز راه از دمشق فاصله دارد.

On their way to Doumat Al-Jandal, they used to march by night and hide by day, so that they might take the enemy by surprise. When they drew near their destination, the Muslims discovered that the highway men had moved to another place, so they captured their cattle and shepherds. The inhabitants of Doumat Al-Jandal had also fled in all directions for their lives and evacuated their habitations. The Prophet (Peace be upon him) stayed there for 5 days during which he despatched expeditionary forces to hunt for the enemy personnel but they detected none. He then returned to Madinah but en route he entered into a peace treaty with ‘Uyainah bin Hisn. Doumat Al-Jandal is located at about a distance of fifteen days march from Madinah and five from Damascus.