تنها دو ماه پس از درگذشت عمویش، پیامبر خدا ﷺ ضایعهٔ بزرگ شخصی دیگری را تجربه کرد؛ مادر مؤمنان، همسرش خدیجه، در ماه رمضان سال دهم بعثت درگذشت، در حالی که شصت و پنج ساله بود و پیامبر ﷺ پنجاه ساله. خدیجه در واقع نعمتی از جانب الله برای پیامبر ﷺ بود. او بیست و پنج سال، سختی‌ها و آزمون‌های زندگی را با وی تقسیم کرد، به ویژه در ده سال نخست رسالت او. پیامبر ﷺ بر مرگ او سخت اندوهگین شد و یک‌بار، در میان جوششی صادقانه از احساسات لطیف، پاسخ داد:
Only two months after the death of his uncle, did the Messenger of Allâh (Peace be upon him) experience another great personal loss viz., the Mother of believers, his wife Khadijah passed away in Ramadan of the tenth year of his Prophethood, when she was sixty-five years old, and he was fifty. Khadijah was in fact a blessing of Allâh for the Prophet (Peace be upon him). She, for twenty-five years, shared with him the toils and trials of life, especially in the first ten years of his ministry of Prophethood. He deeply mourned over her death, and once he replied in an honest burst of tender emotions:
«او به من ایمان آورد آنگاه که هیچ کس دیگری ایمان نیاورده بود. او اسلام را پذیرفت آنگاه که مردم مرا تکذیب می‌کردند. و او با جان و مال خود مرا یاری و دلداری داد آنگاه که کسی دیگر دست یاری به سوی من دراز نمی‌کرد. فرزندانم را تنها از او داشتم.»
• “She believed in me when none else did. She embraced Islam when people disbelieved me. And she helped and comforted me in her person and wealth when there was none else to lend me a helping hand. I had children from her only.”.
ابوهريرة روایت میکند که جبرئیل نزد رسول خدا ﷺ آمد و گفت: «ای رسول خدا، اینک خدیجه با ظرفی از غذا یا نوشیدنی آماده‌شده نزد تو می‌آید. هرگاه نزد تو آمد، از جانب پروردگارش به او سلام برسان و او را به قصری از جواهر در بهشت بشارت ده که در آن نه سر و صدایی است و نه رنجی.»
Abu Hurairah reported that Gabriel came to Allâh’s Messenger (Peace be upon him) and said: “Allâh’s Messenger, lo, Khadijah is coming to you with a vessel of seasoned food or drink. When she comes to you, offer her greetings from her Lord, and give her glad tidings of a palace of jewels in Paradise where there is no noise and no toil.”.
این دو رویداد دردناک در فاصله زمانی کوتاهی رخ دادند و بر اندوه و رنج او افزودند. اهل مکه اکنون آشکارا کارزار شکنجه و ستم خود را اعلام کردند. پیامبر ﷺ همهٔ امید خود را به بازگرداندن ایشان به راه راست از دست داد، پس برای یافتن فضایی حمایت‌گر به سوی طائف رهسپار شد. اما آنجا نیز ناامید شد و شکنجه‌ها و بدرفتاری‌هایی را تحمل کرد که بسی بیش از وضعیت دشوار او در شهر زادگاهش بود. یاران او نیز به همان اندازه گرفتار شکنجه‌های وصف‌ناپذیر و ستم‌های تحمل‌ناپذیر شدند، تا جایی که نزدیک‌ترین دوستش، ابوبکر، برای گریز از فشار، از مکه بیرون رفت و می‌خواست به حبشه (اتیوپی) برود، اگر ابن الدغنه نبود که او را در برک الغماد دید و توانست او را از ادامه سفر گریز بازدارد و او را زیر حمایت خود به مکه بازگرداند.
These two painful events took place within a short lapse of time and added a lot to his grief and suffering. The Makkans now openly declared their campaign of torture and oppression. The Prophet (Peace be upon him) lost all hope of bringing them back to the right path, so he set out for Al-Ta’if seeking a supportive atmosphere. But there too, he was disappointed and he sustained unbearable tortures and maltreatment that far outweighed his miserable situation in his native town. His Companions were on equal footing subjected to unspeakable torture and unbearable oppression to such an extent that his closest friend, Abu Bakr, to escape pressure, fled out of Makkah and wanted to leave for Abyssinia (Ethiopia) if it were not for Ibn Ad-Daghanah who met him at Bark Al-Ghamad and managed to dissuade him from completing his journey of escape and brought him back under his protection.
با مرگ ابوطالب، پیامبر ﷺ بی‌پناه شد و مشرکان از این فرصت بهره گرفتند تا کینه و زورگویی خود را آشکار کنند و آن را به صورت ستم و شکنجه‌های جسمی بروز دهند. روزی یکی از قریشیان گستاخ سر راه او را گرفت و خاک بر سرش پاشید. هنگامی که به خانه بازگشت، یکی از دخترانش خاک را از سر او شست و گریست. پیامبر ﷺ فرمود: «گریه نکن، دخترم؛ به راستی خداوند پدرت را حفظ خواهد کرد.» پی‌درپی آمدن مصیبت‌ها، پیامبر ﷺ را برآن داشت که آن دوره را «سال اندوه و ماتم» بنامد. از آن پس، آن سال به این نام شناخته شد.
Tdeath of Abu Talib rendered the Prophet (Peace be upon him) vulnerable, and the polytheists availed them of that opportunity to give free rein to their hatred and highhandedness and to translate them in terms of oppression and physical tortures. Once an insolent Quraishite intercepted him and sprinkled sand on his head. When he arrived home, a daughter of his washed the sand away and wept. “Do not weep, my daughter. Allâh will verily protect your father.” The Prophet (Peace be upon him) said. Rapid succession of misfortunes, led the Prophet (Peace be upon him) to call that period, ‘the year of grief and mourning’. Thenceforth, that year bore that appellation.