Abubuwa biyu sun faru a zamanin Sahabbai: na farko shi ne yakin basasa (fitna) game da ‘Uthman, na biyu kuma su ne muhawarorin da suka gudana tsakanin ‘Ulama. Wannan ya haifar da sabani game da nau’ukan hujjojin Shari’ah, wanda ya kai ga bayyanar sabbin kungiyoyin siyasa, wadanda kuma suka kai ga bayyanar makarantun fikihu daban-daban. Hakan ya faru ne domin bayan an kashe ‘Uthman aka yi wa ‘Ali ibn Abi Talib mubaya’a (alkawarin biyayya) na Khilafah, sai Mu’awiyya ibn Abu Sufyan ya yi jayayya da shi, yaki ya barke tsakanin bangarorin biyu, kuma ya ƙare da hukuncin alkalai biyu masu sasantawa. Wannan ya haifar da kafuwar sabbin kungiyoyin siyasa wadanda ba su wanzu ba a baya. Wadannan kungiyoyi suka samu sabbin ra’ayoyi. Ra’ayin ya fara ne ta fuskar siyasa game da Khalifa da Khilafah. Sannan ya shafi yawancin sauran hukunce-hukuncen addini. Wata kungiyar Musulmi ta taso wadda ta ki jinin ‘Uthman saboda manufofinsa a lokacin Khilafarsa, ta kuma yi fushi da yadda ‘Ali ya amince da sasantawa (tahkeem), ta kuma yi fushi da Mu’awiyya saboda kwace Khilafah da karfi. Don haka suka yi tawaye ga dukkan su. Ra’ayinsu shi ne cewa ya kamata Musulmi su yi wa Khalifan Musulmi mubaya’a bisa zabinsu kawai, ba tare da tilastawa ko karfi ba. Duk wanda ya cancanci Khilafah, to ya cancanci ya zama Khalifa. Ya kamata Musulmi su yi masa mubaya’a, kuma Khilafah za ta tabbata a gare shi ta hanyar mubaya’a muddin namiji ne, Musulmi ne kuma mai adalci, koda kuwa bawan Habasha ne, kuma biyayya ga Khalifa ba ta wajaba ba sai idan al’amarinsa yana cikin iyakokin Alkur’ani da Sunnah. Wadannan mutane ba su karbi hukunce-hukuncen da aka rawaito a hadisai daga ‘Uthman, ‘Ali, Mu’awiyya, ko kuma idan hadisi ya zo ta hannun wani Sahabi wanda ya goyi bayan daya daga cikinsu ba. Sun ki dukkan hadisansu, ra’ayoyinsu da fatawoyinsu, kuma sun fifita abin da aka rawaito daga wadanda suka amince da su. Sun dauki ra’ayoyinsu da malamansu kadai a matsayin abin dogaro, don kawar da wasu. Sun kuma da fiqhinsu na musamman, kuma ana kiransu da Khawarij. Wata ƙungiya kuma daga cikin Musulmai ta fito, wacce ta yi ƙaunar ‘Ali ibn Abi Talib da son zuriyarsa. Sun ga cewa shi da zuriyarsa sun fi kowa cancanta da Khilafah, kuma sun yi imani cewa shi ne wasi (amintaccen wakili) wanda Manzon Allah ﷺ ya bar Khilafah a gare shi bayansa. Sun ƙi karɓar hadisai da yawa da aka ruwaito daga Manzon Allah ﷺ ta bakin mafi yawan Sahabbai. Ba su dogara da maganganun Sahabbai da hukunce-hukuncensu na shari’a ba. Sun dogara ne kawai da hadisan da malamansu da iyalan Annabi ﷺ suka ruwaito, kuma sun dogara da hukunce-hukuncen shari’a da suka samo asali daga gare su. Sun kuma da fiqhinsu na musamman, kuma su ne Shi’a. Amma mafi yawan Musulmai ba su karɓi ra’ayoyin ƙungiyoyin da aka ambata ba. Sun ce ya kamata a yi mubaya’a ga Khalifa daga Quraishawa idan an samu irin wannan mutum, kuma sun nuna girmamawa, ƙauna da biyayya ga dukkan Sahabbai ba tare da togiya ba. Sun fassara sabanin da ke tsakanin Sahabbai a matsayin ijtihadi a cikin hukunce-hukuncen shari’a na zato wadanda ba su da alaƙa da imani ko kafirci. Sun kuma yi amfani da duk hadisin sahihi da wani Sahabi ya ruwaito a matsayin hujja, ba tare da nuna bambanci tsakanin Sahabbai ba. Domin a gare su dukkan Sahabbai amintattu ne, kuma sun karɓi dukkan fatawoyi da ra’ayoyin Sahabbai. Saboda haka hukunce-hukuncensu ba su dace da hukunce-hukuncen sauran ƙungiyoyin siyasa ba a wasu batutuwa, saboda bambancin da ke tsakaninsu game da hukunci, hanyar istinbadi (fitar da hukunce-hukunce) da irin hujjojin da suke amfani da su.