49. Rabe-Rabe Na Sunnah (Aqsaam Al-Sunnah)
49. Divisions Of The Sunnah (aqsaam Al Sunnah)
Sunnah ta kasu gida uku dangane da ingancin watsa ta (al-sanad): mutawaatir, mashhoor, da khabar al-aahaad. Idan hadisi ya zo ta hanyar wata jama'a daga Taabi'ut-Taabi'een, daga wata jama'a daga Taabi'een, daga wata jama'a daga Sahaabah, daga Manzon Allah ﷺ, to shi ne mutawaatir. Idan hadisi ya zo ta hanyar wata jama'a daga Taabi'ut-Taabi'een, daga wata jama'a daga Taabi'een, daga wata jama'a daga Sahaabah wadanda adadinsu bai kai matakin tawaatur ba, to shi ne mashhoor, saboda Ummah ta karbe shi da karbuwa, kuma ya zama sananne (mashhoor) a cikin Ummah. Idan kuma hadisi ya zo ta hanyar mutum daya ko fiye da haka, wadanda adadinsu bai kai matakin tawaatur ba, daga Sahaabah, kuma bayansu daga Taabi'een da Taabi'ut-Taabi'een, to shi ne khabar al-aahaad. Sunnah tana da wadannan kasashe uku kawai. Sai dai dangane da ma'anarta ta fuskar tabbaci (al-yaqeen) ko yiwuwar mafi girma (al-dhann), Sunnah tana da kasashe biyu kawai, domin mashhoor ana daukarsa a cikin aahaad, saboda idan hadisi ya zo ta hanyar adadin mutane wadanda ba a iya zargin su da yin hadin kai wajen karya daga Taabi'ut-Taabi'een, daga wani adadi na Taabi'een wadanda ba a iya zargin su da hadin kai wajen karya, daga wani adadi na Sahaabah wanda maganarsu ke kafa hujja mai tabbatarwa, to shi ne mutawaatir. Yana nufin cewa mutawaatir shi ne hadithin da adadin masu ruwaito shi a kowane matakai uku nasa ya kai adadin tawaatur. Amma idan wannan adadi ya kasa a daya daga cikin matakan, to hadithin khabar al-aahaad ne, ko adadin masu ruwayar da bai kai adadin tawaatur din ya kasance na Sahabbai ne, ko na Taabi'ai, ko na Taabi'ut-Taabi'ai, ko na dukansu, to ana ganinsa khabar al-aahaad, wanda ba ya nuna tabbaci, sai dai mafi yawan yiwuwa kawai. Sai dai an amince a kira al-mashhuur wanda ya rasa adadin Sahabbai da ya kamata, amma yana da isasshen adadi daga sauran tsararrakin, saboda ya zama mashhuur (sananne a tsakanin Al'umma). Hukuncinsa ba ya bambanta da na khabar al-aahaad wanda ba ya nuna tabbaci.