Ak Askari, el-Avâil'de; et-Taberânî, el-Kebîr'de ve el-Hâkim, İbn Şihâb yoluyla rivayet etmiştir ki Ömer İbnu Abdilaziz, Ebû Bekir İbn Süleyman İbn Ebî Hasme'ye şöyle sormuştur: Ebû Bekir zamanında "Allah'ın Resulü'nün halifesinden" diye yazılırken, sonradan Ömer'in önce "Ebû Bekir'in halifesinden" diye yazmasının sebebi neydi? Peki "Emîrü'l-Mü'minîn'den" diye yazmayı ilk kim başlattı? Dedi ki: Muhâcir kadınlarından olan eş-Şifâ bana anlattı: Ebû Bekir "Allah'ın Resulü'nün halifesinden" diye yazar, Ömer ise "Allah'ın Resulü'nün halifesinin halifesinden" diye yazardı. Derken bir gün Ömer, Irak valisine yazarak ondan Irak ve halkı hakkında soru sorabileceği iki güçlü adam göndermesini istedi. Vali, Lebîd İbn Rebîa ve Adî İbn Hâtim'i gönderdi. Bunlar Medine'ye gelip mescide girdiler ve orada Amr İbnu'l-Âs'ı buldular. Dediler ki: "Bize Emîrü'l-Mü'minîn'in huzuruna girme izni al." Amr şöyle dedi: "Vallahi siz iki kişi onun adını bulup çıkardınız!" Sonra Amr içeri girdi ve "Selam sana, ey Emîrü'l-Mü'minîn" dedi. Ömer, "Bu ismi aklına nasıl geldi? Söylediğini açıklaman gerekir" dedi. Amr de ona anlattı ve şöyle dedi: "Sen emirsin, biz de mü'minleriz." Böylece o günden beri mektuplar bu unvanla yazılagelmiştir.

Ak Askari narrated in al-Awa’il, at-Tabarani in al-Kabir, and al- I lakim by way of Ibn Shihab that cUmar ibn cAbd al-cAziz asked Abu Bakr ibn Sulayman ibn Abi Hathamah what was the reason that it used to be written, ‘From the Khalifah of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace,’ in the time of Abu Ikikr, then later cUmar used to write at first, ‘From the Khalifah of Abu Bakr’? Then who was the first to write, ‘From the Amir al- Mu’minin (the Commander of the Believers)’? He said, ‘Ash-Shifa, who was one of the women of the Muhajirun, told me that Abu Bakr used to write, “From the Khalifah of the Messenger of Allah,” and cUmar used to write, “From the Khalifah of the Khalifah of the Messenger of Allah,” until one day cUmar wrote to the governor of 1 raq, to send him two strong men whom he could ask about Iraq and its inhabitants. He sent to him Labid ibn Rabicah and cAdi ibn Hatim, and they came to Madinah and entered the mosque where they found cAmr ibn al-cAs. They said, ‘Get permission for us (to visit) the Amir al-Mu’minin.’ cAmr said, ‘You two, by Allah, have hit upon his name!’ Then cAmr went in to him and said, ‘Peace be upon you, Amir al-Muminin.’ He said, ‘What occurred to you about this name? You must explain what you have said.’ He told him and said, ‘You are the amir (commander) and we are the mu’minun (the believers).’ Thus letters have continued to be written with that from that day.

En-Nevevî Tehzîb'inde şöyle der: Adî İbn Hâtim ve Lebîd İbn Rebîa, Irak'tan bir heyet olarak geldiklerinde ona bu adı verdiler. Bu adı ona Muğîre İbn Şu'be'nin verdiği de söylenmiştir. Ayrıca Ömer'in insanlara, "Siz mü'minlersiniz, ben de sizin emirinizim" dediği ve bu yüzden kendisine Emîrü'l-Mü'minîn denildiği; bundan önce ise Allah Resulü'nün Halifesinin Halifesi (Halifetü Halifeti Resûlillah ﷺ) olarak anıldığı, ancak bu ifadenin uzunluğu nedeniyle bu ifadeden vazgeçildiği de söylenmiştir.

An-Nawawi said in his Tahdhib: cAdi ibn Hatim and Labid ibn Rabicah named him thus when they came as a deputation from Iraq. It has been said that al-Mughirah ibn Shucbah named him with this name. It has also been said that cUmar said to people, ‘You are the believers and I am your amir,’ and so he was calle< Amir al-Mu’minin, and before that he was known as the Khalifah of the Khalifah of the Messenger of Allah, but they changed from that expression because of its length.

İbn Asakir, Muaviye İbn Kurra'nın şöyle dediğini rivayet etmiştir: "Önceleri, 'Allah'ın Resulü'nün Halifesi Ebu Bekr'den' diye yazılırdı. Sonra Ömer İbn el-Hattab dönemine gelindiğinde, 'Allah'ın Resulü'nün Halifesinin Halifesi' diye yazmak istediler. Ömer, 'Bu uzun oluyor' dedi. Onlar, 'Hayır, ama seni üzerimize emir tayin ettik, o hâlde sen bizim emirimizsin' dediler. Ömer, 'Evet, siz de mü'minlersiniz, ben de sizin emirinizim' dedi. Böylece 'Emirü'l-Mü'minin' diye yazılmaya başlandı."

Ibn cAsakir narrated that Mucawiyah ibn Qurrah said: It used to be written ‘From Abu Bakr the Khalifah of the Messenger of Allah,’ and then when it was cUmar ibn al-Khattab they wanted to say, ‘The Khalifah of the Khalifah of the Messenger of Allah.’ cUma said, ‘This is lengthy.’ They said, ‘No. But we have appointed you as amir over us, so you are our amir! He said, ‘Yes, and you are the believers, and I am your amir! 1 hen it became written Amir al-Mu’minin.

Buhârî, Tarih'inde İbnu'l-Müseyyeb'in şöyle dediğini rivayet etmiştir: Tarihi ilk yazan, hilafetinin iki buçuk yılında Ömer ibn el-Hattâb olmuş ve Hicretin on altıncı yılı olarak, Ali'nin tavsiyesiyle yazılmıştır.

Al-Bukhari narrated in his Tarikh that Ibn al-Musayyab said: The first to write the date was cUmar ibn al-Khattab two and a half years into his khilafah, and it was written down as the sixteenth year of the Hijrah, through the advice of cAli.

At-Tuyuriyyat'ta es-Sellefi, sahih bir isnadla İbn Ömer'den, onun da Ömer'den naklettiğine göre, Ömer sünnetleri (Peygamber ﷺ'in ve sahabilerinin örf ve âdetlerini) kaydetmek istemiş, bu konuda Allah'ın seçimini (istihare duasıyla) bir ay boyunca aramıştır. Sonra bir sabah kesin bir kararla kalkmış ve şöyle demiştir: "Sizden önce yaşamış, bir kitap yazan ve sonra ona yönelip Allah'ın Kitabını terk eden bir topluluğu hatırladım." İbn Sa'd, Şeddad'ın şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ömer minbere çıktığında söylediği ilk sözler şunlardı: "Allah'ım, ben sert mizaçlıyım, beni yumuşat; ben zayıfım, beni güçlendir; ben cimriyim, beni cömert kıl." İbn Sa'd, Saîd b. Mansur ve başkaları, farklı rivayet yollarıyla, Ömer'in şöyle dediğini nakletmişlerdir: "Kendimi Allah'ın malı karşısında, yetimin malına bakan vasinin durumuna benzetiyorum. Eğer zenginsem ondan uzak dururum; muhtaçsam onu makul ölçüde yerim; sonra (tekrar) zenginleşirsem geri öderim." İbn Sa'd, İbn Ömer'in şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ömer b. el-Hattab muhtaç olduğunda, Beytülmal'in görevlisine gider ve ondan borç ister. Çoğu zaman zor durumda kalır, Beytülmal'in görevlisi de ona gelir, borcunun ödenmesini talep eder ve onu ödemeye zorlardı; Ömer ise ondan kaçamak cevaplar verirdi. Sonra çoğu zaman Ömer maaşını alır ve borcunu böylece öderdi.

As-Salafi narrated in at-Tuyuriyyat with a sahih isnad from Ibn cUmar from cUmar that he wished to record the sunan (customary practices of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, and of his companions), so he sought Allah’s choice in the matter (through the supplication known as the istikharah) for a month. Then he arose one morning with a clear resolve and said, ‘I remembered a people who were before you who wrote a book, and then they turned to it and abandoned the Book of Allah.’ Ibn Sacd narrated that Shaddad said: The first words that cUmar would say when he ascended the minbar were, ‘O Allah, I am severe, so make me gentle, I am weak, so strengthen me, and I am miserly, so make me generous.” Ibn Sacd and Sacid ibn Mansur and others narrated by different unites thatt cUmar said, ‘I have placed myself in respect to Allah’s property in the same relation as the guardian of the orphan to his (the orphan’s) wealth. If I am in good circumstances, I will refrain from it, and if I am in need I will eat of it in moderation, and if (again later) I am in good circumstances, I will repay.” Ibn Sacd narrated that Ibn cUmar said that when cUmar ibn al- Khattab was in need, he used to go to the man in charge of the bait dl-maland seek a loan from him. Often he might be in difficulty and I he man in charge of the public treasury would come to him, seek repayment of the debt and would oblige him to pay it, and cUmar would be evasive to him. Then, often cUmar would receive his stipend Hnd so pay his debt.

İbn Sa'd, el-Bera' b. Ma'rur'un şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ömer bir gün çıkıp minbere gelene kadar yürüdü; o sırada bir rahatsızlığı vardı. Ona balın faydalarından bahsedildi ve Beytü'l-mal'da bir deri kaplı bal kabı bulunuyordu. Şöyle dedi: "Bana izin verirseniz onu alırım; vermezseniz o bana haramdır." Ona izin verdiler.

Ibn Sacd narrated that al-Bara’ ibn Macrur said that cUmar went out one day until he came to the minbar and he had been suffering from a complaint. The good qualities of honey were mentioned to him, and there was a receptacle (made of kidskin) of it in the bait al-mal. He said, ‘If you give me permission I will take it, but if not then it is haram for me.’ They gave him permission.

Rivayet edilmiştir ki Salim b. Abdullah şöyle demiştir: Ömer, devesinin eyer yarasına elini sokar ve şöyle derdi: "Sana ne olduğu hakkında sorguya çekileceğimden korkarım." Rivayet edilmiştir ki İbn Ömer şöyle demiştir: Ömer, insanları bir yanlış davranıştan men etmek istediğinde, ailesinin yanına gelir ve şöyle derdi: "Yasakladığım bir şeye karıştığını öğrenirsem, cezasını iki katına çıkaracağım." Birden fazla yoldan rivayet edilmiştir ki Ömer b. el-Hattab bir gece Medine'yi denetlemek için dışarı çıkmıştı - ki bunu çok sık yapardı - ve kapısı üzerine sürgülenmiş (içeriden kilitlenmiş) bir Arap kadınına rastladı ve kadın şöyle diyordu:

He narrated that Salim ibn Abdullah said that cUmar used to insert his hand into the saddle sore of his camel and say, ‘I fear that I will be asked about what is (wrong) with you.’ He narrated that Ibn cUmar said: When cUmar meant to forbid people from some wrong action, he would come to his family and say, ‘If I come to know of anyone who becomes involved in something I have forbidden, I will double the punishment for him.’ We have narrated in more than one way that cUmar ibn al-Khattab went out one night to patrol Madinah - and he used to do that a lot—when he came upon one of the women of the Arabs whose door was bolted against her (locking her in) and she was saying:

Bu gecenin yıldızları ağır ağır ilerliyor; bu gece yorucu ve beni uykusuz bırakıyor, Çünkü birlikte eğlenebileceğim bir yatak arkadaşım yok. Vallahi, Allah'ın azabından korkmasaydım, O'nun hakları bu yataktan kaldırılmış olurdu.

‘This night, whose stars creep slowly, is wearisome and makes me sleepless, Because I have no bedfellow with whom to sport, For, by Allah, if Allah’s punishments were not feared, His rights would have been removed from this couch.

Ancak, bizi ve nefislerimizi gözeten bir Gözetleyiciden korkarım; O'nun kayıt tutucusu bir an bile gafil değildir.

However, I fear a Watchful One Who is in charge of our | selves And Whose recorder is not negligent for an instant.

“Rabbimden korkmam ve haya duygum beni engeller; kocama (fazlasıyla) saygı gösteririm; onun asil makamının bir başkasına verilmesini istemem.” Bunun üzerine (Ömer) komutanlarına yazdı: Cihat seferlerinde hiç kimse dört aydan fazla geri kalmamalı.

Fear of my Lord and modesty prevent me, and I honour my husband (too much), That his noble station should be conferred (on another).’ So he (cUmar) wrote to his governors about military expeditions that no-one should be absent for more than four months.

İbn Sa'd, Zâdân'dan rivayet etmiştir ki Selmân, Ömer'in kendisine, "Ben kralım, yoksa halife mi?" dediğini söyledi. Selmân ona şöyle dedi: "Müslümanların topraklarından bir dirhem veya daha az ya da daha fazla toplayıp onu yersiz bir şekilde kullanırsan, sen halife değil, kralsın." Ömer bundan ibret aldı.

Ibn Sacd narrated from Zadan that Salman said that cUmar said to him, ‘Am I a king or a khalifahV Salman said to him, ‘If you collect a dirham from the land of the Muslims, or less or more, then you put it to an improper use, you are a king, not a khalifahs cUmar took warning from it.

Rivayet edildiğine göre Sufyan ibn Ebi'l-Arca şöyle demiştir: Ömer ibn el-Hattab dedi ki: "Vallahi halife mi yoksa kral mı olduğumu bilmiyorum. Eğer kraldırsam, bu çok büyük bir iştir." Biri dedi ki: "Ey Müminlerin Emiri, ikisi arasında bir fark vardır." Ömer: "Nedir o?" diye sordu. Adam dedi ki: "Halife yalnızca hakkı olanı alır ve onu yalnızca doğru yerde harcar. Hamd olsun Allah'a, sen de böylesin. Kral ise insanlara zulmeder, bunun malını alır, şuna verir." Bunun üzerine Ömer sustu.

He narrated that Sufyan ibn Abi’l-cArja’ said: cUmar ibn al- Khattab said, ‘By Allah, I do not know whether I am a khalifah or a king, for if I am a king then this is a tremendous matter.’ Someone said, ‘Amir al-Mu’minin, there is a distinction between the two of them.’ He said, ‘What is it?’ He said, ‘A khalifah does not take except what is due and he does not use it except in the right way, and you, praise be to Allah, are like that. The king treats people unjustly, and takes from this one and gives to that one.’ cUmar was silent. 1

Övgüsü Allah'a ait olsun, Abdullah İbn Mesud (radıyallahu anh) şöyle rivayet etmiştir: Ömer bir ata bindi ve cübbesi bacağını açıkta bıraktı. Necran halkı onun bacağında siyah bir ben gördü ve şöyle dedi: "Kitabımızda bulduğumuz ve bizi yurdumuzdan süreceği yazılı olan kişi budur." Sa'd el-Hari'den rivayet edilmiştir: Ka'b el-Ahbar, Ömer'e şöyle dedi: "Biz seni Allah'ın Kitabında, insanların Cehennem'e düşmesini engelleyen Cehennem kapılarından birinde buluyoruz. Sen öldüğünde ise insanlar Kıyamet Gününe kadar oraya dalmaya devam edecekler." Ebu Maşar'ın rivayet ettiğine göre, şeyhlerimiz bize şunu anlattı: Ömer şöyle demiştir: "Bu iş, içinde kibir bulunmayan sertlik ve içinde zaaf bulunmayan yumuşaklık olmadan doğru yürümez." İbn Ebi Şeybe, Musannef'inde Hakim İbn Umeyr'in şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ömer İbn el-Hattab şöyle demiştir: "Bir ordunun ya da akın birliğinin emiri, şeytanın öfkesi onu kafirlerle birleşmeye kadar götürmesin diye, Darb'a varıncaya kadar kimseye had cezası olarak kamçı vurmasın!" (Darb, Müslümanların Bizans topraklarından akınlardan dönerken geçtikleri, Kilikya Kapıları yakınındaki bir geçit olan Derbe'dir.) İbn Ebi Hatim, tefsirinde şöyle rivayet etmiştir: Eş-Şa'bi dedi ki: Bizans İmparatoru Ömer İbn el-Hattab'a şöyle yazdı: "Elçilerim bana sizden geldi ve sizin aranızda, diğer ağaçlara hiç benzemeyen bir ağaç olduğunu iddia ettiler. Bu ağaç, eşeğin kulaklarına benzer bir şey üretir, açıldığında bir inci gibi bir şey ortaya çıkarır, yeşerdiğinde yeşil zümrüt gibi olur, kızardığında kırmızı yakut gibi olur, sonra olgunlaşıp en tatlı bal pestili gibi olur, daha sonra kurur ve evde oturana bir koruma (ihtiyaca karşı) ve yolcuya bir azık olur. Eğer elçilerim bana doğruyu söylediyse, bunun Cennet ağaçlarından biri olduğunu ancak düşünebilirim." Ömer ona şöyle yazdı: "Allah'ın kulu, Müminlerin Emiri Ömer'den, Bizans Kralı Sezar'a. Doğrusu elçileriniz size gerçeği söylemişler. Yanımızdaki bu ağaç, Allah'ın Meryem'in üzerinde büyüttüğü ağaçtır; o, oğlu İsa'yı doğurduğunda. Öyleyse Allah'tan korkun ve İsa'yı Allah'tan başka bir ilah edinmeyin; çünkü doğrusu, { İsa'nın Allah katındaki durumu, Adem'in durumu gibidir. Onu topraktan yarattı, ... } (Kur'an 3: 59)"

He narrated that Ibn Mascud, may Allah be pleased with him, said: cUmar mounted a horse and his robe disclosed his thigh. The people of Najran saw on his thigh a black mole and said, ‘This is the one whom we find in our Book will exile us from our land.’ He narrated from Sacd al-Hari that Kacb al-Ahbar said to cUmar, ‘We find you in the Book of Allah at one of the gates ofJahannam preventing people from falling into it. When you die, they will carry on plunging into it until the Day of Resurrection.’ He narrated that Abu Mashcar said: Our shaykhs told us that 'Umar said, ‘This matter will not be correct but with the severity that has no haughtiness in it, and with the gentleness that has no weakness in it.’ I bn Abi Shaybah narrated in his Musannafthat Hakim ibn cUmayr ■aid: cUmar ibn al-Khattab said, ‘Let not the amir of an army or a raiding party whip anyone for a haddpunishment until he arrives til Darb (Derbe near the Cilician Gates, a mountain pass through which the Muslims passed returning from raids into Byzantine territory) so that the rage of the shaytan does not carry him to the point that he joins with the kujfar! Ibn Abi Hatim narrated in his tafsir that ash-Shacbi said: The Byzantine Emperor wrote to cUmar ibn al-Khattab, ‘My messengers have come to me from you claiming that among you there is a tree which is not like anything else among trees: it produces something like the ears of the ass, it opens out (to reveal) something like a pearl, It becomes green so that it is like the green emerald, it reddens until It is like the red ruby, then later it ripens and matures so that it becomes like the sweetest honey-cake ever eaten, then later it dries until it becomes a defence (against want) for the house-dweller and a provision for the traveller. If my messengers have told me (lie truth, I can only imagine that this is one of the trees of the Garden.’ cUmar wrote to him, ‘From the slave of Allah, cUmar, the Amir al-Mu’minin, to Caesar, the king of the Byzantines. Truly your messengers have told you the truth. This tree, which is with ns, is the tree which Allah made to grow over Maryam when she [>ave birth to cIsa her son. So fear Allah and do not take Tsa as a }>od apart from Allah, for truly, “ The likeness ofcIsa with Allah is as the likeness of Adam, He created him from dust, ...’” (Qur’an 3: 59)

ayah'ın sonuna kadar.

to the end of the ayah.

İbn Sa'd, İbn Ömer'den rivayet etmiştir: Ömer, valilerine emir verdi, onlar da mallarını kaydettiler. Bunların arasında Sa'd bin Ebi Vakkas da vardı. Sonra Ömer, onların mallarını paylaştı; yarısını aldı ve yarısını onlara verdi.

Ibn Sacd narrated from Ibn cUmar that cUmar ordered his governors, so they recorded their properties, and among them was Sacd bin Abi Waqqas. Then cUmar shared with them in their properties and took a half and gave them a half.

Şa'bî'nin naklettiğine göre Ömer, bir vali atadığında onun mallarını kaydettirirdi.

He narrated that ash-Shacbi said that when cUmar used to appoint a governor he would record his property.

Ebu Ümame b. Sehl b. Hunayf'in şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ömer bir süre Beytülmal'in malından hiçbir şey yemedi; öyle ki bu yüzden yoksulluk ve darlık ona geldi. Ashabı Peygamber'e (ﷺ) haber gönderip onlardan tavsiye istedi. Dedi ki: "Ben bu görevle meşgul oldum; bana uygun olan nedir?" Ali dedi ki: "Öğle ve akşam yemekleri." Ömer bunu aldı. İbn Ömer'den rivayet edildiğine göre Ömer, hicretin yirmi üçüncü yılında hac yaptı ve haccı için on altı dinar harcadı.

He narrated that Abu Imamah ibn Sahl ibn Hunayf said: cUma( remained some time not eating anything at all from the property of the bait al-mal, until poverty and constriction came upon him in that. He sent for the Companions of the Prophet, may Allah] bless him and grant him peace, to seek their advice. He said, ‘I have occupied myself with this command, so what is fitting for me from' it?’ cAli said, ‘The midday and evening meals.’ cUmar took that, j He narrated from Ibn cUmar that cUmar performed the Hajj in the year twenty-three (AH) and spent sixteen dinars upon his Hajj.

Dedi ki: "Abdullah, bu mal konusunda israf ettik!" Abdurrezzak, el-Musannef'te Katade ile Şa'bî'nin şöyle dediğini rivayet etmiştir: Bir kadın Ömer'in yanına gelip dedi ki: "Kocam geceleri namaz kılıyor, gündüzleri oruç tutuyor." Ömer dedi ki: "Kocanı çok güzel övdün." Ka'b b. Sevvar dedi ki: "Kadın şikâyet ediyordu." Ömer dedi ki: "Nasıl?" Dedi ki: "Kocasının (zamanından) hiç payı olmadığını iddia ediyor." Dedi ki: "Bu kadar anlıyorsan, aralarında sen hükmet." Dedi ki: "Ey Müminlerin Emiri, Allah ona dört (eş) kadar izin vermiştir. Bu durumda kadın, her dört günden bir gün ve her dört geceden bir gece hakkına sahiptir." İbn Cerir'in şöyle rivayet ettiğini aktardı: Güvendiğim biri bana, Ömer'in devriye gezerken bir kadının şöyle dediğini duyduğunu haber verdi:

He said, <cAbdullah we have been extravagant with this property.! cAbd ar-Razzaq narrated in the Musannaf that Qatadah and ash-Shacbi said: A woman came to cUmar and said, ‘My husband stands at night (in prayer) and fasts during the day.’ cUmar said, ‘You have praised your husband excellently well.’ Kacb ibn Sawwati said, ‘She was complaining.’ cUmar said, ‘How?’ He said, ‘She claims! that she has no share in her husband (in his time).’ He said, ‘If you understood that much, then you decide between them.’ He said, Amir al-Mu’minin, Allah has permitted him four (wives). So she has one day of every four days, and one night of every four nights.’ He narrated that Ibn Jarir said: One I trust informed me that cUmar, while he was patrolling, heard a woman saying:

Bu gece uzayıp gidiyor ve ağır geçiyor; eğlenebileceğim bir yakınım olmaması beni uykusuz bırakıyor. Eğer, hiçbir şeye benzemeyen Allah'tan korkmasaydım, haklarım bu yataktan kaldırılmış olurdu. Ömer, "Neyin var?" dedi. Kadın, "Birkaç ay önce kocamı bir sefere gönderdiniz ve ona özlem duyuyorum" dedi. Ömer, "Kötülük yapmak mı niyetindesin?" dedi. Kadın, "Allah'a sığınırım!" dedi. Ömer, "O hâlde kendini tut; bu, ona ulaşan bir postanın meselesinden başka bir şey değil" dedi. Sonra ona bir haber gönderdi. Ardından Hafsa'nın yanına gitti ve "Bana ilgili bir konuyu sormak istiyorum, lütfen bu konudaki kuşkumu gider. Bir kadın kocasına ne kadar süre özlem duyar?" dedi. Hafsa başını eğdi ve utandı. Ömer, "Gerçekten Allah hakkı söylemekten utanmaz" dedi. Hafsa eliyle üç ayı işaret etti; sonra bu mümkün olmazsa dört ay dedi. Ömer, orduların dört aydan fazla sefer hâlinde tutulmaması gerektiğini yazdı.

‘This night stretches out and is grievous, and that I have no intimate to sport with makes me sleepless, For, if it were not for fear of Allah Whom nothing is like, his rights would have been removed from this couch.’ cUmar said, ‘What is wrong with you?’ She said, ‘You sent my husband on an expedition some months ago, and I long for him.’ He said, ‘Do you mean to do wrong?’ She said, ‘(I seek) the refuge of Allah!’ He said, ‘So restrain yourself; it is only (a matter of) the post to him.’ He sent a message to him. Then he went to Hafsah and said, ‘I want to ask you about a matter which concerns me, so dispel it for me. How long does a woman long for her husband?’ She lowered her head and was shy. He said, ‘Truly Allah is not shy of the truth.’ She gestured with her hand, indicating three months, and II that is not possible, then four months. cUmar wrote that armies must not be kept on service for more than four months.

Cabir ibn Abdullah'tan rivayet edildiğine göre, bir kişi kadınlarından gördüğü muameleyi Ömer'e şikâyet etmek üzere ona geldi.

He narrated from Jabir ibn cAbdullah that he came to cUmar to complain to him of the treatment he received from his womenfolk.

'Umar ona şöyle dedi: "Biz de bunu görüyoruz, öyle ki, bir ihtiyaç için dışarı çıkmak istediğimde bana, 'Sen ancak falanca Benî'nin kızlarına bakmaya gidiyorsun' diyor." Abdullah ibn Mes'ûd ona şöyle dedi: "İbrahim'in, selam üzerine olsun, Sâre'nin huyundan Allah'a şikâyet ettiği ve kendisine, 'Ona bir kaburgadan yaratıldı; sen onun sohbetinden faydalan, yeter ki onda dininde bir eksiklik görmeyesin' denildiği sana ulaşmadı mı?" İkrime ibn Halid'in naklettiğine göre: Ömer ibn el-Hattab'ın oğullarından biri yanına girdi. Saçını taramış, yağlamış ve en güzel elbiselerini giymişti. Ömer onu kamçılayarak ağlattı. Hafsa ona, "Neden onu dövdün?" diye sordu. Ömer, "Nefsinin onu kibirlendirdiğini gördüm ve onun nefsini onun gözünde küçültmek istedim" dedi. Ma'mer'in, Leys ibn Ebî Selîm'den naklettiğine göre Ömer şöyle demiştir: "Kendinize el-Hakem (hüküm ve adalet sahibi) ismini ya da Ebu'l-Hakem (hüküm sahibi) künyesini vermeyin; çünkü hüküm ve adalet sahibi olan Allah'tır. Ayrıca bir yola sikke demeyin."0

'Umar said to him, ‘We also find that, so much so that when I intend (going out for) some necessity, she says to me, “You are only going to the girls of Bani so-and-so to look at them.”’ cAbdullah ibn Mascud said to him, ‘Has it not reached you that Ibrahim, peace be upon him, complained to Allah about Sarah’s character and it was said to him, “She has been created from a rib so have l he enjoyment of her company as long as you don’t see in her any unsoundness in her deen.’” He narrated that cIkrimah ibn Khalid said: One of cUmar ibn al-Khattab’s sons went in to see him. He had combed and oiled his liair and dressed up in the very best clothing. cUmar struck him with a whip until he made him weep. Hafsah asked him, ‘Why did you strike him?’ He said, ‘I saw that his self had made him conceited, and I wanted to make it (his self) small for him.’ He narrated from Macmar from Layth ibn Abi Salim that cUmar said, ‘Do not name yourselves with the name al-Hakam (the ruler and judge) nor Abu’l-Hakam (possessor of judgement) for truly Allah, He is al-Hakam (the ruler) and don’t call a road a sikkah.’l0

El-Beyhakî, Şuabu'l-İman'da Dahhâk'ın şöyle dediğini rivayet etmiştir:

Al-Bayhaqi narrated in Shucab al-Iman that ad-Dahhak said:

Ebu Bekir şöyle dedi: "Allah'a yemin olsun ki, keşke yol kenarında bir ağaç olsaydım ve bir deve oradan geçseydi, beni ağzına alıp çiğneseydi, yutsaydı, sonra da gübre olarak dışarı atsaydı ve keşke insan olmasaydım."10 Sikkah kelimesi hem 'sıra' hem de 'sabandır'; ve "Sabanın (sikkah) bir kavmin evine girmesi, onları alçaltmadan olmaz" hadisine bir gönderme olması muhtemeldir. Ömer de şöyle dedi: "Keşke ailemin koçu olsaydım; onlar bana istedikleri kadar yem verip semirtseler, öyle ki en şişman olduğumda sevdikleri bazı kimseler ziyarete gelse ve onlar için beni kesip, bir kısmımdan kavurma, bir kısmımdan pastırma yapsalar, sonra da beni yeseler ve keşke insan olmasaydım." İbn Asakir rivayet etti ki Ebu'l-Bahteri şöyle demiştir: Ömer bin el-Hattab minberde hutbe okurdu. Allah ondan razı olsun, Hüseyin bin Ali onun önünde ayağa kalkıp dedi ki: "Babamın minberinden in!" Ömer dedi ki: "Bu senin babanın minberidir, benim babamın minberi değil. Bunu yapmanı sana kim söyledi?" Ali ayağa kalkıp dedi ki: "Allah'a yemin olsun ki, bunu ona kimse söylemedi. Ben sana (Hüseyin'e) kesinlikle bir acı çektireceğim, hain!" Ömer ise...

Abu Bakr said, ‘By Allah, I wish that I were a tree by the side of the road by which a camel passed, and it took me into its mouth, 10 Sikkah is literally both a ‘row’ and a ‘plough’ and it is possible there is a reference to the tradition that ‘The sikkah (plough) has not entered the abode of a people but that it humiliated them.’ chewed me, swallowed me, passed me out as dung, and that I were not a man.’ cUmar said, ‘Would that I were my family’s ram, which they were fattening as much as seemed right to them, until when I became as fat as could be, some people whom they love visit them, and they sacrifice me for them, make some of me into roasted meat, some of me into sun-dried meat, then eat me, and that I were not a human being.’ Ibn cAsakir narrated that Abu’l-Bakhtari said: cUmar ibn al- Khattab used to give the khutbah on the minbar. Al-Hussein ibn cAli, may Allah be pleased with him, stood up before him and said, ‘Come down from my father’s minbar.’ cUmar said, ‘It is the minbar of your father and not the minbar of my father. Who told you to do this?’ cAli stood and said, ‘By Allah, no-one told him to do this. I will certainly cause you (al-Hussein) some pain, traitor.’ He (cUmar)

ﷺ dedi ki: "Kardeşimin oğluna zarar vermeyin, çünkü o doğruyu söyledi; bu, babasının minberidir." Hatib el-Bağdadi, Edebü'r-Ravi adlı eserinde, Malik'ten, onun senedi üzerinden İbn Şihab'a dayandırarak naklediyor: Ebu Seleme ibn Abdurrahman ile Said ibn el-Müseyyeb, Ömer ibn el-Hattab ile Osman ibn Affan'ın belirli bir mesele üzerinde tartıştıklarını ve nihayet orada bulunan bir kişinin, "Asla anlaşamayacaklar" dediğini rivayet etmişlerdir. Ancak onlar, en güzel ve en hoş bir şekilde birbirlerinden ayrıldılar.

said, ‘Don’t hurt the son of my brother, for he has told the truth, it is the minbar of his father.’ Al-Khateeb narrated in A dab ar-Rawi from Malik by his route from Ibn Shihab that Abu Salamah ibn cAbd ar-Rahman and Sacid ibn al-Musayyab narrated that cUmar ibn al-Khattab and cUthman ibn cAffan were arguing over a certain question until an onlooker said, ‘They will never reach an agreement.’ Yet they only separated on the best and most beautiful terms.

İbn Sa'd, el-Hasan'ın şöyle rivayet ettiğini nakleder: Ömer'in hutbe olarak okuduğu ilk hutbesinde Allah'a hamd etti ve şöyle dedi: "Dikkat edin. Ben sizinle imtihan edildim, siz de benimle imtihan edildiniz. İki arkadaşımdan sonra halifeliğe, aranızda geçtim. Burada hazır bulunanların işlerini bizzat yürüteceğiz; burada bizimle bulunmayanlara ise güçlü ve güvenilir kimseler atayacağız. Kim güzel davranırsa, ona güzel muamelemizi artıracağız; kim kötü davranırsa, onu cezalandıracağız. Allah bizi ve sizi bağışlasın." Cubeyr b. el-Huveyris'ten rivayet edilmiştir ki Ömer b. el-Hattab, Allah ondan razı olsun, bir defter kaydı tutulması konusunda Müslümanlardan görüş istedi. Ali ona dedi ki: "Sana gelen mal her yıl taksim edilsin ve bunlardan hiçbir şey saklanmasın." Osman dedi ki: "Ben çok fazla mal görüyorum; bu, insanlara yeterlidir. Eğer sayılmazsa, alanla almayan birbirinden ayrılmaz ve işin karıştığından korkarım." Velid b. Hişam b. el-Muğire dedi ki: "Ey Müminlerin Emiri, ben Suriye'ye gittim ve orada krallarının kayıtlar tuttuğunu ve orduyu düzenlediğini gördüm. Öyleyse sen de kayıtlar tut ve orduyu düzenle." Ömer onun tavsiyesini kabul etti ve Kureyş'in nesep bilginleri olan Akil b. Ebi Talib, Mahreme b. Nevfel ve Cubeyr b. Mut'im'i çağırıp dedi ki: "İnsanları derecelerine göre kaydedin." Bunlar, Benî Hâşim ile başlayarak kaydettiler, ardından Ebû Bekir ve kavmini, sonra Ömer ve kavmini, halifeliklerinin sırasına göre kaydettiler. Ömer bunu görünce dedi ki: "Peygamber ﷺ'in yakınlarıyla başlayın; en yakın olanlarla, sonra ondan sonra yakın olanlarla, Allah'ın Ömer'i yerleştirdiği yere kadar devam edin." Said b. el-Müseyyeb'in rivayet ettiğine göre Ömer, kaydı Muharrem ayında, hicri 20 yılında tuttu.

Ibn Sacd narrated that al-Hasan said: The first khutbah which cUmar delivered, he praised Allah and then said, ‘Right. I have been tested by you and you have been tested by me, and I have succeeded to the khilafah, amongst you, after my two companions. Whoever is here present, we will manage their affairs in person, and whoever is not here with us, we will appoint over him strong and trustworthy people. Whoever acts excellently well, we will increase him in excellent treatment, and whoever acts wrongly we will punish, and may Allah forgive us and you.’ He narrated from Jubayr ibn al-Huwayrith that cUmar ibn al- Khattab, may Allah be pleased with him, sought the advice of the Muslims on the recording of a register. cAli said to him, ‘Divide up every year what is collected for you of property, and don’t keep any of it.’ cUthman said, ‘I see much wealth, which is sufficient for the people and if it is not counted so that whoever takes is distinguished from whoever does not take, I am afraid that the matter will become confused.’ Al-Walid ibn Hisham ibn al-Mughirah said, 'Amir al-Mu’minin, I went to Syria and I saw that its kings had recorded registers and organised the troops, so record registers and organise the troops.’ He took his advice, and he called cAqil ibn Abi Talib, Makhramah ibn Nawfal and Jubayr ibn Mutcim, who were genealogists of Quraysh, and said, ‘Record people according to their ranks.’ They recorded them beginning with Banu Hashim, then they followed with Abu Bakr and his people, then cUmar and liis people, according to the order of their khilafahs. When cUmar saw it, he said, ‘Begin with the close relatives of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, the closest, then the next closest until you place cUmar where Allah placed him.’ He narrated that Sacid ibn al-Musayyab said: cUmar recorded the register in al-Muharram of the year 20 AH.

Rivayet edildi ki el-Hasan şöyle demiştir: Ömer, Huzeyfe'ye şöyle yazdı: "İnsanlara maaşlarını ve erzaklarını ver." Huzeyfe ona şu cevabı yazdı: "Bunu yaptık, ama daha birçok şey kaldı." Ömer ona şunu yazdı: "Bunlar, Allah'ın onlara verdiği ganimetlerdir. Ne Ömer'indir ne de Ömer'in ailesinin. Aralarında paylaştır." İbn Sa'd rivayet etti ki Cübeyr b. Mut'im şöyle demiştir: Ömer Arafat dağında dururken bir adamın "Allah'ın halifesi!" diye seslendiğini işitti. Başka bir adam da bunu duydu; onlar yol için erzak hazırlıyorlardı. Bunun üzerine (o adam) "Size ne oldu, Allah sizin küçük dillerinizi (küt ettirsin)?" dedi. Ben adama doğru gittim ve ona bağırdım. Cübeyr devam etti: Ertesi sabah Ömer ile birlikte el-Akabe'nin (Mina'daki büyük taş direğin) yanında duruyordum. Ömer ona taş atıyordu; derken yoldan sapan bir taş geldi ve Ömer'in başını (derisini) yardı. Oraya döndüm ve dağdan bir adamın şöyle dediğini duydum: "Kabe'nin Rabbi adına bildiririm ki Ömer bu yıldan sonra bu yerde durmayacak." Bu, bir önceki gün aramızda seslenen adamdı ve bu durum beni çok rahatsız etti.

He narrated that al-Hasan said: cUmar wrote to Hudhayfah, ‘Give the people their stipends and their provisions.’ He wrote back to him, ‘We have done that and a great deal remains.’ cUmar wrote to him, ‘It is their spoils which Allah has given them. It is not 'Umar’s nor cUmar’s family’s. Divide it up among them.’ Ibn Sacd narrated that Jubayr ibn Mutcim said: While cUmar was standing on the mountain of cArafah he heard a man calling out, saying, ‘Khalifah of Allah!’ Another man heard him, and they were taking provisions for the way, so he said, ‘What is wrong with you, may Allah split your uvulas?’ I went towards the man and shouted at him. Jubayr continued: Then the next morning, I was standing with cUmar at al-cAqabah (the major pillar of stones in Mina) and he was stoning it, when there came a stray pebble and split (the skin on) cUmar’s head. I turned that way and heard a man from the mountain saying, ‘I make it known, by the Lord of the Kacbah, that cUmar will not stand in this place after this year,’ and it was the one who had called out among us the day before, and that disturbed me greatly.

Rivayet edildiğine göre Aişe, Allah ondan razı olsun, şöyle demiştir: Ömer'in Müminlerin Anneleriyle (Peygamberin eşleriyle) birlikte son haccını yaptığı sırada, Arafat'tan dönerken el-Muhassab'a geldiğimde bir adamın devesinin üzerinden şöyle dediğini duydum: "Emirü'l-mü'minin Ömer nerede?" Başka bir adamın da, "Emirü'l-mü'minin burada idi" dediğini duydum. Deveyi göğsü üzerine çöktürdü, sonra sesini yükselterek feryat edip şöyle dedi:

He narrated that cA’ishah, may Allah be pleased with her, said: At the time of the last Hajj which cUmar performed with the Mothers of the Believers (the wives of the Prophet, may Allah bless him and grant him peace), when we returned from cArafah, I passed by al- Muhassab and I heard a man upon his camel saying, ‘Where was cUmar, the Amir al-Mu’minin? I heard another man saying, ‘Here was the Amir al-Mu’minin.’ He made the camel kneel down upon its breast, then he raised his voice in a wail saying:

'Bir imamdan size selam olsun ve Allah'ın eli o çok yırtılmış deriyi bereketlendirsin. Dün önden gönderdiğinizi yakalamak için devekuşunun iki kanadına binen ya da acele eden kimse geride kalacaktır.

‘Upon you peace from an imam and may the hand of Allah bless that much-rent skin, Whoever hurries on or mounts the two wings of the ostrich, in order to overtake what you sent ahead the day before, will be outstripped.

"Sen meseleleri hükme bağladın, sonra da onlardan sonra, henüz çözülmemiş olan fitneleri ve musibetleri kollarında bıraktın." O binici kıpırdamadı ve kim olduğu bilinmedi; biz onun cinlerden biri olduğunu söylerdik. Çünkü Ömer o haccdan döndü, hançerle bıçaklandı ve öldü.

You decided matters, then after them you left behind trials and misfortunes in their sleeves, not yet unloosed.’ That rider did not move and it was not known who he was, and we used to say that he was one of the Jinn, for cUmar came back from that Hajj, was stabbed by the dagger and died.

Ebu Abdurrahman'dan rivayet edildi ki Abdurrahman ibn Abza, Ömer'in şöyle dediğini nakletmiştir: "Bu yetki, Bedir ehlinden biri kaldığı sürece Bedir ehlinindir; sonra, Uhud ehlinden biri kaldığı sürece Uhud ehlinindir; sonra falanların, filanların... Azat edilmiş esirin, azat edilmiş esirin oğlunun ve Fetih'te (Mekke'nin İslam'a açılmasında) Müslüman olanların bu yetkide hiçbir payı yoktur." En-Nehai'den rivayet edildi ki bir adam Ömer'e şöyle demiş: "Abdullah ibn Ömer'i halife tayin etmez misin?" O da şöyle cevap vermiştir: "Allah seni kahretsin! Vallahi bunu Allah'tan hiç istemedim. Karısını doğru boşamasını bilmeyen bir adamı mı halife tayin edeyim?" Şeddad ibn Avs'tan rivayet edildi ki Ka'b şöyle demiştir: "İsrailoğulları arasında bir kral vardı ki onu andığımızda Ömer'i, Ömer'i andığımızda da onu hatırlarız. Yanında vahiy alan bir peygamber vardı. Allah, o peygambere, ona şöyle demesini vahyetti: 'Ahdini yap ve vasiyetini bana yaz, zira üç gün sonra öleceksin.' Peygamber de bunu ona bildirdi."

He narrated that cAbd ar-Rahman ibn Abza said that cUmar said, ‘This authority is among the people of Badr as long as one of them remains, then it is among the people of Uhud as long as one of them remains, and among such and such, and such and such, and there is no part in it for a freed captive, nor the son of a freed captive, nor those who became Muslims at the Opening (of Makkah to Islam).’ He narrated from an-Nakhaci that a man said to cUmar, ‘Will you not appoint cAbdullah ibn cUmar as khalifah? He said, ‘May Allah fight you! By Allah, I never wanted this of Allah. Shall I appoint as khalifah a man who did not know how to divorce his wife properly?’ He narrated from Shaddad ibn Aws that Kacb said: There was among the Tribe of Isra’il a king whom, when we remember him we are reminded of cUmar, and when we remember cUmar we are reminded of him. He had by his side a prophet who received revelation. Allah revealed to the prophet, peace be upon him, to say to him, ‘Make your covenant and write your testament to me, for you are dead after three days.’ The prophet informed him of that.

Üçüncü gün geldiğinde, duvar ile divan arasına düşüp öldü. Rabbine gelerek şöyle dedi: "Ey Allah'ım, eğer bilseydin ki ben hükümranlığımda adaletliydim; işler ihtilaf ettiğinde Senin hidayetine uydum; ve şöyle şöyle, bir de şöyle şöyle biriydim, o hâlde ömrümü, küçük oğlum büyüyünceye ve ümmetim çoğalıncaya kadar uzat." Allah, peygambere şunu vahyetti: "Şöyle şöyle dedi - ve bu doğrudur - ve ben onun ömrüne on beş yıl ekledim."

When it was the third day, he fell down (dead) between the wall and the couch. He came to his Lord and said, ‘O Allah, if You knew (hat I was just in my rule; that when matters differed, I followed Your guidance; and I was such and such, and such and such, then increase my life-span until my infant son grows up and my nation increases.’ Allah revealed to the prophet that, ‘He has said such and such - and it is true - and I have added fifteen years to his lifespan.

"Bu, küçük oğlunun büyümesi ve ümmetinin çoğalması için yeterlidir." Ömer bıçaklandığında Ka'b şöyle dedi: "Ömer Rabbinden isteseydi, Allah ona kesinlikle (hayatta kalmasına) izin verirdi." Ömer'e bu söylenince şöyle dedi: "Ey Allah'ım, beni, (hiçbir şey olmadan) Sana geri döndür."

That is enough for his infant son to grow up and his nation to increase.’ When cUmar was stabbed, Kacb said, ‘If cUmar were to ask his Lord, Allah would definitely let him stay.’ cUmar was told about that. He said, ‘O Allah take me back to You without (my)

…güçsüz ve aciz olmak ya da kınanmaya layık olmak.” Süleyman ibn Yesar'dan rivayet etti ki, cinler Ömer için yas tutarak feryat etmişlerdir.

being powerless and incapable or blameworthy.’ He narrated from Sulayman ibn Yasar that the Jinn wailed in mourning for cUmar.

El-Hâkim, Mâlik b. Dînâr'ın şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ömer, Allah ondan razı olsun, öldürüldüğünde Tabâle dağında bir ses duyuldu:

Al-Hakim narrated that Malik ibn Dinar said: A voice was heard on the mountain of Tabalah when cUmar, may Allah be pleased with him, was killed:

Herkes ağlamak isterse, İslam için ağlasın; Çünkü İslam yıkılmak üzere, Ve belirlenmiş süresi de aşılmadı; Dünya gerilemiş ve onun en iyisi gitmiş, sırtını çevirmiş; Vaadinden emin olan herkes, onu beklemekten bıkmış. İbnu Ebi'd-Dünya, Yahya ibn Ebi Raşid el-Basri'nin şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ömer oğluna şöyle dedi: "Kefenimde tutumlu ol; çünkü Allah katında bana bir hayır varsa, onu bundan daha iyisiyle değiştirecektir. Eğer durumum farklıysa, beni soyacak ve bunu çok çabuk yapacaktır. Benim için kazacağın kabirde de tutumlu ol; çünkü Allah katında bana bir hayır varsa, gözümün görebildiği kadar genişletecektir. Eğer durumum farklıysa, kaburga kemiklerim birbirine geçinceye kadar onu üzerime daraltacaktır. Bir kadının benimle (kabre) çıkmasına izin verme ve bende olmayan bir temizliği bana isnat etme, çünkü Allah beni daha iyi bilir. Benimle (kabre) çıktığınızda adımlarınızı hızlandırın; çünkü Allah katında bana bir hayır varsa, beni daha iyi olana ulaştıracaksınız."

‘Let whoever would weep, weep for Islam, For they are on the point of being thrown to the ground and (their) appointed time has not been exceeded, And the world has declined and the best of it has gone, turning its back, Whoever is sure of the promise has become weary of it.’ Ibn Abi’d-Dunya narrated that Yahya ibn Abi Rashid al-Basri said: cUmar said to his son, ‘Be economical with my shroud, for if there is good for me with Allah, He will exchange it for me for that which is better than it. If I have been otherwise, He will strip me and be very fast in stripping me. Be economical in the grave you dig for me, for if there is good for me with Allah, He will expand it for me as far as my sight can reach. If I have been otherwise, He will tighten it upon me until my ribs interlace. Let not a woman go out with me (to the grave), and do not attribute to me a purity that I do not have, for Allah has more knowledge of me. When you go out (with me to the grave) then hasten your pace, for if there is good for me with Allah, you will send me on to what is better for me.

"Eğer başka türlüyse, boynunuzdan taşıdığınız bir kötülüğü üzerinize atacaksınız."

If I am otherwise, you will throw an evil you have been carrying down from your necks.’

İbn Asakir, İbn Abbas'tan rivayet etmiştir ki Abbas şöyle demiştir: Ömer vefat ettikten bir yıl sonra, Allah'tan onu bana rüyada göstermesini diledim.

Ibn cAsakir narrated from Ibn cAbbas that al-cAbbas said: I asked Allah, one year after cUmar had died, to show me him in a dream.

Onu bir yıl sonra gördüm; alnındaki teri siliyordu. Ben de dedim ki: “Babam ve annem sana feda olsun, ey Mü'minlerin Emiri! Halin nasıl?” Dedi ki: “Bu, şimdi bitirdiğim andır. cUmar'ın evi neredeyse zorla yıkılacaktı, eğer acıyan, merhametli olan {Rauf Rahim} ile karşılaşmamış olsaydım. Bilin ki bunlar, Allah'ın Elçisi'ne ﷺ, Tevbe Suresi'nin sondan bir önceki ayetinde verdiği iki isimdir. Er-Ra'uf er-Rahim, Allah'ın isimleridir.” Zeyd ibn Eslem'den de şöyle rivayet edilmiştir: cAmr ibn el-cAs, cUmar'ı rüyasında görmüş ve sormuş: “Nasılsın?” O da sormuş: “Sizi ne zaman bıraktım?” Cevap vermiş: “On iki yıl önce.” Dedi ki: “Ben ancak şimdi hesabımı bitirdim.” İbn Sa'd rivayet etmiştir ki Salim ibn cAbdullah ibn cUmar şöyle dedi: Ensar'dan bir adamın şöyle dediğini duydum: “Allah'tan rüyamda cUmar'ı göstermesini istedim. Sonra onu on yıl sonra gördüm; alnındaki teri siliyordu. Dedim ki: 'Ey Mü'minlerin Emiri, ne yaptın?' Dedi ki: 'Şimdi bitirdim; eğer Rabbimin rahmeti olmasaydı helak olurdum.'” El-Hakim rivayet etmiştir ki eş-Şa'bi şöyle dedi: cAtike bint Zeyd ibn cAmr ibn Nufeyl, cUmar için şöyle bir mersiye söyledi:

I saw him after a year and he was wiping the sweat from his brow, so I said, ‘May my father and my mother be your ransom, Amir al-Mu’minin\ How is it with you?’ He said, ‘This is the time I have just finished. The house of cUmar had almost been violently demolished if it had not been that I met a pitying, compassionate one {Rauf Rahim. Note that these are two names that Allah gave to His Messenger, may Allah bless him and grant him peace, in the penultimate ayah of Surat at-Tawbah. Ar-Ra’u f ar-Rahim are names of Allah).’ He also narrated from Zayd ibn Aslam that cAmr ibn al-cAs saw cUmar in his sleep and asked, ‘How have you done?’ He asked, ‘When did I leave you?’ He answered, ‘Twelve years ago.’ He said, ‘I have only finished my accounting now.’ Ibn Sacd narrated that Salim ibn cAbdullah ibn cUmar said: I heard a man of the Ansar saying, ‘I asked Allah to show me cUmar in my sleep, then I saw him after ten years, and he was wiping sweat from liis brow. I said, Amir al-Mu’minin, what have you done?’ He said, ‘ Right now I have finished, and if it were not for the mercy of my Lord I would have been destroyed.’ Al-Hakim narrated that ash-Shacbi said: cAtikah bint Zayd ibn ' Amr ibn Nufayl eulogised cUmar, saying:

"Ey! Gözyaşların ve ağlayışın bol olsun, ve yüce imam için yorulma."

‘Eye! let your tears and weeping be abundant, and do not weary over the noble imam.