Sa'îd b. Mansûr sünen'inde şöyle dedi: Huşeym bize rivayet etti:

Sacid ibn Mansur said in his Sunan\ Hushaym narrated to us:

Hallâc, Fezâre kabilesinden bir Şeyh'in bana şöyle anlattığını rivayet etti: "Ali'nin şöyle dediğini işittim: 'Dinimizin bir meselesinde düşmanımızın bize sorması gereken bir şeyi bize sorduran Allah'a hamdolsun. Muâviye bana yazarak müphem hünsâ hakkında sordu. Ben de ona, onu idrarını yaptığı yere göre miras aldırmasını yazdım.'" Hüşeym de aynısını Muğîre'den, o da Şa'bî'den, o da Ali'den rivayet etmiştir.

Hajjaj narrated to us: A Shaykh from Fazarah told me: I heard cAli saying, ‘Praise belongs to Allah Who made our enemy ask us about something that had occurred to him in the matter of his deen. Mucawiyah wrote to me, asking me about the ambiguous hermaphrodite.13 I wrote to him that he should make him inherit according to how he urinates.’ Hushaym said the same from Mughirah from ash-Shacbi from cAli.

İbn Asakir, Hasan'ın şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ali Basra'ya geldiğinde, İbn el-Kevva ile Kays İbn Abbad onun önüne çıkıp ona şunları söylediler: "Bu ümmetin işlerini üstlenmek için yöneldiğin bu yolu, insanların birbirlerini kılıçlarla vurduğu bir durumda, bize açıklamayacak mısın? Bu, Allah'ın Resulü'nün sana verdiği bir ahit midir?" ﷺ

Ibn cAsakir narrated that Al-Hasan said: When cAli came to Basra, Ibn al-Kawwa’ and Qais ibn cAbbad stood before him and said to him, ‘Will you not inform us about this course which you are set upon, taking charge of the ummah, so that some of them are striking others; is it a covenant of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, which he made with you?

"Bize anlatın, çünkü siz, duyduklarınız konusunda güvenilir ve kendisine güvenilen kimsesiniz." 13 Yani, hünsa (ikisi de olan kişi) mirası erkek olarak mı yoksa kadın olarak mı alır?

Tell us, for you are the trusted one in whom we have confidence about that which you have heard.’ 13 i.e. does the hermaphrodite inherit property as a man or as a woman?

Dedi ki: "Peygamber'den bu konuda bana bir ahdin bulunmasına gelince, hayır, yoktur. Allah'a yemin olsun ki, onu ilk tasdik eden ben olduysam, ona yalan isnat eden ilk kişi de olmam. Eğer bu konuda Peygamber ﷺ'den bana bir ahid olsaydı, Bani Teym ibn Murre'nin kardeşinin (Ebu Bekir'in) ve Ömer ibn el-Hattab'ın onun minberinde durmasına asla izin vermezdim; bu bir elbiseden başka bir şey bulamasam bile onlarla kendi elimle savaşırdım. Ancak Allah'ın Elçisi öldürülmedi, ansızın da vefat etmedi; aksine günlerce ve gecelerce hastalığı içinde kaldı, müezzin ona namaz vaktini bildirmek için geliyordu. Ebu Bekir'e emrediyordu ki halka namaz kıydırsın; oysa benim konumumu biliyordu. Eşlerinden biri onu Ebu Bekir'den çevirmek istedi, ama kabul etmedi ve öfkelendi. Şöyle buyurdu: 'Siz Yusuf'un kadın arkadaşlarısınız! Ebu Bekir'e halka namaz kıydırmasını söyleyin!' Allah Peygamberini ﷺ alınca, işlerimizi düşündük ve dünya işlerimiz için, Allah'ın Peygamberi ﷺ'in dinimiz için razı olduğu kişiyi seçtik. Namaz İslam'ın kökü, dinin emiri ve dinin dayanağıdır. Bu yüzden Ebu Bekir'e biat ettik, çünkü o buna layıktı. İkimiz de onun hakkında ihtilaf etmedik, hiçbirimiz başkası aleyhine şahitlikte bulunmadı, onun üstünlüğünü de inkar etmedik. Ebu Bekir'in hakkı olan görevleri yerine getirdim, onun hakkı olan itaati kabul ettim, onunla birlikte askerleri arasında seferlere çıktım. Bana verdiğinde alırdım, beni sefere gönderdiğinde giderdim ve onun için hadd cezası olarak kamçımla vururdum."

He said, ‘As for my having a covenant about that from the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, then no. By Allah, if I was the first to affirm him, I will not be the first to attribute a lie to him. If I had had a covenant from the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, about that, I would never have allowed the brother of Bani Taym ibn Murrah (Abu Bakr) and cUmar ibn al-Khattab to stand upon his minbar, I would have fought them with my own hand, even if I could find nothing but this garment of mine. However, the Messenger of Allah was not killed, and he did not die suddenly, rather he lingered in his illness for days and nights, with the mu’adhdhin coming to him to announce the time of the prayer to him. He would order Abu Bakr, who would lead the people in prayer, while he knew my standing. One of his wives wanted to turn him away from Abu Bakr, and he refused and became angry. He said, “You are the female companions of Yusuf! Tell Abu Bakr to lead the people in prayer!” When Allah took His Prophet, may Allah bless him and grant him peace, we considered our affairs and we chose for our worldly affairs he whom the Prophet of Allah, may Allah bless him and grant him peace, was satisfied with for our deen. The prayer is the root of Islam and it is the amir of the deen, and the support of the deen, so we pledged allegiance to Abu Bakr, for he was worthy of that, no two of us disagreed about him, none of us bore testimony against others, and nor did we deny his privilege. I discharged what was due to Abu Bakr, acknowledged the obedience that was his right, went on military expeditions with him in his troops. I would take when he gave me, go on military expeditions when he sent me on them, and I would lash with my whip for the hadd punishment for him.

Ömer ölünce bunu üstlendi (halifeliği) ve arkadaşı (Ebu Bekir) ile onun işine dair bildiği şeylere göre, Sünnet'e uyarak yönetimi devraldı. Ömer'e biat ettik; ikimiz de onun hakkında ayrılık etmedik, aramızdan hiçbirimiz de diğerlerine karşı tanıklıkta bulunmadı, onun üstünlüğünü de inkâr etmedik. Ömer'in hakkı olan görevi yerine getirdim, ona olan itaat borcumu kabul ettim ve onun ordularında onunla birlikte askerî seferlere çıktım. Bana verdiğinde alırdım, beni sefere gönderdiğinde giderdim ve onun için hadd cezası olarak kırbaçla vururdum.

‘When he died, cUmar undertook it (the khilafah) and he took it according to the Sunnah of his companion (Abu Bakr) and that which he knew of his affair. We pledged allegiance to cUmar, no two of us disagreeing about him, nor any of us bearing testimony against any others, nor did we deny his privilege. I discharged what was due to cUmar, acknowledged the obedience that was his right, and went on military expeditions with him in his armies. I would take when he gave me, go on military expeditions when he sent me on them, and I would lash with my whip for the hadd punishment for him.

Öldüğünde, kendi içimde Peygamber ile olan yakın ilişkimi, önceliğimi, öncülüğümü ve üstünlüğümü hatırladım; kimsenin beni bir başkasıyla eşit tutmayacağını düşünerek. Ancak o (Ömer), ondan sonra gelen halifenin bir yanlış iş yapması hâlinde, bunun kabrinde kendisine bağlanacağından korkuyordu. Kendisini ve oğlunu bu işten uzak tuttu; çünkü kendisinde herhangi bir taraflılık olsaydı, halifelik için oğlunu tercih ederdi. Bu görevden kendini soyutladı ve onu Kureyş'ten altı kişilik bir gruba bıraktı; ben de bu grubun içindeydim. Grup bir araya geldiğinde, kimsenin beni bir başkasıyla eşit tutmayacağını düşündüm. Abdurrahman bin Avf bizden, Allah'ın üzerimizde yetki verdiği kimseyi dinleyeceğimize ve ona itaat edeceğimize dair bir söz aldı. Sonra daha sonra Osman bin Affan'ın elini tuttu ve kendi elini onun eline koydu.

‘When he died, I recalled within myself my close relationship (to the Prophet, may Allah bless him and grant him peace), my priority, my precedence and my merit, thinking that no-one would hold another equal to me. However, he (cUmar) was afraid that, if the khalifah after him would do a wrong action, it would attach to him in his grave. He withdrew himself and his son from it, for if there had been any partiality in him he would have preferred his son for it (the khilafah). He quit himself of it, passing it on to a group of six from Quraysh of whom I was one. When the group met, I thought that they would not consider anyone equal to me. cAbd ar-Rahman ibn cAwf took a compact from us that we would listen to and obey whomever Allah gave authority over us. Then later he took the hand of cUthman ibn cAffan and put his hand in his.

"Durumumu düşündüm; itaatimin, bey'atımdan önce geldiğini ve ahdimin başkası için alındığını gördüm."

‘I considered my affair, and (saw that) my obedience had preceded my oath of allegiance, and my covenant had been taken for another.

Bu nedenle Osman'a biat ettik. Ona olan görevimi yerine getirdim, hakkı olan itaati kabul ettim, ordularında onunla birlikte askeri seferlere katıldım. Bana verdiğinde alır, beni gönderdiğinde askeri seferlere çıkardım ve onun için had cezası olarak kamçımla vururdum.

We therefore pledged allegiance to cUthman. I discharged what was due to him, acknowledged the obedience that was his right, and went on military expeditions with him in his armies. I would take when he gave me, go on military expeditions when he sent me on them, and I would lash with my whip for the hadd punishment for him.

"Ben onun yaralanıp düştüğü anda işimi düşündüm. Allah'ın Resûlü'nün ahdiyle bu işi üstlenmiş olan iki halife, namaz konusunda..." Ancak burada bir bağlam eksikliği var: cümle, "iki halife" ifadesinden sonra "to the two of them regarding the prayer" diyerek bir sorunun ya da ayrımın kastını tam bildirmiyor; bu yüzden çeviride metnin aslına uygun şekilde şöyle okunmalı: "Ben onun yaralanıp düştüğü anda işimi düşündüm. Allah'ın Resûlü ﷺ'nün ahdiyle bu işi üstlenmiş olan iki halife, namaz hususunda onlara..." — doğrusu, şöyle: "Onun yaralanıp düştüğü zaman, işimi düşündüm. Allah'ın Resûlü ﷺ'nün ahdiyle bu işi üstlenen iki halife, namaz konusunda o ikisine (dair) gitmişti."

‘When he was struck down I considered my affair. The two khalifahs, who had taken hold of it through the covenant of the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace, to the two of them regarding [or in respect of] the prayer, had gone.

Bu, kendisiyle antlaşma yapılmış olan kişi, öldürülmüştü.

This one, with whom the covenant had been taken, had been killed.

Haremeyn'in (Mekke ve Medine'nin) halkı ve bu iki bölgenin (Kûfe ile Basra'nın) halkı bana biat etti. Biri ise bana benzemeyen, akrabalığı benimkine benzemeyen, ilmi benimkine denk olmayan, önceliği benimkine benzemeyen biri olarak bu işe atıldı; oysa ben ona göre bu konuda daha haklıyım. Ebû Nuaym, ed-Delâil'de Ca'fer b. Muhammed'den, onun babasının şöyle dediğini rivayet etmiştir: İki adam bir anlaşmazlık nedeniyle Ali'nin huzuruna getirildi. Ali duvarın dibine oturdu. Bir adam ona, "Duvar yıkılacak!" dedi. Ali, "Yoluna devam et. Allah vekil olarak yeter." dedi. Aralarında hükmünü verdi, ayağa kalktı ve ardından duvar yıkıldı.

The people of the two Harams (Makkah and Madinah) pledged allegiance to me, and the people of these two provinces (Kufa and Basra). One sprang into it who is not the like of me, his relationship not as my relationship, nor his knowledge like my knowledge, nor does he have priority like my priority, and I have more right to it than him.’ Abu Nucaym narrated in ad-Dala’il from Jacfar ibn Muhammad that his father said: Two men were brought before cAli in a dispute, and so he sat at the base of a wall. A man said to him, ‘The wall will fall down!’ cAli said, ‘Carry on. Allah suffices as a guardian.’ He passed judgement between them, stood up and then the wall fell down.

at-Tuyuriyyat'ta, Ca'fer İbn Muhammed'den, babasının şöyle dediğini aktaran isnadıyla bir rivayet vardır: Bir adam Ali İbn Ebi Talib'e dedi ki: "Hutbede, 'Allah'ım, doğru yolda olan ve hidayete erdirilen halifelerini bize doğru yolu gösterdiğin gibi bizi de doğru yola ilet' dediğini işitiyoruz. Peki onlar kimlerdir?" Gözleri yaşlarla doldu ve dedi ki: "Onlar benim iki sevgilim, Ebu Bekir ve Ömer'dir; hidayetin iki imamı, İslam'ın iki şeyhi, Kureyş'in iki adamıdır ki Allah'ın Resulü ﷺ'den sonra örnek alınmaları gerekenlerdir. Kim onları örnek alırsa (sapmadan) korunur, kim onların izinden giderse doğru yola iletilir, kim onlara sarılırsa Allah'ın hizbindendir." Abdürrezzak rivayet etti ki Hucr el-Madari şöyle demiştir: Ali İbn Ebi Talib bana dedi ki: "Bana sövmeleri emredildiğinde ne yapacaksın?" Dedim ki: "Böyle bir şey olacak mı?" Dedi ki: "Evet." Dedim ki: "Ne yapmalıyım?" Dedi ki: "Bana söv, ama benden yüz çevirme." (Hucr) dedi ki:

There is in at-TuyuriyyatW\t\\ its isnad from Jacfar ibn Muhammad that his father said: A man said to cAli ibn Abi Talib, ‘We hear you saying in the khutbah, “O Allah, set us right with that which You set right the khalifahs who followed the right course and were guided,” so who are they?’ His eyes filled with tears and he said, ‘They are my two beloveds, Abu Bakr and cUmar, the two imams of guidance, the two shaykhs of Islam, the two men of Quraysh, who are to be taken as exemplars after the Messenger of Allah, may Allah bless him and grant him peace. Whoever takes them as exemplars will be protected (from error), and whoever follows their footsteps will be guided on the straight path, and whoever clings to them is of the party of Allah.’ cAbd ar-Razzaq narrated that Hujr al-Madari said: cAli ibn Abi Talib said to me, ‘What will you do when you are ordered to curse me?’ I said, ‘Will that happen?’ He said, ‘Yes.’ I said, ‘What should I do?’ He said, ‘Curse me, but do not forsake me.’ He (Hujr) said:

Muhammed b. Yusuf, Haccac'ın kardeşi ve Yemen'in emiri, bana Ali'ye lanet etmemi emretti. Ben de dedim ki: "Emir bana Ali'ye lanet etmemi söyledi, siz de ona lanet edin! Allah ona lanet etsin!" Bunu, bir adam dışında kimse anlamadı.

Muhammad ibn Yusuf, the brother of al-Hajjaj - and he was the amir of Yemen - ordered me to curse cAli, so I said, ‘The amir has told me to curse cAli, so you curse him! may Allah curse him!’ No-one understood it except for one man.

Taberânî, el-Evsat'ta ve Ebû Nuaym, ed-Delâil'de Zâdân'dan rivayet etmiştir: Ali bir hadis anlatıyordu, bir adam ona yalan söylediğini iddia etti. Ali ona dedi ki: "Eğer yalan söylüyorsan, sana beddua edeyim mi?" Adam: "Et!" dedi. Ali ona beddua etti ve adam gitmeden gözleri görmez oldu.

At-Tabarani narrated in al-Awsat and Abu Nucaym in ad-Dala’il from Zadhan that cAli was relating a hadith and a man accused him of lying. cAli said to him, ‘Shall I supplicate against you if you are lying?’ He said, ‘Supplicate!’ He supplicated against him and he did not leave before his eyesight went.

Zirr b. Hubeyş'in şöyle dediği rivayet edilmiştir: İki adam sabah yemeği yemek için oturdu; birinin beş küçük ekmeği, diğerinin üç küçük ekmeği vardı. Yemeği önlerine koyduklarında yanlarından bir adam geçti ve onları selamladı. Onlar, "Otur ve ye" dediler. Adam oturdu, onlarla birlikte yedi ve sekiz ekmeğin hepsinden eşit miktarda yediler. Adam kalktı, sekiz dirhem attı ve "Bunları, sizin yemeğinizden yediklerim ve tükettiklerim karşılığında alın" dedi. İkisi tartıştı. Beş ekmeği olan adam, "Benim beş dirhemim, senin ise üç dirhemin var" dedi. Üç ekmeği olan adam ise, "Dirhemler aramızda ikiye bölünmedikçe razı olmayacağım" dedi. Meseleyi Emiru'l-Müminin Ali'ye götürdüler ve hikâyelerini anlattılar. Ali, üç ekmeği olan adama dedi ki: "Arkadaşın sana teklif ettiğini sundu. Onun ekmeği senin ekmeğinden fazlaydı, o halde üçle razı ol." Adam, "Vallahi, ancak acı gerçekle razı olurum" dedi. Ali, "Acı gerçekte senin için bir dirhemden başka bir şey yoktur, oysa onun yedi dirhemi var!" dedi. Adam, "Sübhanallah!" dedi. Ali, "İşte bu!" dedi. Adam, "Bana acı gerçekteki sebebi göster ki kabul edebileyim" dedi. Ali şöyle dedi: "Sekiz ekmeğin yirmi dört üçte birlik parçası yok mu? Siz üç kişiydiniz, kimin daha çok ya da az yediğini bilmiyordunuz; bu yüzden eşit yediğinizi kabul edeceğiz." Devamla: "Sen sekiz üçte bir yedin, oysa yalnızca dokuz üçte birin vardı. Arkadaşın sekiz üçte bir yedi, oysa on beş üçte birin vardı; bunlardan sekizini yedi, geriye yedi kaldı ki bunu dirhemleri olan adam yedi; dokuzunuzdan birini de o yedi. Senin bir (üçte bir ekmeğin) karşılığı bir (dirhem), onun ise yedi (dirhemi) var." Adam, "Artık razıyım" dedi. İbn Ebî Şeybe, el-Musannef'te Ata'nın şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ali'nin huzuruna bir adam getirildi; iki kişi onun hırsızlık yaptığına dair şahitlik etti. Başka bir konuyu da insanların işlerinden ele aldı ve sahte şahitleri tehdit ederek şöyle dedi: "Bana sahte bir şahit getirilirse, onun başına şunu şunu yapacağım." Sonra iki şahidi aradı ama bulamadı, bu yüzden adamı serbest bıraktı.

He narrated that Zirr ibn Hubaysh said: Two men sat eating the morning meal, one of them having five small loaves and the other three small loaves. When they had placed the meal in front of them a man passed by them and greeted them. They said, ‘Sit down and eat.’ He sat down, ate with them and they ate equally of the eight loaves. The man stood, tossed down eight dirhams and said, ‘Take them in place of what I have eaten from you two, and what I have consumed of your food.’ The two of them quarrelled. The man who had the five loaves said, ‘I have five dirhams and you have three.’ The man who had the three loaves said, ‘I will not be content unless the dirhams are divided in two halves between us.’ They raised it before the Amir al-Muminin cAli, and told him their story. He said to the man who had the three loaves, ‘Your companion has offered you what he offered you. His bread was more than your bread, so be content with the three.’ He said, ‘By Allah, I will not be content with him except with the bitter truth.’ cAli said, ‘There is nothing for you, in bitter truth, except for one dirham and he has seven dirhams!’ The man said, ‘Glory be to Allah!’ He said, ‘That’s it!’ He said, ‘Show me the reason in the bitter truth so that I can accept it.’ cAli said, ‘Do the eight loaves not have twenty-four third parts? You ate them and you were three persons, not knowing who ate more or less, so we will assume that you ate equally.’ He continued, ‘You ate eight thirds but you only had nine thirds. Your companion ate eight thirds and he had fifteen thirds, of which he ate eight leaving seven which the man who had the dirhams ate, and he ate one of your nine. You have one (dirham) for your one (third of a loaf) and he has seven.’ The man said, ‘I am now content.’ Ibn Abi Shaybah narrated in the Musannaf that cAta’ said: A man was brought to cAli and two men bore witness against him that he had stolen. He took up (another) thing from people’s affairs and threatened false witnesses, saying, ‘If I am brought a false witness, I will do such and such with him.’ Then he sought for the two witnesses but could not find them, so he let the man go.

cAbdürrezzâk, el-Musannef'te rivayet etmiştir. es-Sevrî, Süleyman eş-Şeybânî'den, o da bir adamdan naklederek bize rivayet etti: Ali'nin huzuruna bir adam getirildi. Biri şöyle dedi: "Bu adam, annemle rüya âleminde cinsel ilişkiye girdiğini iddia ediyor." Ali dedi ki: "Git, onu güneşte ayakta durdur ve gölgesini vur." İbn Asâkir, Ca'fer İbn Muhammed'den, onun babasından naklen rivayet etmiştir: Ali'nin mühür yüzüğü gümüştendi ve üzerindeki yazı şöyleydi: "Hükmeden Allah'ın mübarek kıldığı gibi." Rivayet edildiğine göre Amr İbn Osman İbn Affân şöyle demiştir: Ali'nin mühür yüzüğündeki yazı, "Hükümranlık Allah'a aittir" idi. El-Medâinî rivayet etmiştir: Ali Kûfe'ye girdiğinde, Araplar'ın bilgelerinden biri onu ziyarete geldi ve şöyle dedi: "Vallahi ey Müminlerin Emiri, sen hilafeti süsledin, o seni süslemedi. Sen onu yücelttin, o seni yücseltmedi. Onun senin ihtiyacın olduğundan daha çok senin ona ihtiyacın vardı." Mucammi'den rivayet edildiğine göre Ali, Beytülmal'i süpürür, sonra namaz kılardı; bunun, Müslümanlardan uzakta mal biriktirmediğine dair bir delil olmasını umardı.

cAbd ar-Razzaq narrated in the Musannaf. Ath-Thawri narrated to us from Sulayman ash-Shaybani from a man that a man was brought to cAli. Someone said, ‘This man claims that he had a wet dream about my mother.’ He said, ‘Go and stand him in the sun and strike his shadow.’ Ibn cAsakir narrated by way of Jacfar ibn Muhammad from his father that the seal-ring of cAli was silver and that its engraving was, ‘Blessed as the One Who Decrees is Allah.’ He narrated that cAmr ibn cUthman ibn cAffan said: The engraving on the seal-ring of cAli was, ‘Sovereignty belongs to Allah.’ He narrated that al-Mada’ini said: When cAli entered Kufa, one of the wise men of the Arabs came to see him and said, ‘By Allah, Amir al-Mu’minin, you have ornamented the khilafah and it has not ornamented you. You have raised it up and it has not raised you up. It was in more need of you than you were of it.’ He narrated from Mujammic that cAli used to sweep out the bait al-mal and then perform a prayer, hoping that it would be evidence for him that he had not stored wealth within (keeping it) away from the Muslims.

Ebu'l-Kasım ez-Zuceci, Emali adlı eserinde şöyle demiştir: Ebu Ca'fer Muhammed b. Rüstem et-Taberi bize rivayet etti: Ebu Hatim es-Sicistani bize rivayet etti: Yakub b. İshak el-Hadrami bana rivayet etti: Sa'id b. Salim el-Bahili bana rivayet etti: Babam bize, dedesinden, Ebu'l-Esved ed-Du'ali'den rivayet etti - ya da şöyle demiştir: Dedem Ebu'l-Esved'den, onun babasından rivayet etti ki şöyle demiştir: Müminlerin Emiri Ali b. Ebi Talib'in yanına girdim, Allah ondan razı olsun; gözlerini indirmiş, derin düşünceler içinde olduğunu gördüm. Dedim ki: "Müminlerin Emiri, ne düşünüyorsun?" Dedi ki: "Bu şehrinizde (Arapçayı kullanırken) hatalar işittim ve Arap dilinin temelleri üzerine bir kitap yazmak istiyorum." Dedim ki: "Bunu yaparsan bize hayat vermiş olursun ve bu dil aramızda kalıcı olur." Üç gün sonra yanına geldim ve bana içinde "Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla" yazılı bir sayfa verdi.

AbuT-Qasim az-Zujaji said in his Amali: Abu Jacfar Muhammad ibn Rustum at-Tabari narrated to us: Abu Hatim as-Sijistani narrated to us: Yacqub ibn Ishaq al-Hadrami narrated to me: Sacid ibn Salim al-Bahili narrated to me: My father narrated to us from my grandfather from Abu’l-Aswad ad-Du’ali - or he said: from my grandfather Abu’1-Aswad from his father that he said: I entered upon the Amir al-Mu’minin cAli ibn Abi Talib, may Allah be pleased with him, and saw him with his eyes lowered, deep in thought. I said, ‘What are you thinking about Amir al-Mu’minin? He said, ‘I have heard in this city of yours mistakes (in the use of Arabic), and I want to make a book on the principles of Arabic.’ I said, ‘If you do this, you will give life to us, and this language will remain among us.’ Later, after three days I came to him, and he gave me a page in which was, ‘In the name of Allah, the Merciful, the Compassionate.

Kelime isimdir, fiildir ve harftir. İsim, adlandırılan şey hakkında bilgi veren şeydir. Fiil, adlandırılan şeyin hareketi hakkında bilgi veren şeydir. Harf ise ne isim ne de fiil olan, ama bir anlam ifade eden şeydir. "Bunu sürdür ve aklına gelen şeyleri ekle" dedi. "Bil ki, ey Ebu'l-Esved ed-Du'elî, şeyler üçlüdür: bir isim, bir zamir ve ne isim ne de zamir olan bir şey. Âlimler arasındaki derece farkı yalnızca isim ya da zamir olmayanın tanınmasındadır." Ebu'l-Esved dedi ki: Bu konuda bazı şeyler derledim ve ona gösterdim. Onda nasb harfleri (kendilerinden sonra gelen ismi mansup kılan harfler) vardı. Bunlardan inne, enne, leyte, leallе ve ke'enne'yi zikrettim, ama lâkinne'yi zikretmedim. Bana, "Onu neden bıraktın?" dedi. Ben, "Onları sayanlardan biri olduğunu düşünmedim" dedim. Dedi ki: "O da onlardandır, öyleyse onu da onların arasına ekle." İbn Asakir, Rabi'a İbn Necid'in şöyle rivayet ettiğini nakletti: Ali şöyle dedi: "İnsanlar arasında arılar kuşlar arasında olduğu gibi ol; çünkü onu küçümsemeyen hiçbir kuş yoktur. Kuşlar, onun karnında ne bereket olduğunu bilselerdi, ona bunu yapmazlardı. Dillerinizle ve bedenlerinizle insanlarla karışın, ama amellerinizle ve kalplerinizle onlardan ayrı durun; çünkü insanın kazandığı kendisinindir ve Kıyamet Günü kiminle sevdiyse onunla beraber olacaktır." Ali'nin şöyle dediği rivayet edilir: "Ameline olan endişenden çok, amelinin kabul edilmesi konusunda endişeli ol; çünkü korkuyla yapılan bir ibadet az sayılmaz. Kabul edilen bir amel nasıl az olabilir?"

The word is noun, verb and particle. The noun is that which tells you about the named thing. The verb is that which tells you about the movement of the named thing. The particle is that which tells you of a meaning which is neither a noun nor a verb.’ He said, ‘Follow this up and add to it what occurs to you. Know, Abu’l-Aswad ad-Du’ali, that things are threefold: a substantive, a pronoun, and a thing which is neither a substantive nor a pronoun. The men of knowledge only have differing degrees of excellence in recognition of what is neither substantive nor pronoun.’ Abu’l-Aswad said: I compiled some things on it and I showed them to him. The particles of nasb (which put the noun governed by them in the accusative) were in it. Of them I mentioned inna, anna, laita, lacalla, and ka’anna but I did not mention lakinna. He said to me, ‘Why did you leave it out?’ I said, ‘I did not reckon it to be one of them.’ He said, ‘It is one of them so add it in among them.’ Ibn cAsakir narrated that Rabicah ibn Najid said: cAli said, ‘Be among people as the bee is among birds, for there is no bird that doesn’t regard it (the bee) as insignificant. If the birds knew what blessing there is in its belly, they would not do that to it. Mix with people with your tongues and your persons, and be separate from them in your actions and your hearts; because' a man has what he earns, and on the Day of Resurrection he will be with whomever he loves.’ He narrated that cAli said: Be more concerned for the acceptance of your action than you are for the action; for, an action with fearful obedience will not be little. How could an action which is accepted be little?

Yahya ibn Cuceyde'nin şöyle dediği rivayet edilmiştir: Ali ibn Ebi Talib şöyle demiştir: "Ey Kur'an taşıyıcıları (ezberleyenler)! Ona göre amel edin! Çünkü âlim, yalnızca bildiğiyle amel eden ve ilmi amelini doğrulayan kimsedir. Öyle insanlar gelecek ki, ilimleri köprücük kemiklerinin altına (yani kalplerine) geçmeyecek; iç dünyaları dış görünüşlerine ters olacak, amelleri de ilimlerine ters düşecek. Birbirleriyle üstünlük yarışına girerek halka halka oturacaklar; öyle ki bir adam, yanına oturan kişiye, o başkasının yanına oturup kendisini bıraktığı için öfkelenecek. İşte onların bu meclislerindeki amelleri Allah'a yükselmeyecektir." Ali'nin şöyle dediği de rivayet edilmiştir: Tevfik (Allah'ın doğru yola yöneltmesi) en iyi rehberdir, güzel ahlak en iyi arkadaştır, akıl en iyi yoldaştır, edep en iyi mirastır ve kendini beğenmişlikten daha kötü bir yalnızlık yoktur.

He narrated that Yahya ibn Jucdah said: cAli ibn Abi Talib said, ‘Carriers of the Qur’an (memorisers of it)! act according to it! for the knowledgeable man (':alim) is only one who knows, then acts according to what he knows, and whose knowledge is in accord with his action. There will be people whose knowledge will not pass below their collarbones (i.e. to their hearts), whose inner selves are at variance with their appearances, and whose actions are at variance with their knowledge. They will sit in circles competing for superiority with each other, to such an extent that a man will become angry at the man who sits beside him because he sits beside another and leaves him. Those, their actions in these assemblies of theirs will not rise up to Allah.’ He narrated that cAli said: At-tawfiq (being directed by Allah to the right course) is the best leader, good character is the best associate, the intellect is the best companion, courtesy the best inheritance, and there is no loneliness worse than conceit.

Rivayet edildiğine göre el-Harith şöyle demiş: Bir adam Ali'nin yanına gelip, "Bana kader hakkında anlat" dedi. Ali, "Karanlık bir yoldur; onda yürüme" dedi. Adam, "Bana kader hakkında anlat!" dedi. Ali, "Derin bir okyanustur; ona girme" dedi. Adam, "Bana kader hakkında anlat!" dedi. Ali, "Allah'ın senden gizlediği bir sırdır; onu araştırma!" dedi. Adam, "Bana kader hakkında anlat!" dedi. Ali, "Ey soru soran! Allah seni, O'nun dilediği için mi yarattı, yoksa sen dilediğin için mi?" dedi. Adam, "Elbette O'nun dilediği için" dedi. Ali, "O hâlde O, seni dilediği şey için kullanacaktır" dedi. Rivayet edildiğine göre Ali şöyle demiş: Musibetlerin bir sonu vardır. Musibete uğrayan kimse o sonuna kadar gitmelidir. Akıllı bir adama, başına bir musibet geldiğinde, süresi sona erene kadar ona boyun eğmesi yaraşır; çünkü musibeti doğal sonu gelmeden def etmeye çalışmak, onun acılığını artırır.

He narrated that al-Harith said: A man came to cAli and said, ‘Tell me about the decree.’ He said, ‘It is a dark path; do not travel it.’ He said, ‘Tell me about the decree!’ He said, ‘A deep ocean; do not enter it.’ He said, ‘Tell me about the decree!’ He said, ‘The secret of Allah which is concealed from you; do not investigate it!’ He said, ‘Tell me about the decree!’ He said, ‘Questioner! Did Allah create you for what He wills or for what you will?’ He said, ‘Of course, for what He wills.’ He said, ‘Then He will make use of you for what He wills.’ He narrated that cAli said: Calamities have endings. Whoever suffers misfortune must go to the end of them. It is only right for an intelligent man, when some misfortune occurs to him, that he should submit to it until its time ends, because in trying to repulse it before the natural ending of its time there is increase in its unpleasantness.

Ali'den rivayet edilmiştir: Ali'ye "Cömertlik nedir?" diye soruldu. O şöyle dedi: "Kişiden kendiliğinden gelen şeydir. Bir isteğe karşılık verilen ise sadece utanma ve sahte cömertliktir." Ali'den rivayet edilmiştir: Bir adam ona gelip onu güzel sözlerle övdü, aşırı derecede medh etti. Oysa ondaki bazı şeyler (Ali'nin) kulağına daha önce gelmişti. Ali şöyle dedi: "Dediğiniz gibi değilim. Ve kendi içinizde zannettiğinizden daha iyiyim." Ali'nin şöyle dediği rivayet edilmiştir: İtaatsizliğin karşılığı ibadette zayıflık, rızıkta darlık ve zevkte eksikliktir." Birisi sordu: "Zevkte eksiklik nedir?" O şöyle dedi: "Kişi helal bir arzusunun yerine gelmesini elde ettiğinde, arzusunun gerçekleşmesini engelleyen bir şey araya girer." Ali b. Rabi'a'dan rivayet edilmiştir: Bir adam, Ali'ye, ondan hoşlanmadığı hâlde, "Allah seni sabit kılsın!" dedi. Ali şöyle dedi: "...

He narrated that it was said to cAli, ‘What is generosity?’ He said, ‘That which comes from the man as an initiative. As for that which comes in response to a request, it is only shame and feigning generosity.’ He narrated from cAli that a man came to him, spoke well of him, praised him excessively, and something about him had already reached him (cAli) before that. He said, ‘I am not as you say. And I am better than what you believe within your self.’ He narrated that cAli said: The recompense of disobedience is weakness in worship, constriction in livelihood and shortcoming in pleasure.’ Someone asked, ‘What is a shortcoming in pleasure?’ He said, ‘When one obtains the fulfilment of a permitted appetite something intervenes which prevents one having the desire fulfilled.’ He narrated from cAli ibn Rabicah that a man said to cAli, and the man used to hate him, ‘May Allah establish you!’ cAli said, ‘...

…kalbinin üzerine.’ Eş-Şa'bi'nin şöyle rivayet ettiğini aktardı: Ebu Bekr şiir söylerdi (yani şiir kaleme alırdı), Ömer şiir söylerdi, Osman şiir söylerdi, ancak Ali bu üçünden daha şiirsel idi.

upon your heart.’ He narrated that ash-Shacbi said: Abu Bakr used to speak poetry (i.e. compose it), cUmar used to speak poetry, cUthman used to speak poetry, but cAli was more poetical than the three.

Rivayet edir ki, Nabit el-Eşcai dedi: Ali ibn Ebi Talib, Allah ondan razı olsun, dedi: "Kalbler çaresizlikle kuşatıldığında, Geniş göğüs onların kederiyle daraldığında, Musibetler yerleşip rahat ettiğinde, Felaketler kendi yerlerinde konakladığında, Zararı giderecek bir yol görünmediğinde, Ve hilekâr, hilesiyle özgürlüğe kavuşamadığında, Tam çaresizliğinin üzerine bir yardımcı gelir sana, Onu, Yakın olan, Cevap veren Allah getirir, Ve bütün musibetler sınırına ulaştığında, Yakın kurtuluş onlara eklenir." Rivayet edir ki, eş-Şabi dedi: Ali ibn Ebi Talib, birinin başka bir adamla arkadaşlık etmesini hoşlanmadığı bir adama şunu söyledi: "Cahil bir kardeşe refakat etme; ondan sakın! Nice cahil adam, kardeş edindiği halim bir adamı mahvetmiştir."

He narrated that Nabit al-Ashjaci said: cAli ibn Abi Talib, may Allah be pleased with him, said, ‘When hearts enclose despair And the wide breast is constricted with their worry, And calamities take up their abode and are at rest, And misfortunes take up residence in their places, And no way is seen to remove the harm, And the cunning one does not gain freedom by his trickery, A helper comes to you, right upon your despair, Whom the Near, the Answerer brings, And all misfortunes, when they reach their limit, Near deliverance is joined with them.’ He narrated that ash-Shacbi said: cAli ibn Abi Talib said to a man whom he disliked keeping the company of another man, ‘Do not accompany an ignorant brother; Beware of him! How many an ignorant man has destroyed A forbearing man when he took him as his brother.

Bir adam, yanında yürüdüğü kişiyle ölçülür.

A man is measured by another man If he walks along with him.

Bir şeyin, başka bir şeyle ölçüleri ve benzerlikleri vardır.

One thing has measures and Similarities for another thing.

Bir sandaletin ölçüsü, yanına konduğunda başka bir sandaletle ölçülür.

The measure of a sandal is another sandal, When it is placed beside it.

Kalbin bir işareti vardır; kalp, onunla karşılaştığında (kendisine ait olanı) bilir.” Ebu’l-Abbas el-Mubarred'in rivayet ettiğine göre, Ali İbn Ebi Talib'in (Allah ondan razı olsun) kılıcının üzerinde şu yazılıydı:

For the heart there is an indication O f the heart when it meets it.’ He narrated that al-Mubarrad said: Written on the sword of cAli ibn Abi Talib, may Allah be pleased with him, was:

İnsanlar dünyaya düşkündür ve onu yönetmek isterler; oysa onun saflığı, sizin için kirlilikle karışıktır.

‘People have an eagerness for the world and (want) to manage it, And its purity is mixed for you with impurity.

Onlara akıl, paylaştırıldıktan sonra verilmiş değildir; aksine ölçülü paylar hâlinde verilmektedir.

They are not provided it with intelligence after it had been divided up, But rather they are provided it in measured portions.

Ne kadar nazik ve akıllı bir insana bu bile yardım etmiyor! Bir aptal ise kusuruyla dünyasına ulaşır.

How many a courteous and intelligent man it does not help! A fool attains his world through (his) shortcoming.

"Eğer bu güç ya da fetih yoluyla olsaydı, o zaman şahinler serçelerin rızkını kapıp götürürdü." Hamza ibn Habib ez-Zeyyat'ın rivayet ettiğine göre, Ali ibn Ebi Talib şöyle derdi:

If it had been from strength or conquest, Then hawks would have flown off with the sparrows’ provisions.’ He narrated that Hamzah ibn Habib az-Zayyat said: cAli ibn Abi Talib used to say:

"Sırrını yalnızca kendine açıkla, Çünkü her samimi kişinin samimi bir öğüt verircisi vardır." — Bu ifade, kişinin sırlarını korumasının önemini vurgular; her samimi insanın gerçekten öğüt verecek bir dostu bulunduğunu hatırlatır.

‘Do not disclose your secret except to yourself, For every sincere one has a sincere advisor.

"Sapıklaştıkları hâlde, sağlam bir deriyi bırakmayan sapkın adamlar gördüm" (onu kötülemeye çalışmadan). Ebu's-Sahbâ Ukbe'nin rivayetine göre, İbn Mülcem Ali'yi yaraladığında, Hasan ağlayarak yanına girdi. Ali ona dedi ki: "Oğlum, benden dört dört şeyi ezberle." Hasan, "Bunlar nelerdir, babacığım?" dedi. Ali şöyle dedi: "Akıl, zenginliklerin en büyüğüdür; en büyük fakirlik ahmaklıktır; en yalnız yalnızlık kendini beğenmişliktir; soyluluk niteliklerinin en soylusu ise güzel ahlaktır." Hasan, "Diğer dördü nedir?" diye sordu. Ali dedi ki: "Bir ahmakla arkadaşlık etmekten sakın, çünkü o sana fayda sağlamak ister ama zarar verir. Yalancıyla dost olmaktan sakın, çünkü uzağı sana yakın, yakını uzak gösterir. Cimriyle dost olmaktan sakın, çünkü ona ne kadar ihtiyacın olursa olsun, o hareketsiz oturur. Ahlaksız biriyle dost olmaktan sakın, çünkü seni basit bir bedel karşılığında satar." İbn Asâkir, Ali'den şöyle rivayet etmiştir: Bir Yahudi ona gelip dedi ki: "Rabbimiz ne zaman var oldu?" Ali'nin yüzü öfkeden kızardı ve dedi ki: "O yoktu, sonra mı var oldu? O, varlığı olmaksızın vardır. O, sebepsiz vardır. O'ndan önce hiçbir şey, O'nun da bir sonu yoktur. Bütün sonlar O'na yetişemez, çünkü O her sonun sonudur." Bunun üzerine Yahudi İslam'ı kabul etti.

I have seen deviating men Who do not leave alone an unblemished skin (without trying to attack it).’ He narrated thatcUqbah ibn Abi’s-Sahba’ said: When Ibn Muljam struck cAli, al-Hasan went in to see him, weeping. cAli said to him, ‘My son, memorise from me four and four.’ He said, ‘What are they, father?’ He said, ‘Intelligence is the wealthiest of riches, the greatest poverty is folly, the loneliest solitude is conceit, and the noblest of noble qualities is good character.’ He said, ‘And the other four?’ He said, ‘Beware of keeping the company of a fool, for he wants to benefit you and he harms you; beware of befriending a liar, for he will make the remote seem near to you and the near seem remote; beware of befriending a mean person for he will sit inactively however much you are in need of him; and beware of befriending an immoral person, for he will sell you for a trifling sum.’ Ibn cAsakir narrated from cAli that a Jew came to him and said to him, ‘When did our Lord come into existence?’ cAli’s face flushed with anger and he said, ‘He was not, and then He was? He is, without existence. He is, without cause. He is, without anything before Him nor any end. All ends fall short of Him, for He is the end of every end.’ Then the Jew accepted Islam.

Ad-Darraj rivayet etmiştir, meşhur Cüz'ünde, bilinmeyen bir isnadla Maysara'dan; Kadı Şurayh şöyle demiştir: Ali Sıffîn'e giderken zırhının bir parçasının kayıp olduğunu gördü. Savaş bitip Kûfe'ye döndüğünde, zırhı bir Yahudinin elinde gördü. Yahudiye, "Zırh benimdir; onu satmadım, bağışlamadım" dedi. Yahudi, "Zırh benimdir ve elimdedir" dedi. Ali, "Kadıya gidelim!" dedi. Ali önce gitti, Şurayh'in yanına oturdu ve şöyle dedi: "Rakibim bir Yahudi olmasaydı, onunla aynı meclise otururdum; ama Peygamber ﷺ'in, 'Onları aşağılayın, çünkü Allah onları aşağılamıştır' buyurduğunu işittim." Şurayh, "Konuşun, Emîrü'l-Mü'minîn" dedi. Ali, "Evet. Bu Yahudinin elinde olan zırh benimdir; onu satmadım, bağışlamadım" dedi. Şurayh, "Sen ne dersin, Yahudi?" dedi. Yahudi, "Zırh benimdir ve elimdedir" dedi. Şurayh, "Bir delilin var mı, Emîrü'l-Mü'minîn?" dedi. Ali, "Evet. Kanber ve el-Hasan zırhın benim olduğuna şahitlik ederler" dedi. Şurayh, "Bir oğlun babası lehine şahitliği kabul edilmez" dedi. Ali, "Cennet ehlinden bir adam; onun şahitliği kabul edilmez mi? Peygamber ﷺ'in, 'El-Hasan ve el-Hüseyin, Cennet ehlinden gençlerin iki efendisidir' buyurduğunu işittim" dedi. Yahudi, "Emîrü'l-Mü'minîn beni kadısının huzuruna getirdi ve kadısı onun aleyhine hüküm verdi. Bunun hak olduğuna şahitlik ederim; Allah'tan başka ilah olmadığına şahitlik ederim ve Muhammed'in Allah'ın elçisi olduğuna şahitlik ederim. Zırh senin zırhındır" dedi.

Ad-Darraj narrated in his well known Juz with an unknown isnad from Maysarah that the Qadi Shurayh said: When cAli was setting out to Siffin, he found that he was missing a coat of armour of his. When the war was over and he returned to Kufa, he came across the armour in the hands of a Jew. He said to the Jew, ‘The armour is mine; I have not sold it or given it away.’ The Jew said, ‘It is my armour and it is in my hand.’ He said, ‘Let us go to the qadi! cAli went first, sat beside Shurayh, and said, ‘If it was not because my opponent is a Jew, I would have sat beside him in the gathering, but I heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, saying, “Humiliate them, since Allah has humiliated them.’” Shurayh said, ‘Speak, Amir al-Mu’minin.’ He said, ‘Yes. This armour, which this Jew has, is my armour; I did not sell it and I did not give it away.’ Shurayh said, ‘What do you say, Jew?’ He said, ‘It is my armour and it is in my possession.’ Shurayh said, ‘Do you have any evidence, Amir al-Mu’mininT He said, ‘Yes. Qanbar and al-Hasan will witness that the armour is mine.’ Shurayh said, A son’s witness is not acceptable on behalf of his father.’ cAli said, A man from the Garden, and his testimony is not acceptable? I heard the Prophet, may Allah bless him and grant him peace, saying, “Al- Hasan and al-Hussein are the two lords of the youth of the people of the Garden.’” The Jew said, 'The. Amir al-Mu’minin brought me before his qadi, and his qadi gave judgement against him. I witness that this is the truth, and I witness that there is no god but Allah and I witness that Muhammad is the messenger of Allah, and that the armour is your armour.’