İbn Sa'd dedi ki: Hz. Ali, Osman'ın öldürülmesinden sonraki sabah Medine'de halife olarak biat edildi. Orada bulunan Sahabe'nin tamamı, Allah onlardan razı olsun, biat etti.

Ibn Sacd said: cAli was pledged allegiance as khalifah the morning after the killing of cUthman in Madinah. All of the Companions, may Allah be pleased with them, who were there pledged allegiance.

Rivayet edildiğine göre Talha ve ez-Zübeyr, biat ettiklerinde isteksiz ve gönülsüz bir şekilde biat etmişlerdi. Sonra Mekke'ye gittiler ve orada Aişe, Allah ondan razı olsun, bulunuyordu. Onu da alarak Basra'ya gittiler ve Osman'ın kanının kısasını talep ediyorlardı. Bu haber Ali'ye ulaştı, bunun üzerine Irak'a gitti ve Basra'da Talha, ez-Zübeyr, Aişe ve onlarla birlikte bulunanlarla karşılaştı. Bu olay Cemel Savaşı olarak bilinir ve Hicri 36 yılı Cemaziyelahir ayında gerçekleşmiştir. Talha, ez-Zübeyr ve diğerleri orada öldürüldü; ölenlerin sayısı on üç bine ulaştı. Ali Basra'da on beş gece kaldı, ardından Kufe'ye gitti.

It is said that Talhah and az-Zubayr pledged allegiance with displeasure and unwillingly. Then they went to Makkah, and cA’ishah, may Allah be pleased with her, was there. They took her and went with her to Basra seeking retaliation for the blood of cUthman. That reached cAli so he went to Iraq and at Basra met Talhah, az-Zubayr, CA’ ishah and whoever was with them, which is known as the Battle of the Camel, and which occurred in Jumada al-Akhirah of the year 36 AH. Talhah, az-Zubayr and others were killed there, the dead reaching thirteen thousand. cAli spent fifteen nights at Basra and then he went to Kufa.

Sonra Muaviye İbni Ebî Süfyân ve Suriye'deki yanındakiler ona karşı çıktılar. Bu haber Ali'ye ulaşınca onunla karşılaşmak için yola çıktı. Hicri 37 yılının Safer ayında Sıffîn'de karşılaştılar. Orada birkaç gün savaş sürdü; sonunda Suriye halkı, içindekine çağrı yaparak mushafları kaldırdı; bu, Amr İbnu'l-As'ın bir hilesiydi. İnsanlar savaştan nefret etti ve birbirlerini müzakereye çağırdılar, iki hakem atadılar. Ali, Ebû Musa el-Eş'arî'yi; Muaviye ise Amr İbnu'l-As'ı hakem olarak atadı. Aralarında, yılın başında el-Ezruh'ta buluşmaları, orada ümmetin emri üzerinde ciddiyetle düşünmeleri gerektiğine dair bir karar imzaladılar. İnsanlar ayrıldı; Muaviye Suriye'ye, Ali ise Kûfe'ye döndü.

Then Mucawiyah ibn Abi Sufyan and those with him in Syria came out against him. That reached cAli and he went out to meet him. They met at Siffin in Safr of the year 37 AH. The fighting continued there for some days, until the people of Syria raised the mushafs calling to that which is in them, which was a trick of cAmr ibn al-cAs. People hated the war and they called each other to negotiate and appointed two arbiters. cAli appointed Abu Musa al-Ashcari and Mucawiyah appointed cAmr ibn al-cAs. They signed a decree between them that they should meet at the beginning of the year at al-Adhruh where they would consider seriously the command of the ummah. People separated, Mucawiyah returning to Syria and cAli to Kufa.

Sonra (Hz. Ali'nin) yanındakilerden ve onunla birlikte olanlardan bir grup, Hariciler (ayrılanlar - kelime anlamıyla ‘dışarı çıkanlar’) onun aleyhine ayaklandı. "Hüküm yalnızca Allah'ındır" dediler ve Harura'da bir askeri karargâh kurdular. (Hz. Ali) İbn Abbas'ı onların yanına gönderdi; o da onlarla tartıştı ve onları ikna etti, öyle ki içlerinden birçoğu geri döndü. Bir grup ise direndi, en-Nehrevan'a gitti ve yolu kapattı. Ali oraya onların yanına gitti ve en-Nehrevan'da onları öldürdü; Zü's-Südeyye'yi de öldürdü.12

Then (a group known as) the Khawarij (the seceders - literally ‘those who go out’) from among his companions and those with him, went out against him. They said, ‘There is no judgement but (that) of Allah’, and they set up a military camp at Harura’. He sent Ibn cAbbas to them, who argued with them and convinced them, so that many of them returned. A group of them stayed firm, went to an-Nahrawan and obstructed the roadway. cAli went to them there and killed them at an-Nahrawan, killing Dhu’th-Thudayyah.12

12 Kelimenin tam anlamıyla, “küçük meme sahibi” demektir; Peygamber ﷺ tarafından Haricîler arasında olacağı önceden haber verilen bir adamdır.

12 Literally, ‘the possessor of the little breast’, a man who had been foretold to be among the Khawarij by the Prophet, may Allah bless him and grant him peace.

O yıl Hicri 38 yılıydı.

That was in the year 38 AH.

Bu yıl Şaban ayında insanlar el-Ezrûh'ta bir araya geldi; aralarında Sa'd b. Ebî Vakkâs, İbn Ömer ve diğer Sahabiler de vardı. Amr, kendi kurduğu bir hile olarak Ebû Mûsâ el-Eş'arî'nin önce konuşmasına izin verdi.

People gathered in al-Adhruh in Shacban of this year, among them Sacd ibn Abi Waqqas, Ibn cUmar and other Companions. cAmr allowed Abu Musa al-Ashcari to go first, as a trick he had devised.

Ebu Musa konuştu ve Ali'yi görevinden azletti. Ardından Amr konuştu, Muaviye'yi görevinde onayladı ve ona biat etti. Bu yüzden insanlar ayrıldı. Ali, arkadaşlarıyla o kadar anlaşmazlığa düştü ki, "Bana itaat edilmiyor, Muaviye'ye ise itaat ediliyor mu?" diyerek parmaklarını ısırmaya başladı. Hariciler'den üç kişi harekete geçmeyi acele etti: Abdurrahman İbn Mülcem el-Muradi, el-Burk İbn Abdullah et-Temimi ve Amr İbn Bükeyr et-Temimi. Mekke'de bir araya geldiler ve aralarında üçünün de Ali İbn Ebi Talib, Muaviye İbn Ebi Sufyan ve Amr İbn el-As'ı öldüreceklerine, böylece (Allah'ın) kullarını onlardan kurtaracaklarına dair bir ahit yaptılar. İbn Mülcem, "Ali'yi sizin için ben alacağım" dedi. el-Burk, "Muaviye'yi sizin için ben alacağım" dedi. Amr İbn Bükeyr, "Amr İbn el-As'ı sizin için ben hallederim" dedi. Ramazan'ın on birinci ya da on yedinci gecesinde bu konuda ahitleştiler, ardından her biri hedefinin bulunduğu yere yöneldi. İbn Mülcem Kufe'ye gitti, Harici arkadaşlarıyla buluştu ve yapmayı planladıklarını onlara gizlice anlattı.

He (Abu Musa) spoke and removed cAli from office. Then cAmr spoke and confirmed Mucawiyah in office and pledged allegiance to him. People split up over this. cAli disagreed with his companions to such an extent that he began to bite his fingers saying, ‘I am disobeyed and Mucawiyah is obeyed?’ Three men of the Khawarij hastened to act: cAbd ar-Rahman ibn Muljam al-Muradi, al-Burk ibn cAbdullah at-Tamimi and ‘Amr ibn Bukayr at-Tamimi. They gathered in Makkah and made a covenant with each other that they three would kill: cAli ibn Abi Talib, Mucawiyah ibn Abi Sufyan and cAmr ibn al-cAs, and that they would give the slaves (of Allah) rest from them. Ibn Muljam said, ‘I will take cAli for you.’ Al-Burk said, ‘I will take Mucawiyah for you.’ cAmr ibn Bukayr said, ‘I will suffice you for cAmr ibn al-cAs.’ They made a covenant on that one night, either the eleventh or the seventeenth of Ramadan, and then each of them directed himself to the land in which his intended victim was. Ibn Muljam went to Kufa, met his companions of the Khawarij and told them secretly of what they intended to do.

40 H. yılının Ramazan ayının on yedinci gününün Cuma gecesi, Ali sabah vaktinden önce uyandı. Oğlu el-Hasan'a dedi ki: "Bu gece Allah'ın Elçisini ﷺ gördüm ve dedim ki: 'Ey Allah'ın Elçisi, ümmetinizden ne sıkıntılar ve tartışmalar gördüm?' Bana dedi ki: 'Onlara karşı Allah'a dua et.' Ben de dedim ki: 'Ey Allah'ım, onların yerine bana onlardan daha hayırlı olanı ver ve bana karşı onlara, benim onlardan daha kötü olduğum şeyi ver.'" Sonra müezzin İbn Ebi'z-Zubbah Ali'nin yanına girdi ve dedi ki: "Namaz." Ali kapıdan çıkarken, "Ey insanlar, namaz, namaz!" diye bağırdı. İbn Mulcem onun önünde durdu, kılıcıyla vurdu ve kılıç alnının üst kısmına isabet ederek beyne ulaştı. İnsanlar her taraftan üzerine koştu, o yakalanıp bağlandı. Ali, Cuma ve Cumartesi günü hayatta kaldı ve Pazar gününden önceki gece vefat etti. el-Hasan, el-Hüseyin ve Abdullah ibn Ca'fer onun cenazesini yıkadılar, el-Hasan cenaze namazını kıydırdı, sonra gece vakti Kûfe'deki Emirlik sarayında defnedildi. Daha sonra İbn Mulcem'in uzuvları kesildi, bir hasır sepete konuldu ve onu ateşte yaktılar.

On the night preceding the Jumucah of the seventeenth of Ramadan of the year 40 AH, cAli woke up before dawn. He said to his son al-Hasan, ‘This night I saw the Messenger of Allah, may Allah bless him and his family and grant them peace, and I said, “Messenger of Allah, what distress and argumentation I have received from your ummah\” He said to me, “Supplicate Allah against them.” I said, “O Allah, give me in exchange for them what is better for me than they are, and give them in exchange for me what is worse for them than I am.’” Then the mu’adhdhin Ibn adh-Dhabbah came in to cAli and said, ‘The prayer.’ cAli went out the door crying out, ‘People, the prayer, the prayer!’ Ibn Muljam stood before him, struck him with the sword, and it hit the top of his forehead reaching the brain. People rushed upon him from every side, and he was held and bound. cAli lingered for the Jumufah and Saturday, and died the night before Sunday. Al-Hasan, al-Hussein and “Abdullah ibn Jacfar washed his body, al-Hasan led the prayer over him, then he was buried in the house of the Amirate in Kufa at night. Later they cut off the limbs of Ibn Muljam, he was put in a reed basket, and they burnt him in a fire.

Yukarıdakilerin tümü İbn Sa'd'ın sözleridir. Bu olayları ve savaşları son derece güzel bir şekilde özetlemiş, başkalarının yaptığı gibi fazla uzatmamıştır. Bu, bu makam için daha uygun olandır. Şöyle demiştir: Allah ona bereket versin ve selam ihsan etsin, "Ashabım anıldığında kendinizi tutun (konuşmaktan sakının)" buyurdu ve "Ashabım için onların öldürülmesi (anılması) yeterlidir" dedi. el-Müstedrek'te es-Süddi'nin şöyle dediği rivayet edilmektedir: Abdurrahman ibn Mülcem, Havaric'ten Katam adında bir kadına tutkuyla âşık oldu; onunla evlendi ve mehir olarak ona üç bin dirhem ile Ali'nin öldürülmesini verdi. el-Ferezdak bu konuda şunları söylemiştir:

All of the above are the words of Ibn Sacd. He summarised all of these events and battles excellently well, and he didn’t expand on them greatly as others did. This is more befitting to this occasion. He said, may Allah bless him and grant him peace, ‘When my companions are mentioned, restrain yourselves (from speaking)’, and he said, ‘It is sufficient for my Companions (to mention) their killing.’ There is in al-Mustadrak that as-Suddi said: cAbd ar-Rahman ibn Muljam fell passionately in love with a woman of the Khawarij called Qatam, and he married her and gave her as a dowry three thousand dirhams and the killing of cAli. Al-Farazdaq said about that:

“Sahip olduğu cömertlikle bağışta bulunan birinin, Kattam'ın mehri gibi, insanlar (köle) ve hayvanlar olarak bir mehir gönderdiğini görmedim:

‘I have not seen a dowry sent by a liberally generous one, Like the dowry of Qatam, of human beings (slaves) and beasts:

Üç bin, bir köle, bir cariye ve Ali'nin keskin kılıcıyla vuruşu.

Three thousand, a slave, a maidservant And the striking of cAli with the penetrating sword.

"Ali'den daha değerli bir mehir yoktur, pahalı olsa bile; ve İbn Mülcem'in suikastından daha hafif kalmadıkça hiçbir suikast yoktur." Ebu Bekr İbn Ayyaş şöyle dedi: Hz. Ali'nin kabri, Harici'lerin bedenini çıkarmasın diye gizlendi. Şerik ise şöyle dedi: Oğlu el-Hasan onu Medine'ye taşıdı. El-Müberred, Muhammed İbn Habib'den naklen şöyle dedi: Bir kabirden başka bir kabre nakledilen ilk kişi Ali'dir, Allah ondan razı olsun.

There is no dowry dearer than cAli even if it were very expensive, And no assassination but that it is less than the assassination by Ibn Muljam.’ Abu Bakr ibn cAyyash said: The grave of cAli was concealed so that the Khawarij would not dig up his body; and Sharik said: His son al-Hasan carried him to Madinah. Al-Mubarrad said from Muhammad ibn Habib: The first to be transferred from one grave to another was cAli, may Allah be pleased with him.

İbn Asakir, Said ibn Abdulaziz'in şöyle dediğini rivayet etmiştir: Ali ibn Ebu Talib, Allah ondan razı olsun, öldürüldüğünde, onu Peygamber ﷺ'in yanına defnetmek üzere taşıdılar. Gece yolculuk ederlerken, binmiş oldukları deve kaçtı. Nereye gittiği kimse tarafından bilinmiyordu ve ona yetişemediler. Bu sebeple Iraklılar, "O bulutlardadır" derler. Başkaları ise şöyle der: "Deve Tayy diyarına ulaştı, orada onu alıp defnettiler." Ali öldürüldüğünde altmış üç yaşındaydı. Altmış dört, altmış beş, elli yedi ve elli sekiz yaşında olduğu da söylenmiştir. On dokuz cariyesi vardı.

Ibn cAsakir narrated that Sacid ibn cAbd al-cAziz said: When cAli ibn Abi Talib, may Allah be pleased with him, was killed, they carried him to bury him with the Prophet, may Allah bless him and grant him peace. While they were journeying with him at night, the camel on which he was bolted. No-one knew where it had gone, and they couldn’t overtake it. For that reason the people of Iraq say, ‘He is in the clouds.’ Others say, ‘The camel arrived in the lands of Tayy, where they took him and buried him.’ When cAli was killed he was sixty-three years old. It has been said that he was sixty-four, sixty-five, fifty-seven and fifty-eight. He had nineteen women slaves.