21.5 Jizya solig'i (jizya)
21.5 The Head Tax (Jizya)
Jizya — bu Allah (SWT) musulmonlarga kofirlardan, ularning Islom hukmiga bo‘ysunishi belgisi sifatida olishga ruxsat bergan huquqdir. U umumiy fond bo‘lib, uni butun fuqarolarning farovonligi yo‘lida sarflash mumkin. U har yili vujudga keladi va oldindan undirib bo‘lmaydi. Jizya Qur’on matni orqali belgilangan. Allah (SWT) aytadi:
The Jizya is a right that Allah (swt) enabled the Muslims to take from the Kuffar as a submission from their part to the rule of Islam. It is a general fund that can be spent on the welfare of the subjects as a whole. It becomes due every year and cannot be collected beforehand. The Jizya is established through the text of the Qur’an. Allah (swt) says:
"Ular o'zlari xohish bilan, qo'llari bilan jizya to'lamaguncha va o'zlarini bo'ysundirilgan his qilmaguncha" [At-Tauba: 29]
“Until they pay the Jizya with willing submission (from their hands) and feel themselves subdued” [At-Tauba: 29]
Abu ‘Ubayd xabar bergan Al-Amwal (ya'ni "Mol-mulk") kitobida Al-Hassan ibn Muhammaddan rivoyat qilib, u shunday degan: "Allohning Elchisi ﷺ Hajardagi majusiylarga xat yozib, ularni Islomga da'vat qildilar: "Kim Islomni qabul qilsa, undan qabul qilinadi; kim qabul qilmasa, unga jizya solinadi, shart shuki, uning so'yilgan go'shti yeyilmasin va uning ayollariga nikoh qilinmasin." Jizya kofirlardan ular kufrda qolganlari davomida olinadi; agar ular Islomni qabul qilsalar, u ulardan soqit bo'ladi. Jizya boshga solinadi, molga emas; shu sababli u kofirlarning har bir shaxsidan olinadi, molining miqdoriga qarab emas. "Jizya" so'zi "al-jaza" (ya'ni, jazo) so'zidan olingan. Demak, u kofir bo'lganlik uchun jazo sifatida olinadi, va bu shuni anglatadiki, ular Islomni qabul qilmaguncha uni soqit qilib bo'lmaydi. Shuningdek, jizya jangda qatnashadigan kofirlardan ham soqit qilinmaydi, chunki u ularni himoya qilgani uchun jazo sifatida solinmaydi. U faqat uni to'lashga qodir bo'lgan shaxsdan olinadi, chunki Alloh (subhanahu va taolo) aytadi: