Erkin savdo nazariyasiga ko'ra, mamlakatlar o'rtasidagi savdo bitimlari cheklovlarsiz, bojxona to'lovlarisiz va importga hech qanday to'siqsiz amalga oshirilishi kerak. Bu maktab Davlatning nazoratini bekor qilishni targ'ib qiladi. Davlat endi importni va eksportni nazorat qilishga majbur bo'lmaydi, chunki import va eksport o'rtasidagi muvozanat tabiiy kuchlar orqali erishiladi. Shunday ekan, muvozanat tabiiy va avtomatik ravishda yuzaga keladi.

The theory of free trade states that trade transactions between countries should be conducted without restrictions, customs duties or any obstacle to imports. This school of thought champions the abolishment of the State’s control. The State would no longer be obliged to control imports and exports, because the equilibrium between imports and exports would be achieved by natural forces. Therefore, the equilibrium would occur naturally and automatically.

Bu nazariya Islom bilan ziddiyatga boradi, chunki tashqi savdo Davlat bilan boshqa davlatlar, xalqlar va millatlar o'rtasidagi munosabatlardan biridir. Bu munosabatlarning barchasi Davlat tomonidan boshqariladi va aynan Davlat ularni tashkil etadi hamda bevosita nazorat qiladi, xoh u shaxslar o'rtasidagi munosabatlar bo'lsin, xoh iqtisodiy yoki savdo munosabatlari bo'lsin. Shu sababli erkin savdo nazariyasini qabul qilish butunlay noto'g'ri bo'lardi, chunki Islom Davlati ayrim tovarlarning eksportiga yo'l qo'yib, boshqalarining eksportini taqiqlab qo'yardi. U, shuningdek, harbiy holatdagi savdogarlar va ahdli zimmiylar masalasini ham hal qilardi, garchi u o'z fuqarolarini mahalliy savdoda bo'lgani kabi, tashqi savdolarida ham faqat nazorat qilardi.