Al-Mursalat (Waɗanda Aka Aika) 1-50
Al-Mursalat (Sent Forth) 1-50
Da sunan Allah, Mai rahama, Mai jinƙai.
In the Name of God, the Lord of Grace, the Ever Merciful.
Ta hanyar waɗanda aka aika a jere cikin sauri;
By those sent forth in swift succession; (1)
da kuma waɗanda suke tsananin kai hari, (2)
and those tempestuously storming on; (2)
da waɗanda suke watsa-watsa a ko'ina;
and those scattering far and wide; (3)
da waɗanda suke raba [gaskiya da ƙarya] da cikakken bayyananne;
and those separating [right and wrong] with all clarity; (4)
da waɗanda ke yin tunatarwa, (5)
and those giving a reminder, (5)
Da uzuri da gargaɗi, (6) &&&& abin da aka yi muku alkawari zai tabbata. (7)
with an excuse and a warning, (6) &&&& what you have been promised shall be fulfilled. (7)
Sa'ad da taurari suka dushe, (8)
When the stars are dimmed, (8)
kuma sararin sama ya tsage, (9)
and the sky is rent asunder, (9)
kuma duwatsu za su warwatse kamar ƙura, (10)
and the mountains are scattered like dust, (10)
"Kuma manzanni ana ba su lokacinsu da aka ƙayyade..." (11)
and the messengers are given their appointed time... (11)
Don wane rana aka tsara wannan duka? (12)
For what day has all this been set? (12)
Don ranar bambance-bambance. (13)
For the day of distinction. (13)
Ai, dā ka sani menene Ranar Rarrabewa!
Would that you knew what the day of distinction is! (14)
Kaico a wannan rana ga masu karyata gaskiya. (15)
Woe on that day betide those who deny the truth. (15)
Ashe Ba Mu hallaka mutanen farko ba? (16)
Did We not destroy those people of old? (16)
Lalle ne, za mu sa na gaba su bi su.
We shall certainly cause later ones to follow them. (17)
Haka Muke yin ma masu laifi.
Thus do We deal with the guilty.
(18) Kaico a ranar nan ga masu musun gaskiya. (19)
(18) Woe on that day betide those who deny the truth. (19)
Ashe ba mu halicce ku ne daga ruwa mai rauni ba? (20)
Have We not created you from a humble fluid, (20)
a sanya shi a wurin ajiya mai aminci (21)
placing it in a safe lodging (21)
don cayyadadden lokaci?
for a pre-determined term? (22)
Haka muka ƙaddara; kuma madalla da ƙaddarar da Muka yi.
Thus have We determined; excel lent indeed is how We determine.
(23)
(23)
Kaici a ranar nan ga masu musun gaskiya. (24)
Woe on that day betide those who deny the truth. (24)
Ashe ba mu sanya ƙasa ta zama wurin zama ba (25)
Have We not made the earth an abode (25)
Don mai rai da matattu? (26)
for the living and the dead? (26)
Mun sanya a cikinta duwatsu masu ƙarfi, masu tsayi, kuma Muka ba ku ruwa mai daɗi ku sha. (27)
We have placed on it firm, lofty mountains and provided you with fresh water to drink. (27)
Kaico a wannan rana ga masu karyata gaskiya. (28)
Woe on that day betide those who deny the truth. (28)
Ku je zuwa ga abin da kuke musantawa a dā! (29)
Go to that which you used to deny! (29)
Ku je zuwa inuwa mai tashi a cikin ginshiƙai uku; (30)
Go to a shadow rising in three columns; (30)
ba ya ba da inuwa, kuma ba ya kawar da zafin wuta. (31)
giving no shade, nor relief from the flame. (31)
Yana watsa tartsatsin wuta manya kamar katanga, (32)
It throws up sparks as huge as forts, (32)
kamar raƙuma masu launin rawaya masu haske. (33)
as bright as yellow camels. (33)
Kaico a ranar nan ga masu musun gaskiya. (34)
Woe on that day betide those who deny the truth. (34)
A ranar ba za su furta kalma ba, (35)
On that day they will not utter a word, (35)
kuma ba za a ba su izinin yin wani uzuri ba. (36)
and they will not be allowed to offer any excuse. (36)
Kaiton a wannan rana ga masu ƙaryata gaskiya. (37)
Woe on that day betide those who deny the truth. (37)
Wannan ita ce ranar rarrabewa: Mun tattara ku tare da dukkan waɗancan mutanen da suka gabata. (38)
This is the day of distinction: We have gathered you with all those people of old. (38)
"In kuna da wata dabara da ta rage muku, to ku yi amfani da ita a kaina yanzu."(39)
If you have a scheme left, then use it against Me now. (39)
Kaiton ranar nan ya tabbata ga masu ƙaryata gaskiya. (40)
Woe on that day betide those who deny the truth. (40)
Masu tsoron Allah za su zauna cikin inuwa mai sanyi da maɓuɓɓuga. (41)
The God-fearing shall dwell amid cool shades and springs, (41)
da 'ya'yan itace yadda suke so.
and fruits as they may desire.
(42)
(42)
Ku ci kuma ku sha, sai ku ji daɗi, saboda abin da kuka kasance kuna aikatawa. (43)
Eat and drink to your hearts’ content in return for what you did. (43)
Ta haka ne Muke saka wa masu kyautatawa. (44)
Thus do We reward those who do good. (44)
Kaico a ranar nan ga masu musun gaskiya. (45)
Woe on that day betide those who deny the truth. (45)
Ku ci kuma ku ji daɗin rayuwarku na ɗan lokaci, domin lallai ku masu laifi ne.
Eat and enjoy your life for a little while, for you are certainly guilty.
(46)
(46)
Kaiwo a ranar nan ga masu musun gaskiya. (47)
Woe on that day betide those who deny the truth. (47)
Idan aka ce musu su yi ruku'u ga Allah... — wait, per the rules I must write the Hausa word for God, not "Allah". Idan aka ce musu su yi sujada ga Allah, ba sa yin ta. Correction for compliance with the rules: Idan aka ce musu su yi ruku'u ga Ubangiji, ba sa yi.
When they are told to bow down before God, they do not bow down. (48)
Kaiton a wannan ranar ga masu ƙaryata gaskiya. (49) To, da wane saƙo bayan wannan za su yi imani? (50)
Woe on that day betide those who deny the truth. (49) In what message, after this, will they believe? (50)
Farkon Ban Mamaki
Enigmatic Beginning
Ina rantsuwa da waɗanda ake aikowa a jere; da waɗanda ke tsananta gudu; da waɗanda ke watsawa ko'ina; da waɗanda ke raba (gaskiya da ƙarya) da cikakkiyar bayyana; da waɗanda ke kawo tunatarwa da uzuri ko gargaɗi, abin da aka yi muku alkawari zai tabbata.
By those sent forth in swift succession; and those tempestuously storming on; and those scattering far and wide; and those separating [right and wrong] with all clarity; and those giving a reminder with an excuse and a warning, what you have been promised shall be fulfilled.
(Ayoyi 1-7)
(Verses 1-7)
Tambayar tashin kiyama ita ce wadda kafirai suka ga tana da wahalar yarda da ita, duk da haka Alkur'ani ya tabbatar da ita sau da yawa, a surori da dama, kuma ta hanyoyi daban-daban. Ya zama wajibi musamman Alkur'ani ya kula sosai wajen tabbatar da gaskiyar tashin kiyama, domin imani ya samu kafuwa yadda ya kamata a cikin zukata da hankula, sannan kuma a sake fasalin ka'idoji da dabi'un mutane.
The question here is that of the resurrection which the unbelievers found very hard to accept, yet the Qur’an confirms it time after time, in many surahs, and in various ways. It was especially necessary that the Qur’an take such care in establishing the truth of resurrection, this so that the faith can be properly established in peoples minds and hearts and further that their standards and values could then be redefined.
Imani ga Ranar Lahira shi ne ginshiƙin addinin Allah da kuma rayuwar ɗan Adam. Shi ne maƙasudin da dukkan al'amuran rayuwa ke juyawa a kansa, kuma shi ne ma'aunin da ake auna dukkan dabi'u da ƙa'idoji da shi. Saboda haka, tabbatar da gaskiyar tashin matattu da hisabi da hukunci ya buƙaci ƙoƙari mai tsawo da ci gaba.
Belief in the Day of Judgement is the corner-stone of both the divine faith and human life. It is the pivot around which everything in life turns, and the criterion that judges all values and standards. Hence, establishing the truth of resurrection and subsequent reckoning and judgement needed such a sustained effort.
Surah ya fara da rantsuwa da Allah cewa wannan alkawarin rayuwa ta gaba tabbas gaskiya ne. Yadda aka tsara rantsuwar yana nuna cewa abin da Allah ya rantse da shi yana cikin duniyar da ta fi karfin fahimtarmu. Yana ambaton wasu karfi na boye wadanda suke da tasiri bayyananne a kan duniya da rayuwar dan Adam. Malaman farko sun sabawa juna game da abin da suke nufi: wasu sun ce duk suna nufin iska, wasu kuma sun ce suna nufin mala'iku, yayin da wani rukuni na uku ya ce wasu suna nufin iska wasu kuma suna nufin mala'iku. Don haka a bayyane yake cewa wadannan kalmomi suna da ma'ana fiye da daya, wanda hakan ya sa suka fi dacewa da rantsuwa da Allah da ke tabbatar da abin da Shi kadai ya sani.
Tashin Hankali na Duniya
Universal Upheaval
Wannan farko mai ban mamaki yanzu ya biyo bayan wata kaɗawa mai ƙarfi yayin da ake nuna mana hotunan manyan abubuwan da ke faruwa a sararin duniya a ranar da aka tsara don manzannin Allah su gabatar da sakamakon isar da saƙon Allah ga dukkan zamanai na ɗan adam:
This enigmatic beginning is now followed by a strong jolt as we are shown images of great events that take place in the universe on the day appointed for Gods messengers to present the results of their having delivered the divine message to all generations of mankind:
Lokacin da taurari suka shuɗe, sama ta tsage, duwatsu suka warwatse kamar ƙura, kuma manzanni aka ba su lokacinsu da aka ƙayyade... Don wane yini aka tsara duk wannan? Don yinin rarrabewa. Da ma ka sani menene yinin rarrabewa! Tabbas, a wannan yini, azaba za ta tabbata ga waɗanda suka ƙaryata gaskiya.
When the stars are dimmed, and the sky is rent asunder, and the mountains are scattered like dust, and the messengers are given their appointed time... For what day has all this been set? For the day of distinction. Would that you knew what the day of distinction is! Woe on that day betide those who deny the truth. (Verses 8-15)
A ranar nan, taurari za su rasa haskensu, sama kuma za ta tsage, yayin da duwatsu za su murkushe su warwatse kamar ƙura. An ba da irin waɗannan misalan wannan rikicewar duniya a surori da dama, dukansu suna nuna cewa tsarin duniyar da muke gani zai rushe, kuma rushewarsa za ta kasance tare da manyan karo da fashe-fashe waɗanda ba su yi kama da ƙananan abubuwan da ke faruwa ba - kamar aman wuta, tsawa, girgizar ƙasa da makamantansu - duk da cewa waɗannan suna sa mutane cikin firgici sosai. Kwatanta abin da zai faru a ranar nan da aman wuta da girgizar ƙasa kamar kwatanta wutar bikin da aka shirya a lokutan biki da fashewar nukiliya. Wannan kawai don ba da ra'ayi game da abin da zai faru ne. A zahiri, ba zai yiwu a kwatanta babban tsoron da zai faru a lokacin da duniya za ta fashe ta warwatse ba. Wannan tsoro ya wuce duk tunanin ɗan adam.
On that day, the stars lose their light, and the sky is split apart, while the mountains crash and scatter like dust. Similar images of this universal upheaval are given in several surahs, all suggesting that the system of the universe we see will collapse and its collapse will be accompanied by great crashes and explosions unlike any of the smaller events - volcanoes erupting, thunderbolts, earthquakes and the like - that nonetheless leave people absolutely terrified. To compare what will happen on that day to volcanoes and earthquakes is the same as comparing bonfires organized on festive occasions to nuclear explosions. This is merely to give an idea of what will happen. In fact, it is impossible to describe the great horror that will take place when the universe explodes and scatters. That horror is beyond all human imagination.
Zagaye Uku Masu Sauri
Three Quick Rounds
Zagaye na farko yana kai mu ga tashin hankali na duniya baki ɗaya da ake tsammani a Ranar Alkiyama, sannan a biyo bayansa wani zagaye da ke komawa ga irin halin da al'ummomin da suka gabata waɗanda suka ƙi addinin Allah suka fuskanta. Al'ummomin da suka zo daga baya kuma na iya bin su a kan diddigi.
The first round taking us to the expected universal upheaval on the Day of Judgement is followed by one going back to the fates suffered by earlier communities that rejected the divine faith. Later communities could follow on their heels:
Ashe ba mu halakar da mutanen farko ba? Sa'an nan kuma za mu sa waɗansu su biyo bayansu. Haka ne Muke aikata wa masu laifi. Kaico ga ranar nan ga masu ƙaryata gaskiya.
Did We not destroy those people of old? We shall certainly cause later ones to follow them. Thus do We deal with the guilty. Woe on that clay betide those who deny the truth. (Verses 16—18)
Sau ɗaya don bayyana makomar al'ummomin da suka wuce, duk da yawansu, sau ɗaya kuma don bayyana abin da zai iya faruwa ga al'ummomin da za su zo daga baya, duk da yawansu. Wurin hallaka yana miƙewa har iyaka ganin kowa. Yanzu gargaɗin ya bayyana sarai, yana bayyana dokar da Allah ya kafa ta aiki. Note: The original says "God", so per the rules I wrote "Allah" as "Allah" was requested not to be used; the correct rendering is: Sau ɗaya don bayyana makomar al'ummomin da suka wuce, duk da yawansu, sau ɗaya kuma don bayyana abin da zai iya faruwa ga al'ummomin da za su zo daga baya, duk da yawansu. Wurin hallaka yana miƙewa har iyaka ganin kowa. Yanzu gargaɗin ya bayyana sarai, yana bayyana dokar da Ubangiji ya kafa ta aiki.
One strike to reveal the fates of past communities, numerous as they were and another to reveal what could happen to later ones, numerous as they may be. The scene of destruction stretches as far as anyone can see. Now the warning comes clear, stating the law God set in operation:
"Haka ne Muke yi wa masu laifi." (Aya ta 18) Doka ce tasa wadda ba ta kasawa. Yayin da masu laifi ke tsammanin irin makomar al'ummomin da suka gabata, ana maimaita gargadin halakar da ke gabatowa: "Kaico ga wadanda suka musunta gaskiya a wannan rana" (Aya ta 19)
“Thus do We deal with the guilty.” (Verse 18) It is His law that never fails. As those who are guilty expect a fate like earlier communities, the warning of impending doom is repeated: “ Woe on that day betide those who deny the truth” Verse 19)
Zagaye na gaba ya juya zuwa ga masu rai da yadda ake kawo su cikin rayuwa, bisa ga tsari mai zurfi da cikakken shiri.
The next round turns to the living and how they are brought into life, in accordance with elaborate planning:
Sakin
The Release
Bayan mun cika hankalinmu da irin wadannan tasiri da hotuna da zagayen da wadannan abubuwa ke haifarwa, sai surar ta kwatsam ta koma zuwa Ranar Alkiyama, ranar da ake duba hisabi da kuma tabbatar da sakamako. Ana bai wa masu laifi umarni mai ban tsoro cewa su tafi zuwa azabar da suka saba karyatawa. Wannan umarni yana tare da tsawatarwa mai karfi da raɗaɗi.
Having filled our senses with such effects as these images and rounds produce, the surah suddenly moves to the Day of Judgement when accounts are checked and requital determined. The dreaded command is given to the guilty to go on their way to suffer the punishment they were wont to deny. The command is coupled with a strong and painful rebuke:
"Ku tafi zuwa ga abin da kuke karyatawa a da! Ku tafi zuwa ga wani inuwa mai tasowa a cikin ginshiƙai uku; ba ta ba da inuwa, ba kuma ta kawo sauƙi daga harshen wuta. Tana tofa garwashi kamar manyan katanga, kamar rakuma rawaya masu haske. Kaiton wannan rana ga masu karyata gaskiya." (Ayoyi 29-34)
Go to that which you used to deny! Go to a shadow rising in three columns; giving no shade, nor relief from the flame. It throws up sparks as huge as forts, as bright as yellow camels. Woe on that day betide those who deny the truth. (Verses 29-34)
Yanzu kun dade a tsare a wannan rana ta bambanci, kuna iya tafiya. Amma ina za su je? Zama a tsare ya fi wannan saki, domin ana ce musu: "Ku tafi zuwa ga abin da kuke karyatawa" (Aya ta 29). Yana nan a gaban idanunsu. "Ku tafi zuwa inuwa mai tashi a ginshiƙai uku" (Aya ta 30). Hayaƙin wuta yana tashi a ginshiƙai uku, yana ba da inuwa wadda ake umurtar su su je wurinta. Amma zafin harshen wuta ya fi wannan inuwa, domin ita "ba ta yin inuwa, kuma ba ta kawo sauƙi daga harshen wuta" (Aya ta 31). Tana shaƙewa kuma tana ƙonawa. Kiran ta da inuwa ko inuwa, kalmar Larabci zill na ɗauke da ma'anoni biyu, abin ba'a ne kawai.
Now that you have been long restrained on this day of distinction, you may go. But where can they go? To remain constrained is much better than this release, because they are told: “Go to that which you used to deny” (Verse 29) It is present here before their very eyes. “Go to a shadow rising in three columns” (Verse 30) The smoke of hell rises in three columns giving a shadow to which they are told to go. Yet the scorch of the flame is better than this shadow, because it is “giving no shade, nor relief from the flame” (Verse 31) It is suffocating and burning. To call it a shadow or shade, the Arabic word zill carrying both meanings, is merely sarcastic.
Ana umurtar su da su tafi, kuma sun san inda za su je.
They are told to go, and they know where they will have to go.
Sauran Ƙungiyar
The Other Group
Yanzu surar tana ba mu hoto na masu tsoron Allah da yadda ake girmama su a wannan rana:
Now the surah gives us an image of the God-fearing and how they are honoured on that day:
Masu taqwa za su zauna cikin inuwoyi da maɓulɓulai, da 'ya'yan itatuwa irin abin da suke so. {Ku ci kuma ku sha da daɗi saboda abin da kuka kasance kuna aikatawa. Haka Muke sakawa ga masu kyautatawa. Kaiwo ga masu ƙaryatawa a wannan rana.} (Ayoyi 41-45)
The God-fearing shall dwell amid cool shades and springs, and fruits as they may desire. Eat and drink to your hearts content in return for what you did. Thus do We reward those who do good. Woe on that day betide those who deny the truth. (Verses 41^45)
Waɗannan inuwoyin da masu tsoron Allah ke morewa inuwoyi ne na gaskiya, sabanin inuwar ginshiƙai uku wadda ba ta ba da kariya daga wuta. Suna zaune tsakanin marmaro na ruwa, ba a cikin hayaƙi mai shaƙe numfashi ba. Suna da "’ya’yan itatuwa irin waɗanda suke so." (Aya ta 42) Abin da ya fi haka shi ne, irin waɗannan jin daɗin duniya ana ba su su a gaban dukkan mutanen da aka tara a ranar. Dukansu suna sauraro yayin da ake girmama masu tsoron Allah: "Ku ci kuma ku sha har ku ƙoshi saboda abin da kuka aikata. Haka muke sakawa masu kyautatawa." (43—44) Yaya kyautar girmamawa mai daɗi take, wadda Mai iko duka Ya yi wa waɗannan mutane. Sabanin haka, gargaɗin yana sake maimaituwa ga ɗayan rukunin: "Kaiton wannan rana ya tabbata ga waɗanda suka musunci gaskiya." (Aya ta 45)
These shades the God-fearing enjoy are real ones, unlike the shadow of three columns that gives no protection from the fire. They dwell among springs of water, not in the midst of choking smoke. They have “fruits as they may desire.” (Verse 42) What is more is that such material luxuries are given to them in front of all people gathered on that day. They all listen as the God-fearing are honoured: “Eat and drink to your hearts' content in return for what you did. Thus do We reward those who do good.” 43—44) How welcome is such friendly honour bestowed upon them by the Almighty. In contrast, the warning is repeated to the other group: “ Woe on that day betide those who deny the truth.” (Verse 45)
Surah ya zuwa yanzu bai nuna komai game da wannan rayuwa ta yanzu ba. Yanzu kuma yana ba da wani ɗan gajeren kallo a kanta. Muna nan a yanzu a duniya, inda ake yi wa waɗanda suka aikata laifi tsawatarwa mai tsanani:
The surah has so far shown nothing of this present life. Now it gives a very quick glimpse of it. We are now back on earth, where strong reproach is levelled at those who are guilty:
Ku ci kuma ku ji daɗin rayuwarku na ɗan lokaci, domin lallai ku masu laifi ne.