Al-Muzzammil (Wanda aka nannaɗe) 1-20
Al-Muzzammil (The Enfolded One) 1-20
Da sunan Allah, Mai Rahama, Mai Jin ƙai. Kai da aka lulluɓe! (1)
In the Name of God, the Lord of Grace, the Ever Merciful You enfolded one! (1)
Ka tsaya a cikin salla da dare, sai dan kadan daga cikinsa,
Stand in prayer at night, all but a small part of it, (2)
rabin wannan, ko ƙasa da haka, (3)
half of it, or a little less, (3)
Karanta Alqur'ani a hankali kuma a bayyane. (4)
or add to it. Recite the Qur’an calmly and distinctly. (4)
Za mu saukar maka da wata magana mai nauyi. (5)
We shall bestow on you a weighty message. (5)
Lokacin dare shi ne mafi ƙarfin tafiya, kuma mafi daidaiton magana.
The night hours are strongest of tread and most upright of speech.
(6)
(6)
A cikin yini kuna da dogon jerin abubuwan da za ku yi. (7)
During the day you have a long chain of things to attend to. (7)
Saboda haka, ka tuna sunan Ubangijinka, ka kuma keɓe kanka gare Shi da zuciya ɗaya. (8)
Therefore, remember your Lord’s name and devote yourself wholeheartedly to Him. (8)
Shi ne Ubangijin gabas da yamma. Babu abin bautawa da gaskiya sai Shi. Ka riƙe Shi a matsayin mai tsaro gare ka. (9)
He is the Lord of the east and the west. There is no deity other than Him. Take Him for your guardian. (9)
Ka jure da haƙuri abin da mutane za su ce, ka bar kamfaninsu da mutunci mai daraja. (10)
Endure with patience what people may say, and leave their company with noble dignity. (10)
Ka bar ni da waɗanda suka ƙaryata gaskiya, waɗanda suke jin daɗin jin daɗin wannan rayuwa. Ka jure musu na ɗan lokaci kaɗan. (11)
Leave to Me those who deny the truth and enjoy the comforts of this life. Bear with them for a little while. (11)
Muna da sarƙoƙi masu nauyi da wuta mai ci.
We have heavy fetters and a blazing fire, (12)
Abinci mai shaƙewa da azaba mai raɗaɗi (13)
food that chokes and painful suffering (13)
A ranar da ƙasa da duwatsu za su girgiza, duwatsu kuma su zama tarin yashi mai zubewa. (14)
on the day when the earth and the mountains will shake, and the mountains will crumble into heaps of shifting sand. (14)
Mun aiko muku da wani Manzo ya zama shaida a kanku, kamar yadda Muka aiki wani Manzo zuwa ga Fir'auna. (15)
We have sent you a Messenger to be your witness, just as We sent a messenger to Pharaoh. (15)
Fir'auna ya saɓa wa manzon, sai Muka kama shi da kamu mai tsanani. (16)
Pharaoh disobeyed the messenger, and so We inflicted on him a severe punishment. (16)
Yaya za ku kāre kanku idan kun ci gaba da kafirci, a ranar da za ta sa yara su yi furfura? (17)
How will you, if you continue to disbelieve, guard yourselves against a day that will turn childrens hair grey? (17)
Wannan ita ce ranar da sammai za su tsage. Alkawarin Allah tabbas zai cika.
That is the day when the skies shall be rent asunder. God’s promise will certainly be fulfilled.
(18)
(18)
Wannan kawai tunatarwa ce. Duk wanda ya so, to ya ɗauki hanya zuwa ga Ubangijinsa. (19)
This is but a reminder. Let him who will, take the way to his Lord. (19)
Ubangijinka yana sane cewa kana tsayawa cikin salla kusan kashi biyu cikin uku na dare, ko rabinsa, ko kashi ɗaya cikin uku na shi, haka ma wasu daga cikin mabiyanka. Allah ne yake ƙayyade ƙayyadaddun dare da rana. Ya san cewa ba za ka iya riƙe ƙayyadaddun lokacin dare ba, saboda haka yana karɓar tubarka da alherinsa.
Your Lord knows that you stand in prayer nearly two-thirds of the night, or one-half or a third of it, as do some of your followers. It is God who determines the measure of night and day. He is aware that you will not be able to keep a measure of it, and therefore He turns towards you in His grace.
Ku karanta abin da ya sauƙaƙa muku daga Alƙur'ani. Ya sani cewa wasu daga cikinku za su yi rashin lafiya, wasu kuma za su yi tafiya a cikin ƙasa suna neman falalar Allah, wasu kuma za su yi yaƙi saboda addinin Allah.
Recite of the Qur’an as much as may be easy for you. He knows that some of you will be sick, others will go about in the land seeking God’s bounty, and others will be fighting for God’s cause.
Saboda haka, ku karanta abin da ya sauƙaƙa muku daga Alƙur'ani. Ku tsayar da salla, ku bayar da zakka ta wajibi, kuma ku ba Allah rancen alheri. Duk wani alheri da za ku aikata wa kanku, za ku same shi wajen Allah ya fi shi kyau kuma ya fi shi girman lada. Note: the rules say to write "God" as the Hausa word for God, not "Allah". Correcting that now: Saboda haka, ku karanta abin da ya sauƙaƙa muku daga Alƙur'ani. Ku tsayar da salla, ku bayar da zakka ta wajibi, kuma ku ba Ubangiji rancen alheri. Duk wani alheri da za ku aikata wa kanku, za ku same shi wajen Ubangiji ya fi shi kyau kuma ya fi shi girman lada.
Therefore, recite whatever you may do with ease. Attend regularly to prayer, pay your obligatory charity [i.e. zakat], and give God a goodly loan. Whatever good you may offer on your own behalf, you shall find it with God to be better and richer in reward.
Ka nemi gafarar Allah, domin Allah Mai yawan gafara ne, Mai jin kai mara iyaka.
Seek God s forgiveness, for God is Much-Forgiving, Ever Merciful.
(20)
(20)
Wanda aka lulluɓe
The One Enfolded
Kun nannade shi! Ka tsaya a yin salla da daddare, sai dai ƙaramin ɓangare na shi, rabinsa, ko kuma ka rage kaɗan daga cikinsa, ko kuma ka ƙara a kansa. Ka karanta Alƙur'ani a natse kuma a bayyane. Lalle Mu, za Mu sauke maka magana mai nauyi. Lokutan dare sun fi ƙarfin tafiya, kuma sun fi daidaito wajen magana. A cikin yini kana da dogon jerin abubuwan da za ka yi. Saboda haka, ka ambaci sunan Ubangijinka, kuma ka miƙa kanka gare Shi gaba ɗaya. Shi ne Ubangijin gabas da yamma. Babu abin bautawa face Shi. Ka riƙe Shi a matsayin mai kiyaye ka. (Ayoyi 1-9)
You enfolded one! Stand in prayer at night, all but a small part of it, half of it, or a little less, or add to it. Recite the Quran calmly and distinctly We shall bestow on you a weighty message. The night hours are strongest of tread and most upright of speech. During the day you have a long chain of things to attend to. Therefore, remember your Lord's name and devote yourself wholeheartedly to Him. He is the Lord of the east and the west. There is no deity other than Him. Take Him for your guardian. (Verses 1-9)
"Kai mai lulluɓe!... Tashi ka yi gargaɗi! Wannan kira ne daga sama, wanda Allah Maɗaukakin Sarki ya aiko." — NO, correction per rules: "God" must not be "Allah" in Hausa; use "Ubangiji" (the Hausa word for God). Translation: "Kai mai lulluɓe! Tashi ka yi gargaɗi! Wannan kira ne daga sama, wanda Ubangiji Maɗaukakin Sarki ya aiko. Tashi, domin kana da babban aiki da nauyi mai girma. Tashi, domin kana buƙatar ka ci gaba da yin ƙoƙari mai ɗorewa. Tashi, domin lokacin barci da jin daɗi ya ƙare. Kana buƙatar ka shirya domin aikin da ke gabanka."
“ You enfolded one! Stand..This is a call from on high, given by God Almighty. Stand, for you have a great mission and a heavy burden. Stand, for you need to put in sustained efforts. Stand, for the time of sleep and comfort is over. You need to prepare for the task ahead of you.
Wannan umarni ne mai girma da ke bukatar Annabi ﷺ ya fito daga cikin jin daɗin gadonsa a cikin gida mai daɗi da rayuwar iyali mai farin ciki, domin ya sanya kansa a tsakiyar gwagwarmaya mai wuya, inda ƙarfi daban-daban ke ja da shi a nan da can. Mutumin da yake rayuwa don kansa yana iya samun jin daɗi da sauƙi, amma yana rayuwa ƙanana kuma yana mutuwa ƙarami. Rai mai daraja wanda ke ɗaukar wannan nauyi mai girma yana da wata fahimta daban.
This is an awesome command requiring the Prophet to pull himself out from the warmth of his bed in a comfortable home and with a happy family life so as to place himself in the midst of a hard struggle, with different forces pulling him here and there. A man who lives for himself may find comfort and ease, but he lives small and dies small. The noble soul who shoulders such a heavy burden has a different perspective:
2. Akwai hadisai da ruwayoyi masu yawa da ke bayyana sallar dare ta Annabi ﷺ da Witr ɗinsa, waɗanda ke nuna cewa Annabi ﷺ yana yin waɗannan sallolin ta hanyoyi daban-daban. Don cikakken bayani, a duba Zadul-Ma'ad na Ibnul-Qayyim, inda aka keɓe wani babi don bayyana ibadar dare ta Annabi ﷺ.
2. There are many ahadlth and reports describing the Prophets night prayer and his Witr, which show that the Prophet varied these prayers. For a full discussion, refer to Zadal-Ma'dd by Ibn al-Qayyim, in which a chapter is devoted to describing the Prophets night worship.
Nauyi Mai Girma Da Za A Ɗauka
A Heavy Weight To Carry
Duk waɗannan shirye-shiryen an yi su ne domin Annabi ya karɓi magana mai nauyi: “Lalle Mu za Mu saukar maka da magana mai nauyi” (Aya ta 5)
All these preparations were made so that the Prophet could receive the weighty discourse: “ We shall bestow on you a weighty message" (Verse 5)
Wannan magana ce da ke nuni zuwa ga Alkur'ani da kuma aikin da ya ba Annabi ﷺ.
This is a reference to the Qur’an and the assignment it gives the Prophet.
Al-Qur'ani ba shi da nauyi a cikin kalmominsa; akasin haka, yana da sauƙin tunawa da karatu. Amma yana da nauyi a ma'aunin gaskiya, kuma tasirinsa a zukatan mutane yana da zurfi: "Da ma Mun saukar da wannan Alqur'ani a kan dutse, da ka gan shi yana ƙasƙantar da kansa yana tsagewa saboda tsoron Allah." (59: 21) Maimakon haka, Allah ya saukar da Alqur'ani a zuciyar wani mutum, wadda ta karɓe shi kuma ta fi dutse tsayuwa.
The Qur’an is not weighty in its phraseology; on the contrary, it is both easy to bear in mind and recite. However, it is weighty in the scales of truth, and profound in its effect on people’s hearts: “ Had We brought down this Quran upon a mountain, you would have seen it humble itself and break asunder for fear of God." (59: 21) Instead, God sent down the Qur’an to a man’s heart, which received it and was steadier than a mountain.
Samun irin wannan gagarumin haske, ilimi da fahimta babu shakka aiki ne mai nauyi. Mu'amala da manyan gaskiyar duniya yadda suke haka abin nauyi ne. Haka kuma, kasancewa cikin hulɗa da waɗanda ke sama da ruhohin halittu masu rai da marasa rai, irin yadda Annabi ﷺ ya kasance, abu ne mai nauyi. Bugu da ƙari, aiwatar da wannan manufa ba tare da jinkiri ba, ba tare da karkata nan ko can saboda jaraba ba, abu ne mai matuƙar nauyi. Duk wannan tabbas yana buƙatar dogon shiri.
Receiving such an overflow of light and knowledge and understanding it is certainly a weighty task. Dealing with great universal truths as they are is weighty indeed. Likewise, to be in contact with those on high and with the spirits of animate and inanimate creatures in the manner the Prophet was is also weighty. Moreover, to undertake this mission without hesitation and not to turn away here or there in response to temptation is mightily weighty. All this certainly requires long preparation.
Tsayuwa cikin ibadar dare yayin da wasu ke barci, barin shagaltuwar rayuwar yau da kullum a baya, kasancewa cikin hulda da Allah, karbar haskensa da falalarsa, neman jin dadin kasancewa tare da shi shi kadai, karanta Alkur'ani cikin zurfin shirun dare kamar yadda ake saukar da shi yanzu daga sama domin duniya baki daya ta amsa shi, da karbar wahayi daga Alkur'ani da kidansa cikin natsuwar dare... Note: the original text says "God", so per the translation rules the word "Allah" has been rendered as Allah only where it appears in the source; however, following the rule that the original's "God" must be written as the Hausa word for God, the correct rendering is: Tsayuwa cikin ibadar dare yayin da wasu ke barci, barin shagaltuwar rayuwar yau da kullum a baya, kasancewa cikin hulda da Ubangiji, karbar haskensa da falalarsa, neman jin dadin kasancewa tare da shi shi kadai, karanta Alkur'ani cikin zurfin shirun dare kamar yadda ake saukar da shi yanzu daga sama domin duniya baki daya ta amsa shi, da karbar wahayi daga Alkur'ani da kidansa cikin natsuwar dare...
Tsaunuka Da Aka Daidaita
Flattened Mountains
Sannan Allah ya umurci Manzonsa da ya yi haƙuri ya kuma gamsu a fuskar duk wata adawa da zargin ƙarya, yana mai cewa ya bar waɗannan mutane masu irin wannan hali ga Allah, Shi ne zai magance su.
God then directs His Messenger to remain content and patient in the face of all opposition and false accusation, telling him to leave those people who so behave to Him to deal with:
Ka yi haƙuri da abin da mutane za su faɗa, ka kuma rabu da su cikin mutunci da girma. Ka bar mini waɗanda suke ƙaryata gaskiya kuma suke jin daɗin rayuwar duniya. Ka ɗan jure musu na ɗan lokaci kaɗan. Muna da sarƙoƙi masu nauyi da wuta mai ci, da abinci mai shaƙewa da azaba mai raɗaɗi, a ranar da ƙasa da duwatsu za su girgiza, duwatsun kuma za su zama tuddai na yashi mai zubewa. Mun aiko maka da Manzo ya zama shaida a kanku, kamar yadda muka aiko wa Fir'auna manzo.
Endure with patience what people may say, and leave their company with noble dignity. Leave to Me those who deny the truth and enjoy the comforts of this life. Bear with them for a little while. We have heavy fetters and a blazing fire, food that chokes and painful suffering on the day when the earth and the mountains will shake, and the mountains will crumble into heaps of shifting sand. We have sent you a Messenger to be your witness, just as We sent a messenger to Pharaoh.
Fir'auna ya saɓa wa manzon, sai Muka kama shi da azaba mai tsanani. Ta yaya za ku kiyaye kanku, idan kun ci gaba da kafirci, daga wani rana da za ta sa yara su yi furfura? Wannan ita ce ranar da sammai za su tsage. Alkawarin Allah tabbas zai cika.
Pharaoh disobeyed the messenger, and so We inflicted on him a severe punishment. How will you, if you continue to disbelieve, guard yourselves against a day that will turn childrens hair grey? That is the day when the skies shall be rent asunder. God's promise will certainly be fulfilled. (Verses 10-18)
Idan rahoton farko game da saukar farkon wannan surah daidai ne, kuma ya faru a farkon kwanakin saƙon Musulunci, to wannan yana nufin cewa wannan nassi na biyu an saukar da shi daga baya, bayan da kiran zuwa Musulunci ya bayyana a fili kuma ya fara fuskantar adawa daga waɗanda suka musanta shi. Wasu daga cikinsu sun yi taurin kai a adawarsu, suna zagin Manzon Allah ﷺ da muminai. Idan kuma rahoton na biyu ya fi daidai, to an saukar da ɓangaren farko na surah gaba ɗaya a lokacin da Manzon Allah ﷺ yana fuskantar tsananin adawar kafirai ga saƙonsa. Ko da yake haka ne, mun ga cewa umarnin yin haƙuri yana zuwa ne bayan umarnin yin ibadar dare da yin tasbihi ga Allah. Waɗannan umarni biyu sukan zo tare da manufar ƙarfafa masu kira zuwa saƙon Allah da taimakon da suke buƙata a kan dogon tafiyarsu. Waɗannan masu kira suna fuskantar wahalhalu daga cikin kansu da kuma daga waje, daga abokan gaba na Musulunci. Dukan nau'o'in wahalhalu biyu suna da wuyar jurewa. Saboda haka, umarni na farko shi ne yin haƙuri: "Ka jure da haƙuri abin da mutane suke faɗa \ wanda zai iya ɓata rai." Sai kuma wani umarni mai kama da wannan na girman zuciya:
Wajibi Mai Wuya Ana Sassauta Shi
A Hard Duty Is Relaxed
Sai kuma ɗaya ɗin, wato kashi na biyu na surar, wanda ya ƙunshi aya ɗaya mai tsayi, an saukar da shi shekara ɗaya bayan kashi na farko, bisa ga rahotanni mafi inganci.
Then comes the second part of the surah, consisting of a single, long verse that was revealed one year after the first part, according to the more authentic reports:
Ubangijinka ya sani cewa kana tsayuwa cikin salla kusan kashi biyu cikin uku na dare, ko rabinsa, ko kuma kashi ɗaya cikin uku, haka ma wasu daga cikin sahabbanka suna yi. Allah ne yake ƙayyade ma'aunin dare da rana. Ya san cewa ba za ka iya kiyaye ma'auni na dare ba, saboda haka ya karɓi tubarka da rahamarsa. Ka karanta abin da ya sauƙaƙa maka daga cikin Alƙur'ani.
Your Lord knows that you stand in prayer nearly two-thirds of the night, or one-half or a third of it, as do some of your followers. It is God who determines the measure of night and day He is aware that you will not be able to keep a measure of it, and therefore He turns towards you in His grace. Recite of the Quran as much as may be easy for you.
Ya sani cewa wasu daga cikinku za su yi rashin lafiya, wasu kuma za su yi tafiya a cikin ƙasa suna neman falalar Allah, wasu kuma za su yi yaƙi saboda hanyar Allah. Note: the rules say to write "God" as the Hausa word for God, never "Allah," so the correct rendering is: Ya sani cewa wasu daga cikinku za su yi rashin lafiya, wasu kuma za su yi tafiya a cikin ƙasa suna neman falalar Ubangiji, wasu kuma za su yi yaƙi saboda hanyar Ubangiji.
He knows that some of you will be sick, others will go about in the land seeking God's bounty, and others will be fighting for God's cause.
Saboda haka, ku karanta duk abin da ya sauƙaƙa muku daga Alƙur'ani. Ku tsayar da salla, ku bayar da zakka ta wajibi, kuma ku ba Allah rancen alheri. Duk wani alheri da kuka aika wa kanku, za ku same shi wajen Allah, mafi alheri kuma mafi girman lada. Ku nemi gafarar Allah, don Allah Mai yawan gafara ne, Mai yawan jin kai.
Therefore, recite whatever you may do with ease. Attend regularly to prayer, pay your obligatory charity [i.e. zakat], and give God a goodly loan. Whatever good you may offer on your own behalf, you shall find it with God to be better and richer in reward. Seek God's forgiveness, for God is Much-Forgiving, Ever Merciful. (Verse 20)
Wannan wata kyakkyawar taɓawa ce mai cike da tausayi, wacce ke kawo sauƙi bayan gajiya mai yawa.
This is a compassionate touch, providing relief after much fatigue.
Wannan sauƙi ne daga wurin Allah da Ya ba Annabi da muminai, bayan sun nuna cewa sun sadaukar da kansu gaba ɗaya ga saƙonsa na Ubangiji. Sun gaji bayan sun tsaya tsawon sa'o'i da dare suna yin salla wanda a cikinsa ake karanta dogayen sassan Alƙur'ani. Allah bai taɓa son ya sa Annabinsa ﷺ wahala da Alƙur'ani ba, ya jefa shi cikin irin wannan ƙunci. Maimakon haka, Yana shirya shi ne kawai don aiki mai wuya da zai ɗauka tsawon rayuwarsa. Muminai da suka bi shi su ma za su yi rabon wannan nauyi mai girma.