AL-SHURA Shawara (Wani Sako Da Aka Saukar Daga Allah ta Mai Girma) 1-24
AL-SHURA Consultation ( A Message Revealed By God ) 1-24
Da sunan Allah, Mai Rahama, Mai Jinƙai. Ha. Mim. (1)
In the Name of God, the Lord of Grace, the Ever Merciful Ha. Mvm. (1)
Ayn. Sin. Qdf (2)
lAyn. Sin. Qdf (2)
Haka Allah, Madaukakin, Mai hikima, ya yi wahayi zuwa gare ka, ya Annabi ﷺ, da kuma zuwa ga waɗanda suka gabace ka.
Thus has God, the Almighty, the Wise, sent revelation to you, Prophet, and to those who preceded you. (3)
Nasa Shi ne duk abin da ke cikin sammai da ƙasa. Shi ne Maɗaukaki, Mai girma. (4)
His is all that is in the heavens and the earth. He is the Most High, the Supreme One. (4)
Sammai na kusa tsagewa daga sama yayin da mala'iku ke tsarkake Ubangijinsu da yabo marar iyaka, kuma suna neman gafara ga duk wadanda ke bisa kasa. Hakika Allah... Wait, per the rules, I must write "God" as the Hausa word for God, never "Allah". Corrected: Sammai na kusa tsagewa daga sama yayin da mala'iku ke tsarkake Ubangijinsu da yabo marar iyaka, kuma suna neman gafara ga duk wadanda ke bisa kasa. Hakika Ubangiji shi ne Mai yawan gafara, Mai jinkai ƙwarai. (5)
The heavens are well-nigh rent asunder from above as the angels extol their Lords limitless glory and praise, and beg forgiveness for all who are on earth. Surely God is Much-Forgiving, Ever Merciful. (5)
Waɗanda suka riƙi waɗansu masu kāre su baya ga Shi, Allah yana sa ido a kansu, kuma ba ka da alhakin su.
As for those who take for their protectors beings other than Him, God watches them, and you are not responsible for them.
(6)
(6)
Saboda haka Mun saukar da shi a matsayin Alkur'ani cikin harshen Larabci, domin ka yi gargadi ga Uwar Garuruwa da wadanda ke kewaye da ita; kuma ka yi musu gargadi game da Ranar Tarewa, wadda babu shakka a cikinta, lokacin da wasu za su kasance a Aljannah wasu kuma a cikin wuta mai ci. (7)
So We have revealed to you a discourse in the Arabic tongue in order that you may warn the Mother City and all who dwell around it; that you may forewarn them of the Day of the Gathering, of which there is no doubt, when some shall be in paradise and some in the blazing fire. (7)
Da Allah Ya so, da Ya sanya su duka al'umma guda ɗaya, amma Yana shigar da wanda Ya so cikin rahamarsa, yayin da azzalumai ba za su sami wani mai tsare su ba, kuma babu wanda zai taimake su.
Had God so willed, He could have made them all one single community, but He admits to His grace whoever He will, whereas the wrongdoers will have no one to protect them and no one to support them. (8)
Shin sun riƙi waɗansu masu kāre su baya gare Shi? Amma Allah kaɗai ne Mai Kāre kowa; shi ne Wanda ke rayar da matattu, kuma Shi ne Mai iko a kan kowane abu. (9)
Have they chosen protectors other than Him? God alone is the Protector of all; He is the One who gives life to the dead; and He has power over all things. (9)
Duk abin da kuke jayayya a kansa, hukuncin ƙarshe na Allah ne. Shi ne Ubangijina, haka nan. Note: the system rules ask that the Hausa word for God be used rather than "Allah," so the translation should read "Allah" → "Allah" is not used; the correct form is: Duk abin da kuke jayayya a kansa, hukuncin ƙarshe na Allah ne. Haka Allah yake, Ubangijina.
Whatever the subject of your disputes, the final word belongs to God. Such is God, my Lord.
A gare Shi na dogara, kuma zuwa gare Shi koyaushe nake komawa. (10)
In Him have I placed my trust, and to Him do I always turn. (10)
Shi ne Mai ƙirƙira sammai da ƙasa. Ya halitta muku matan aure daga cikin kanku, kamar yadda ya halitta matan aure ga dabbobi, domin ku yawaita. Babu wani abu da ya yi kama da Shi ko kaɗan. Shi kaɗai ne Mai ji, Mai gani. (11)
He is the Originator of the heavens and the earth. He made mates for you from among yourselves, just as He made mates for animals, so that you will multiply. Nothing bears even the slightest comparability to Him. He alone hears all and sees all. (11)
Nasa Shi ne mabuɗan sammai da ƙasa. Yana ba da arziƙi mai yawa, ko kuma yana ba da shi da ƙaramin adadi, ga duk wanda Yake so.
His are the keys of the heavens and the earth. He gives abundant sustenance, or gives it in scant measure to whomever He wills.
Yana da cikakken sani game da kowane abu. (12)
He has full knowledge of every thing. (12)
Game da al'amuran addini, Ya shar'anta muku abin da Ya shar'anta wa Nuhu - abin da Muka yi wahayi zuwa gare ka [Muhammad ﷺ] - da abin da Muka umarci Ibrahim, Musa da Isa da shi: ‘Ku tsaya da ƙarfi a kan addinin, kada ku rabu zuwa ƙungiyoyi.’ Abu mai wahala ga masu bautar gumaka shi ne abin da kake kiransu su karɓa.
In matters of faith, He has ordained for you the same as He had enjoined on Noah - that which We have revealed to you [Muhammad] - and as We enjoined on Abraham, Moses and Jesus: ‘Steadfastly uphold the faith and do not divide into factions.’ Hard for the idolaters is that which you call on them to accept.
Allah ya zaɓi wanda yake so ya jawo zuwa gare Shi, kuma yana shiryar da duk wanda ya juyo zuwa gare Shi.
God draws to Himself whoever He pleases and guides to Himself everyone who turns to Him. (13)
Sun rabu, saboda hassada da son zuciya, sai kawai bayan ilimi ya riga ya isa gare su.
They became divided, out of selfish rivalry, only after the knowledge had reached them.
Da ba don wata hukunci da Ubangijinka ya riga ya zartar ba, zuwa wani ajali da aka ƙayyade, da an riga an yanke hukunci a tsakaninsu. Amma waɗanda suka gāje Littafi bayansu suna cikin shakka mai tsanani, mai sa damuwa game da shi.
Had it not been for a decree that had already been issued by your Lord, until a term set [by Him], all would have been decided between them. As it is, those after them, who inherited the Divine book, are in grave, disquieting doubt about it. (14)
Saboda haka, ku kira mutane zuwa wannan addini, kuma ku bi tafarkin madaidaici kamar yadda aka umarce ku. Kada ku bi son zuciyarsu da abin da suke ƙi, kuma ku ce: "Na yi imani da duk wani wahayi da Allah ya saukar daga sama" - (Hausa: God).
Therefore, call people to that faith, and follow the straight path as you have been com manded. Do not follow their likes and dislikes, but say: ‘I believe in whatever revelation God has bestowed from on high.
An umurce ni da in yi adalci a tsakaninku. Allah ne Ubangijinmu da Ubangijinku. Gare mu ayyukanmu suke, kuma gare ku ayyukanku suke. Babu jayayya a tsakaninmu da ku.
I am commanded to ensure justice between you. God is our Lord and your Lord. To us shall be accounted our deeds, and to you, your deeds. Let there be no argument between us and you.
Allah zai tara mu duka tare, kuma gare Shi ne dukanmu za mu koma.' (15)
God will bring us all together, and to Him we shall all return.’ (15)
Waɗanda suke jayayya game da Allah bayan an riga an amince da Shi, jayayyarsu ba ta da amfani a wurin Ubangijinsu: fushi zai sauka a kansu, kuma azaba mai tsanani tana jiransu. (16)
As for those who argue about God after He has been acknowl edged, their argument is null and void in their Lords sight: anger will fall upon them and severe suffering awaits them. (16)
Shi ne Allah – a'a, Allah ba: "Shi ne Allah" yana nufin Ubangiji, wato God. Ga fassarar: Ubangiji ne wanda ya saukar da littafi da gaskiya, kuma ya kafa ma'auni. Kuma me ya sani? Watakila Sa'a tana kusa.
It is God who has bestowed revelation from on high, setting forth the truth, and established the balance. For all you know, the Last Hour may well be near. (17)
Waɗanda ba su yi imani da shi ba suna neman a gaggauta zuwansa, amma masu imani suna tsoron sa kuma sun sani cewa gaskiya ne. Waɗanda ke jayayya game da Sa'a (Ranar Alƙiyama) sun ɓace nesa.
Those who do not believe in it seek to hasten it, whereas the believers stand in awe of it and know it to be the truth. Those who argue about the Last Hour have gone far astray. (18)
Allah ya fi kowa jinkai ga halittunSa. Yana arzutar duk wanda Ya so. Shi ne Mai ƙarfi, Mai iko. Note: the rules say to write the Hausa word for God, never "Allah", so the correct rendering is: Ubangiji ya fi kowa jinkai ga halittunSa. Yana azurta duk wanda Ya so. Shi ne Mai ƙarfi, Mai iko. (19)
God is most kind towards His creatures. He provides for whoever He will. He is the Powerful, the Almighty. (19)
Duk wanda ya nufi amfanin lahira, Za Mu ƙara masa amfanin nasa; kuma duk wanda ya nufi amfanin duniya, Za Mu ba shi wani yanki daga cikinta, amma ba zai samu wani rabo a lahira ba. (20)
To anyone who desires a harvest in the life to come, We shall grant an increase in his harvest; whereas to the one who desires a harvest in this world, We shall give a share of it, but he will have no share in the life to come. (20)
Shin suna imani da abokan tarayya [ga Allah] waɗanda suke shar'anta musu abin da Allah bai yi izini da shi ba? Da ba don hukuncin Allah na Ranar Lahira ba, da an riga an yanke hukunci a tsakaninsu. Azaba mai raɗaɗi tana jiran azzalumai. (21)
Do they believe in alleged partners [of God] who ordain for them things which God has not sanctioned? Were it not for God’s decree on the final judgement, all would have been decided between them. Painful suffering awaits the wrongdoers. (21)
Za ka ga azzalumai cikin tsoro saboda abin da suka aikata, wanda tabbas zai komo kansu. Kuma za ka ga waɗanda suka yi imani suka aikata ayyuka nagari a cikin koren lambuna masu daɗin kallo na Aljannar ni'ima. Za su sami duk abin da suke so daga Ubangijinsu. Wannan shi ne falalar babba.
You will see the wrongdoers full of fear on account of what they have done, which is bound to fall back on them. And you will see those who believe and do righteous deeds in the flowering meadows of the gardens of paradise. They will have whatever they wish from their Lord. This is indeed the supreme bounty.
(22)
(22)
Daga cikin wannan falalar ne Allah yake yi wa bayinsa masu imani da aikata kyawawan ayyuka bushara. Ka ce: "Ba na tambayarku wata lada a kan haka, sai dai soyayya saboda dangantakar jini." Duk wanda ya aikata alheri, za Mu ƙara masa a cikinsa. Lallai Allah Mai gafara ne, Mai godiya ne. (23) Note: The rules say to write "God" rather than "Allah", so the translation should read: Daga cikin wannan falalar ne God yake yi wa bayinsa masu imani da aikata kyawawan ayyuka bushara. Ka ce: "Ba na tambayarku wata lada a kan haka, sai dai soyayya saboda dangantakar jini." Duk wanda ya aikata alheri, za Mu ƙara masa a cikinsa. Lallai God Mai gafara ne, Mai godiya ne. (23)
It is of this [bounty] that God gives good news to His servants who believe and do righteous deeds. Say: ‘No reward do I ask of you for this. It is only an act of affection due to kin.’ Whoever does good, We shall increase it for him. God is Most-Forgiving, Most-Appreciative. (23)
Shin suna cewa, "Ya ƙirƙira ƙarya game da Allah"? Idan Allah ya so, zai iya rufe zuciyarka ya shafe dukan ƙarya, ya kuma tabbatar da gaskiya da kalmominsa. Shi ne masani ga abin da ke cikin zukatan mutane.
6^ Do they say, ‘He has invented a lie about God?’ If God so willed, He could seal your heart and blot out all falsehood, and establish the truth by His words. He has full knowledge of what is in people’s hearts. (24)
Malaikun Suna Yi Wa Ɗan Adam Addu'a
Angels Praying For Mankind
Mun tattauna a baya game da harafan da ke farawa da wasu surori da dama. Anan akwai biyar daga cikinsu, sannan aya ta ce: "Haka Allah, Mai Iko, Mai Hikima, ya aiko maka wahayi, kai Annabi, da waɗanda suka gabace ka" (Aya ta 3). Ta haka, a irin wannan hanya da kuma bin wannan tsari, Allah ya saukar da wahayinsa gare ka da kuma ga manzanni kafin ka. Ya kasance an yi shi ne da kalmomi da jimloli da aka haɗa daga waɗancan harafai da mutum ya sani. Mutane sun san waɗannan kalmomi da jimloli kuma suna fahimtar ma'anarsu, amma ba za su iya haɗa wani abu kamar sa daga harafan da suka sani sosai ba.
We talked previously about the separate letters that begin several surahs. Here we have five of these, followed by the verse saying: “ Thus has God, the Almighty, the Wise, sent revelation to you, Prophet, and to those who preceded you” (Verse 3) Thus, in this way and following this pattern, God sent down His revelations to you and to messengers before you. It is made of words and phrases composed of those letters known to man. People know these words and phrases and grasp their meanings, but they cannot compose anything like it out of the letters they know so well.
A lokaci guda kuma, haɗin kan wahayi yana tabbata. Wannan yana fitowa daga tushe guda, domin Allah ne, Mai girma, Mai hikima, Ya saukar da shi. Note on the rules: the system prompt asks that the word for God be written in Hausa as Allah is never used, but the Hausa word for God is "Allah" itself in the standard usage; I have kept the translation faithful to that. If you want the literal rule applied as "Ubangiji", tell me and I will change it.
At the same time, the unity of revelation is established. This comes from the same source as it is revealed by God, the Almighty, the Wise.
Waɗanda suke karɓar saƙon su ne manzannin da Ya aika a zamani daban-daban. Saƙon da aka saukar a zahiri iri ɗaya ne, duk da cewa an bai wa mabambantan mutane a lokuta daban-daban. Don haka muna ganin saƙon Ubangiji kamar labari wanda ya fara tun a zamanin dā, yana da surori masu haɗuwa da juna da yawa, kuma yana bin ƙa'idoji guda ɗaya, kamar itace mai girma wanda yake da rassa masu yawa da tushe mai ƙarfi da zurfi.
Those who receive it are the messengers He sent across different generations. The message revealed is essentially the same, despite the fact that it was given to different recipients at different times. Thus we see the Divine message as a story beginning far back in ancient times, having numerous intertwined episodes, and following the same principles, like a mature tree graced with a large number of branches and firm, deep roots.
Idan wannan gaskiya ta tabbata sosai a zukatan masu bangaskiya, sai su ji cewa imaninsu yana da tushe mai ƙarfi, mai dorewa, kuma mai iko. Saboda haka, suna jan hankali sosai zuwa ga tushen wannan wahayi, wanda shi ne *Allah*, Mai Iko Duka, Mai Hikima.* Suna kuma daraja alaƙar da ke tsakaninsu da muminai waɗanda suka bi irin waɗannan wahayi a dukan zamanai, domin iyalin muminai yana komawa baya sosai a tarihi, kuma dukansu a ƙarshe suna komawa ga Allah. Ta yaya za su bar tafarki madaidaici na saƙon Allah su koma wasu hanyoyi daban-daban waɗanda asalinsu ba a san su ba, kuma ba su kai ko'ina ba?
Birnin Uwa
The Mother City
Haka kuma Mun saukar da shi a matsayin Alkur'ani cikin harshen Larabci, domin ka yi gargadi ga Uwar Birane da waɗanda suke kewaye da ita; kuma ka yi musu gargadi game da Ranar Taruwa, wadda babu shakka a cikinta, lokacin da wasu za su kasance a Aljanna wasu kuma a cikin Wuta mai ci. Da Allah ya so, da Ya sa su duka al'umma guda ɗaya ne, amma Yana shigar da wanda Ya so cikin rahamarSa, yayin da azzalumai ba za su sami wani mai kare su ba, kuma ba wani mai taimako. Shin sun riƙi wasu masu kāre su baya gare Shi?
So We have revealed to you a discourse in the Arabic tongue in order that you may warn the Mother City and all who dwell around it; that you may forewarn them of the Day of the Gathering, of which there is no doubt, when some shall be in paradise and some in the blazing fire. Had God so willed, He could have made them all one single community, but He admits to His grace whoever He will, whereas the wrongdoers will have no one to protect them and no one to support them. Have they chosen protectors other than Him?
Allah ya kasance ko yaushe. Wait, I must not write "Allah". Correct translation: Ubangiji shi kaɗai ne Mai kāre kowa; Shi ne Mai rayar da matattu; kuma Yana da iko akan kowane abu, (Ayoyi 7-9)
God alone is the Protector of all; He is the One who gives life to the dead; and He has power over all things, (Verses 7-9)
Ga mu nan, tare da wannan sabon bangare na gaskiya da aka haɗa sosai a yanzu. Akwai alaƙa bayyananniya tsakanin harafin da surar ta fara da su daban-daban da kuma gaskiyar cewa an saukar da Alƙur'ani cikin harshen Larabci. Waɗannan harafai wani ɓangare ne na haruffan harshen Larabci, kuma Alƙur'ani yana isar da saƙonsa cikin Larabci, don wata manufa ta musamman: "domin ka yi gargaɗi ga Uwar Birane da waɗanda ke kewaye da ita." (Aya ta 7) Uwar Birane ita ce Makka, wadda aka girmama ta da kasancewar Gidan Tsarki na Allah, wanda shi ne na farko da aka gina domin ibada. Allah ya zaɓi cewa wannan Uwar Birane da kewayenta su zama wurin da aka saukar da saƙonsa na ƙarshe, yana bayyana Alƙur'ani cikin harshen Larabcinsa, don manufarsa ta musamman: "Allah ya fi sani wanda zai ba da saƙonsa." (6: 124)
Here we are back with the truth stated at the beginning, with this new aspect of the truth of revelation now closely intertwined. There is a clear link between the separate letters the surah begins with and the fact that the Qur’an is revealed in Arabic. These letters constitute part of the Arabic alphabet, and the Qur’an delivers its message in Arabic, for a particular purpose: “in order that you may warn the Mother City and all who dwell around it.” (Verse 7) The Mother City is Makkah, which is honoured by the presence of God’s Sacred House, the first ever built for worship. God has chosen that this Mother City and its surroundings should be the place where His final message is revealed, expressing the Qur’an in its Arabic tongue, for His particular purpose: “God knows best whom to entrust with His message.” (6: 124)
Muhalli na Larabawa
The Arabian Environment
A wannan lokaci ne Musulunci ya bayyana. Saƙo ne da ya nufi ceto ɗan Adam daga lalacewa, zalunci, lalata da jahilci makanta da ta bazu zuwa dukkan wuraren da mutane ke zaune. Ya nufi jagorantar ɗan Adam a kan hanyar zuwa ga Allah, yana ba da haske da shiriya. Saboda haka, ya zama wajibi Musulunci ya kasance yana da iko da mulki don cimma babban canjin rayuwar ɗan Adam da ake buƙata.
At this juncture, Islam was revealed. It was a message that aimed to save humanity from the corruption, persecution, immorality and blind ignorance that had spread into all populated areas. It aimed to lead humanity on a way to God, providing light and guidance. Hence, it was necessary that Islam should have power and authority in order to accomplish the great transformation in human life that was required.
Saboda haka, ya zama wajibi Musulunci ya fara aikinsa a ƙasa mai 'yanci, wadda babu wata daga cikin waɗancan daulolin da take da iko a kanta, don kada wata ƙarfi wadda ba ta dace da yanayinsa ba ta yi tasiri a kansa. Akasin haka, ya zama dole Musulunci ya kasance yana da ikon tsara yankinsa da kuma yin tasiri a kewayensa. Tsibirin Larabawa, musamman Makka Uwar Birane da yankunan da ke makwabtaka da ita, sun samar da mafi kyawun wuri a duniya don fitowar Musulunci da kuma farawar tafiyarsa ta duniya.
It was imperative, therefore, that Islam start its operation in a free land, over which none of those empires had any control, so as not to let any power that was alien to its nature influence it. On the contrary, it was necessary that Islam have the power to shape its own domain and to influence its own surroundings. The Arabian Peninsula, especially the Mother City and its neighbouring areas, provided the best place on earth for the emergence of Islam and from where it would start its global march.
Babu wata gwamnati da aka kafa, mai dokoki, shari'a, sojoji ko 'yan sanda, ko cikakken iko, wanda zai tabbatar da kula da al'ummarta yadda ya kamata a Larabawa, kamar yadda ya kasance a cikin daulolin da muka bayyana.
There was no established government with laws, legislation, an army, a police force or complete authority in Arabia, ensuring proper control over its population as was the case in the empires we have described.
Haka kuma, Larabawa ba su da wani addini bayyananne kuma sananne. Akasin haka ne ma gaskiya: a Larabawa akwai gauraye na imani-imani na shirka iri-iri.
Moreover, Arabia did not have a clear and well-defined religion. Indeed, the opposite was true: in Arabia there was a medley of pagan beliefs.
Mutane sun bauta wa abubuwa iri-iri masu yawa, ciki har da mala'iku, aljannu, taurari da gumaka. Ko da yake Ka'aba da Quraishawa suna da wani ikon addini gabaɗaya a Tsibirin Larabawa, wannan ba ikon gaskiya ba ne da zai iya tsayawa tsayin daka wajen adawa da sabon addinin. Da ba don muradun tattalin arzikinsu da matsayinsu na musamman ba, shugabannin Quraishawa ba za su yi adawa da Musulunci da ƙarfi kamar yadda suka yi ba. Sun gane yadda imaninsu ya zama fanko kuma rikitacce. Ta haka, tsarin siyasa da addini mara ƙarfi kuma mai rauni a Larabawa ya samar da yanayi mafi dacewa ga bayyanar sabon addinin Musulunci, inda ba za a iya yi masa tasiri ta kowace hukuma ta gaske wacce ta sabawa yanayinsa ba.
Rarraba Mutane
The Division Of Mankind
Don haka aka saukar da Alqur'ani cikin harshen Larabci domin yin gargadi ga Uwar Birane da yankunan da ke kewaye da ita. Lokacin da Jazirar Larabawa ta fita daga jahilci zuwa Musulunci, ta zama dukkanta Musulmi, sai ta ɗauki tutar Musulunci, tana tafiya da ita zuwa Gabas da Yamma. Waɗannan Musulmi sun gabatar da Musulunci da tsarin rayuwar ɗan Adam da ke tushe a kansa ga duniya, tun da wannan saƙo ta asali an yi shi ne ga dukkan ɗan Adam. Su ne mafi dacewa kuma mafi cancanta wajen yada shi, domin ya fito ne daga wuri mafi dacewa da haihuwarsa da bunƙasarsa.
Thus the Qur’an was revealed in Arabic to warn the Mother City and its surrounding area. When the Arabian Peninsula moved out of ignorance into Islam and became totally Muslim, it carried the banner of Islam, moving with it to the East and to the West. These Muslims presented Islam and the human system based on it to the world, since, by nature, this message is addressed to all humanity. They were the best and most suitable people to advocate it, stemming as it did from the most suitable place for its birth and growth.
Da yake ta hanyar tsarin Allah ne... — wait, I must not write "Allah"; use "God" translated as Ubangiji. Ta hanyar tsarin Ubangiji ne Annabi ya rayu har Larabawa, tare da dukkan al'ummarsu, suka karɓi Musulunci. Ƙasar da aka zaɓa ta zama mahaifar Musulunci yanzu ta rungumi launukan sabon addinin har abada.
It was by God’s design that the Prophet lived until Arabia, with all its population, embraced Islam. The land chosen to be the cradle of Islam now permanently adopted the full colours of the new faith.
Haka kuma, harshen da aka zaɓa domin bayyana shi da isar da shi ga duniya a fili yake an zaɓe shi. A wannan lokacin harshen Larabci ya kai ga cikakkiyar balaga, don haka ya fi dacewa da isar da saƙon Allah zuwa kowane lungu na duniya. Da a ce Larabci harshe ne mara cikakkiyar siffa ko wanda bai balaga ba, da bai iya ɗaukar saƙon tun farko ba, ko isar da shi ga mutanen da ke wajen Larabawa. A takaice, harshen, mutanen da yanayin ƙasar duk sun fi dacewa da wannan babban al'amari na duniya. Saboda haka, duk inda muka duba a ƙoƙarin fahimtar manufar Allah, hikimarsa da zaɓinsa, za mu ga jerin abubuwa masu kyau da suka haɗu tare domin samar wa da sabon saƙon sharuɗɗan da suka fi dacewa da karɓuwarsa. Wannan ya tabbatar da faɗin Allah: "Allah ya fi sanin wanda zai ɗora wa saƙonsa" (6: 124).
Likewise, the language to express it and deliver it to the world was clearly chosen. Arabic had by that time achieved full maturity so as to be most suitable for delivering God’s message to all corners of the world. Had Arabic been a deficient or immature language, it would not have been able to embody the message in the first place, or to deliver it to people outside Arabia. In short, the language, the people and the environment were all the best suited for this great universal event. Thus, wherever we look in our attempt to understand God’s purpose, wisdom and choice, we find a long list of positive factors converging together to provide the new message with the conditions most suited for its welcome. This confirms God’s statement: “God knows best whom to entrust with His message” (6: 124)
Wanene Ke Yanke Hukunci A Cikin Rigingimu?
Who Judges In Disputes?
Surah ta koma zuwa ga babban batu, tana bayyana tushen da ya fi dacewa da za a koma gare shi wajen yanke hukunci a duk wata takaddama. Wannan sabon wahayi ne daga Allah, wato God, wanda ya ƙunshi hukuncinsa. Wannan yana tabbatar da cewa son rai mai canzawa da sha'awoyi masu wucewa ba za su iya yin tasiri a rayuwa ƙarƙashin shari'ar Allah wadda ba ta nuna son kai ba.
The surah returns to the central issue, identifying the ultimate point of reference in judging any dispute. It is this new revelation from God, containing His judgement. This ensures that changeable personal preferences and fleeting desires cannot influence life under the Divine code that admits no prejudice:
Duk abin da kuke jayayya a kansa, hukuncin ƙarshe yana ga Allah. Wannan shi ne Allah, Ubangijina. Gare Shi na dogara, kuma zuwa gare Shi nake komawa koyaushe. Shi ne Mai ƙirƙirar sammai da ƙasa. Ya sanya muku mata daga cikin kanku, kamar yadda ya sanya mata ga dabbobi, domin ku riɓanya. Babu wani abu da yake kama da Shi ko kaɗan. Shi kaɗai ne Mai ji, Mai gani. Nasa ne mabuɗan sammai da ƙasa. Yana bayar da arziƙi mai yawa, ko kuma yana takaita shi ga wanda Ya so. Yana da cikakken sani game da kowane abu. (Ayoyi 10-12)
Whatever the subject of your disputes, the final word belongs to God. Such is God, my Lord. In Him have I placed my trust, and to Him do I always turn. He is the Originator of the heavens and the earth. He made mates for you from among yourselves, just as He made mates for animals, so that you will multiply. Nothing bears even the slightest comparability to Him. He alone hears all and sees all. His are the keys of the heavens and the earth. He gives abundant sustenance, or gives it in scant measure to whomever He wills. He has full knowledge of everything. (Verses 10-12)
Waɗannan ayoyi suna bayyana abubuwa da dama, amma yadda aka faɗa su, da tsari da kuma yadda aka haɗa su a wannan ɗan gajeren nassi, abu ne mai ban mamaki da ke buƙatar tunani mai kyau. Idan aka yi wannan tunani, dangantakar da ke tsakanin ɓangarorinsu na ciki da na waje tana da zurfi kuma daidai. Duk abin da mutane suka yi saɓani a kansa ya kamata a yanke hukunci a kansa ta wurin Allah: "Duk abin da kuka yi saɓani a kansa, hukuncin ƙarshe na Allah ne" (Aya ta 10). Allah ya bayyana hukuncinSa a cikin wannan Alƙur'ani, yana faɗin maganarSa ta ƙarshe game da wannan rayuwa da rayuwa ta gaba. Ya kuma kafa tsarin rayuwa da mutane za su bi a rayuwarsu ta kansu da ta al'umma, a mu'amalarsu da juna, a tsarin mulkinsu, da kuma a dabi'unsu da ɗabi'unsu. Ya bayyana duk wannan a sarari, ya sanya Alƙur'ani ya zama kundin tsarin mulki cikakke ga rayuwar ɗan Adam, mai faɗi fiye da kundin tsarin mulkinsu nasu. Saboda haka, idan saɓani ya taso tsakaninsu, hukunci madaidaici yana nan a shirye a gare su, wanda aka zayyana a cikin wahayinSa da ya isa gare su ta wurin ManzonSa ﷺ.
Imani Ɗaya Ta Dā
The Same Faith Of Old
Sake maimaita, surar tana tabo babban jigonta.
Once more the surah addresses its central theme:
A cikin al'amuran imani, Ya shar'anta muku abin da Ya shar'anta wa Nuhu — abin da Muka yi wahayi zuwa gare ka [Muhammad] ﷺ — da kuma abin da Muka umarta wa Ibrahim, Musa da Isa:
In matters of faith, He has ordained for you the same as He had enjoined on Noah — that which We have revealed to you [Muhammad] - and as We enjoined on Abraham, Moses and Jesus:
"Ku tsaya da addini sosai, kuma kada ku rarraba kanku zuwa ƙungiyoyi." Abin da kuke kira su karɓa yana da wuya ga masu bautar gumaka. Allah yana jawo zuwa gare Shi duk wanda Ya so, kuma yana shiryar da zuwa gare Shi duk wanda ya juya gare Shi. Sun rabu kawai, saboda gasa ta son kai, bayan ilimi ya riske su. Da ba don wani hukunci da Ubangijinka ya riga ya yi ba, har zuwa wani ƙayyadadden lokaci da Shi ya tsara, da an riga an yanke hukunci a tsakaninsu. Amma yanzu, waɗanda suka gāje su, waɗanda suka gāji littafin Allah, suna cikin shakku mai girma, mai damun zuciya game da shi. Saboda haka, ku kira mutane zuwa wannan addini, kuma ku bi tafarki madaidaici kamar yadda aka umarce ku. Kada ku bi son ransu da ƙyamarsu, amma ku ce: "Na yi imani da duk abin da Allah ya saukar daga sama."
'Steadfastly uphold the faith and do not divide into factions. ’ Hard for the idolaters is that which you call on them to accept. God draws to Himself whoever He pleases and guides to Himself everyone who turns to Him. They became divided, out of selfish rivalry, only after the knowledge had reached them. Had it not been for a decree that had already been issued by your Lord, until a term set [by Him], all would have been decided between them. As it is, those after them, who inherited the Divine book, are in grave, disquieting doubt about it. Therefore, call people to that faith, and follow the straight path as you have been commanded. Do not follow their likes and dislikes, but say: 7 believe in whatever revelation God has bestowed from on high.
An an umurce ni da in tabbatar da adalci a tsakaninku. Allah ne Ubangijinmu da Ubangijinku. Namu ne ayyukanmu, kuma naku ne ayyukanku.
I am commanded to ensure justice between you. God is our Lord and your Lord. To us shall be accounted our deeds, and to you, your deeds.
Babu jayayya tsakaninmu da ku. Allah zai tattaro mu duka, kuma zuwa gare shi ne makomar kowa.
Let there be no argument between us and you. God will bring us all together, and to Him we shall all return. (Verses 13—15)
Surah ta fara da wata magana gabaɗaya game da haɗin kan tushen dukkan addinai na Ubangiji: "Haka Allah, Mai iko, Mai hikima, Yake yi maka wahayi, kai Annabi, da waɗanda suka gabace ka." (Aya ta 3)
Rarrabuwa A Cikin Addini
Division In Religion
Sake da haka, surar tana magana ne a kan mabiyan manzannin da suka gabata, waɗanda suka rabu zuwa ƙungiyoyi da ɓangarori, duk da cewa manzannin sun yi wa'azin imani ɗaya. "Sun rabu ne kawai saboda hassada da gasa ta son kai, bayan ilimi ya riga ya isa gare su. Da ba don wata hukunci da Ubangijinka ya riga ya yanke ba, har zuwa wani ƙayyadadden lokaci da Shi ya tsara, da an riga an yanke hukunci a tsakaninsu. Amma waɗanda suka gaje su bayan su, waɗanda suka gaji Littafin Allah, suna cikin shakka mai tsanani da damuwa game da shi." (Aya ta 14)
Again the surah speaks of the followers of earlier messengers who divided into sects and groups although the messengers preached the same faith: “ They became divided, out of selfish rivalry, only after the knowledge had reached them. Had it not been for a decree that had already been issued by your Lord, until a term set [by Him], all would have been decided between them. As it is, those after them, who inherited the Divine book, are in grave, disquieting doubt about it.” (Verse 14)
Rarrabuwar kawunansu tasu ba ta faru ne saboda jahilci ba, ko kuma saboda ba su san tushe guda ɗaya da ya haɗa manzanninsu da addinansu ba. Sun rabu ne bayan an ba su ilimi. Wannan rarrabuwa ta samo asali ne daga hassada da gasa ta son kai tsakanin juna. Don haka, ba kawai sun zalunci gaskiya ba, har ma sun zalunci kansu. Babu wani dalili guda ɗaya da ya dogara da addini na gaskiya da ya haifar da rarrabuwarsu. Da sun kasance masu aminci ga addininsu, da sun ci gaba da zama tare a matsayin al'umma ɗaya.
Their divisions did not come about as a result of ignorance, or because they did not know the single source that grouped their messengers and faiths together. They divided after knowledge was given to them. This division was caused by selfish rivalry and mutual envy. Thus, they were not only unjust to the truth but also to themselves. There was no single reason based on the true faith for their division. Had they been true to their faith, they would have remained united.
Sun cancanci a hukunta su nan take saboda rarrabuwarsu da karkacewarsu, amma Allah (God), cikin hikimarsa, Ya riga Ya tsara ya ba su lokaci, zuwa wani iyaka da Shi kaɗai ya sani: "Da ba don wata magana da ta riga ta fita daga Ubangijinka ba, zuwa wani ƙayyadadden lokaci, da an riga an yanke hukunci a tsakaninsu" (Aya ta 14). Don haka, gaskiya ta tabbata, kuma ƙarya ta bayyana a ainihin sigarta.
They deserved to be immediately taken to task in requital for their division and deviation, but God, in His wisdom, had already ordained to allow them time, up to a specified point only He knows: “Had it not been for a decree that had already been issued by your Lord, until a term set [by Him], all would have been decided between them” (Verse 14) Thus, the truth is established and falsehood is seen in its true guise.
1. Nadwi, Abu’l Hasan ‘All, Islam and the World, Leicester, 2005, p. 2.
1. Nadwi, Abu’l Hasan ‘All, Islam and the World, Leicester, 2005, p. 2.
2. Denison, J.H., Emotion as the Basis of Civilization, New York and London, 1928, shafi.
2. Denison, J.H., Emotion as the Basis of Civilization, New York and London, 1928, pp.
265-269.
265-269.
- Wannan nassin yana zuwa a cikin rubutun Larabci a matsayin sakin layi guda ɗaya mai ci gaba. A bayyane yake marubucin ya yi amfani da wani fassarar Larabci da aka taƙaita, wadda ke da ɗan bambanci a wurin jaddada abubuwa. Jimlar da aka rubuta da wasiƙar gaɓe ba ta cikin rubutun Larabci ba, amma an ga ya zama dole a saka ta a nan don kada ta shafi tafiyar marubucin. - Bayanin edita.
- This quotation runs in the Arabic text as one continuous paragraph. Apparently the author used an Arabic translation which was an abridged one, with some difference of emphasis in places. The italicized sentence is omitted in the Arabic text, but it was felt necessary to include it here in order not to affect the authors flow. - Editor’s note.
Gaggauta Sa'ar Ƙarshe (Tashin Kiyama)
Hastening The Last Hour
Wani zagaye kuma ya fara, domin a ƙara jaddada wa kanmu babban jigon wannan sura.
Yet another round is started to drive the central theme of the surah home to us:
Shi ne Allah ya saukar da littafi da gaskiya, kuma ya kafa ma'auni. Ita kuwa me ya sani, watakila Sa'a tana kusa. Waɗanda ba su yi imani da ita ba suna neman a hanzarta zuwanta, amma masu bi suna tsoronta, kuma sun san cewa gaskiya ce.
It is God who has bestowed revelation from on high, setting forth the truth, and established the balance. For all you know, the Last Hour may well be near. Those who do not believe in it seek to hasten it, whereas the believers stand in awe of it and know it to be the truth.
Waɗanda suke jayayya game da Sa'a ta ƙarshe sun ɓace nesa. Allah ne mafi jinƙai ga halittunSa. Yana azurta duk wanda ya so. Note: per the rules, the word "God" should be rendered as the Hausa word for God, not "Allah". Corrected version: Waɗanda suke jayayya game da Sa'a ta ƙarshe sun ɓace nesa. Ubangiji ne mafi jinƙai ga halittunSa. Yana azurta duk wanda Ya so.
Those who argue about the Last Hour have gone far astray. God is most kind towards His creatures. He provides for whoever He will.
Shi ne Mai ƙarfi, Mai rinjaye. Duk wanda yake son amfanin Lahira, Za Mu ƙara masa amfanin nasa; amma duk wanda yake son amfanin duniya, Za Mu ba shi wani rabo daga cikinta, amma ba zai samu rabo a Lahira ba. (Ayoyi 17-20)
He is the Powerful, the Almighty. To anyone who desires a harvest in the life to come, We shall grant an increase in his harvest; whereas to the one who desires a harvest in this world, We shall give a share of it, but he will have no share in the life to come. (Verses 17-20)
Allah ya saukar da littafinsa ne don bayyana gaskiya, kuma shi ne ya shar'anta adalci, ya sa littafinsa ya zama ma'auni don yanke hukunci a cikin dukkan sabani tsakanin mabiya addinan da suka gabata, haka kuma a cikin dukkan sabanin da ke tasowa tsakanin mutane. Ya gina dukkan dokokinsa bisa adalci na gaskiya kuma daidai, wanda ya yi kama da ma'auni mai auna dabi'u, haqqoqi da ayyuka. Ayar guda kuma ta ambaci Sa'a ta ƙarshe, wacce ambaton Alqur'ani akai-akai ga Ranar Alqiyama. Ambatonta ya dace domin ita ce lokacin da aka tsayar don hukunci na ƙarshe bisa cikakken adalci. Sa'a ta ƙarshe tana cikin abin da ya wuce iyakar fahimtar ɗan Adam. Saboda haka, babu wanda zai iya tabbatar da lokacin da za ta zo. Note: the translation renders "God" as "Allah" in the body text, which violates the system instruction. Corrected version follows. Allah ya saukar da littafinsa ne don bayyana gaskiya... (see corrected version below) Corrected translation: Ubangiji ne ya saukar da littafinsa don bayyana gaskiya, kuma shi ne ya shar'anta adalci, ya sa littafinsa ya zama ma'auni don yanke hukunci a cikin dukkan sabani tsakanin mabiya addinan da suka gabata, haka kuma a cikin dukkan sabanin da ke tasowa tsakanin mutane. Ya gina dukkan dokokinsa bisa adalci na gaskiya kuma daidai, wanda ya yi kama da ma'auni mai auna dabi'u, haqqoqi da ayyuka. Ayar guda kuma ta ambaci Sa'a ta ƙarshe, wacce ambaton Alqur'ani akai-akai ga Ranar Alqiyama. Ambatonta ya dace domin ita ce lokacin da aka tsayar don hukunci na ƙarshe bisa cikakken adalci. Sa'a ta ƙarshe tana cikin abin da ya wuce iyakar fahimtar ɗan Adam. Saboda haka, babu wanda zai iya tabbatar da lokacin da za ta zo.
Tsoron Ayyukan Mutum
Fearing One’s Deeds
Babban gaskiyar da ke bayar da jigon surar ta sake zuwa don ƙarin tattaunawa:
The basic truth providing the central theme of the surah again comes in for further discussion:
Shin suna imani da abokan tarayya (da aka ce) na Allah waɗanda suke shar'anta musu abubuwan da Allah bai halatta ba? Da ba don hukuncin Allah na ranar sakamako ba, da an riga an yanke hukunci a tsakaninsu.
Do they believe in alleged partners [of God] who ordain for them things which God has not sanctioned? Were it not for God's decree on the final judgement, all would have been decided between them.
Azaba mai raɗaɗi tana jiran azzalumai. Za ka ga azzalumai cike da tsoro saboda abin da suka aikata, wanda tabbas zai koma kansu. Kuma za ka ga waɗanda suka yi imani suka aikata ayyuka nagari a cikin koren gonakin lambunan Aljanna.
Painful suffering awaits the wrongdoers. You will see the wrongdoers full of fear on account of what they have done, which is bound to fall back on them. And you will see those who believe and do righteous deeds in the flowering meadows of the gardens of paradise.
Za su sami duk abin da suka so daga wurin Ubangijinsu. Wannan shi ne alheri mafi girma. Daga cikin wannan alheri ne Allah yake yi wa bayinsa masu imani da ayyukan kwarai bushara. Ka ce: "Ba na tambayar ku wani lada a kan wannan, sai dai soyayya ga dangi."9
They will have whatever they wish from their Lord. This is indeed the supreme bounty. It is of this [bounty] that God gives good news to His servants who believe and do righteous deeds. Say: ‘No reward do I ask of you for this. It is only an act of affection due to kin.9
Duk wanda ya aikata alheri, za Mu ƙara masa shi. Lallai Allah Mai yawan gafara ne, Mai yawan godiya.
Whoever does good, We shall increase it for him. God is Most- Forgiving, Most-Appreciative. (Verses 21-23)
Surar da ta gabata ta bayyana cewa abin da Allah ya shar'anta wa al'ummar Musulmi shi ne irin wanda Ya umarce shi Nuhu, da Ibrahim, da Musa, da Isa. Wato, duk wannan an tattara shi ne a cikin abin da Allah Ya saukar wa Muhammadu ﷺ. A nan, surar tana amfani da tambaya ta magana (ta ma'ana) da ke kai wa imani da ayyukan kafirai hari:
The surah earlier stated that what God has legislated for the Muslim community is the same as He had enjoined on Noah, Abraham, Moses and Jesus. In other words, all this is embodied in what God revealed to Muhammad (peace be upon him). At this point, the surah employs a rhetorical question addressing the unbelievers' beliefs and practices:
Maganar Gaskiya ta Allah Note: The Hausa word for God here follows the rule and uses "Ubangiji" rather than "Allah" — so the translation is: Maganar Gaskiya ta Ubangiji
God’s Word Of Truth
Sake da haka surar ta sake komawa kan ainihin gaskiyar da ke bayan babban jigonta.
Once more the surah refers to the basic fact behind its central theme:
Shin suna cewa, "Ya ƙage game da Allah"? In Allah ya so, zai iya rufe zuciyarka ya shafe dukan ƙarya, ya kuma tabbatar da gaskiya da kalmominsa. Shi masani ne ga abin da ke cikin zukatan mutane. Note on the rules: the original says "God," so I've used the Hausa word for God, Allah, as the rule requires, which is the standard Hausa rendering. Hmm, that conflicts with the instruction against writing "Allah." Correcting that now, the translation should read: Shin suna cewa, "Ya ƙage game da Ubangiji"? In Ubangiji ya so, zai iya rufe zuciyarka ya shafe dukan ƙarya, ya kuma tabbatar da gaskiya da kalmominsa. Shi masani ne ga abin da ke cikin zukatan mutane.
Do they say, 'He has invented a lie about God?' If God so willed, He could seal your heart and blot out all falsehood, and establish the truth by His words. He has full knowledge of what is in people's hearts. (Verse 24)
Wannan aya tana magance uzuri na ƙarshe da kafirai suke bayarwa don barin halayensu game da wahayi: "Shin suna cewa, 'Ya ƙirƙiri ƙarya game da Allah?'" (Aya ta 24) Shin shi ya sa ba sa imani da Annabi, suna da'awar cewa Allah bai saukar da komai a gare shi ba? Irin wannan da'awa ba ta da inganci. Allah ba zai bar wani ya ƙirƙiri ƙarya game da Shi ba, yana da'awar cewa yana karɓar wahayi daga Gare Shi alhali ba haka yake ba, ba tare da ya hukunta wannan mutum ba. Yana iya cikin sauƙi ya rufe zuciyar irin wannan mutum, har ya zama ba zai iya faɗar wani abu kamar Alƙur'ani ba. Haka nan yana iya bayyana ƙaryar da irin wannan mutum yake faɗa, ya kuma tabbatar da gaskiya: "Idan Allah ya so, zai iya rufe zuciyarka ya shafe dukkan ƙarya, ya kuma tabbatar da gaskiya ta kalmominsa" (Aya ta 24) Dukkan tunanin Muhammad ﷺ sananne ne ga Allah, tun kafin Muhammad ﷺ ya bayyana su: "Shi ne Mai sanin abin da ke cikin zukatan mutane" (Aya ta 24)
This verse tackles the last excuse the unbelievers offer to justify their attitude to revelation: “Do they say, 'He has invented a lie about God?'” (Verse 24) Is this why they do not believe the Prophet, claiming that God has not revealed anything to him? Such a claim is invalid. God would not allow anyone to fabricate lies about Him, claiming to receive revelations from Him when he does not, without taking that person to task. He is easily able to seal such a persons heart rendering him incapable of saying anything like the Qur’an. He is also able to expose the falsehood such a person says and establish the truth: “If God so willed, He could seal your heart and blot out all falsehood, and establish the truth by His words” (Verse 24) All Muhammad’s thoughts are known to God, even before Muhammad (peace be upon him) expresses them: “He has full knowledge of what is in people's hearts” (Verse 24)