Akwai alama a gare su a cikin ƙasa matacciya: Mun rayar da ita, mun fitar da hatsi daga cikinta, sai su ci. Mun sanya mata gonakin dabino da inabi, kuma muka sa ruwa ya fito daga cikinta, don su ci daga 'ya'yanta. Ba hannayensu ne suka yi wannan duka ba. Shin, to, ba za su gode ba? Tsarki ya tabbata ga Wanda ya halicci dukkan abu biyu-biyu: abin da ƙasa take tsirowa, da su kansu mutane, da sauran halittun da ba su sani ba.
There is a sign for them in the lifeless earth: We give it life and produce out of it grain for them to eat. We place in it gardens of date palms and grapes, and cause springs to gush out of it, so that they may eat of its fruit. It was not their own hands that made all this. Will they, then, not give thanks? Limitless in His glory is He who created all things in pairs: whatever the earth produces, their own human kind and other creatures of which they have no knowledge. (Verses 33-36)
Duk abin da ke kewaye da su a cikin duniya yana magana da su game da Allah, yana ba da shaida ga kasancewarSa. Suna buƙatar kawai su duba ƙasar da ke gabansu, yadda suke ganinta matacciya, marar rai, ba tare da digon ruwa ba. Sannan suna ganin ta farfado, tana fitar da hatsi, kuma an ƙawata ta da lambuna cike da dabino da inabi. Ruwan marmaro yana fitowa ta cikinta; kuma cikin ɗan lokaci, ta cika da rai.
Everything around them in the universe speaks to them about God, giving evidence of His presence. They only need to look at the land in front of them and how they see it dead, lifeless, lacking a drop of water. Then they see it quicken, producing grain and adorned with gardens replete with dates and grapes. Springs of water gush through it; and in no time, it is full of life.
Rayuwa mu'ujiza ce wadda babu mutumin da zai iya samarwa. Hannun Allah ne ke samar da mu'ujizozi, yana farawa da rayuwa a cikin abin da ya mutu. Ganin tsirrai masu girma, lambuna masu furanni da 'ya'yan itace masu nuna ya kamata ya buɗe idanuwan mutane da zukatansu don su yaba da aikin ban mamaki da hannun Allah ya haifar. Yana tsaga ƙasa don harbi ya fito, yana marmarin 'yanci da haske, yana ba da ƙarfi ga kara wadda ke ɗokin jin daɗin hasken rana, yana ɗora rassan da ganye da 'ya'yan itace, yana buɗe furanni kuma yana shirya 'ya'yan itace don a ɗebo su, "domin su ci daga 'ya'yanta. Ba hannayensu ne suka yi duk wannan ba." (Aya ta 35) Hannun Allah mai ƙwarewa ne ya ba su damar cimma duk wannan; shi ne ya sa tsirrai suke girma su ba da amfanin gonakinsu: "Shin, to, ba za su gode ba?" (Aya ta 35)
Life is a miracle which no man can produce. It is God’s hand that produces miracles, initiating life in what has been dead. The sight of growing plants, flowering gardens and ripening fruit should open people’s eyes and hearts to appreciate the wonderful work engendered by God’s hand. It splits the earth to allow the shoot to appear, longing for freedom and light, gives vigour to the stem which is eager to enjoy sunlight, loads the branches with leaves and fruit, opens up flowers and gets the fruit ready for picking, “so that they may eat of its fruit. It was not their own hands that made all this.” (Verse 35) It was God’s dextrous hand that enabled them to achieve all this; it was He who made the plants grow and yield their harvest: “Will they, then, not give thanks?” (Verse 35)
Bayan wannan tausasawa mai ƙarfafawa, sūrah ta sake juyawa daga gare su kaɗan don ɗaukaka girman Allah wanda ya ba su lambuna masu cike da ƙoshin rai, ya kuma sa dukkan tsirrai su zama biyu-biyu, na namiji da na mace, kamar maza da mata da wasu halittu masu yawa da Allah kaɗai ya sani: "Tsarki ya tabbata ga wanda ya halicci dukkan abubuwa biyu-biyu: abin da ƙasa take fitarwa, da su kansu mutane, da kuma sauran halittun da ba su sani ba." (Aya ta 36)
Having given them this gentle and inspiring touch, the sūrah then turns away from them a little to glorify God who gave them the flourishing gardens, making all plants in pairs, male and female, like men and women and countless other species known only to God: “Limitless in His glory is He who created all things in pairs: whatever the earth produces, their own human kind and other creatures of which they have no knowledge.” (Verse 36)
Tare da wannan tsarkake Allah, wanda ake faɗa a daidai wurin da lokacin da ya dace, ana kawo wata babbar gaskiya ta duniya a gaba; wato, haɗin kan halitta, dokar da ke shafarta da yadda aka yi ta. Allah ya halicci dukkan halittu masu rai a bibbiyu, kuma wannan ya shafi tsirrai kamar yadda ya shafi mutum, da kuma kowane abu: "da wasu halittu da ba su sani ba." Wannan haɗin kai yana nuna cewa Mahalicci ɗaya ne. Shi ne ya kafa haɗin kan halitta, duk da bambance-bambancen siffa, girma, jinsi, kabila, fasali, da sauransu, a dukkan waɗannan halittu waɗanda Shi kaɗai ya sani. Wannan dokar halittar abubuwa a bibbiyu na iya shafar kowane abu a cikin duniya, har da abubuwan da ba su da rai, amma wannan ilimi yana wurin Allah kaɗai. An tabbatar yanzu, misali, cewa zarra, wadda ita ce mafi ƙanƙantar ɓangaren kwayoyin halitta da muka sani, ta ƙunshi bibbiyar caji na lantarki, mai kyau da mara kyau.
With this glorification of God, voiced at exactly the right place and time, a great fact of the universe is brought to the fore; that is, the oneness of creation, the rule that applies to it and the way it is made. God has created all living things in pairs, and this applies to plants in the same way as it applies to man, and everything else: ‘and other creatures of which they have no knowledge.’ This unity points to the fact that the Creator is one. It is He who put in place the oneness of creation, despite the great varieties of shape, size, kind, race, features, etc. in all these creatures which are known only to Him. This rule of creating things in pairs may apply to everything in the universe, including inanimate objects, but this is knowledge that rests with God alone. It has now, for example, been established that the atom, which is the smallest unit of matter we know includes a pair of electric charges, positive and negative.
Bugu da kari, an lura da dubban nau'i-nau'i na taurari: kowane nau'i na taurari yana tafiya tare a cikin kewayo ɗaya, kamar suna buga waƙa ɗaya.
Moreover, thousands of pairs of stars have been observed: each pair of stars move together in the same orbit, as if they are playing the same tune.
Wannan ita ce alamar da aka bayar ta hanyar ƙasar da ta mutu wadda ake ta da ita zuwa rayuwa domin ta samar da rai. Yanzu muna duba alamar da sammai suka gabatar da kuma abubuwan da mutane ke gani da idanunsu yayin da hannun Allah ke samar da mu'ujizai:
Note: the rules say to write "God" rather than "Allah" and to render the Hausa word for God, so the correct translation is below.
Wannan ita ce alamar da aka bayar ta hanyar ƙasar da ta mutu wadda ake ta da ita zuwa rayuwa domin ta samar da rai. Yanzu muna duba alamar da sammai suka gabatar da kuma abubuwan da mutane ke gani da idanunsu yayin da hannun Ubangiji ke samar da mu'ujizai:
That was the sign given by the dead land quickening to produce life. We now look at the sign presented by the skies and the phenomena people see with their own eyes as God’s hand produces miracles:
Wata alama a gare su ita ce dare: Muna kwashe hasken rana daga cikinta, sai su kuma su tsinci kansu a cikin duhu. Rana kuma tana tafiya a kan tafarkinta da aka ƙayyade: wannan an tsara shi ne bisa nufin Mai iko, Masani. Kuma ga wata kuwa, Mun ƙayyade mata matakai har ta kai ga ta zama kamar reshen dabino tsoho. Rana ba ta isa ta riske wata ba, dare kuma ba ya iya rigayar rana. Kowane yana iyo a cikin falakinsa.
Another sign for them is the night: We strip the daylight from it, and they are plunged in darkness. The sun also runs its set course: that is laid down by the will of the Almighty, the All-Knowing. And for the moon We have determined phases until it finally becomes like an old date stalk. Neither the sun can overtake the moon, nor can the night outrun the day. Each floats in its own orbit. (Verses 37-40)
Idan dare ya zo, haske yana ɓacewa, duhu kuma yana yaɗuwa: wannan abu ne da kowa yake gani kullum a kowane lungu na duniya, sai dai yankunan polar. Duk da yake yana faruwa kullum, alama ce mai ban mamaki da ta cancanci tunani. Bayanin Alƙur'ani a nan na musamman ne, domin yana nuna rana tana haɗe da dare, sannan Allah ya cire rana daga dare don duhu ya yaɗu. Za mu iya fahimtar salon musamman da Alƙur'ani ya yi amfani da shi wajen bayyana wannan hoto idan muka tuna yadda abin yake faruwa a zahiri. Yayin da duniya take juyawa tana fuskantar rana, kowane wuri a cikinta yana zuwa fuska da fuska da rana a lokacin da rana ta yaɗu a kansa. Idan juyawar duniya ta canja, wannan wuri ba ya ƙara fuskantar rana, sai a cire rana daga kansa domin a nutsar da shi cikin duhu. Haka abu yake faruwa a kowane ɗan ƙaramin sashe na duniya a jere, kamar ana janye hasken rana ko a cire shi don a bar duhu ya maye gurbinsa. Don haka kalmomin da ake amfani da su a nan suna bayyana gaskiyar abin daidai.
When the night comes, light disappears and darkness spreads: this is something everyone sees every day in every corner of the world, except for polar areas. Despite its daily occurrence, it is a remarkable sign that deserves contemplation. The Qur’ānic description here is unique as it shows the day intertwined with the night and then God strips the day off the night to let darkness spread. We may perhaps further appreciate the unique way the Qur’ān uses to express this image when we remember how it actually happens. As the earth rotates facing the sun, every spot of it actually comes face to face with the sun when the day spreads over it. When the rotation of the earth changes and that spot no longer faces the sun, the day is stripped off it so as to plunge it into darkness. The same thing happens over every little part of the earth in progression, as if the light of day is pulled away or stripped to allow darkness to replace it. Thus the wording here accurately describes the reality.
"Rana kuma rana tana gudana a kan hanyarta da aka tsara mata." (Aya ta 38) An dade ana yada ra'ayin cewa rana tana tsaye a wurinta tana juyawa ne kawai a kan axis dinta, amma kwanan nan an tabbatar da cewa tana tafiya a hanya guda a cikin babban sararin duniya, kuma masana ilimin taurari sun lissafa gudunta a matsayin mil 12 a cikin dakika daya. Allah Madaukaki, wanda ya san motsinta da makomarta, yana cewa tana tafiya a kan hanyarta zuwa wani takamaiman wuri wanda Shi kadai ya sani. Shi kadai ne ya san lokacin da kuma menene wannan.
“The sun also runs its set course.” (Verse 38) It was generally believed that the sun stays in its position but turns around its axis, but it has recently been confirmed that it moves in a single direction in the great universal space, and astronomers have calculated the speed of its movement as being 12 miles per second. God Almighty, who knows its movement and destination, says that it moves along its course to a particular destination which is known only to Him. He alone knows when and what this is.
Idan muka tuna cewa rana ta fi duniyar da muke rayuwa a kanta girma sau kusan miliyan daya, sannan kuma muka yi tunanin wannan babban jiki yana gudana a kan hanyarsa da aka tsara a sararin samaniya ba tare da wani abu da yake rike da shi ba, sai mu gane irin ikon da yake tafiyar da al'amuran sararin samaniya, da irin karfi da ilimi wanda wannan iko yake da shi: "wanda aka tsara ta hanyar nufin Mai Iko, Masani." (Ayar 38)
When we remember that the sun is around a million times bigger than the earth we live on and imagine this great mass running its set course in space, unsupported, we appreciate what power controls and conducts the affairs of the universe and the sort of might and knowledge that power commands: “that is laid down by the will of the Almighty, the All-Knowing.” (Verse 38)
"Kuma ga wata Mun ƙaddara masa manazartai har ya koma kamar tsohon reshen dabino." (Aya ta 39) Mutane suna ganin wata a cikin waɗannan matakai, yayin da yake fitowa a matsayin ƙaramin farce sannan yana ƙaruwa kowace rana har ya kai siffar cikakken wata kafin ya fara raguwa har ya yi kama da tsohon reshen dabino. Idan ka lura da wata dare bayan dare, za ka fahimci wannan hanyar bayani mai ban mamaki, musamman amfani da kalmar ‘tsoho’.
A dare na farko da na ƙarshe na zagayowarsa, wata yana da siffar farce. Amma yayin da a farkon kwanakinsa yake nuna sabo da ƙarfi, a ɓangaren ƙarshe na zagayowarsa yana fitowa kamar an ɗora masa nauyi mai girma, yana kama da cikin damuwa da kodadde; wannan kodaddiyar fuska kamar tsohon reshen dabino. Saboda haka ne kwatancin Alƙur'ani mai ban sha'awa yake.
“And for the moon We have determined phases until it finally becomes like an old date stalk.” (Verse 39) People see the moon in these phases, as it is born a thin crescent then grows every day until it takes its shape as a full moon before it begins to decrease until it looks like an old date stalk. If you observe the moon night after night, you will appreciate this remarkable way of expression, particularly the use of the word ‘old In the early and final nights of its cycle, the moon has a crescent shape, but whereas it reflects freshness and vigour in the early days, it rises in the latter part of its cycle as if it is weighed down by a heavy burden and looks worried and pale; the same paleness as an old date stalk. Hence, the inspiring Qur’ānic description.
Kallon wata dare-dare-dare yana ba mu sabbin, wadatattun kuma zurfafan ji.
Observing the moon night after night gives us fresh, rich and profound feelings.
Haka kuma muna fahimtar cewa duk wannan aikin hannu ne mai iko wanda ya haɗa kyau da girma yayin da yake tafiyar da tsarin sammai mai daidaito. Muna jin duk wannan ko mun san dalilin da yasa wata yake da waɗannan sifofi ko ba mu sani ba: ya isa mu kalli wata har zukatanmu su cika da motsin rai kuma tunaninmu ya nutse cikin tunani mai zurfi.
Furthermore, we perceive that it is all the work of the able hand that combines beauty with majesty while operating an accurate celestial system. We feel all this whether we know why the moon has such phases or not: it is sufficient to observe the moon for our hearts to overflow with feelings and for our minds to be deep in reflection.
Sūrah ta sannan ta bayyana a fili cewa tsarin da ke tafiyar da dukkan waɗannan halittun sama masu girma yana da matuƙar daidaito, kuma cewa yana sarrafa abubuwan da suke haifarwa: "Rana ba ta cancanta ta kama wata ba, kuma dare ba ya iya riskar yini. Kowannensu yana iyo a cikin falakinsa." (Aya ta 40) Hakika kowane duniya da kowane tauraro yana da falakinsa wanda yake bi daidai.
The sūrah then makes it clear that the system regulating all these great celestial bodies is most accurate, and that this controls its resulting phenomena: “Neither the sun can overtake the moon, nor can the night outrun the day. Each floats in its own orbit.” (Verse 40) Indeed every planet and star has its own orbit which it follows accurately.
Taurari da duniyoyi suna da nisa sosai da juna, har nisan da ke tsakaninsu yana da girma ƙwarai. Duniyarmu ta ƙasa tana kusan mil miliyan 93 daga rana, yayin da wata yake kusan mil 240,000 daga gare mu. Ko da yake waɗannan nisa suna da wuyar tunanin, ba komai ba ne idan aka kwatanta su da nisan da ke tsakanin tsarin hasken ranarmu da tauraron da ya fi kusa da mu a waje da shi, wanda aka kiyasta cewa yana da nisan shekaru haske huɗu. Ya kamata mu tuna cewa haske yana tafiya a gudun mil 186,000 a cikin daƙiƙa guda.
Stars and planets are so far apart that the distances separating them are huge. Our planet earth is approximately 93 million miles away from the sun, while the moon is around 240,000 miles away from us. Hardly imaginable as these distances are, they are nothing compared to the distance between our solar system and the nearest star to us outside it, which is estimated to be four light years. We should remember that light travels at a speed of 186,000 miles per second.
Allah? No, the rule says write the Hausa word for God. Here is the translation:
Ubangiji, Mahalicci, ya so cewa nisan da ke tsakanin falakun taurari da duniyoyi ya zama haka, kuma ya tsara sararin samaniya bisa wannan tsari don hana duk wani karo, har zuwa wani lokaci da Ya ƙayyade, wanda Shi kaɗai ne ya sani. Saboda haka, rana ba za ta riske wata ba, kuma dare ba zai iya rigar yini ba, domin zagayawar dare da rana ba ta taɓa kasawa ba.
God, the Creator, willed that such distances should separate the orbits of stars and planets, and He planned the universe according to this design in order to prevent any collision, until a time He has set and that is known only to Him. Therefore, the sun will not overtake the moon, and the night cannot outrun the day, because the cycle of day and night never fails.
"Kowane yana iyo a cikin falakinsa." (Ayah ta 40) Motsin dukkan waɗannan manyan halittu a sararin samaniya yana kama da motsin jiragen ruwa da jiragen ruwa a cikin teku. Duk da girman waɗannan halittu, ba su wuce ƙananan tabo da ke iyo a saman teku ba. Ka kwatanta mutum da duk wannan, ka yi tunani a kan miliyoyin miliyoyin taurari da duniyoyi da ke iyo a sararin samaniya! Kuma wata alama a gare su ita ce, Muna ɗaukar zuriyarsu a cikin jiragen ruwa cike da kaya, kuma Muna halitta abubuwa irin nasu a gare su su hau. Idan haka ne nufin Mu, za mu iya sa su nutse, ba tare da wanda zai amsa kukan neman taimakonsu ba, kuma ba za a iya ceton su ba, sai dai ta hanyar rahama daga gare Mu, kuma Mu bar su su ji daɗin rayuwa na ɗan lokaci.
“Each floats in its own orbit.” (Verse 40) The movement of all these great bodies in space is similar to the movement of ships and boats in the sea. Huge as these bodies are, they are no more than little spots floating on the surface of the sea. Compare man to all this, and think of the millions of millions of stars and planets floating in space! And yet another sign for them is that We carry their offspring in laden ships, and that We create things of similar kind for them to ride in. If such be Our will, We may cause them to drown, with none to respond to their cries for help, and then they cannot be saved, unless it be by an act of mercy from Us, leaving them to enjoy life for a while.
Ayoyi 41-44
(Verses 41-44)
Akwai kamanceceniya bayyananniya tsakanin taurari da duniyoyi da ke iyo a cikin falakinsu, da jiragen ruwa da ke iyo a kan ruwa dauke da fasinjojin mutane. Iri biyun ba su bambanta sosai ba a bayyanar da kuma motsi. Haka kuma, sai da nufi da tsarin Allah ne waɗannan nau'o'in iyo guda biyu ke faruwa, yayin da Yake mulkin dukkan halitta tare da tabbatar da amincin kowa. A lokaci guda kuma, dukkansu alamu ne da muke gani amma da wuya mu yi tunani a kansu. Iyon jiragen ruwa dauke da kaya ya fi kusa da mu, kuma ya fi sauƙin yin tunani a kansa, idan dai za mu bude zukatanmu.
There is a clear analogy between the stars and planets floating in their orbits and ships floating on water carrying human passengers. The two types are not dissimilar in appearance or movement. Moreover, it is only through God’s will and design that these two types of floating take place while He controls the entire universe ensuring the safety of all. At the same time, both are signs that we see but hardly ever contemplate. The floating of laden ships is closer to us and easier to reflect upon, if only we would open our hearts.
A cikin rubutun Larabci na asali, kalmar 'jiragen ruwa masu ɗauke da kaya' za a iya karanta ta da ma'anar 'jirgin Nuhu mai ɗauke da kaya', wanda ke nufin jirgin Nuhu wanda aka ɗauki zuriyar Adam a cikinsa. Sannan Allah ya ba mutane damar yin jiragen ruwa. A duka biyun, shawagin jiragen ruwa ya samu ne ta hanyar nufin Allah, da ikonsa, da dokokin da ya sa su yi aiki, da yanayin jiragen ruwa, da ruwa, da iska, da tururi, da sauran nau'o'in makamashi, waɗanda suke haɗuwa don sa jiragen ruwa su yi iyo a kan ruwa. Duk waɗannan sassa ne na halittar Allah.
In the original Arabic text, the term ‘laden ships’ could be read to mean ‘the laden ark’, which makes it a reference to Noah’s ark in which Adam’s offspring was carried. God then enabled mankind to make ships. In both cases, the floating was made possible by God’s will, power and the laws He has set in operation and the nature of boats, water, wind, steam, and other types of energy, which combine to allow ships to float on water. All these are parts of God’s creation.
"Idan ya zama nufinMu, Zamu iya sa su nutsewa, babu wanda zai amsa kukansu, sa'annan ba za a iya tsira da su ba, sai dai ta hanyar rahama daga Gare Mu, da barin su su ji daɗin rayuwa na ɗan lokaci." (Ayoyi 43-44)
Duk girman jirgin ruwa, nauyinsa, da yadda aka gina shi da kyau, a cikin ruwa yana kama da fuka-fuki a cikin iska: yana iya ɓacewa ya lalace a cikin ɗan lokaci, sai dai idan alherin Allah ne ke kare shi. Mutanen da suka ketare teku, ko a cikin jirgin ruwa mai shara ko a babban jirgi, suna fahimtar haɗarin da teku ke tattare da shi da ƙarancin kariyar da ake da ita idan guguwa ta taso. Suna gane cewa alherin Allah kaɗai ne ke ba da kariya a tsakanin guguwa da igiyoyin ruwa da ke kwarara a teku, wanda bayan haka halitta ce da ke ƙarƙashin hannun Allah mai kulawa kaɗai. Amma duk wannan yana aiki ne "na ɗan lokaci," kawai har zuwa lokacin da Allah ya ƙayyade ya zo.
“If such be Our will, We may cause them to drown, with none to respond to their cries for help, and then they cannot be saved, unless it be by an act of mercy from Us, leaving them to enjoy life for a while.” (Verses 43-44) Large, heavy and carefully built as it may be, a ship in water is like a feather in the air: it can disappear and perish in a moment, unless it is protected by God’s grace. People who have crossed oceans, whether in a boat with sails or in a large vessel, appreciate the danger represented by the sea and the little protection there is, should a storm ensue. They recognize that only God’s grace provides protection in the midst of storms and currents that run over the sea, which is after all a creature controlled only by God’s caring hand. But all this applies ‘for a while,’ only until the time God has set arrives.