ځکه چې د زنا د بدۍ پیل له لیدو څخه کیږي، الله ﷻ مسلمانانو ته امر کړی چې خپلې سترګې ښکته وساتي؛ ځکه بدي د یوې کتنې څخه پیل کیږي، بیا د شهوت احساس راځي، بیا نږدې کیږي، او په پای کې د ګناه عمل تر سره کیږي. (۱) د ناروا شیانو کتل د شهوت د راپارولو اصلي لاره ده، نو هر څوک چې له هغې ځان وساتي، په حقیقت کې خپله عفت یې ساتلی دی. پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: «دویمه ځل مه کتئ، ځکه چې لومړی کتل ستا پر ضرر نه دي، خو دویم کتل دې نه دی روا.»۳ پیغمبر ﷺ همدا رنګه فرمایلي دي: «کتل د ابلیس (شیطان) له زهرجنو تیرو څخه یو تیر دی، نو هر څوک چې د یوې ښځې د ښکلا له کتلو خپلې سترګې ښکته کړي، الله به ورته داسې یوه عبادت پیدا کړي چې خوند به یې هغه احساس کړي.»۴ پیغمبر ﷺ همدا رنګه فرمایلي دي: «خبردار شئ! په لارو کې ناست کیدو څخه ځان وساتئ.» هغوی وویل: «ای د الله رسوله! موږ له ناستې پرته نشو کولی، دا زموږ هغه ځایونه دي چې په کې خبرې کوو.» پیغمبر ﷺ وفرمایل: «که ناست کیدل مو اړین دي، نو د لارې حق ادا کړئ.» هغوی وپوښتل: «ای د الله رسوله! د لارې حق څه دی؟» هغه ﷺ وفرمایل: «خپلې سترګې ښکته ساتل، د نورو ته زیان نه رسول، د سلام ځواب ورکول، او نیکي ته امر او بدۍ څخه منع کول.»۵ ډیری هغه لوی افتونه چې انسانان ورسره اخته کیږي، د کتلو تر شا پټ دي. په حقیقت کې کتل تمایل زیږوي؛ تمایل فکرونه زیږوي؛ فکرونه شهوت زیږوي؛ شهوت د اراده ځواک زیږوي چې قوي عزم ته بدلیږي، او په پای کې عمل ته رسیږي، ترڅو چې کومه خنډ پیښ نه شي. په همدې اړه ویل شوي دي: «د سترګو په ښکته ساتلو کې صبر، د هغې کتنې د پایلو د دردونو له صبر څخه اسانه دی.» (۲) خوښې او تمایلات د ښه او بد پیل دي، او له همدې څخه اراده او عزم زیږي. لہذا، څوک چې خپلو خواهشاتو باندې واکمن شي، هغه په حقیقت کې خپل ځان باندې واکمن شوی دی؛ او څوک چې خپلو خواهشاتو ته تسلیم شي، هغه به د هغو لخوا مغلوب شي، مګر څوک چې خپلو تمایلاتو ته کم ارزښت ورکړي، هغه به په دې کار سره د ځان د هلاکت لوري ته لارښود شي. خواهشات زړه ته نږدې کیږي تر دې چې په ارزوګانو بدلیږي، لکه څنګه چې الله ﷻ فرمایلي دي: (.. د دښتې د سراب په شان، تږی سړی هغه د اوبو په توګه گڼي تر دې چې هغ ته ورسیږي، هغه هیڅ نه مومي؛ مګر هغه د الله سره مومي، څوک چې هغه ته خپل حق ورکوي. او الله د حساب په اخیستلو کې ډیر چټک دی.) ۱ هغه خلک چې د خپل ارادې له مخې ترټولو ناکاره دي، هغه دي چې حقایق د غلطو ارزوګانو بدلوي، او دا ارزوګانې په خپل ټیټ ژوند کې ساتي. دا غلطې ارزوګانې انسان ته زیان رسوي، ځکه چې دوی د سستۍ او بې علاقګۍ احساس پیدا کوي، او د غفلت، ندامت او پښېمانۍ احساس زیږوي. کله چې ارزو کوونکی د حق د بدن کې عمل له لاسه ورکوي، هغه خپل انځور په زړه کې رسموي، او په دې توګه د خپلو فکرونو لخوا رسم شوو خیالي انځورونو سره قانع کیږي، چې هیڅکله هم ژوند کې ورته ریښتینی خوښي نه راکوي. د هغه مثال د هغه سړي په څیر دی چې هم لوږه وي او هم تږی، په خپل ذهن کې د خواړو او څښاک انځورونه رسموي، پرته له دې چې د لوږې او تږي د له مینځه وړلو لپاره کوم خواړه یا څښاک ولري. داسې حالت ته غاړه ایښودل د نفس د ټیټ ارزښت ښودونکی او سپکاوی هم دی؛ ځکه چې د نفس عزت او پاکي په هر ناریښتینې خواهش یا خیال څخه د رد کولو کې ده. د انسان خواهشات په څلورو ډولونو ویشل کیږي: هغه خواهشات چې په هغو سره انسان دنیاوي ګټې ترلاسه کوي، هغه خواهشات چې په هغو سره خپل دنیاوي ستونزې لرې کوي، هغه خواهشات چې په هغو سره انسان د آخرت ګټې ترلاسه کوي، او هغه خواهشات چې په هغو سره د آخرت هر زیان لرې کوي. یو عاقل سړی به د هغو خواهشاتو غوره کولو کې ځند ونه کړي چې د آخرت ګټې ورته ترلاسه کوي، د خپل رب رضا په لټه کې. دغه ډول خواهشونه او فکرونه د دوی د لومړیتوب له مخې ویشل شوي دي: لومړی، د وحی په اړه غور کول او د هغې د معنا پوهیدل. الله ~ دا نازل نه دی کړی یوازې د لوستلو لپاره. بلکه د دې لوستل یوازې یو وسیله ده چې انسان ته امکان ورکړي چې د هغې په مفهوم فکر وکړي. یو تیر عالم وویل: "قرآن د عمل کولو لپاره نازل شوی؛ نو د هغې لوستل عمل ته واړوه!" دویم، د الله د نښو په اړه غور کول او دا د ثبوت په توګه کارول چې د الله نومونه، صفتونه، حکمت، احسان او سخاوت تایید کړي، لکه څنګه چې الله ~ خپلو بندګانو ته هڅولي چې د خپلو نښو په اړه غور وکړي او هغه پوه شي. دریم، د الله د احسان، بخښنې، رحمت، صبر په اړه فکر کول او د هغه نعمتونه چې خپلو بندګانو ته یې ورکوي. دا درې ډوله غور د زړه څخه د الله پیژندنه، مینه او ویره راوباسي، کوم چې د الله د یادولو په واسطه په کلکه ټینګیدای شي. څلورم، د نفس د عیبونو او د خپلو عملونو د کمزوریو په اړه فکر کول. دا فکر ډیر ګټور اغیز لري، ځکه چې د بدۍ امر کوونکی نفس ماتوي او زړه ته اجازه ورکوي چې په سوله ایزه نړۍ کې ژوند وکړي. پنځم، د وخت د دندې او د هغې د کار په اړه فکر کول، او ټول اندیښنې پرې متمرکزول، ترڅو د دې هیڅ برخه ضایع نشي. په حقیقت کې، ټول ګټې له وخت څخه پیدا کیږي، او هر ضایع شوی وخت نه بیرته راګرځیږي. یو شافعي عالم وویل: "ما له صوفیانو سره ملګرتیا کړې ده او له هغوی څخه مې یوازې دوه خبرې ګټه کړې ده: لومړی، د دوی دا قول چې: "وخت یوه توره ده؛ که ته هغه ونه پرې کړې، هغه به تا پرې کړي." دویم، "که ته د حق سره ځان بوخت نکړې، نو هغه به تا د باطل سره بوخت کړي." د انسان وخت په حقیقت کې د هغه ژوند دی؛ دا یوه لاره ده چې هغه د خپل تل پاتې پاک ژوند (جنت) ته رسوي، یا د خپل تل پاتې عذاب شوي ژوند (د اور) ته. دا د ورېځو له تګ څخه هم ګړندی تیریږي. هرچه وخت چې یو انسان د الله ﷻ په اطاعت کې تېروي، هغه په حقیقت کې د هغه حقیقي ژوند دی، خو نور هر څه چې دی، د ژوند په توګه نه شي منل کېدای؛ که څه هم هغه ژوند تېر کړی وي، د هغه ژوند د څارویو د ژوند سره پرتله کېدای شي. حتی هغه څوک چې لمونځ کوي، له خپل لمانځه څخه هغه څه ګټه اخلي چې یې یې په یاد وي؛ نو د انسان ژوند یوازې هغه دی چې د الله ﷻ په اطاعت کې تېر شي، او نور ټول یوازې د شیطان وسوسې او دروغجنې هیلې دي. باید پوه شې چې یوه هیله په خپل ځای کې هیچا ته زیان نه رسوي؛ زیان هغه څه لري چې د هغې سره تعامل یا عکس العمل وښیې. یوه هیله د یو تېریدونکي تګلار په څېر ده؛ که دې له پامه وغورځوې، هغه به ځي، خو که دې کورته بلې، نو په خپلو دوکه ایزو خبرو به دې جادو کړي. الله ﷻ په انسان کې دوه ډوله نفسونه ایښي دي: یو هغه نفس چې امر کوونکی دی، او بل هغه نفس چې آرام دی، او دا دواړه یو بل سره مخالف دي؛ هغه څه چې د یوه لپاره سپک وي، د بل لپاره دروند دي، او هغه څه چې یو یې خوښوي، بل یې عذابوي. زړه ته په ښي خوا یو فرښته ده، او په کی خوا یو شیطان دی. یو دوامداره جګړه ده، تر دې چې نفس په دې دنیا کې خپل ژوند بشپړ کړي. ټول باطل د شیطان او د بدۍ امر کوونکي نفس په خوا دی، او ټول حق د فرښتې او د آرام زړه په خوا پاتې دی. دا دوامداره جګړه ثبت کېږي، او بریا د انسان په صبر سره ترلاسه کېږي. هر هغه څوک چې صبر وکړي، زغم وکړي او له الله ﷻ څخه وویریږي، په دنیا او آخرت کې به یې پای ښه وي. الله ﷻ دا مقرر کړي چې بریالۍ پای د متقیانو لپاره دی. (۳) خبرې باید ساتل شي او یوازې د هغه څه لپاره وکارول شي چې ګټور وي. انسان باید یوازې هغه څه ووایي چې د خپل دین لپاره ګټور وي. د یوې کلمې د ویلو دمخه باید دوه ځله فکر وشي چې آیا د دین لپاره ګټور ده که نه؛ که د ویلو کې هېڅ ګټه نه وي، نو باید له ویلو ځان وساتي؛ خو که په کې کومه ګټه وي، نو باید د ویلو فرصت له لاسه ور نه کړي. که څوک د نورو زړونو کې پراته شیانو په اړه شاهدي ورکول غواړي، نو باید د هغوی د خبرو او څرګندونو ته پام وکړي. حقیقت دا دی چې ژبه د زړه حال څرګندوي، که خپل خښتن خوښ وي یا نه! یحیی بن معاذ وویل: "زړونه د هغو لوښو په شان دي چې د دننه جوش کوونکو شیانو سره وي، او ژبې د هغو چمچونه دي. کله چې یو سړی خبرې کوي، نو ژبه د هغه څه څخه چې د زړه دننه دي، څه اخلي؛ خوږ وي یا ترخه." انس بن مالک ~ روایت کړی چې پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: "د یو سړي ایمان سم نه وي تر هغې چې زړه یې سم وي، او زړه هم سم نه وي تر هغې چې ژبه یې سمه وي." 1 عبدالله بن مسعود ~ روایت کړی چې پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: "په هغه ذات قسم چې زما روح د هغه په لاس کې دی، یو سړی مسلمان نه کیږي تر هغې چې زړه او ژبه یې تسلیمه نه وي." 2 پیغمبر ﷺ ته وپوښتل شو چې خلک د دوزخ ته د ډیرو په شان کومو شیانو اچوي؟ هغه ﷺ وفرمایل: "خوله او شرمګاه." 3 معاذ ﷺ د پیغمبر ﷺ څخه داسې عمل وپوښتل چې هغه د جنت ته ننوتلو سبب شي او له اور څخه ساتنه وکړي. پیغمبر ﷺ هغ ته وفرمایل چې د ټولو شیانو بنسټ اسلام دی، ستنه یې لمونځ دی او لوړ مقام یې د الله په لاره کې جهاد دی. بیا یې وفرمایل: "ایا تا ته د دې ټولو بنسټ ونه ښیم؟" معاذ ~ وویل: "هو، ای د الله رسوله!" پیغمبر ﷺ خپله ژبه ونیوه او وې فرمایل: "دا دې وساته." معاذ وپوښتل: "ایا موږ د هغو خبرو له امله هم نیول کیږو چې وایو؟" هغه ﷺ وفرمایل: "ستا مور دې له لاسه ورک شي! ایا خلک په دوزخ کې پر مخ نه اچول کیږي، یوازې د خپلو ژبو د کرنې (محصول) له امله؟" 1 هغه څه چې حیرانوونکي دي دا دي چې ځینې کسان داسې وي چې د حرام څخه ساتنه یې ورته اسانه وي، لکه د تېرې کولو، زنا، غله، شراب څښلو یا ناروا شیانو ته د کتلو څخه ځان ساتل، خو د خپلې ژبې د حرکتونو کنټرول یې ورته ستونزمن وي، او ته وینې چې داسې خبرې کوي چې د الله ~ لعنت یې پر ځان راولي! د جندب بن عبدالله ~ په حدیث کې همداسې یوه قضیه ذکر شوې ده، چې هغه وویل: «پیغمبر ﷺ وفرمایل: یو سړي وویل: الله فلانکي ته مغفرت نه کوي. نو الله ~ وفرمایل: څوک دي چې زما په نوم قسم خوري چې زه فلانکي ته مغفرت نه کوم؟ ما هغه ته مغفرت وکړ او ستا اعمال مې ضایع کړل (هغه څوک چې قسم یې خوړلی و چې الله به فلانې ته مغفرت نه کوي)». نو هغه عابد سړی چې ټول عمر یې د الله عبادت کړی و، د یوې جملې په سبب یې ټول اعمال ضایع شول! همدې حدیث ته اشاره کوي ابوهریرہ ~ وایي: «هغه سړي یوه داسې خبره وکړه چې دنیا او آخرت یې تباه کړ!» ابوهریرہ ~ وایي: «پیغمبر ﷺ وفرمایل: بنده ممکن داسې یوه خبره وکړي چې الله ته خوښه وي، او هغه ته په دې کې لوی اهمیت نه ورکوي؛ او د همدې خبرې په سبب الله ~ هغه د ثواب په درجو لوړوي. او بنده ممکن داسې یوه خبره وکړي (په بې پروايۍ سره) چې الله ته ناخوښه وي، او د هغې خطر ته فکر نه کوي؛ او د همدې خبرې په سبب هغه به دوزخ ته وغورځول شي».» بلال بن الحارث ~ روايت کوي چې پیغمبر ﷺ وفرمایل: «یو سړی یوه ښه خبره کوي، او د هغې ارزښت نه پوهیږي؛ خو الله د هغه لپاره تر هغه ورځې چې هغه ورسره ملاقات کوي خپله رضا ثبتوي. او یو سړی بد خبره کوي، د هغې اهمیت نه پوهیږي؛ نو الله د هغه لپاره تر هغه ورځې چې هغه ورسره ملاقات کوي خپل ناخوښي ثبتوي.» علقمه به ویل: «د بلال بن الحارث حدیث ما ته ډیرې خبرې کولو څخه منع کړی.» انس بن مالک ~ وایي: «کله چې له صحابه کرامو څخه یو مړ شو، یو سړي وویل: د هغه د جنت لپاره خوښ شه. خو پیغمبر ﷺ وفرمایل: ته دا وایې حال دا چې ته نه پوهیږې چې شاید هغه داسې خبرې کړې وي چې د هغه سره اړیکه نه درلوده، یا داسې شی یې له ورکولو ډډه کړې وي چې هیڅ زیان یې نه درلود؟» ابوهریرہ ~ روايت کوي چې پیغمبر ﷺ وفرمایل: «څوک چې په الله او د آخرت په ورځ ایمان لري، باید ښه خبره وکړي یا چوپ شي.» ابوهریره ~ روایت کوي چې پیغمبر ﷺ وفرمایل: "د یوه سړي د اسلام له ښېګڼو څخه دا هم ده چې هغه له هغو شیانو ځان لیرې وساتي چې هغه ورسره اړه نه لري۔" سفیان بن عبدالله الثقفي ~ وايي: "ما وویل: 'اې د الله رسوله! ماته د اسلام په اړه داسې یو شی ووایه چې له تا پرته له بل چا نه یې پوښتنه وکړم۔' هغه ﷺ وفرمایل: "ووایه: 'زه په الله ایمان لرم'، بیا پر دې سم ودریږه۔" ما وویل: 'اې د الله رسوله! زما په اړه تاته له ټولو شیانو ډېر کوم شی ویره لري؟' هغه ﷺ خپله ژبه ونیوله او وفرمایل: "دا!" ام حبیبه ~، د پیغمبر ﷺ مېرمن، روایت کوي چې پیغمبر ﷺ وفرمایل: "د آدم د زوی هر هغه خبره چې کوي، هغه د هغه په ضرر وي نه په ګټه، مګر هغه څه چې ښېګڼه وي تشویقول، بدي څخه منع کول، یا د الله یادول۔" په بل حدیث کې، پیغمبر ﷺ وفرمایل چې کله سړی سهار پاڅي، ټول غړي ژبې ته ځان ټیټوي او وایي: "زموږ لپاره د الله څخه ووېرېږه، ځکه موږ ستا پر مټ ولاړ یو؛ که ته سم یې، موږ سم یو، او که ته کجه یې، موږ کج یو۔" علماوو په دې کې اختلاف کړی چې ایا هر هغه څه چې انسان وایي ثبتېږي که یوازې هغه خبرې چې په ښه او بد پورې اړه لري. لومړی نظر ډېر مشهور دی، ځکه الله ~ فرمایي: {هېڅ خبره نه کوي مګر د هغه سره یو څارونکی چمتو وي چې ثبت یې کړي۔} د ژبې سره دوه لوی ناروغۍ اړه لري: د "وینا" او د "چوپتیا" ناروغي. که یو سړی له یوې څخه خوندي وي، له بلې څخه خوندي نه دی؛ یوه کیدای شي له بلې څخه لوی ګناه وي، ځکه هغه څوک چې د حق په اړه چوپ پاتې کیږي "ګونګی شیطان" دی، چې د الله ~ نافرماني کوي؛ او هغه څوک چې دروغ وایي "ویونکی شیطان" دی، چې د الله ~ نافرماني کوي۔ نیک خلک هغه دي چې خپلې ژبې د دروغو له خبرو وساتي، او هغه څه ووایي چې د اخرت لپاره یې ګټه وي۔ قیامت کے دن ایک شخص پہاڑوں کے برابر نیک اعمال لے کر آئے گا، مگر اس کی زبان نے انہیں برباد کر دیا ہوگا؛ اور ایک شخص پہاڑوں کے برابر گناہ لے کر آئے گا، مگر وہ دیکھے گا کہ اس کی زبان نے اللہ کے مسلسل ذکر کے ذریعے انہیں تباہ کر دیا تھا! (4) قدموں کی حفاظت کرنی چاہیے، اس معنی میں کہ انسان کو اپنے پاؤں کو اس جگہ لے جانے کے لیے استعمال کرنا چاہیے جہاں اسے اللہ کا اجر ملے، نہ کہ اس کی لعنت۔ چونکہ لغزش کا تعلق پاؤں سے بھی ہے اور زبان سے بھی، اس لیے آیت میں دونوں کا ذکر کیا گیا، جیسا کہ اللہ ~ نے فرمایا: ( رحمن کے بندے وہ ہیں جو زمین پر عاجزی اور وقار کے ساتھ چلتے ہیں، اور جب جاہل ان سے (برے) الفاظ میں بات کرتے ہیں تو وہ نرمی کے ساتھ جواب دیتے ہیں۔ ) 6 اللہ ~ نے اپنے مومن بندوں کو ان کے کلام اور ان کے قدموں دونوں کی درستگی کے ساتھ بیان فرمایا۔

Since the starting point for the evil of adultery is the vision, Allah ~ has commanded Muslims to lower their gaze ; because evil starts with a glance, followed by a feeling of passion , then moving closer, and finally in committing the sinful act. (1) Looking at the unlawful is the main way to generate passion, and so whoever abstains from it, has indeed preserved his/her chastity. The Prophet~ said: "Do not take a second look, because while you are not to blame for the first, you have no right for the second."3 The Prophet :I; also said: "A look is one of the poisonous arrows of Iblis (Satan), so whoever lowers his eyes from looking at a woman's beauty, Allah would produce for him an act of worship whose sweetness he would experience ."4 The Prophet ~ also said: "Beware! Avoid sitting on the roads." They (the people) said: "O Messenger of Allah! We can't help sitting (on the roads) as these are our places where we chat." The Prophet ~ replied: "If you have to sit, then pay the road its right." They asked: "What is the right of the road, 0 Messenger of Allah?" He ~ answered: "Lowering your gaze, refraining from harming others, returning a greeting, and enjoining what is good, and forbidding what is evil. " 5 Staring lies behind some of the main calamities which afflict mankind. Indeed, looking produces desire; desire produces thoughts; thoughts produce passion; passion produces will power which turns into strong determination, and ends up as an action, as long as there is no impediment. In this context, it was said: "Patience in lowering one's gaze is easier (to deal with) than the patience with the pain of the aftermath of that gaze." (2) Desires and inclinations are the starting point of good and evil, and it is from them that will and determination are generated. Therefore, whoever controls his/her desires has indeed controlled him/herself; and whoever surrenders to his/her own desires, would be overwhelmed by them, but whoever thinks little of his/her inclinations, they would guide him to his/herself-destruction. Desires keep on approaching the heart until they become wishes, as Allah ~ has said: ( .. .like a mirage in a desert. The thirsty one thinks it to be water until he comes up to it, he finds it to be nothing; but he finds Allah with him, Who will pay him his due. Allah is Swift in taking account) 1 The most despised people, in terms of their determination, are those who tum facts into false wishes, and observe these in their mean lives. These false wishes are damaging to man, as they generate a sense of lassitude and apathy, and produce a feeling of negligence, remorse and regret. When the wisher misses the interaction of the truth within his/her body, he/she depicts its picture in his/her heart, and so he/she becomes contented with illusionary images portrayed by his/her own thoughts, which never brings him/her any real satisfaction in life. His/her example is like that of a person who is both hungry and thirsty, picturing images of food and drink in his/her mind, without having any food or drink to ease his/her hunger and thirst. Accepting such a state of mind shows a low degree of the self esteem and is also a disgrace; because the dignity and purity of the self lies in rejecting any unreal desire or fantasy. Man's desires may be divided into four categories: Desires with which man attains worldly benefits, desires with which he drives away his worldly problems, desires with which he attains benefit in the Hereafter, and desires with which he drives away any harm in the Hereafter. A reasonable person would not hesitate to prefer desires which would gain him/her the benefits in the Hereafter, by seeking the Pleasure of his/her Lord. Such desires and thoughts are defined according to their priorities: First, reflecting on the Revelation and understanding its meaning. Allah ~ did not send it down just to recite it. Rather, its recitation is just a means to enable a person to ponder on its context. One past scholar said: "The Qur'an was revealed to be implemented on; so turn its recitation into practice!" Second, reflecting on Allah's Signs and using them as evidence to confirm Allah's Names, Attributes, Wisdom, Benevolence and Generosity, as Allah ~ has urged His Servants to reflect on His Signs and understand them. Third, thinking of Allah's Beneficence, Forgiveness, Mercy, Patience, and bestowing His Blessings upon His Servants. These three types of reflection extract from the heart: the knowledge, love, and fear of Allah, which may be firmly established by the remembrance of Allah ~- Fourth , thinking of the defects of the self and of one's actions. This thought has a great beneficial effect, as it breaks the self which commands evil, allowing one's heart to live in a serene world. Fifth, thinking of the duty of time and its function , and directing all worries around it, to avoid wasting any fraction of it. In fact , all benefits are generated from time, and any wasted time remains irreplaceable. A scholar Shafi'i said: "I have accompanied Sufi people and I have not benefited from them , except for two expressions: first, from their saying: "Time is a sword; if you do not cut it, it will cut you." Second, "If you do not occupy yourself with the truth , it will occupy you with falsehood. " A person's time is indeed his/her lifetime ; it is a way leading to his/her eternal blessed life (in Paradise), or the way to his/her eternal tormented life (in the Hell-Fire). It passes by faster than the clouds move. Whatever time a person spends in obedience to Allah is indeed his/her true life , but whatever else cannot regarded as his/her life; even if he/she has already lived it, his/her life could be compared to that of animals . Even a person performing Sa/at does not gain from his/her Sa/at except that which he/she remembers of it; therefore man's life is only that spent in obedience to Allah ~ . and everything else is but the devil's whisperings and false wishes. You should know that a desire in itself does not harm anyone; what is harmful is interacting or reacting to it. A desire is like a passer-by; if you ignore it, it will go away; but if you invite it in, it would bewitch you with its deceptive speech. Allah ~ has placed two kinds of selves in man: a self that is commanding and a self that is peaceful, and they oppose eachother; whatever is light for one is heavy for the other, and whatever satisfies one torments the other. An Angel is on the right side of the heart, while a devil is on the left side of it. There is an on-going battle, until the self completes its life in this world. All falsehood is on the side of the devil and the self commanding evil; while all the truth stays on the side of the Angel and the peaceful mind. The on-going battle is recorded, and victory is gained by one ' s patience. Whoever endures, shows patience and fears Allah would have a good ending in this world and the Hereafter. Allah ~ has decreed that there will be a blessed end is for the pious. (3) Speech should be preserved and used only for what is beneficial. One should say only that which is beneficial to one's Deen (religion). One should think twice before uttering a word, and whether it is useful for one's religion or not; if there is no gain in saying it, one should abstain from uttering it; but if there is any benefit in it, one should not waste the opportunity of saying it. If one wants to give evidence about what is inside the hearts ( of others) , one should consider their expressions. In fact, the tongue reveals the condition of the heart, whether its owner likes it or not! Yahya bin Mu'adh said: "Hearts are like cooking pots with their boiling contents, and tongues are their ladles. When a man speaks, his tongue scoops up what is inside his heart; sweet or sour." Anas bin Malik ~ reported that the Prophet ~ said: "A man's Iman (faith) is not straight until his heart is straight; and his heart is not straight until his tongue is straight." 1 Abdullah bin Mas'ud ~ reported that the Prophet ~ said: "By Him in Whose Hand my soul is, a man is not a Muslim till his heart and tongue are submissive."2 The Prophet ~ was asked about the most common things which bring people into Hell, to which he ~ replied: "The mouth and the private parts."3 Mu'adh asked the Prophet~ about a deed which could cause him to be admitted into Paradise and would keep him away from the Fire. So the Prophet ~ informed him that the root of a matter is Islam, its contours Sa/at (Prayers) and its peak is striving in the Cause of Allah (Jihad). Then he ~ asked: "Shall I tell you of that which is at the bottom of all this?" Mu'adh replied: "Certainly, Messenger of Allah." The Prophet~ took hold of his tongue and said: "Keep this under control." Mu'adh said: "Shall we be called to account in respect of that which we say?" He ~ answered: "May your mother lose you! Will people not be thrown face down into Hell only on account of the harvest of their tongue?" 1 What is amazing is the fact that there are cases where a person may find it easy to abstain from consuming Haram such as: transgressing, fornicating, stealing, drinking wine or looking at the unlawful, yet finds it hard to control the movements of his/her tongue, and you see him uttering words that invite the Curse of Allah ~ upon him/her! Such case is mentioned in the Hadith of Jundub bin Abdullah ~ who said: "The Prophet ~ stated that a person said: "Allah would not forgive such and such person." Whereupon Allah ~ said: "Who is he who adjures about Me that I would not grant pardon to so and so; I have granted pardon to so and so and blotted out your deeds (the deeds of the one who took an oath that Allah would not grant pardon to that person)."2 So that devout man who had worshipped Allah ~ all his life had his deeds blotted out for a single phrase that he had uttered! Reporting the same Hadith, Abu Hurayrah ~ said: "The man uttered a single word which destroyed his life in this world and the Hereafter!" Abu Hurayrah ~ said: "The Prophet ~ said: "A Servant ( of Allah) may utter a word which pleases Allah, without giving it much importance; and because of that Allah ~ will raise him to degrees ( of reward); and a Servant ( of Allah) may utter a word (carelessly) which displeases Allah, without thinking of its gravity; and because of that he will be thrown into the Hell-Fire."3 Bilal bin Al-Harith ~ reported that the Prophet ~ said: " A man speaks a good word, not realising its worth; for which Allah records for him with His Good Pleasure till the day he meets Him. A man also speaks an evil word, not realising its importance, for which Allah records for him His Displeasure till the day he meets Him. "4 'Alqamah used to say: " The Hadith of Bilal bin AI-Harith prevented me from saying many words!" Anas bin Malik ~ said: "When one of the companions died a man said: 'Rejoice over his Paradise.' But the Prophet ~ said: 'Do you say this when you do not know whether he perhaps spoke about that which did not concern him, or was niggardly about something which would have caused him no loss?"' 5 Abu Hurayrah ~ reported that the Prophet ~ said: " Whoever believes in Allah and the Last Day should speak good or be silent. " 6 Abu Hurayrah ~ also reported that the Prophet :j said: "A part of the excellence of a man's Islam is his leaving alone that which does not concern him." 1 Sufyan bin Abdillah At-Thaqafi ~ said: "I said: 'Messenger of Allah, tell me something about Islam of which I would not be able to ask anyone other than you'. He :i said: "Say: 'I believe in Allah', then go straight." I said: 'Messenger of Allah, What is the thing you fear most for me?' He :j took hold of his own tongue and said: "This!"2 Umm Habibah ,$,, the wife of the Prophet :I, reported that the Prophet :I said: "Everything a son of Adam says counts against him and not in his favour, except: recommending what ever is good, prohibiting what ever is objectionable, or making mention of Allah."3 In another Hadith, the Prophet :j said that when a man gets up in the morning, all the limbs humble themselves before the tongue and say: "Fear Allah for our sake, for we are dependent on you; if you are straight we are straight, but if you are crooked we are crooked. "4 The scholars have differed about whether everything a person utters is recorded or simply that regarding good and evil, with the first opinion being mostly considered, because Allah ~ said: (Not a word does he (or she) utter but there is a watcher by him ready to record it.)5 There are two great ailments related to the tongue; if a man is safe from one, he is not safe from the other; they are the ailments of "speech" and "silence". One can be a greater sin than the other; for a man who keeps silent about the truth is a "dumb devil", disobedient to Allah ~; while the man who speaks falsehood is a "speaking devil", disobedient to Allah ~- Righteous people are those who restrain their tongues from uttering falsehood, but loosen them to speak about whatever is beneficial for them in their Hereafter. A person could come on the Day of Resurrection with good deeds , the size of mountains, yet they were ruined by his/her tongue; or a person could come with bad deeds, the size of mountains, but he/she would find that his/her tongue destroyed them with constant remembrance of Allah! (4) Footsteps should be preserved in the sense that one has to use his feet to take one to where one should gain the Reward of Allah, not His Curse. Since a slip is related to the foot as well as to the tongue, they were both mentioned in the Verse, as Allah ~ said: ( The Faithful Servants of the Most Gracious (Allah) are those who walk on the earth with humility and sedateness, and when the foolish address them (with bad words) they reply back with mild words of gentleness. ) 6 Allah ~ described His Faithful Servants with straightness in their words and footsteps.