دین هم ظاهری عمل دی او هم باطنی عمل، او ټول دغه عملونه په مینه او ارادې ولاړ دي. دین د الله ﷻ اطاعت، د الله ﷻ عبادت او هغه ښه اخلاق دي چې الله ﷻ ته محبوب دي. دا هغه لازمي او پرله پسې اطاعت دی چې د اسلام خوی شوی دی. همدې سبب ښه اخلاق د دین حقیقي لاره تعبیر شوي دي، په دې آیت کې: {بیشکه ته (ای محمده ﷺ) د لوی اخلاق په درجه کې یې}۔ ابن عباس ﵁ وویل چې ما د ﷺ د پیغمبر د اخلاقو په اړه عائشې ﵂ څخه پوښتنه وکړه، هغې وفرمایل: "د هغه ﷺ اخلاق قرآن و." د انسان باطنی باور د الله ﷻ عبادت کې حقیقي مینه او تسلیمیدل غواړي، پداسې حال کې چې ظاهري باور ضروري نه دي چې دا مینه ولري، با وجود دې چې د عبادت ټولو ظاهري عملونو کې د اطاعت او عاجزۍ نښې شتون لري۔ الله ﷻ د قیامت ورځ ته "یوم الدین" (د جزا ورځ) نومولې ده؛ دا هغه ورځ ده چې خلک د خپلو عملونو په اړه قضاوت کیږي، ښو عملونو ته ښې انعامونه او بدو عملونو ته سزا ورکول کیږي. دا ته یوم الجزاء یا یوم الحساب هم وایي. الله ﷻ فرمایي: {نو ولې تاسو (که له دې حساب او جزا څخه آزاد یاست) روح بیرته بدن ته نه راګرځوئ، که تاسو رښتیا وایاست؟} دا آیت هغو کسانو ته نازل شو چې د قیامت او حساب انکار کوي؛ دوی کافران دي ځکه چې د الله ﷻ د قدرت، معبودیت او حکمت انکار کوي. الله ﷻ دوی ته ننګونه کوي چې د مرګ فرښته د دوی د روح د اخیستو په وخت کې ودروي، یا هغه روح چې اخیستل شوی وي بیرته راولي. اسلام یو قانون ورکوونکی او امر کوونکی دین دی، او د قیامت د ورځې د حساب او جزا دین دی. الله ﷻ هغه څه حکموي چې ورسره مینه لري او له هغې راضي دی، او هغه څه چې ورڅخه کرکه لري او نه یې خوښوي، منع کوي. نو اسلام، د الله ﷻ دین، ټول د الله ﷻ د مینې او رضا پر بنسټ ولاړ دی۔ پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: "هغه څوک چې د ایمان خوند به وچکوي، هغه څوک چې د الله تعالیٰ څخه د رب په توګه، د اسلام څخه د ژوند د دستور په توګه، او د محمد ﷺ څخه د الله تعالیٰ د رسول په توګه راضي شي۔" اسلام په مینه ولاړ دی، ځکه چې دی په همدې بنسټ مقرر او قانوني شوی دی۔ د دې حساب اړخ دا دی چې نیکي کوونکي ته د هغه د نیکۍ بدله ورکول کیږي، او بد کوونکي ته د هغه د بدو کارونو سزا ورکول کیږي، ځکه دواړه شیان الله تعالیٰ ته خوښ دي، ځکه چې دواړه د هغه د عدل او احسان څخه راوځي، کوم چې د هغه د کمال صفتونه دي۔ د الله تعالیٰ دین اسلام سم لاره ده، او الله تعالیٰ په سمه لاره دی؛ په خپلو امرونو، منعونو، ثوابونو او عذابونو کې۔ الله تعالیٰ موږ ته د خپل پیغمبر هود ؑ په اړه خبر راکړی، چې هغه خپلو قوم ته وویل: ("زه الله تعالیٰ شاهد نیسم او تاسو هم شاهدان اوسئ چې زه د هغه شیانو څخه بېزاره یم چې تاسو یې د هغه سره د عبادت کې شریکان ګرځوئ۔ نو تاسو ټول زما په ضد چل وکړئ او ماته لږ هم مهلت مه ورکوئ۔ زه پر الله توکل کوم چې زما رب او ستاسو رب دی! هېڅ داسې ژوندی مخلوق نشته چې د هغه د ویښتو پر ځنډ د هغه نیولی نه وي۔ بې شکه زما رب په سمه لاره دی۔")۔ هود ؑ د الله تعالیٰ د قدرت د ټولو شیانو پر ځواک باور اعلان کړ، او دا چې هغه د خپل کافر قوم څخه نه ویريږي، چې د دوی کارونه د الله تعالیٰ په لاس کې دي۔ کله چې یو مسلمان باور ولري چې الله تعالیٰ د خپلو ټولو الهي فیصلو کې په سمه لاره دی، نو هغه نور د دې څخه نه ویریږي چې ده سره به ظلم وشي۔ پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: "کله چې یو مسلمان په غم او تکلیف اخته شي او ووایي: 'اې الله، زه ستا بنده یم، ستا د بندې زوی یم، ستا د لونډۍ زوی یم، زما ویښتې ستا په لاس کې دي، زما په اړه ستا حکم تل نافذ دی، زما په اړه ستا فیصله عادلانه ده۔" زه له تا څخه غواړم؛ د هغه ټولو نومونو په واسطه چې ستا دي، چې ته پخپله دې ځان ته ږدي، یا دې په خپل کتاب کې نازل کړي، یا دې د خپلې مخلوقاتو کومې یوې ته زده کړي، یا دې د غیب په علم کې چې ستا سره دی، ساتلي دي؛ چې ته قرآن د زړه ژوند، د سینې رڼا، د غم ليرې کوونکی او د اندیښنې خلاصون وګرځوې، [الله] د هغه غم او خپګان له منځه وړي، او هغه ته یې د آرام او خوښۍ په بدل کې راولي۔ صحابه کرامو وویل: "ایا موږ دا دعا زده کړو؟" هغه ﷺ وفرمایل: "هو، هر مسلمان چې دا واوري، باید یې زده کړي۔"

Religion is both an inner and manifest deed; and love and will form the basis of all those deeds. Religion is defined as obedience to Allah, worship of Allah, and good character beloved to Allah ~ - It is the necessary and continuous obedience (to Allah), which has become the character of Islam. It is for this reason that having good character has been interpreted as the true way of religion, in the Verse: (Verily, you (0 Muhammad) are on an exalted standard of character.)2 lbn 'Abbas ~ said that he had asked 'Aishah $ about the character of the Prophet ~' to which she replied: "His character was the Qur'an." One's inner belief necessitates true love and submission, in worshipping Allah ~. whereas one's manifest belief does not necessarily require this love, despite the fact that there are signs of obedience and humiliation in all the visible actions of worship. Allah ~ called the Day of Resurrection, the Day of the Religion (Yawm-ud-Deen); it is the Day on which people are judged for their deeds, and receive good rewards for their good deeds, and punishment for their bad deeds. It is also called the Day of Requital or the Day of Reckoning. Allah ~ said: (Then why do you not, if you are exempt from this reckoning and recompense, bring back the soul to its body if you are truthful?) 1 This Verse was revealed to all those who deny the resurrection and reckoning; they are disbelievers because they deny God His Omnipotence, Godliness and Wisdom. Allah ~ challenges them to stop the Angel of Death from taking away their soul in their dying moments, or to bring it back again once it is taken away. Islam is a legislative and commanding religion, and the Religion of the Reckoning and Recompense of the Day of Resurrection. Allah ~ only commands what He loves and is pleased with, so whatever He ~ hates and dislikes He prohibits. Therefore, Islam, the Religion of Allah, is all based upon Allah ' s Love and Pleasure. The Prophet ~ said: "He would relish the flavour of faith (Iman) , whoever became pleased with Allah as Lord, with al- Islam as the code of life, and with Muhammad as the Messenger of Allah."2 Islam stands firmly with love, for which reason it has been prescribed and legislated, and upon which it is based. Its reckoning aspect consists of recompensing a good-doer for his/her beneficence, and an evil-doer for his/her misdeeds, as both matters are loved by Allah ~' for they are derived from His Justice and Graciousness, which are Attributes of His Perfection. Islam, the Religion of Allah is the Right Path, and Allah ~ is on the Right Path; in His Commands, Prohibitions, Rewards and Punishments. Allah ~ has, informed us about His Prophet Hud ~ ,, who said to his people: ("I call Allah to witness and bear witness upon you that I am free from that which you ascribe, as partners in worship with Him. So plot against me, all of you, and give me no respite. I put my trust in Allah, my Lord and your Lord! There is not a moving living creature but He has the grasp of its forelock. Verily, my Lord is on the Straight Path.")1 Hud ~I declared his belief in the Omnipotence of Allah ~. and that he did not fear his disbelieving people, whose affairs were under the Grasp of Allah~- Whenever a Muslim believes that Allah ~ is on the Straight Path, in all His Divine Decrees, he is no longer scared that he might be unjustly treated. The Prophet ~ said: "When a Muslim is afflicted with grief and distress, and says: 'O Allah, I am Your Servant, son of Your Servant, son of Your Maidservant, my forelock is in Your Hand, Your Command over me is forever executed, Your Decree over me is just. I ask You; by every Name belonging to You, which You named Yourself, or revealed in Your Book, or that You taught any of Your creation, or that You have preserved in the Knowledge of the unseen that is with You; that You make the Qur' an the life of my heart and the light of my breast, and the departure for my sorrow, and a release for my anxiety' , Allah ~ removes his worry and grief from him, and changes them to relief and pleasure." The Companions said: "Should we learn them?" He ~ replied: " Yes, every Muslim who has heard them should learn them." 1