د ګناهونو اغیزه
The effect of sins
گناهان بدن او روح باندې ناوړه او زیانمن اغیزې لري، چې د دنیا او آخرت پایلې لري، چې یوازې الله ﷻ پرې پوهیږي. د دې اغیزو ځینې دا دي: د علم محرومیت: علم هغه رڼا ده چې الله ﷻ د خپل بنده په زړه کې اچوي، مګر گناه داسې رڼا ړندوي. د نعمتونو له منځه تلل: پیغمبر ﷺ فرمایلي دي: "د الله بنده د هغه ګناه له امله له نعمتونو محروم کیږي چې کوي." لکه څنګه چې د الله ﷻ ویره او نیکي د هغه نعمتونه راجلبوي، همداسې د الله ویره نه لرل غربت راوړي. تنهایي: هغه احساس چې ګناهګار یې په زړه کې د الله ﷻ څخه لیرې والي محسوسوي. خو دا تنهایي د دنیا د هغه سرښندنې او تمایل سره نشي پرتله کیدای چې انسان یې د دې دنیا لپاره لري. همدارنګه هغه بیګانګي هم شته چې انسان یې د نورو سره، په ځانګړې توګه د نیکو خلکو سره احساسوي. کله چې دا تنهایي زیاتیږي، انسان د نیکو علماوو څخه د ګټې اخیستو نه محرومیږي او په پای کې د شیطان ډلې ته نږدې کیږي. دا تنهایي حتی د میرمنې، اولادونو او خپلوانو سره اړیکې هم اغیزمنې کوي، ځکه چې انسان د خپل حقیقي ځان لیدلو توان له لاسه ورکوي. د پخوانیو علماوو یو عالم وایي: "کله چې زه د الله نافرماني کوم، نو د خپلې ښځې او خپل اوښ په چلند کې زما په لور اغیزه ګورم." ستونزې سره مخ کیدل: کله چې څوک د یو شي د ترلاسه کولو لپاره حرکت کوي، ممکن زیاتې ستونزې ورسره مخ شي؛ او دا ښیي چې هر څوک چې الله ﷻ اطاعت کوي، د خپلو ټولو کارونو په ترسره کولو کې اسانتیا مومي. اندیښنه احساسول: انسان ممکن د خپګان او غم له امله ونیول شي، ځکه چې ګناه زړه کې تیارې راولي. په حقیقت کې د الله اطاعت رڼا ده، خو د الله نافرماني تیارې ده. کله چې تیارې زیاتیږي، حیرانتیا هم زیاتیږي، تر دې چې انسان په کورکورانه توګه د بدعت او ګمراهۍ په نړۍ کې ولوېږي، لکه څنګه چې یو ړوند سړی په شپه کې یوازې ګرځي. دا تیارې ژوره کیدای شي او په تدریج سره د ګناهګار په مخ کې د بې رونقۍ په شکل ښکاره کیږي. عبدالله بن عباس ~ فرمایلي دي: «نېک عمل مخ ته رڼا، زړه ته نور، بدن ته ځواک او د خلکو په زړونو کې مینه راولي. بد عمل مخ کې تیاره، زړه کې تیاره، بدن کې کمزوري، د برکتونو کمښت او د خلکو په زړونو کې کرکه راولي.» د نورو عبادتي کارونو څخه منع کېدل: د ګناه له امله راځي هغه سزا دا ده چې دا بل ګناهونو ته لاره هواروي، او په دې ډول انسان د اطاعت څخه منع کېږي، هغه اطاعت چې د الله ~ رحمت او فضل جلبوي. دا داسې ده لکه څوک چې د خوړو په زهرجنولو اخته وي او له ډېرو خوندورو خواړو څخه محروم وي. د ژوند لنډېدل: بېشکه ګناهونه ګناهګار سړي ژوند لنډوي، په دې ډول چې الله ~ د هغه څخه برکتونه اخلي. په دې خبره کې علماو اختلاف کړی دی: یوه ډله وايي: د ګناهګار ژوند لنډېدل د هغه د ژوند د برکتونو له منځه تلو څخه عبارت دی، چې دا د ګناهونو یو اغېز دی. بلې ډلې وايي: ګناهونه په حقيقت کې ګناهګار ژوند لنډوي، لکه څنګه چې د انسان روزي کموي؛ ځکه الله ~ د روزي په برکتونو کې د زیاتوالي ډېر دلايل لري، له جملې څخه د عمر برکتونه. درېيمه ډله وايي: د ګناهونو اغېز په ژوند لنډولو کې د دې خبرې سره تړاو لري چې د ژوند حقيقت د زړه ژوند دی، ځکه الله ~ کافر ته مړی ګڼي، لکه چې فرمايي: ((دوی مړه دي، ژوندي نه دي.)) ژوند په حقيقت کې د زړه ژوند دی، نو د انسان عمر هغه مهال دی چې هغه په حقيقي ژوند کې تېروي. له همدې امله، د انسان عمر هغه وخت دی چې هغه يې د الله ~ لپاره تېروي؛ تقوا، صداقت او اطاعت په هغو وختونو کې زياتېږي، چې دا د هغه د ژوند حقيقت څرګندوي، او له دې پرته بل ژوند نشته. په حقيقت کې، کله چې انسان له الله ~ څخه مخ واړوي او خپل ځان د ګناهونو کولو ته وقف کړي، نو هغه په دې ځای کې خپل حقيقي ژوند ضايع کوي، چې د هغې په اړه به يوه ورځ ووايي: (اى حسرته!) (کاش میں نے اپنی اس زندگی کے لیے تیاری کی ہوتی) ۲ د انسان ژوند هغه مودت دی چې د هغه ژوند ورسره تیریږي، ځکه چې د رب د عبادت، د هغه د ستاینې، د هغه د یادولو او د هغه د رضا د تر لاسه کولو پرته بل ژوند نشته.