یکی از مباحث این باب، مسح بر موزه‌ها (خفّین) است، از آن جهت که با یکی از اعضای وضو (یعنی شستن پاها) مرتبط است. بحثی که اصول آن را در بر می‌گیرد، به بررسی هفت مسئله مربوط می‌شود: مشروعیت آن؛ تعیین محل مسح؛ نوع آنچه مسح بر آن واقع می‌شود؛ وصف آن، یعنی وصف محل مسح؛ زمان آن؛ شروط آن؛ و اموری که آن را باطل می‌کند.

One of the topics on this subject relates to mash over boots (khuffayn)y as it is related to one of the acts of ablution (namely, washing of the feet). The discussion covering its principles relates to the study of seven issues: its permissibility; delineation of the object of mash; category of the object; its description, that is, the description of its object; its time; conditions; and factors nullifying it.

سه دیدگاه در این باره وجود دارد. دیدگاه مشهور که اکثر فقیهان شهرها آن را پذیرفته‌اند، این است که به‌طور مطلق جایز است. دیدگاه دوم آن را تنها در سفر جایز می‌داند و نه در داخل شهرها. دیدگاه سوم حرمت مطلق آن را تأیید می‌کند و سخت‌گیرانه‌ترین دیدگاه است. هر سه دیدگاه از نسل نخست (مسلمانان) و همچنین از مالک نقل شده است.

There are three opinions about this. The widely known opinion, which was upheld by the majority of the jurists of the provinces, is that it is permitted absolutely. The second opinion permits it during a journey and not within settlements. The third opinion maintains its absolute prohibition, and is the most strict. All three opinions have been related from the first generation (of Islam) and also from Malik.

دلیل اختلاف آنان، تعارضی است که گمان می‌رود میان آیهٔ وضو، که شستن پاها را واجب می‌کند، و احادیثی که مسح را جایز می‌دانستند وجود دارد، با در نظر گرفتن این که خود آیه بعداً نازل شده است. این اختلاف در میان صحابه در نسل اول اسلام نیز یافت می‌شود. برخی از آنان بر این باور بودند که آیهٔ وضو این احادیث را نسخ کرده است، و این نظر ابن عباس است. کسانی که جواز آن را تأیید می‌کردند، بر پایهٔ روایت مسلم استدلال می‌کردند؛ حدیث جریر برای ایشان پذیرفتنی بود، زیرا از او نقل شده که پیامبر ﷺ را دیده که بر موزه‌هایش مسح می‌کرد. به او گفته شد که این پیش از نزول سورهٔ المائده بوده است، اما او گفت: «من پس از نزول المائده اسلام آوردم». فقیهان متأخر که جواز آن را تأیید کردند، گفتند میان آیه و احادیث تعارضی نیست، زیرا فرمان شستن پاها متوجه کسانی است که موزه ندارند و معافیت برای کسی است که موزه به پا دارد. گفته شده که تفسیر آیه بر اساس قرائت خفض به مسح بر موزه مربوط می‌شود. کسانی که میان سفر و اقامت در شهر تفاوت قائل شدند، از این رو چنین کردند که بیشتر احادیث صحیح دربارهٔ مسح پیامبر ﷺ بر موزه‌هایش به سفر مربوط است. افزون بر این، خود سفر نشانهٔ معافیت و تخفیف است، و مسح از مقولهٔ تخفیف است، زیرا درآوردن موزه برای مسافر مشقت دارد.

The reason for their disagreement is the conflict thought to exist between the verse of ablution, commanding the washing of feet, with the traditions that permitted wiping, bearing in mind the fact that the verse itself was revealed later. This disagreement is to be found among the Companions in the first generation of Islam. Some of them maintained that the verse of ablution had abrogated these traditions, which is Ibn cAbbas’s opinion. Those who upheld its permissibility argued on the basis of the report by Muslim that the tradition of Jarir appealed to them, as it is related from him that he had seen the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) wiping his boots. It was said to him that this was prior to the revelation of surat al-M&ida> but he said, “I- converted to Islam after the revelation of al-M&ida”. The later jurists, who upheld its permissibility, said that there is no conflict between the verse and the traditions, as the command for washing feet is directed toward those who do not have boots, and the exemption has been granted to one wearing them. It is said that the interpretation of the verse based on the khafd version relates to wiping over boots. Those who made a distinction between travelling and being in a settlement, did so because most of the authentic traditions, conveying mash by the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) over his boots, relate to travel. Further, journey in itself depicts exemption and leniency. And, mash belongs to the category of leniency, as taking them off presents a hardship for the traveller.

اختلف فقهاء الأمصار في تحديد موضع المسح. فذهب فريق من الفقهاء إلى أن الواجب مسح أعلى الخف، وأن مسح أسفله، أي النعل، مستحب. ومن القائلين بهذا مالك، وكذلك الشافعي. وذهب بعضهم إلى وجوب مسح ظاهر الخف وباطنه، وهو قول ابن نافع من أصحاب مالك، بينما رأى آخرون وجوب مسح الظاهر وحده، ولم يعدّوا مسح الباطن مستحبًا، وهو قول أبي حنيفة، وداود، وسفيان الثوري، وجماعة من الفقهاء. وخالف أشهب هذا القول فقال: الواجب مسح الباطن أو الظاهر، أيّهما شاء.40

The jurists of the regions disagreed about the delineation of the area (to be Wiped). One group of jurists said that the obligation is for wiping the upper P rt a of the boots, and that wiping the lower part, that is, the sole, is commendable. Malik is one of those who upheld this, as is al-Shafi I. Some of c them deemed obligatory the wiping of the external and the internal parts of the hoots, which is Ibn Nafic’s opinion, from among the disciples of Malik, while others deemed obligatory the wiping of the external part alone, and did not consider commendable the wiping of the inner part, which is the opinion of Abu Hamfa, Dawud, Sufyan (al-Thawri), and a group of jurists. Ashhab deviated from this and said that the obligation is for wiping the inner part or the external, whichever he (chooses) to wipe.40

اختلاف آنان ناشی از تعارض روایات مربوط به این موضوع و شباهت مسح با شستشو است. دو روایت متعارض وجود دارد. نخست روایت المغیرة بن شعبة که می‌گوید: «ﷺ بر موزه‌های خود و داخل آن‌ها مسح کرد». دیگری روایت علی که می‌گوید: «اگر دین بر پایه رأی بنا می‌شد، مسح کردن قسمت زیرین موزه بهتر از مسح قسمت رویین آن بود، اما من رسول الله ﷺ را دیدم که قسمت بیرونی موزه‌های خود را مسح می‌کرد». کسانی که بر پایه جمع میان روایات نظر داده‌اند، روایت المغیرة را حمل بر استحباب و روایت علی را حمل بر وجوب کرده‌اند. این روش ترجیح‌دارتر است. کسانی که به ترجیح قائل شده‌اند، یا روایت علی را پذیرفته‌اند یا روایت المغیرة را. کسانی که روایت المغیره را بر روایت علی ترجیح داده‌اند، بر پایه قیاس چنین کرده‌اند، یعنی قیاس مسح بر شستشو، و کسانی که روایت علی را ترجیح داده‌اند، یا به دلیل مخالفت آن با قیاس بوده، یا بر پایه سند معتبرتر. در این مسئله تقدم با مالک است. من از دلیل کسانی که تنها مسح قسمت درونی را جایز دانسته‌اند آگاهی ندارم، زیرا نه از این روایات پیروی کرده‌اند و نه این قیاس، یعنی قیاس مسح بر شستشو، را به کار برده‌اند.

The reason for their disagreement stems from the conflict of the traditions relevant to the subject, and the resemblance of wiping with washing. There exist two opposing traditions. The first is the tradition of al-Mughlra ibn ShuQ^a, which says, “He (God’s peace and blessings be upon him) wiped over his boots and inside them”. The other is the tradition of CA1T, saying, “Had the din been structured upon opinions, the wiping of the lower part of the boots would have been better than wiping the upper part, but I have seen the Messenger of Allah wiping the external part of his boots”. Those who adopted an opinion based on the reconciliation of traditions interpreted the tradition of al-MughTra to imply recommendation, and interpreted the tradition of CA1T to imply obligation. This is the preferable method. Those who adopted preference, either adopted cAlFs tradition or that of al-MughTra. Those who gave predominance to al-MughTra’s tradition over cAlFs did so on the basis of analogy, that is, the analogy of mash upon washing, while those who gave predominance to AIFs c tradition did so because of its opposition to analogy or on the basis of a*more reliable chain of transmission. Prominence in this issue goes to Malik. I have no knowledge of the basis for those who permitted mash of the inner part alone, for they neither followed these traditions nor employed this analogy, that is, the analogy of wiping upon washing.

درباره‌ی انواع اشیایی که مسح بر آن‌ها انجام می‌شود، فقهایی که قائل به مسح هستند در مسح بر چکمه‌ها اتفاق نظر داشتند، اما درباره‌ی جوراب‌های ضخیم (جورابین) اختلاف کردند. گروهی از فقها این کار را جایز دانستند و گروه دیگری آن را ممنوع شمردند. از کسانی که آن را ممنوع دانسته‌اند، مالک، الشافعی و ابوحنیفه هستند. و از کسانی که آن را جایز دانسته‌اند، ابویوسف و محمد، شاگردان ابوحنیفه، و سفیان الثوری هستند.

About the kinds of objects that are to be wiped, the jurists upholding mash agreed upon wiping over boots, but they disagreed about socks (jawrabayri). One group of jurists permitted this, while another prohibited it. Among those who prohibited this are Malik, Al-Shafi T, c and Abu HanTfa. Those who permitted it include Abu Yusuf and Muhammad, the disciples of Abu HanTfa, and Sufyan al-Thawri.

علت اختلاف ایشان از اختلافشان درباره صحت حدیثی از پیامبر ﷺ در این موضوع ناشی می‌شود که دلالت دارد بر اینکه ایشان بر جوراب‌ها و همچنین بر نعلین (کفش‌ها) مسح کرده‌اند. ایشان همچنین در این اختلاف داشتند که آیا می‌توان بر مسح روی موزه‌ها، قیاس برای چیزهای دیگر ساخت، یا اینکه آن یک حکم ثابت عبادی یا تفسیری غیرعقلانی است که نمی‌توان بر آن قیاس کرد و نمی‌توان آن را به چیزهای دیگر تعمیم داد. کسانی که حدیث برایشان ثابت نشد، یا خبر آن به ایشان نرسید، و بر موزه‌ها قیاس نکردند، مسح را فقط مخصوص موزه‌ها دانستند، و کسانی که حدیث را صحیح دانستند، یا بر موزه‌ها قیاس را پذیرفتند، مسح بر جوراب‌ها را جایز شمردند. این حدیث را شیخین، یعنی بخاری و مسلم، نقل نکرده‌اند، اما ترمذی آن را صحیح دانسته است. به‌سبب تردید میان اینکه جوراب‌های چرمی در حکم موزه‌اند یا جوراب‌های غیرچرمی، دو روایت از مالک درباره مسح بر آن‌ها وجود دارد: یکی آن را منع می‌کند و دیگری آن را جایز می‌داند.

The reason for their disagreement arises from their dispute over the authenticity of a tradition from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) on this issue, which conveys that he wiped his socks as well as his sandals (na^layn). They also disputed as to whether analogy for other things can be constructed upon the wiping over boots, or whether it is a fixed ritual or non-rational interpretation upon which no analogy can be based nor can it be extended to other things. Those for whom the tradition did not prove authentic, or (information about) it did not reach them, and they did. not employ analogy upon boots, restricted mash to the boots, while those who considered the tradition to be authentic, or upheld analogy upon boots, permitted mash over socks. This tradition has not been recorded by the two Shaykhs, that is, al-Bukhari and Muslim, but has been deemed authentic by al- TirmidhT. Because of the vacillation of leather socks between boots and non­ leather socks, there are two narrations from Malik about wiping them: one prohibits it, while the other permits it.

اتفقوا على المسح على الخفين الصحيحين، واختلفوا في المخرّقين. قال مالك وأصحابه: يجوز المسح عليهما إذا كان الخرق يسيرًا. وحدّ أبو حنيفة مقدار الخرق بقدر ثلاث أصابع. وذهبت طائفة من الفقهاء إلى أنه يجوز المسح عليهما ما دام يُطلق عليهما اسم الخفين، ولو كان الخرق واسعًا. ومن الفقهاء الذين يُروى عنهم هذا القول الثوري. وأما الشافعي فقد ذهب في أحد قوليه إلى أنه لا يجوز أن يكون الخف مخرّقًا من الأمام بحيث يظهر القدم، ولو كان الخرق صغيرًا.

They agreed about wiping over boots that are in good condition, and disagreed about those that are torn. Malik and his disciples said that one may wipe over them if the tear is minor. Abu Harnfa limited the extent of the tear to the measure of three fingers. A group of jurists said that it is permitted to wipe over them as long as they can be described as boots, even when the tear is extensive. One such jurist from whom this is related is al-Thawri. Al-ShafiT, in one of his two opinions, held that the boot should not be torn from the front exposing the foot, even if the tear is small.

سبب اختلافهم یہ ہے کہ وضو میں پاؤں دھونے سے مسح کی طرف منتقل ہونے کا حکم، آیا اس وجہ سے ہے کہ پاؤں موزوں سے ڈھکے ہوئے ہیں، یعنی پاؤں کا جوتوں سے ڈھکا ہونا، یا اس وجہ سے ہے کہ جوتے اتارنے اور دھونے کے بعد دوبارہ پہننے میں مشقت ہوتی ہے؟ [41] جن لوگوں نے کہا کہ یہ حکم ڈھانپنے کی وجہ سے ہے، انہوں نے پھٹے ہوئے موزوں پر مسح کی اجازت نہیں دی، کیونکہ پاؤں کھلنے سے حکم مسح سے دھونے کی طرف لوٹ جاتا ہے۔ جن لوگوں نے مشقت کو علت قرار دیا، انہوں نے پھٹنے کا لحاظ نہیں کیا، جبکہ وہ موزے پھر بھی موزے کہلا سکتے تھے۔ بڑے اور چھوٹے پھٹنے کا فرق استحسان اور مشقت دور کرنے کے اصول پر مبنی ہے۔ [42] الثوری نے کہا کہ مہاجرین و انصار کے موزے بھی دوسرے لوگوں کے موزوں کی طرح پھٹنے سے خالی نہیں تھے، اور اگر اس بارے میں کوئی ممانعت ہوتی تو وہ بیان ہوتی اور ان سے روایت کی جاتی۔ میں کہتا ہوں کہ یہ مسئلہ ایسا ہے جس کا نصوص میں صراحت سے ذکر نہیں، اور اگر اس کا کوئی حکم ہوتا، نیز موزوں میں پھٹنا عام تھا، تو نبی ﷺ اسے ضرور بیان فرماتے۔ اللہ تعالیٰ نے فرمایا: ﴿وَأَنزَلْنَا إِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ إِلَيْهِمْ﴾

The reason for their disagreement derives from the question of whether the transference of the obligation, from washing (the feet) to wiping, is due to their being covered, that is, the feet being covered by the boots, or whether it is due to the hardship arising from taking off the boots and then wearing them after washing.41 Those who said that it is due to covering did not allow wiping over torn boots, as the uncovering of the feet transfers the obligation from wiping to washing. Those who considered the underlying cause i^lla) to be hardship did not take into consideration the tear, when they could (still) he called boots. The distinction between a major and a minor tear42 is based on istihsan and the removal of hardship. Al-Thawri said that the boots of the Muhajirun and the Ansar were not devoid of tears, like the boots of other people, and had there been a prohibition in this regard it would have been laid down and related from them. I would say that this issue is one that is not expressed (in the texts), and had a hukm existed for it, along with the fact that tears in boots were common, the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) would have explained it. Allah, the Exalted, has said, “We have revealed unto thee the Remembrance that thou mayst explain to mankind that which hath been ^vealed for them”

فقهاء در مدت (زمان) آن نیز اختلاف کردند. مالک بر این باور بود که مدت آن محدود به زمان نیست، و کسی که چکمه پوشیده است، تا زمانی که آن‌ها را از پا درنیاورد یا دچار جنابت (ناپاکی بزرگ) نشود، می‌تواند بر آن‌ها مسح کند. ابوحنیفه و الشافعی بر این باور بودند که مدت آن محدود به زمان است.

The jurists also disagreed about (the extent of) its time. Malik held that it is n °t limited by time, and one wearing boots may wipe over them, as long as he does not take them off or is not affected by a* major impurity fjanaba). Abu Harnfa and al-Shafiri held that it is limited by time.

دلیل اختلاف آنان بر تعارض روایات در این باره استوار است. سه روایت مربوط نقل شده است. نخستین، روایتی از عائشه است که گفت: «پیامبر ﷺ برای مسافر سه روز و شب‌های آن، و برای مقیم یک شب و یک روز تعیین کرد.» این روایت را مسلم نقل کرده است. دومین، روایت أُبَيّ بن عُمارة است که گفت: «ای فرستادهٔ خدا، آیا بر کفش‌هایم مسح کنم؟» فرمود: «آری». گفت: «یک روز؟» فرمود: «آری». پرسید: «دو روز؟» فرمود: «آری». گفت: «و سه روز؟» فرمود: «آری، تا آن که به روز هفتم برسی». سپس [پیامبر ﷺ] افزود: «هر اندازه که بخواهی مسح کن». این روایت را ابوداود و طحاوی نقل کرده‌اند. سومین، روایت صفوان بن عسّال است که گفت: «در سفری بودیم و به ما دستور داده شد که برای سه روز و شب‌های آن، کفش‌هایمان را جز در حالت جنابت از پا نکنیم، اما برای قضای حاجت، خواب یا بول، نه».

The reason for their disagreement is based upon the conflict of traditions about this. Three (relevant) traditions have been related. The first is a tradition of ‘AIT from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) that he said, “The Prophet (God’s peace and blessings be upon him) determined three days and accompanying nights for a traveller and a night and a day for the resident.” It is recorded by Muslim. The second is the tradition of Ubayy ibn TJmara that he said, “O Messenger of Allah, do I wipe over my boots?” He said, “Yes”. He said, “For a day?” He said, “Yes”. He asked (again): “Two days?” He said, “Yes”. He said, “And a third?” He said, “Yes, till you reach the seventh”. He [the Prophet] then added, “Wipe for as long as you wish”. This is recorded by Abu Dawud and al-TahawT. The third is the tradition of Safwan ibn ‘Assal, who said, “We were on a journey and were ordered not to take off our boots for three days and accompanying nights, except in the case of a major impurity, but not for urinating, sleep, or when answering the call of nature”.

من می‌گویم که حدیث عائشه صحیح است، زیرا مسلم آن را روایت کرده است. درباره حدیث أبیّ بن عُمارة، ابو عمر ابن عبدالبر گفته است که ثابت نیست و سندی معتبر ندارد؛ بنابراین نمی‌توان آن را در برابر حدیث عائشه قرار داد. هرچند حدیث صفوان بن عسّال را بخاری و مسلم نقل نکرده‌اند، اما اهل حدیثی چون ترمذی و ابو محمد ابن حزم آن را صحیح دانسته‌اند. همچون حدیث علی، ظاهر آن با حدیث أبیّ در تعارض است. می‌توان این دو را چنین جمع کرد که حدیث علی و صفوان برای پاسخ به سؤال، مدت محدودی تعیین می‌کنند، در حالی که حدیث أبیّ بن عمارة صریحاً نفی هرگونه محدودیت زمانی را دارد، اما حدیث أبیّ اعتبار و صحت ندارد. بنابراین لازم است که بر اساس احادیث علی و صفوان عمل شود، و این بهتر است، اگرچه مفهوم آن با قیاس در تعارض است: زیرا محدودیت زمانی، طهارت را باطل نمی‌کند، چرا که اموری که طهارت را باطل می‌کنند، نجاساتند.

شرط مسح کفش این است که پاها، در زمان پوشیدن کفش، با طهارت وضو پاکیزه باشند. این امری مورد اتفاق است، جز اختلاف اندکی که ابن قاسم آن را از مالک نقل می‌کند، چنان‌که ابن لبابه در المنتخب روایت کرده است. مبنای نظر جمهور، روایت‌هایی است که مغیره و دیگران نقل کرده‌اند، مبنی بر این‌که پیامبر ﷺ هنگامی که می‌خواست کفش‌های خود را بیرون آورد فرمود: «آن‌ها را واگذار، زیرا (پاهایم) هنگامی که آن‌ها را پوشیدم پاک بودند». کسانی که از نظر جمهور عدول کرده‌اند، این سخن را بر معنای ظاهری پاکیزگی حمل کرده‌اند.

The condition for the wiping over boots is that the feet, at the time of wearing the boot, should be clean through the purification of ablution. This is something agreed upon, except for a slight disagreement, which is attributed by Ibn al-Qasim to Malik, as reported by Ibn Lubaba in al-Muntakhab. The basis for the majority view rests on the traditions related by al-Mughira and others, which state that when the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) wanted to take off his boots he said, “Let them be, for they (the feet) were clean when I put them on”. Those deviating from the majority view interpreted this remark according to the literal meaning of cleanliness.

فقها در این مسئله اختلاف کرده‌اند که کسی که (هنگام وضو) پاهایش را می‌شوید و سپس موزه می‌پوشد و آنگاه وضو را تکمیل می‌کند، آیا حق دارد (در وضوی بعدی) بر موزه‌های خود مسح کند یا نه. کسانی که ترتیب را در وضو واجب ندانسته و معتقد بودند که طهارت هر عضو پیش از تکمیل طهارت همه‌ی اعضای دیگر درست است، جواز آن را پذیرفته‌اند. کسانی که ترتیب را واجب دانسته و معتقد بودند که طهارت یک عضو پیش از طهارت همه‌ی اعضای (پیش از آن) درست نیست، آن را جایز ندانسته‌اند. نظر نخست از ابوحنیفه بود و نظر دوم از مالک و شافعی، با این تفاوت که مالک این کار را به سبب ترتیب ممنوع ندانست؛ بلکه آن را ممنوع دانست از این جهت که طهارت این عضو جز با شستن بقیه‌ی اعضا حاصل نمی‌شود. (این حکم) بر اساس سخن پیامبر ﷺ است که فرمود: «آن‌ها را پوشیدم در حالی که پاک بودند»، یعنی از نظر طهارت شرعی. در برخی روایات از مغیره آمده است: «هنگامی که پاهای خود را در موزه‌ها می‌کنید و آن‌ها سپس پاک بودند، بر آن‌ها مسح کنید». بر اساس این قواعد، پاسخ این پرسش درباره کسی که پس از شستن یک پا و پیش از شستن پای دیگر، یک موزه را می‌پوشد، از سوی مالک داده شده است که گفت: او نباید بر موزه‌های خود مسح کند، زیرا آن‌ها را پیش از تکمیل طهارت پوشیده است. این نظر شافعی، احمد و اسحاق نیز هست. ابوحنیفه، ثوری، مزنی، طبری و داوود گفته‌اند که مسح جایز است. این نظر گروهی از شاگردان مالک، از جمله مطرف و دیگران نیز بوده است. همه‌ی آنان توافق داشتند که اگر کسی پس از شستن پای دیگر، یک موزه را درآورد و سپس دوباره بپوشد، مسح برای او جایز است.

The jurists differed in this topic about the person who (while performing ablution) washes his feet, puts on his boots, and then completes the ablution, whether he is entitled to wipe over his boots (next time he performs ablution). Those who did not consider an ordered sequence to be obligatory (in ablution) and held that purity of each limb is valid before the purity of all the other limbs is completed, maintained that it is permissible. Those who held that a sequence is obligatory, and that purification of a limb is not valid before purification of all the limbs (preceding it), did not permit it. The first opinion was held by Abu Harnfa, while the second was held by Malik and al-ShafiT, except that Malik did not disallow this because of the sequence; he did so as the purity of this limb cannot be achieved except by washing the remaining limbs. (This is on account of) the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “I put them on when they were clean”, meaning legal ceremonial purity. In some narrations from al-Mughira the words are: “When you slip your feet into your boots, and they were then pure, wipe over them”. On the basis of these rules the answer to the question about a person, who puts on one boot after washing his foot prior to washing the other, is provided by Malik, who said that he is not to wipe over his boots for he wore them before the completion of (ritual) purification. This is also the opinion of al-ShaficT, Ahmad, and Ishaq. Abu Harnfa, al-Thawri, al-MuzanT, al-Tabari, and Dawud said that wiping is permitted. It was also the opinion of a group of Malik’s disciples, among whom are Mutarrif and others. All of them agreed that if a person takes off one boot after washing the other foot and then puts it on, wiping is permitted to him.

آنان در این که عواملی که این نوع طهارت را باطل می‌کنند همان عواملی‌اند که خود وضو را باطل می‌کنند، اتفاق نظر داشتند. در این که آیا بیرون آوردن کفش‌ها این نوع طهارت را باطل می‌کند یا نه، اختلاف داشتند. گروهی از فقها گفته‌اند که اگر شخص کفش‌هایش را درآورد و پاهایش را بشوید، طهارتش برقرار می‌ماند، ولی اگر آن‌ها را نشوید و نماز بخواند، نمازش به حساب نمی‌آید و باید پس از شستن پاهایش دوباره نماز بخواند. از کسانی که این نظر را پذیرفته‌اند، مالک و پیروانش، شافعی و ابوحنیفه هستند. اما مالک معتقد بود که اگر این کار را به تأخیر بیندازد، باید وضو را تجدید کند، و این با شرط پیوستگی انجام دادن افعال وضو که پیش‌تر گذشت، سازگار است. گروه دیگری از فقها بر این باورند که طهارت برقرار است و او مکلف به شستن پاهایش نیست، مگر آن که حدثی برای او پیش آید که وضویش را باطل کند. از کسانی که این نظر را داده‌اند، داوود و ابن ابی لیلی هستند. حسن بن حی گفته است که اگر کفش‌هایش را درآورد، طهارت باطل می‌شود. هر یک از این سه نظر را گروهی از تابعین داشته‌اند. این مسئله در متون به صراحت ذکر نشده است.

They agreed that the factors nullifying this form of purification are the same factors nullifying ablution itself. They disagreed on whether taking off the boots nullifies this kind of purification. A group of jurists said that if a person off his boots and washes his feet, purification is maintained, but if he does not wash them and prays, his prayer is not counted, and he has to pray again after washing his feet. Those who maintained this include Malik and his disciples, al-Shafi T, and Abu HanTfa. Malik, however, maintained that c if he delays this he has to renew ablution, conforming with the condition of continuous performance of the acts of ablution, which has preceded. Another group of jurists held that purity-is maintained and he is not obliged to wash his feet, unless the person acquires some form of hadath (legal impurity) that nullifies his ablution. Among those who maintained this are Dawud and Ibn AbT Layla. Al-Hasan ibn Hayy said that if he takes off his shoes, purity is annulled. Each of these three opinions was held by a group of the Tabi'-un. This issue has not been explicitly mentioned (in the texts).

سبب اختلاف این است که آیا مسح بر خفین عملی مستقل به خودی خود است یا جانشین شستن پاها پس از آن است که در موزه‌ها قرار گرفته‌اند. اگر بر این باوریم که عملی مستقل است، طهارت باید باقی بماند، حتی اگر موزه‌ها را درآورد، همانند کسی که پس از وضو پاهایش قطع شده باشد. و اگر بر این باوریم که جانشین است، می‌توان گفت که اگر موزه‌ها را درآورد طهارت باطل می‌شود، حتی اگر شستن فوری را شرط بدانیم؛ و می‌توان همچنین گفت که اگر شستن فوری را شرط ندانیم، شستن پاها برای دستیابی به طهارت کافی است. اما شرط بودن شستن فوری به هنگام درآوردن موزه‌ها ضعیف است، زیرا امری گمانی است.

The reason for disagreement is whether wiping over boots is an independent act in itself or is a'substitute for washing the feet once they are inside the boots. If we maintain that it is an independent act, purity must remain, even if he removes his boots, as in the case of a person whose feet are cut off after ablution. If we maintain that it is a substitute, it is possible to say that if he takes off his boots purification is annulled even if we stipulate immediate washing; and it is also possible to say that washing of the feet is enough to achieve purification, if we do not stipulate immediate washing. As to the stipulation of immediate washing at the time of removal of boots, it is weak, for it is something conjectural.