۳.۳. نمازهای نافله (مستحب)
3.3. The Supererogatory Prayers (Nawafil)
اختلفوا در نمازهای نافله (مستحب)، که آیا باید به صورت دو رکعت، یا چهار رکعت، یا سه رکعت خوانده شوند. مالک و شافعی گفتند: نمازهای نافله در شب یا روز باید دو رکعت دو رکعت خوانده شود، با سلام پس از هر دو رکعت. ابوحنیفه گفت: اگر نمازگزار بخواهد، میتواند دو رکعت دو رکعت، یا سه رکعت، یا چهار رکعت، یا شش رکعت، یا هشت رکعت بخواند، بدون آنکه در میان آن سلام دهد. گروهی از فقها میان نمازهای شب و نمازهای روز فرق گذاشتهاند و گفتهاند: نمازهای شب دو رکعت دو رکعت، و نمازهای روز چهار رکعت چهار رکعت خوانده میشود.
They disagreed about supererogatory prayers, whether they are to be observed as two rak'as, four, or three. Malik and al-Shafi‘1 said that voluntary prayers during the night or the day are to be offered as two at a time with a salutation after every two rak^as. Abu Hanifa said that if the worshipper likes he may offer them as two at a time, or three, or four, or six, or eight, without offering a salutation in between. A group of jurists distinguished between prayers during the night and those during the day, saying that prayers during the night are two at a time while prayers during the day are four at a time.
دلیل اختلاف آنان در این مسئله، تعارض روایات در این باره است. از ابن عمر روایت شده که مردی از پیامبر ﷺ درباره نمازهای شب پرسید و ایشان فرمود: «نماز شب دو رکعت دو رکعت است، و اگر ترسیدی که صبح تو را فرا گیرد، یک رکعت وتر بخوان». همچنین از پیامبر ﷺ ثابت است که پیش از ظهر دو رکعت و پس از آن دو رکعت، پس از مغرب دو رکعت، پس از نماز جمعه دو رکعت، و پیش از عصر دو رکعت نماز میخواند. کسانی که این دو روایت را پذیرفتهاند گفتهاند که نماز شب و روز هر دو دو رکعت دو رکعت است. همچنین از روایت عایشه ثابت است که نماز پیامبر ﷺ را توصیف کرده و گفته است: «چهار رکعت نماز خواند، و تو نمیتوانی تصور کنی که چقدر زیبا و طولانی بود! سپس چهار رکعت دیگر خواند، و تو نمیتوانی تصور کنی که چقدر زیبا و طولانی بود! سپس سه رکعت خواند، و گفتم: ای رسول خدا، آیا پیش از وتر میخوابی؟ فرمود: ای عایشه، چشمانم به خواب میرود، اما دلم نمیخوابد». همچنین از ابوهریره ثابت است که پیامبر ﷺ فرمود: «هر که پس از جمعه نماز بخواند، باید چهار رکعت بخواند». عاصم از عایشه روایت کرده که «رسول خدا ﷺ در شب نه رکعت نماز میگزارد» — «اما چون پیر شد، هفت رکعت میخواند». کسانی که ظاهر این روایات را پذیرفتهاند، نمازهای مستحبی را چهار رکعت یا سه رکعت پشت سر هم، بدون فاصلهای با سلام، جایز دانستهاند. اکثریت بر این باورند که نماز مستحبی با یک رکعت خوانده نمیشود، و به گمان من در این موضوع اختلاف انحرافی وجود دارد.