فقهاء اتفاق دارند که بیرون رفتن برای طلب باران، دور شدن از محل سکونت، دعا کردن به درگاه الله و التماس او برای نازل شدن باران، سنتی است که پیامبر خدا ﷺ آن را برقرار فرموده است. آنان در مورد نماز باران اختلاف کرده‌اند. جمهور بر این عقیده‌اند که این نماز یکی از سنت‌های بیرون رفتن برای طلب باران است، جز آنکه ابوحنیفه گفته است که خود نماز (به صورت رسمی) از سنت‌های آن نیست. علت این اختلاف از تعارض روایات ناشی می‌شود. در برخی روایات آمده است که پیامبر ﷺ برای باران دعا کرد و نماز نیز گزارد، اما در روایات دیگر از نماز یاد نشده است. یکی از معروف‌ترین روایات در این زمینه که نماز نیز گزارده است و جمهور به آن استناد کرده‌اند، روایت عباد بن تمیم از عمویش است که: «رسول خدا ﷺ مردم را برای طلب باران بیرون برد و در آنجا دو رکعت نماز به جماعت خواند که در آن با صدای بلند قرائت کرد، دستانش را تا شانه‌ها بالا برد، ردای خود را وارونه کرد، رو به قبله ایستاد و برای باران دعا نمود». این روایت را بخاری و مسلم نقل کرده‌اند. روایاتی که در آن‌ها از دعا یاد شده اما از نماز سخنی نیست، از جمله روایت انس بن مالک است که مسلم آن را نقل کرده و گفته است: «مردی نزد رسول خدا ﷺ آمد و گفت: ای رسول خدا، چهارپایان در حال مرگ‌اند و راه‌ها بسته شده است، پس برای ما نزد الله دعا کن. رسول خدا ﷺ دعا کرد و از جمعه‌ای تا جمعه بعد باران بارید». و از جمله، حدیث عبدالله بن زید مازنی است که گفت: «رسول خدا ﷺ بیرون رفت و برای باران دعا کرد. او هنگامی که رو به قبله کرد، ردای خود را وارونه کرد.» در این حدیث به نماز اشاره‌ای نشده است. کسانی که به ظاهر این حدیث عمل کرده‌اند، گمان برده‌اند که این حدیث از عمر بن خطاب نقل شده است؛ یعنی او به محل نماز رفت و دعا کرد، اما نماز نخواند. استدلال جمهور این است که چون حدیثی چیزی را ذکر نمی‌کند، نمی‌توان آن را دلیلی علیه آنچه حدیث دیگر ذکر کرده است، قرار داد. پیامد تعارض این احادیث آن است که نماز شرط صحت دعای باران نیست، زیرا ثابت شده است که پیامبر ﷺ «از منبر برای باران دعا کرد»؛ اما این ثابت نمی‌شود که نماز (باران) از سنت‌های باران نیست، چنان‌که ابوحنیفه چنین گفته است. کسانی که معتقدند نماز از سنت‌های باران است، اتفاق دارند که خطبه نیز از سنت‌های آن است، زیرا در حدیثی آمده است. ابن المنذر گفته است که ثابت است رسول خدا ﷺ نماز باران را برگزار کرد* و خطبه‌ای ایراد نمود. سپس درباره این‌که خطبه پیش از نماز باید خوانده شود یا پس از آن، اختلاف کرده‌اند، زیرا احادیث در این زمینه متعارض‌اند. گروهی بر آن‌اند که خطبه پس از نماز است، به قیاس بر دو نماز عید. این دیدگاه را مالک و الشافعی تأیید کرده‌اند. اللیث بن سعد گفته است که خطبه باید پیش از نماز ایراد شود. ابن المنذر گفته است که «از پیامبر (که درود و برکات خدا بر او باد) روایت شده که برای باران دعا کرد و خطبه را پیش از نماز ایراد نمود»، و همین از عمر بن خطاب نیز روایت شده، و ما همین را می‌پذیریم. القاضی (ابن رشد) گفته است که این روایت را ابوداوود از راه‌های گوناگون نقل کرده است، و کسانی که از خطبه یاد کرده‌اند، تا آنجا که من می‌دانم، بیان داشته‌اند که خطبه پیش از نماز ایراد می‌شود. آنان در این که قرائت در آن باید آشکار باشد اتفاق نظر دارند، اما درباره این که آیا تکبیرهایی که در آن گفته می‌شود باید همانند تکبیرهای دو نماز عید باشد اختلاف کرده‌اند. مالک بر این باور است که تکبیرها در آن همچون نمازهای معمولی گفته می‌شود، در حالی که الشافعی معتقد است که تکبیرها در آن همچون نمازهای عید گفته می‌شود. دلیل اختلاف آنان به بحث ایشان درباره قیاس آن بر دو نماز عید بازمی‌گردد. الشافعی برای نظر خود به آنچه از ابن عباس روایت شده استناد کرده است که «پیامبر ﷺ در آن دو رکعت نماز گزارد، همان‌گونه که در نمازهای عید گزارده می‌شود». آنان اتفاق نظر دارند که از سنت‌های آن این است که امام در حال ایستاده رو به قبله کند، دعا نماید، ردای خود را وارونه کند و دست‌ها را بالا ببرد، چنان‌که در احادیث آمده است. اما درباره چگونگی انجام این کار و زمان آن اختلاف کرده‌اند. در مورد چگونگی آن، اکثریت بر این باورند که باید ردا را از سمت راست به شانه چپ و از سمت چپ به شانه راست برگرداند. الشافعی گفت که باید قسمت پایینی را به سمت بالا برگرداند، یعنی آنچه در سمت راست اوست به سمت چپ و آنچه در سمت چپ است به سمت راست. علت اختلاف ایشان از تعارض روایات در این مسئله ناشی می‌شود. در روایت عبدالله بن زید آمده است که «پیامبر ﷺ به مصلای عید رفت تا برای طلب باران دعا کند. ایشان رو به قبله کرد، ردای خود را برگرداند و دو رکعت نماز گزارد». در برخی از نسخه‌های این روایت آمده است: «گفتم: آیا سمت چپ را به سمت راست و سمت راست را به سمت چپ قرار داد، یا قسمت پایینی را به سمت بالا برگرداند؟ گفت: بلکه چپ را به راست و راست را به چپ برگرداند». همچنین در روایت همین شخص، عبدالله، آمده است که گفت: «رسول خدا ﷺ برای طلب باران دعا کرد و در آن هنگام پیراهن سیاهی بر تن داشت. خواست قسمت پایین آن را بگیرد تا به سمت بالا برگرداند، اما چون این کار دشوار شد، آن را بر شانه‌های خود انداخت». اما اینکه امام در چه زمانی باید این کار را انجام دهد، مالک و الشافعی هر دو گفته‌اند که پس از ایراد خطبه این کار را می‌کند. ابویوسف بر این باور بود که وقتی بخش آغازین خطبه پایان یافت، ردای خود را برمی‌گرداند. این نظر از مالک نیز نقل شده است. همه ایشان بر این عقیده‌اند که اگر امام در حال ایستادن ردای خود را برگرداند، مردم نیز در حال نشستن ردای خود را برگردانند، به دلیل سخن پیامبر ﷺ که فرمود: «امام نصب شده است تا از او پیروی شود». استثنا محمد بن الحسن، الليث بن سعد و برخی از شاگردان مالک هستند. پیروان (پشت سر امام) به نظر ایشان نباید به سبب گرداندن امام ردای خود را بگردانند، زیرا این مطلب در روایات مربوط به نماز پیامبر ﷺ هنگامی که امامت آنان را برعهده داشت، نقل نشده است. گروهی از فقها بر این باورند که وقت خروج برای این نماز همان وقت نمازهای عید است، جز ابوبکر بن محمد بن عمرو بن حزم که گفته است وقت خروج برای آن هنگام زوال خورشید است. ابوداود از عایشه روایت کرده است که «رسول خدا ﷺ هنگامی که کناره خورشید آشکار شده بود، برای نماز استسقا خارج شد».