این بخش به بیان ارکان و اعمال این عبادت (حج) و نیز به بحث درباره اموری که در مدت انجام آن باید از آنها پرهیز شود، می‌پردازد. این عبادت، چنان که گفتیم، دو نوع است: حج و عمره. خود حج نیز سه نوع است: إفراد، تمتّع و قِران. همه اینها شامل اعمالی معین در مکان‌هایی معین و در زمان‌هایی معین است. برخی از این اعمال واجب‌اند و برخی واجب نیستند؛ و همراه با آنها اموری وجود دارد که باید از آنها پرهیز شود، که هر یک از آنها احکامی معین دارد، خواه در هنگام ارتکاب آن و خواه با پیش آمدن مانعی.

This covers the identification of the acts of this worship (hajj), namely its basic elements, as well as the discussion of acts to be avoided during the period of its performance. This worship, as we have said, is of two types: hajj and ^umra. Hajj itself is of three types: ifrdd, tamattuy and qirdn. All these consist of determined acts (to be performed) at determined locations and at determined times. Some of these are obligatory, while some are not, along with things to be avoided during these acts, each one of which has determined ahkam (to be applied) either at the time of a breach or on the occurrence of an obstacle.

این باب به همین دلیل نخست به بحث دربارهٔ اعمالی که باید انجام شوند و سپس به بحث دربارهٔ اموری که باید از آنها پرهیز کرد تقسیم می‌شود. دستهٔ سوم شامل بحث دربارهٔ الأحكام خواهد بود.

This category is, therefore, divided first into a discussion of the acts (to be performed) and a discussion of the things to be avoided. The third category will include the discussion of the.ahkdm.

ما با اعمال (این عبادت) آغاز می‌کنیم. برخی از این اعمال برای این چهار نوع مناسک مقرر است، یعنی برای سه نوع حج و برای عمره، و برخی دیگر مخصوص هر یک از انواع است. بحث را با اعمالی آغاز می‌کنیم که میان آنها مشترک است، و سپس به آنچه ویژه هر نوع است می‌پردازیم. می‌گوییم: نخستین عمل در حج و عمره، عملی است که به احرام معروف است.

We begin, then, with the acts (of this worship). Some of these acts are stipulated for these four kinds of rites, that is, for the three types of hajj and for <umra while some are specific to individual y types. We begin the discussion with the acts common to them and will then move to what is specific to the individual types. We say: The first of the acts in hajj and <umra is the act known as the ihram.

شرط اول احرام، مکان و زمان است. مکان‌ها همان میقات‌های حج‌اند. بحث را با همین‌ها آغاز می‌کنیم. فقها عموماً بر این اتفاق دارند که میقات‌ها محلی‌اند که در آن احرام (نیت آغاز حج و پوشیدن لباس حج) باید بسته شود. برای اهل مدینه، میقات ذوالحلیفه است؛ برای اهل شام، جحفه؛ برای اهل نجد، قرن؛ و برای اهل یمن، یلملم، زیرا همه این‌ها از رسول خدا ﷺ در حدیث ابن عمر و دیگران ثابت شده است. درباره میقات اهل عراق اختلاف کرده‌اند. اکثر فقهای شهرها بر این‌اند که میقات آنان ذات عرق است. شافعی و ثوری گفته‌اند که اگر از عقیق احرام ببندند، بهتر است. درباره این‌که چه کسی این مکان را برای آنان تعیین کرده، اختلاف است. گروهی از فقها گفته‌اند که آن عمر بن خطاب بوده است. گروه دیگری گفته‌اند که در واقع خود رسول خدا ﷺ بود که مکان ذات عرق یا عقیق را برای اهل عراق تعیین فرمود. این مطلب در روایاتی از جابر، ابن عباس و عایشه نقل شده است. اکثر فقها بر این‌اند که کسی که این میقات‌ها را فرو گذارد، در حالی که قصد احرام داشته و پس از گذشتن از آن‌ها احرام ببندد، باید با ذبح حیوانی کفاره (دم) بدهد. برخی از این فقها گفته‌اند که اگر به میقات بازگردد و در آنجا احرام ببندد، وجوب کفاره ساقط می‌شود. شافعی از این فقهاست. برخی دیگر گفته‌اند که حتی اگر بازگردد، کفاره ساقط نمی‌شود. این نظر مالک است. گروهی گفته‌اند که برای او کفاره‌ای نیست. گروه دیگری گفته‌اند که اگر به میقات بازنگردد، حجش باطل است و باید بازگردد و اعمال عمره را آغاز کند. این موضوع به طور کامل در فصلی که به احکام می‌پردازد مورد بحث قرار گرفته است.

The first condition for the ihram1* is that of location and time. The locations are what are called the mawaqit of hajj. We will begin the discussion with these. The jurist generally agree that the mawdqtt are where the ihram (intention to start the hajj as well as wearing the hajj attire) is to be formulated. For the people of Medina the location is Dhu al-Hulayfa, for the people of Syria it is al-Juhfa, for the people of Najd it is Qam, and for the people of Yemen it is Yalamlam, because all this is established from the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) in the tradition of Ibn TJmar and others. They disagreed about the miqdt for the people of Iraq. The majority of the jurists of the provinces maintain that the miqdt for them is Dhat Irq. Al-ShaficT and al-Thawri said that if they adopt the ihram at al- c AqTq it would be preferable. They disagreed as to who had determined this location for them. A group of jurists said that it was TJmar ibn al-Khattab. Another group of jurists said that, in fact, it was the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) himself who determined the location for the people of Iraq to be Dhat <Irq or al-cAqTq. This has been related in traditions from Jabir, Ibn Abbas, and <A*isha. The majority of the jurists maintain that the person who misses these points, though he has in mind, to go through the ihram and does so after crossing them is liable for atonement by slaughtering (of an animal) (dam). Some of these jurists said that if he returns to the miqdt and performs the ihram there the liability for atonement is dropped. Al-ShafiT is one of these jurists. Some of them said that the liability for atonement is not dropped even if he returns. This was Malik’s opinion. One group said that there is no atonement for him. Another group said that if he does not return to the miqdt his hajj becomes invalid and that he should return and begin the rites of the ^umra. This is discussed fully in the chapter dealing with the ahkam.

میقات زمانی نیز برای سه نوع حج تعیین شده است. این میقات عبارت است از دورهٔ شوال، ذوالقعده و نُه روز نخست ذوالحجه، بنا بر اتفاق نظر. مالک گفته است که جمعاً سه ماه است. الشافعی گفته است که این میقات شامل دو ماه نخست و نُه روز اول ذوالحجه است. ابوحنیفه گفته است که این میقات دو ماه به علاوه ده روز نخست ذوالحجه است. دلیل نظر مالک، عمومیت سخن خداوند متعال است: «الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ»، که دلالت دارد این حکم شامل همهٔ روزهای ذوالحجه می‌شود، همان‌گونه که شامل همهٔ روزهای شوال و ذوالقعده می‌شود. دلیل گروه دوم، پایان یافتن حالت احرام پیش از کامل شدن ماه سوم است، با انجام همهٔ اعمال واجب آن. پیامد این اختلاف، (جواز) به تأخیر انداختن طواف افاضه (طواف واجب پایانی کعبه) تا پایان ماه است.

The miqat of time is also determined for the the three types of hajj. It is the period comprising Shawwal, Dhu al-Qa^a, and the first nine days of Dhu al- Hijja, by agreement. Malik said that it is a total of three months. AI-ShaficT said that it consists of the two first months and the first nine days of Dhu al- Hijja. Abu HanTfa said that it is the two months plus the first ten days of Dhu al-Hijja. x The evidence for Malik’s opinion is the generality of the words of the Exalted, “The pilgrimage is (in) the well-known months”,247 implying that this applies to all the days of Dhu al-Hijja as it does to all the days of Shawwal and Dhu al-QaMa. The evidence of the second group is the termination of the ritual state of ihram before the completion of the third month by the completion of all its obligatory acts. The implication of the dispute is the (permissibility of) delaying of the of the tawaf al-ifada (the obligatory final circumambulation of the Ka'ba) till the end of the month.

مالک این را ناپسند می‌داند که شخصی پیش از ماه‌های حج احرام ببندد، اما از نظر او چنین احرامی معتبر است. سایر فقیهان بر این باورند که احرام این شخص معتبر نیست. الشافعی گفته است که احرام او به احرام عمره تبدیل می‌شود. کسانی که این حکم را همانند وقت نماز دانسته‌اند، گفته‌اند که پیش از وقت، احرام اثر ندارد. کسانی که به مفهوم عام سخن خداوند متعال استناد کرده‌اند: «حج و عمره را برای الله کامل بجای آورید»، گفته‌اند که هر زمان احرام ببندد، معتبر است، زیرا به تکمیل (حج) فرمان داده شده است. شاید ایشان حج را در این بافت همانند عمره دانسته و میقات زمانی را همانند میقات‌های عمره قرار داده‌اند. دیدگاه الشافعی بر این استدلال استوار است که هر کس عبادتی را در زمانی انجام دهد که به همان عبادت تعلق دارد، آن عبادت به همان شکل مشابه تبدیل می‌شود، مانند کسی که پس از نذر در ماه رمضان روزه می‌گیرد. در مذهب مالکی درباره این اصل اختلاف وجود دارد.

Malik disapproves a person’s commencing the ihram before the months of hajj, but such commencing of the ihram is valid in his view. Other jurists maintain that the ihram of this person is not valid. Al-ShafiT said that his ihram is to be converted to the ihram for 'umra. Those who held this to be similar to the time for prayer said that it is not effective before time. Those who relied upon the general implication of the words of the Exalted, “Complete the performance of the pilgrimage and the himra for Allah”,248 said that whenever he starts the ihram it takes effect, for he is commanded to complete (the pilgrimage). Perhaps, they held hajj in this context to be similar to himra and held the miqat of time to be similar to those of ^umra. Al- Shafi Fs c opinion is based upon the argument that whoever undertakes an act of worship in a time that pertains to an identical worship the worship is converted to the identical form, like one fasting after a vow during Ramadan. There is disagreement over this principle in the School (Malik’s).

این‌ها کارهایی هستند که به‌طور عادی مباح‌اند، اما برای کسی که در حال احرام است جایز نیست. دلیل این مسئله حدیثی است که از طریق مالک، از نافع، از عبدالله بن عمر روایت شده است: «مردی از رسول خدا ﷺ پرسید: شخص محرم چه لباسی بپوشد؟ رسول خدا ﷺ فرمود: پیراهن نپوشد، عمامه نبندد، شلوار نپوشد، کلاه‌دار (برنس) نپوشد و کفش نپوشد، مگر اینکه کسی نعلین نیابد، که در آن صورت می‌تواند کفش بپوشد و آن را زیر قوزک پا ببرد. و هیچ لباسی که به زعفران یا وَرس آغشته شده باشد نپوشد.» شخص در حال احرام نباید پیراهن یا هر چیز دیگری را که در این حدیث ذکر شده، یا هر چیز مشابهی را که دوخته شده است، بپوشد. این حکم مخصوص مردان است؛ یعنی پوشیدن لباس دوخته‌شده. اما برای زنان مانعی ندارد که پیراهن، کت، شلوار، کفش و روسری بپوشند.

These are ordinarily permissible acts that are not permitted to a person in the ritual state of ihram. The source for this topic is what is established through the tradition of Malik from Nafi< from <Abd Allah ibn ‘Umar “that a man asked the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him), ‘What kind of clothes does a person in a ritual state of ihram wear?’ The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) said, ‘You should neither wear shirts, nor turbans, nor trousers, nor hooded cloaks, nor shoes, unless a person does not find sandals for then he may wear shoes after cutting them below the ankles. And do not wear any clothing which has been touched (dyed) by saffron or wars (yellow dye)’”. the ritual state of ihrdm should not wear a shirt or any other thing mentioned in this tradition nor anything that is similar, that is, stitched: clothing. This is specific for men, that is, wearing stitched clothing, and there is no harm if a woman wears a shirt, coat, trousers, shoes, and a head-cover.

آنان درباره کسی که جز شلوار چیزی نمی‌یابد اختلاف کرده‌اند که آیا باید آن را بپوشد. مالک و ابوحنیفه بر این باورند که پوشیدن شلوار برای او جایز نیست و اگر چنین کند باید کفاره دهد. الشافعی، الثوری، احمد، ابوثور و داوود گفته‌اند که اگر او لنگ نیابد، هیچ مسئولیتی بر عهده‌اش نیست. مستند نظر مالک، ظاهر حدیث پیشین ابن عمر است. او گفته است که اگر در این مورد استثنایی وجود داشت، رسول خدا ﷺ آن را بیان می‌کرد، همان‌گونه که در مورد کفش بیان فرمود. مستند گروه دیگر، حدیث عمرو بن دینار از جابر و ابن عباس است که گفت: «شنیدم رسول خدا ﷺ می‌فرمود: "شلوار برای کسی است که لنگ نمی‌یابد و کفش برای کسی که صندل نمی‌یابد"».

They differed about the person who does not find anything other than trousers. Is he to wear them? Malik and Abu Hamfa held that he is not permitted to wear trousers and if he does so he atones for it. Al-ShaficT, al- ThawrT, Ahmad. Abu Thawr, and Dawud said that there is no liability upon him if he cannot find a loin-cloth. The reliance in Malik’s opinion is upon the apparent meaning of the preceding tradition of Ibn Umar. He said that had there been some exemption in this the Messenger of Allah (God’s peace and* blessings be upon him) would have expressed it as he did in the case of shoes. The reliance of the other group is upon the tradition of cAmr ibn Dinar from Jabir and Ibn Abbas, who said, “I heard the Messenger c of Allah (God’s peace and blessings be upon him) saying, ‘Trousers are for the person who does not find a loin-cloth and shoes for one who cannot find sandals’”.

افرادی که در حالت احرام قرار دارند، یا عمره را جداگانه و حج را جداگانه انجام می‌دهند (مفرد)، یا حج و عمره را با هم جمع می‌کنند. کسی که قصد انجام هر دو را دارد، می‌تواند با حج آغاز کند که در این صورت مفرد نامیده می‌شود، یا با عمره آغاز کند که در این صورت متمتع است، یا هر دو را با هم جمع کند که در این صورت قارن نامیده می‌شود. لازم است، در ابتدا، این سه نوع از این مناسک را از هم جدا کنیم و سپس بحث کنیم که محرم در هر یک از آن‌ها چه انجام می‌دهد، و آنچه را که مختص هر یک از این انواع است، اگر چیزی مختص به آن‌ها وجود داشته باشد، بررسی کنیم. ما همین کار را پس از بحث دربارهٔ احرام، همراه با اعمال حج، انجام خواهیم داد.

The persons in the ritual state of ihrdm either perform the <umra separately and the hajj separately (mufrid) or they combine the hajj and the <umra. He who intends to do both may begin with the hajj, in which case he is called a mufrid, or with the himra, in which case he is a mutamatti\ or he may combine both, and then he is known as a qdrin. It is necessary, initially, to separate the three types of these rites and then to discuss what the tnuhritn does in each .one of these, and discuss what is specific to each of these types, if there is something specific to them. We shall do the same thing after discussing the ihrdm with the acts of hajj.

ما می‌گوییم: اِفراد (شیوه‌ای که حاجی با آن حج را آغاز می‌کند) همان نوعی است که از ویژگی‌های تَمَتُّع و قِران عاری باشد. بنابراین لازم است نخست توصیف تَمَتُّع را آغاز کنیم و سپس توصیف قِران را دنبال نماییم.

We say: ifrad (the method by which the pilgrim begins with hajj) is the type stripped of the characteristics of tamattu^ and'qirdn. It is, therefore, necessary that we first begin with a description of tamattu^ and then follow it up with the description of qiran.

فقها اتفاق دارند که این همان نوع عبادتی است که در سخن خداوند متعال مورد اشاره است: «پس هر کس با آغاز عمره پیش از حج از احرام بهره‌مند شد، آنچه با آسانی میسر باشد از هدیه [بدهد]». یعنی حاجی تلبیه عمره را از میقات‌ها در ماه‌های حج می‌گوید. این حکم در صورتی است که محل سکونتش خارج از حرم باشد (وگرنه از محل سکونتش تلبیه می‌گوید). او از آنجا حرکت می‌کند تا به خانه (مسجد الحرام) برسد و دور کعبه طواف می‌کند، سعی می‌کند، سپس موی سرش را می‌تراشد (یا کوتاه می‌کند) در همین ماه‌ها. پس از آن دیگر در حالت احرام نیست، هرچند در مکه است. او حج خود را در همان سال و در همین ماه‌های معین آغاز می‌کند، بی‌آنکه به وطنش بازگردد، مگر آنچه از حسن [بصری] روایت شده است. او گفته است که حتی اگر بدون انجام حج به وطنش بازگردد، باز هم متمتع محسوب می‌شود؛ یعنی قربانی متمتع بر عهده اوست، همان که در سخن خداوند متعال آمده است: «آنچه با آسانی میسر باشد از قربانی». حسن [بصری] می‌پنداشت که عمره در روزهای حج، تمتع محسوب می‌شود. طاوس گفته است که کسی که پیش از ماه‌های حج عمره انجام دهد و سپس تا زمان حج در [مکه] بماند و حج را در همان سال انجام دهد، او نیز متمتع به شمار می‌آید. فقها اتفاق دارند که کسی که دائم در حوالی مسجد الحرام ساکن نیست، شایستگی تمتع را دارد. درباره ساکن مکه اختلاف کرده‌اند که آیا او شایسته تمتع است یا نه. کسانی که معتقدند او شایسته است، اتفاق دارند که کفاره‌ای [بر او] نیست، به دلیل سخن خداوند متعال: «این [حکم] برای کسی است که خانواده‌اش در حوالی مسجد الحرام حاضر نیستند». درباره اینکه چه کسی در مسجد الحرام ساکن است، اختلاف دارند. مالک گفته است که آنان ساکنان شهر مکه و ساکنان ذو طوی، و همچنین دیگرانی هستند که سکونتگاهشان به اندازه ذو طوی از مکه دور است. ابوحنیفه گفته است که آنان کسانی هستند که در میقات و درون مکه زندگی می‌کنند. الشافعی در مصر گفته است که اینان کسانی‌اند که تا فاصله دو شب راه از مکه زندگی می‌کنند، و این حداکثر فاصله میقات‌هاست. ظاهریان گفته‌اند که آنان کسانی‌اند که در محدوده حرم زندگی می‌کنند، در حالی که الثوری گفته است که آنان تنها ساکنان مکه‌اند.

We say: The jurists agreed that this is the kind of rite that is implied in the words of the Exalted, “Then whosoever enjoyed freedom from the restriction of the ihrdm by commencing with the ^umra before the hajj, (shall give) such gifts as can be had with ease”. This means that the pilgrim pronounces the talbiya for the himra from the appointed locations during the-months of hajj. This is the case if his residence is beyond the Haram (otherwise he does so from his residence). He moves from there until he reaches the House (the Sacred Mosque) and makes the circuits around' the Ka^ba, performs the say, and then has his hair shaved (or shortened) within these months. He is then no longer in the state of ihrdm though he is in Mecca. He will begin his hajj in the very same year and in these appointed-1 months without going back to his homeland, except what is related from akHasan. He said that he is to be considered a mutamatti*- even if he goes back to his homeland without performing he. hajj, that is, he is liable for the sacrifice of the mutamatti^ that is mentioned in the words of the Exalted, “such blood sacrifice as can be had with ease”.252 * 254 He (ai-Hasan) used to maintain that a ^umra during the days of hajj amounts to tamattifi. Tawus maintained that the person who performs ^umra before the months of hajj and then stays on (in Mecca) till the hajj and performs it in the same year is also to be considered a mutamatti\ The jurists agreed that a person who is not residing (permanently) in the (vicinity of) al-Masjid al-Haram is eligible for being a mutamattP. They disagreed about the resident of Mecca whether he is eligible for tamattu*-. Those who maintained that he is eligible agreed that there is no (obligation of) atonement , because of the words of the Exalted, “That is for him whose folk are not present in the vicinity of al-Masjid al-Haram” They disagreed as to who is resident in al-Masjid al-Hardm. Malik said that they are the residents of the town of Mecca and those of Dhu Tuwa, as well as others whose residence is as far from Mecca as Dhu Tuwa. Abu Harnfa said that they are the persons who live withing the mawdqit and within Mecca. Al-ShaficT said, at Egypt, that these are the persons who live up to a distance of two nights travel from Mecca, and this is the maximum distance of the mawaqit. The Zahirites said that they are those who live within the boundaries of the Haram, while al- Thawri said that they are the residents of Mecca alone.

قِرَان یعنی ایک ساتھ حج اور عمرے کا احرام باندھنا، یا حج کے مہینوں میں عمرے کا احرام باندھ کر پھر حج شروع کرنا، اس سے پہلے کہ وہ احرام سے فارغ ہو۔ مالکی فقہاء کا اس بارے میں اختلاف ہے کہ حاجی کے لیے (یعنی حج کے ساتھ عمرہ ملانے کے لیے) کون سا وقت جائز ہے۔ ایک قول یہ ہے کہ جب تک وہ عمرے کا طواف شروع نہ کرے، حتیٰ کہ ایک چکر بھی نہ لگائے، اسے یہ حق حاصل ہے۔ ایک قول یہ ہے کہ جب تک وہ طواف مکمل نہ کرے اور اس کے بعد دو رکعت (طواف کے بعد کی سنت نماز) ادا نہ کر لے، تب تک اسے حق حاصل ہے۔ طواف کے بعد اور طواف کی دو رکعت سے پہلے بھی اسے ناپسندیدہ سمجھا گیا ہے، لیکن اگر وہ ایسا کر لے تو یہ اس پر لازم ہو جاتا ہے۔ ایک قول یہ بھی ہے کہ جب تک عمرے کا کوئی حصہ باقی ہو، خواہ طواف کے چکر ہوں یا سعی، اسے یہ حق حاصل ہے۔ تاہم اس بات پر سب متفق ہیں کہ اگر وہ حج کا احرام باندھ لے اور عمرے کا کوئی بھی عمل باقی نہ ہو سوائے بال کٹوانے کے، تو اسے قارن شمار نہیں کیا جا سکتا۔

Qirdn is the pronouncing of the ihrdm (intention) for performing the hajj and the <umra together, or it is the pronouncing of the ihrdm for the htmra during the hajj months and then commencing with the hajj before his release258 from the ihrdm. The disciples of Malik differed about the time when the pilgrim can do this (i.e. combining hajj with Hcmra). It is said that he has a right to do this as long as he has not commenced the circumambulation (of the ^umra), not even a single circuit. It is also said that as long as he has not completed the circuits and bowed (offered the post-taw^f sunna prayer) after that. It is considered disapproved after the circumambulation and even before the Hd tawdf prayer, but if he does so it becomes binding upon him. It is also said that he has a right to do this as. long as some part of the himra is still left, either the circuits or the safy. They agreed, however, that if he pronounces -the ihrdm (intention) of hajj and none of the acts of the ^umra is left, except the clipping of the hair, he cannot be considered a qarin.

قارنی که قربانی همانند متمتع بر او واجب است، از کسانی نیست که به طور دائم در اطراف المسجد الحرام اقامت دارند. ابن الماجشون، یکی از شاگردان مالک، گفته است که قارن، حتی اگر ساکن مکه باشد، به نظر او مکلف به قربانی است.

The qarin on whom the same sacrifice as the mutamattiPs is binding is not one of those who are permanently resident in the vicinity of al-Masjid al- Haram. Ibn al-Majishun, one of the disciples of Malik, said that a qarin, even on* who is a resident of Mecca, is in his view under an obligation for the sacrifice.

افراد نوعی از حج است که از این ویژگی‌ها خالی است و به‌جا آورده می‌شود توسط کسی که نه متمتع است و نه قارن، و او با تلفظ احرام (نیت) حج به‌تنهایی آغاز می‌کند.

Ifrdd is a kind (of hajj) that is devoid of these attributes and is performed by one who? is neither a mutamattfi nor a qarin, and, he begins by pronouncing the ihrdm (the intention) of hajj alone.

اکثر فقها اتفاق دارند که غسل برای احرام، سنت است و از جمله اعمال محرم به شمار می‌رود، تا جایی که ابن نواز گفت: غسل برای احرام نزد مالک اهمیتش بیشتر از غسل برای نماز جمعه است. ظاهریان گفتند که آن واجب است. ابوحنیفه و الثوری گفتند که وضو گرفتن کافی است.

The majority of the jurists agreed that bathing is a sunna for commencing with the ihram, and it is one of the acts of the muhrim, so much so that Ibn Nawaz said: Bathing for the ihram has greater significance, for Malik, than bathing for the Friday prayer. The Zahirites said that it is obligatory. Abu Hanlfa and alT ThawrT said that performing the ablution is sufficient.

دلیل ظاهریہ، مالک کی روایت مرسل ہے جو اسماء بنت عُمیس سے مروی ہے کہ "انہوں نے البیداء کے مقام پر محمد بن ابی بکر کو جنم دیا۔ ابوبکر نے یہ بات رسول اللہ ﷺ کے سامنے ذکر کی، تو آپ ﷺ نے فرمایا: 'اسے غسل کرنے کا کہو، پھر احرام باندھ لے'۔" ان کے نزدیک یہ حکم وجوب پر دلالت کرتا ہے۔ جمہور کا اعتماد اس اصول پر ہے کہ اصل میں انسان ذمہ داری سے بری ہوتا ہے، یہاں تک کہ کسی قطعی حکم کے ذریعے وجوب ثابت ہو جائے۔

The evidence of the Zahirites is the mursal report by Malik in the tradition of Asma* bint TJmays “that she gave birth to Muhammad ibn Abf Bakr at al- Bayda*. Abu Bakr mentioned this to the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him), who said, ‘Tell her to bathe and then wear the ihram* The command in their view implies an obligation. The reliance of the majority is upon the principle that the original rule is freedom from liability until an obligation is established by an irrefutable command.

علاوه بر این، عبدالله بن عمر پیش از شروع احرام، و برای ورود به مکه، و در شب پیش از اقامت در عرفات غسل می‌کرد. مالک این سه غسل را از اعمال محرم می‌دانست.

Further, cAbd Allah ibn <Umar used to bathe for his ihram before commencing it, and for entering Mecca, and on the evening prior to the his stationing at Arafa. Malik held these three baths to be the acts of the muhrim.

آنان اتفاق داشتند که حالت احرام بدون نیت محقق نمی‌شود. در این‌که آیا نیت بدون تلفظ تلبیه کافی است یا نه، اختلاف داشتند. مالک و الشافعی گفتند که نیت بدون تلبیه کافی است. ابوحنیفه گفت که تلبیه در حج همانند تکبیرة الإحرام در نماز است، با این تفاوت که هر عبارتی که به جای تلبیه به کار رود کافی است، همان‌گونه که هر سخنی که به جای تکبیر آغاز نماز گفته شود و بر بزرگی دلالت کند، کافی است.

c They agreed that (the ritual state of) ihram cannot be assumed without forming an intention. They disagreed on whether the intention is enough without the pronouncement of the talbiya. Malik and al-ShaficT said that intention without the talbiya is sufficient. Abu Hanifa said that talbiya in hajj is like the initial takbir in prayers, except that any words used as a substitute for the talbiya are sufficient, just as all words used in the place of the takbir on the commencement of prayer are enough, when they indicate exaltedness.

این بحث دربارهٔ طواف خانهٔ کعبه است: توصیف آن، شرایط آن، حکم وجوب یا استحباب آن، و تعداد دورهای طواف.

This discussion is about the circumambulation of the House, its description, its conditions, the hukm of its obligation or recommendation, and about the number of the circuits.

اکثر علما بالاتفاق بر این باورند که شکل طواف، چه واجب باشد و چه مستحب، این است که عبادت‌کننده از حَجَرِ الأسود (سنگ سیاه) آغاز کند. اگر بتواند سنگ را ببوسد، باید چنین کند، و اگر ممکن باشد، با دست لمسش کند و سپس ببوسد. سپس رو می‌گرداند، در حالی که خانه‌ی کعبه در سمت چپ اوست، و گرد آن می‌چرخد. او هفت دور می‌زند و برای سه دور نخست، رَمَل (راه رفتن تند و موزون همراه با تکان دادن شانه‌ها؛ در جا قدم زدن اما پیش رفتن) را انجام می‌دهد. سپس در چهار دور باقی‌مانده به آرامی راه می‌رود. این طواف ورود (طواف تَحِیَّة‌ الْمَسْجِد) هنگام ورود به مکه است و برای کسانی است که حج یا عمره به جا می‌آورند (همچنین کسانی که صرفاً به زیارت خانه‌ی خدا می‌روند)، به استثنای مُتَمَتِّع. برای زنان رَمَل نیست. عبادت‌کننده باید به رُکنِ یمانی، که گوشه‌ی (کعبه) پیش از رُکنِ الأسود (گوشه‌ای که سنگ سیاه در آن است) می‌باشد، سلام کند (با بلند کردن هر دو دست به سوی آن)، زیرا این کار از پیامبر ﷺ ثابت شده است.

The majority agree unanimously that the form of the circumambulation, whether obligatory or recommended, is that the worshipper begins at al-hajar al-aswad (the Black Stone). If he is able to kiss the stone he should do so, or touch it with his hand if possible and then kiss it. He then turns, with the House on his left, and he walks around it. He makes seven circuits, adopting the ramal (rythmic trot while shrugging the shoulders; marking time but moving ahead) for the first three circuits. He then walks in the remaining four circuits. This is for the circumambulation of greeting (tawdf al-quditm) on entering Mecca and it is for those performing hajj or himra (as well as those who are simply visiting the House of Allah) to the exclusion of the mutamattf. There is no ramal for women. The worshipper is to make a salutation to al- rukn al-yamdnt. which is the corner (of the House) before al-rukn al-aswad (the corner with the Black Stone) (by raising both hands toward it), because this has been established as an act of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him).

در حکم رَمَل در سه شوط نخست برای کسی که وارد مکه می‌شود اختلاف کردند که آیا سنت است یا از اعمال مستحب. ابن عباس گفت که آن سنت است، و این نظر شافعی، ابوحنیفه، اسحاق، احمد و ابوثور بود. نظرات مالک و شاگردانش در این مسئله متفاوت است. تفاوت میان این دو نظر آن است که کسانی که آن را سنت می‌دانند، ترک آن را موجب کفاره (دم) قرار داده‌اند، و کسانی که آن را سنت ندانستند، هیچ تکلیفی بر آن واجب نکردند. کسانی که رَمَل را سنت نمی‌دانند، به حدیث ابن طفیل از ابن عباس استناد کرده‌اند که گفت: «به ابن عباس گفتم: برخی گمان می‌کنند که رسول خدا ﷺ هنگام طواف خانه کعبه رَمَل کرد و این سنت است. گفت: "راست گفتند و دروغ گفتند." گفتم: "کدام بخش راست بود و کدام دروغ؟" گفت: "راست گفتند که رسول خدا ﷺ هنگام طواف خانه رَمَل کرد، و دروغ گفتند که آن را سنت دانستند."»

They disagreed about the hukm of ramal in the first three circuits for the person coming into Mecca, whether this is a sunna or an act of merit. Ibn c Abbas said that it is a sunna. and this was the opinion of al-ShaficT, Abu HanTfa, Ishaq, Ahmad, and Abu Thawr. The opinions of Malik and those of his disciples vary on the point. The difference between the two opinions is that * I those who deem it to be a sunna made its relinquishment liable to atonement (dam). while those who did not consider it a sunna did not impose any duty. Those who did not consider ramal to be a sunna argued on the basis of the tradition of Ibn al-Tufayl from Ibn <Abbas that he said, “I said , to Ibn Abbas c that some people are under the impression that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) adopted ramal when he made the circumambulation of the House, and that this is a sunna. He said, ‘They spoke in truth and they lied’. I said, ‘What was the truth and what was the lie?’ He said, ‘They were truthful about the ramal adopted by the Messenger of Allah when he circumambulated the House, and they lied about saying it is a sunna.

شرایط آن شامل مشخص بودن حدود آن است. اکثر فقها بر این باورند که حِجر (دیوار شمالی) جزئی از خانه‌ی کعبه است و هر کس به دور خانه طواف کند باید حِجر را نیز در طواف خود داخل کند، و این امر شرط طواف افاضه (طواف پس از عرفات، پس از انداختن سنگریزه‌ها) است. ابوحنیفه و شاگردانش گفته‌اند که این کار سنت است. دلیل اکثر فقها، روایتی است که مالک از عایشه نقل کرده که رسول خدا ﷺ فرمود: «اگر نبود که کفر، یادگار تازه‌ی قوم تو است، کعبه را ویران می‌کردم و بر پایه‌هایی که ابراهیم نهاده بود، بازسازی می‌نمودم». آنان به دلیل کمبود مال و چوب، هفت ذراع از حِجر را بیرون گذاشته بودند. این نظر ابن عباس نیز بود. او به سخن خداوند متعال استناد کرد که فرمود: «و به گرد خانه‌ی کهن طواف کنید» و گفت که رسول خدا ﷺ طواف را از پشت حِجر انجام می‌داد. دلیل ابوحنیفه، ظاهر معنای این آیه است.

Its conditions include the delineation of its boundary. The majority of the jurists maintain that the hijr (northern wall) is part of the House, and whoever circumambulates the House is bound to include the hijr in it, and that it is a condition for the tawaf al-ifdda (the post-cArafat circumambulation, after throwing the pebbles). Abu Harnfa and his disciples said that it is a sunna. The evidence of the majority is what is related by Malik from cA>isha that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) said, “Were it not for the fact that disbelief is a recent memory of your people I would have demolished the Ka^a and erected it on the foundations laid -by Ibrahim”. They had left seven dhirfr of the hijr due to shortage of funds and wood. This was the opinion of Ibn cAbbas. He argued relying on the words of the Exalted, “And go around the ancient House”,260 and said that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) made the circumambulation beyond the hijr. The evidence for Abu HanTfa is the apparent meaning of the verse.

آنان در زمان جواز آن اختلاف کردند و سه نظر داشتند. نظر نخست این است که طواف پس از نماز صبح و پس از [نماز] عصر جایز است، و در وقت طلوع و غروب خورشید ممنوع است. این نظر عمر بن الخطاب و ابوسعید الخدری است. مالک و شاگردانش و گروهی از فقها این نظر را تأیید کردند. نظر دوم این است که طواف پس از نماز صبح و [نماز] عصر مکروه است، و در وقت طلوع و غروب خورشید ممنوع است. این نظر سعید بن جبیر، مجاهد و گروهی [دیگر] بود. نظر سوم آن را در همه اوقات جایز می‌داند. این نظر را الشافعی و گروهی از فقها تأیید کردند.

They disagreed about the time of its permissibility holding three opinions. The first is the permissibility of circumambulation after the morning prayer and after and its prohibition at the time of sunrise and sunset. This is the opinion of TJmar ibn al-Khattab and Abu SacTd al-Khudri. This was upheld by Malik, his disciples, and a group of jurists. The second opinion is about its abomination after the morning prayer and W, and its prohibition at sunrise and sunset. This was the opinion of SacTd ibn Jubayr, Mujahid and a group. The third opinion permits it at all times. This was upheld by al-ShaficT and a group of jurists.

اتفق الفقهاء على أن الطواف على ثلاثة أنواع: طواف القدوم عند الوصول إلى مكة، وطواف الإفاضة بعد رمي الجمرة الأولى (جمرة العقبة) في يوم النحر، وطواف الوداع (قبل مغادرة مكة). واتفقوا على أن الطواف الواجب من بينها، والذي إذا فات فاتَ الحج، هو طواف الإفاضة، وهو المقصود بقول الله تعالى: ﴿ثُمَّ لْيَقْضُوا تَفَثَهُمْ وَلْيُوفُوا نُذُورَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ الْعَتِيقِ﴾. ولا يُقبل فدية في مكانه. وذهب الجمهور أيضاً إلى أن طواف القدوم لا يُجزئ عن طواف الإفاضة إذا نسيه الحاج، لأنه يقع قبل يوم النحر. وذهبت طائفة من أصحاب مالك إلى أن طواف القدوم يُجزئ عن طواف الإفاضة، ويبدو أنهم رأوا أن الواجب نوع واحد من الطواف فقط. ويرى جمهور الفقهاء، مع ذلك، أن طواف الوداع يُجزئ عن طواف الإفاضة إذا لم يكن الحاج قد أدّاه، لأنه طواف يقع في وقت الطواف الواجب، وهو طواف الإفاضة، بخلاف طواف القدوم الذي يقع قبل وقت طواف الإفاضة.

The jurists agreed that circumambulation is of three types: the circumambula- tion of greeting (tawaf al-qudum) on arrival in Mecca, tawaf al-ijdda after throwing pebbles at the first pillar (Jamrat al-^Aqaba) on the day of sacrifice, and the farewell circumambulation (before departure from Mecca). They agreed that the obligatory circumambulation among these, without which the hajj is lost, is the tawaf al-ijada, and that is the one intended in the words of the Exalted, “Then let them make an end of their unkemptness and pay their vows and go around the ancient House”.261 Further, no atonement is acceptable in its place. The majority also maintain that the initial circumambulation is not a valid substitute for the tawaf al-ifdda if the pilgrim forgets the latter, because of its being before the day of sacrifice. One group, from among the disciples of Malik, maintained that the initial circumambula­ tion is a valid substitute for the tawaf al-ifada, and it appears that they considered the obligation to be for only one type of circumambulation. The majority of the jurists maintain, however, that the farewell circumambulation is a valid substitute for the tawaf al-ifada, if the pilgrim has not performed the latter, as the former is a circumambulation performed during the period of the obligatory circumambulation, which is the tawaf al-ifdda, as against the initial circumambulation that is performed before the time of the tawaf al-ifada.

آنان بر اساس آنچه از ابوعمر بن عبدالبر روایت شده، اتفاق نظر داشتند که طواف ورود و طواف وداع برای حاجی از سنت‌ها هستند، مگر برای کسی که از فوت حج بیم دارد (به سبب کمبود وقت)، زیرا در مورد او طواف افاضه کافی است. گروهی از فقها مستحب دانستند که کسی که در چنین وضعی قرار دارد، در سه دور نخست طواف افاضه رمل کند، همانگونه که در طواف ورود عمل می‌شود.

They agreed, according to what has been related from Abu TJmar ibn c Abd al-Barr, that the initial and the farewell circumambulation are part of the sunan for the pilgrim, except for the person who fears losing the hajj (due to shortage of time), for in his case the tawaf al-ifada is sufficient. A group of the jurists considered it desirable for a person faced with such a situation to adopt the ramal in the first three circuits of the tawaf al-ifada, in accordance with the practice in the initial circumambulation.

بحث صلاة الاستسقاء يشمل حکمها، وصفتها، وشروطها، وترتيبها.

The discussion of the saty covers its hukm, its description, conditions, and its order.

مالک و الشافعی گفتند که آن به حکم خود واجب است، و اگر حاجی آن را انجام ندهد، حج در موسم بعد بر او واجب خواهد بود. این نظر احمد و اسحاق نیز بود. کوفیان گفتند که آن سنت است، و اگر بدون انجام آن به وطن خود بازگردد، بر او کفاره‌ای به ذبح یک حیوان لازم است. برخی از فقها گفتند که آن مستحب است و بر کسی که آن را ترک کند هیچ تکلیفی نیست.

Malik and al-ShafiT said that it is obligatory by its hukm, and if the pilgrim does not perform it, hajj would (still) be obligatory upon him in the next season. This was also the opinion of Ahmad and Ishaq. The Kufis said that it is a sunna, and if he returns to his homeland without performing it he is liable to atonement by slaughtering an animal. Some of the jurists said that it is voluntary and there is no obligation upon the person who relinquishes it.

استناد کسانی که آن را واجب دانستند، به این روایت است که «رسول خدا ﷺ سعی میان صفا و مروه را انجام می‌داد و می‌فرمود: سعی کنید، زیرا خداوند سعی را بر شما واجب کرده است». این حدیث را الشافعی از عبدالله بن المؤمل روایت کرده است. افزون بر این، قاعده آن است که کارهای پیامبر ﷺ در این عبادت، بر وجوب دلالت دارند، مگر آنچه با دلیل نقلی، اجماع یا قیاس — نزد کسانی که قیاس را اصلی معتبر می‌دانند — استثنا شده باشد. کسانی که آن را واجب ندانستند، به سخن خداوند متعال استناد کردند: «إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِن شَعَائِرِ اللَّهِ ۖ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ أَن يَطَّوَّفَ بِهِمَا». ایشان گفتند که معنای این آیه آن است که «بر او گناهی نیست که میان آن دو طواف نکند»، همان‌گونه که در قرائت ابن مسعود آمده است، و همچنان که سخن خداوند «يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ أَن تَضِلُّوا» به معنای «مبادا گمراه شوید» است. ایشان همچنین حدیث ابن المؤمل را ضعیف دانستند. عایشه گفت که آیه بر ظاهر خود حمل می‌شود و در مورد انصار نازل شده است که از سعی میان صفا و مروه، آن‌گونه که در دوران جاهلیت انجام می‌دادند، خودداری می‌کردند، زیرا آن محل برای ذبح حیوانات مشرکان به کار می‌رفت. گفته شده است که آنان از آن رو میان صفا و مروه نمی‌دویدند که نسبت به برخی از بت‌ها، یعنی مناة، احترام می‌گذاشتند. آنان دربارهٔ این موضوع پرسیدند و آیه نازل شد و تردید ایشان را تأیید کرد.

The reliance of those who made it obligatory is upon the report “that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) used to perform the sa<y and say, ‘Perform the safy for Allah has prescribed the saty for you’”. This tradition has been related by al-ShafiT from cAbd Allah ibn al- Mu’mil. Further, the principle is that the acts of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) in this worship are to be construed as conveying obligation, except those excluded by a transmitted evidence, consensus, or analogy in the view of those who uphold analogy to be a valid principle. Those who did not consider it obligatory relied on the words of the Exalted, “Lo! (the mountains) as-Safa and al-Marwa are among the indications of Allah. It is therefore no sin for him who is on pilgrimage to the House (of God) or visiteth it, to go around them”. They said that the meaning here is that he may “not go round them”, which is the (variant) reading of Ibn Mascud, just as the words of the Exalted, “Allah expoundeth unto you, so that ye err (not)”,262 263 mean “lest ye err”. They also considered the tradition of Ibn al-Mu’mil to be weak. ‘A’isha said that the verse is to be understood in its obvious meaning, and it was revealed in the case of the Ansar who shunned running between al- Safa and al-Marwa in the way they used to during the period of the jahiliyya as it served as a place for the slaughtering of animals for the polytheists. It is also said that they used not to run between al-Safa and al-Marwa out of veneration for some of the idols (Manat). They inquired about this, and the verse was revealed validating their hesitation.

در توصیف آن، اکثر فقها بر این باورند که از سنت‌های سعی میان صفا و مروه این است که سعی‌کننده پس از اتمام دعا بر صفا، از شیب آن پایین آید. سپس با گام‌های عادی راه برود تا به ته مَسیل (دره یا بستر رودخانه) برسد.۲۶۴ آنگاه در آن مسیر رَمَل کند تا از آن عبور کند و به سوی مروه نزدیک شود، و از آنجا با گام عادی راه برود تا به مروه برسد. بر آن بالا رود تا خانه کعبه را ببیند، سپس دعا کند و تکبیر گوید، همانند آنچه بر صفا گفت. اگر در پایین کوه مروه بایستد و از آن بالا نرود، به اتفاق نظر ایشان صحیح است. سپس از مروه پایین آید و با گام عادی راه برود تا به ته دره برسد. چون به آنجا رسید، رَمَل کند تا به سوی صفا عبور کند. این کار را هفت بار انجام دهد، از صفا آغاز و به مروه ختم کند. اگر پیش از رفتن به صفا از مروه آغاز کند، آن رفت باطل است، به دلیل فرموده رسول خدا ﷺ: «از آنچه خداوند با آن آغاز کرده، ما نیز آغاز می‌کنیم، پس از صفا آغاز می‌کنیم»، و مقصود ایشان سخن خداوند متعال بود: «همانا صفا و مروه از نشانه‌های خداست. پس کسی که حج خانه را یا عمره به جا آورد، بر او گناهی نیست که میان آن دو طواف کند».۲۶۵ عطاء گفته است: اگر ندانست و از مروه آغاز کرد، کارش صحیح است.

In describing it, the majority of the jurists maintained that a sunna of the saty between al-Safa and al-Marwa is that the worshipper having ascended al-Safa is to go down its slope after completing the supplication. He is then to walk at his normal pace till he reaches the bottom of the masil (valley, bed of the stream).264 He is (now) to adopt the ramal through it until he traverses it getting closer to al-Marwa from where he moves at his normal gait till he arrives at al-Marwa. He ascends it until he can see the House, then he makes a supplication and pronounces the takbir in a manner similar to what he said at al-Safa. If he stops at the base of al-Marwa (and does not climb it) it is considered valid in their collective view. He then descends from al-Marwa and proceeds at. his normal pace until he reaches the bottom of the valley. When he reaches it he is to adopt the ramal until he crosses over to the side of al-Safa. He is to do this seven times, beginning at al-Safa and ending at al-Marwa. If he begins at al-Marwa before going to al-Safa, that journey is annulled, because of the saying of the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him), “We begin with that with which Allah began, so we begin with al- Safa”, and by this he meant the words of the Exalted, “Lol (the mountains) as- Safa and al-Marwa are among the indications of Allah. It is therefore no sin for him who is on pilgrimage to the House (of God) or visiteth it, to go around them”.265 cAta> said that if he does not know and begins at al-Marwa, his act is to be considered as valid.

آنان به اتفاق نظر پذیرفتند که برای سعی هیچ نظر معینی درباره زمان وجود ندارد، زیرا این مورد، مورد دعا است. در حدیث جابر ثابت شده است که «رسول خدا ﷺ هنگامی که بر صفا ایستاد، سه بار تکبیر گفت و فرمود: "هیچ معبودی جز الله یگانه نیست، و او شریکی ندارد، فرمانروایی از آن اوست و ستایش از آن او است، و او بر همه چیز تواناست". این کار را سه بار انجام داد، و بر مروه دعا کرد و همان کار را انجام داد».

همه‌ی ایشان توافق داشتند که یکی از شرایط آن، پاک بودن از حیض است، همان‌گونه که در طواف چنین است؛ به دلیل سخن پیامبر ﷺ در حدیث عایشه: «آنچه حاجیان انجام می‌دهند انجام بده، جز آنکه خانه‌ی کعبه را طواف نکن و میان صفا و مروه سعی نکن». یحیی تنها کسی است که این افزوده را از مالک نقل کرده است، در حالی که دیگران این حدیث را از او نقل کرده‌اند. میان ایشان اختلافی نیست که وضو از شرایط آن نیست، جز حسن که آن را مانند طواف می‌دانست.

They agreed that one of its conditions is purity from menstruation, as is the case with the circumambulation, because of the saying of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) in the tradition of cA*isha, “Do what all the pilgrims do, but do not circumambulate the House and do not perform the saty between al-Safa and al-Marwa”. Yahya was alone in relating this addition from Malik as compared to the others who have related this tradition from him. There is no dispute among them that ablution is not one of its conditions, except for al-Hasan as he held it to be similar to the circumambulation.

اتفق الفقهاء على أن ترتيب الأداء يقتضي أن يكون السعي بعد الطواف، وأن من سعى قبل أن يطوف بالبيت فعليه أن يرجع فيطوف ولو كان قد خرج من مكة. فإن لم يتنبه لذلك في العمرة أو الحج حتى جامع النساء، لزمه الحج في الموسم القابل، ولزمته الفدية أو العمرة بحسب الحال. وقال الثوري: إنه إن فعل ذلك فلا شيء عليه. وقال أبو حنيفة: إن خرج من مكة فلا يلزمه الرجوع، ولكن عليه الكفارة. هذا كان بيان حكم السعي، وصفته، وشروطه المشهورة، وترتيبه.

The jurists agreed that in the order of performance the sa<y comes after the circumambulation, and that the person who performs the sa y circuiting the House is to go back and perform the circumambulation even if he has moved out of Mecca. If he did not realize this, in the case of the <umra or the hajj, until he has cohabited with women, he is under the obligation for hajj in the next season and for the sacrifice or for <umra (as the case may be). Al-Thawri said that if he does this he is not liable for anything. Abu Hanifa said that if he leaves Mecca he is not obliged to return, but he is liable for atonement. This was the discussion of the hukm of sa'y, its description, well-known conditions, and the order (of performance).

پس از این عمل، کار بعدی حاجی (wty) این است که در روز ترویه (هشتم ذی‌الحجه) به سوی منا حرکت کند و شب عرفه را در آنجا بماند. آنان بر این توافق کردند که امام در روز هشتم ذی‌الحجه در منا مردم را در نماز پیشوایی کند، و نمازهای ظهر و عصر و مغرب و عشاء در آنجا کوتاه می‌شوند. با این حال، توافق کردند که این عمل برای کسی که وقتش تنگ است، شرط صحت حج نیست. هنگامی که خورشید در روز عرفه (نهم ذی‌الحجه) طلوع می‌کند، امام با مردم از منا تا عرفات پیاده می‌رود و در آنجا مستقر می‌شوند.

The act of the pilgrim that follows this act (wty) is moving out on the Day of Tarwiya (eighth of Dhu al-Hijja) to Mina and staying there the eve of cArafa. They agreed that the imam leads the people in prayer on the eighth of Dhu al- Hijja at Mina, and zuhr and (asr and maghrib and <ish& are curtailed over there. They agreed, however, that this act is not a condition for the validity of hajj for the person who is short of time. When the sun rises on the Day of c Arafa (ninth Dhu al-Hijja) the imam walks with the people from Mina up to <Arafa, and they take up station there.

بحث این عمل شامل تعیین حکم آن، توصیف آن و شرایط آن است. فقها دربارهٔ حکم توقف در عرفات اتفاق دارند که این توقف از ارکان حج است. به نظر اکثر فقها، کسی که این رکن را از دست بدهد موظف است حج را در فصل سال آینده انجام دهد و قربانی کند، به دلیل سخن پیامبر ﷺ که فرمود: «الحج عرفة».

The discussion of this act includes the identification of its hukm, its description, and its conditions. The jurists agreed about the hukm of stopping at cArafa that it is one of the essential elements (arkan) of hajj. In the opinion of the majority of the jurists the person who misses this is under an obligation to perform hajj in the next season and to make the sacrifice, because of the saying of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “The hajj is c Arafa”.

توصیف آن این است که امام در روز عرفه (نهم ذی‌الحجه)، پیش از زوال خورشید، مردم را در نماز پیشوایی می‌کند. و اگر خورشید زوال کرده باشد، باید برای مردم خطبه بخواند، سپس ظهر و عصر را در وقت اول ظهر با هم جمع کند، و پس از آن تا غروب خورشید در همان‌جا توقف می‌کنند.

Its description is that the imam leads the people in prayer at cArafa on the Day of cArafa (ninth Dhu al-Hijja) before the declining of the sun. If the sun has declined he is to address the people and then combine zuhr and <asr in the first timing of zwAr, and thereafter they stay stationed there until the sun goes down.

آنان در این مورد اتفاق نظر دارند، زیرا این شیوه‌ای است که در سیره‌ی پیامبر ﷺ به‌طور یک‌دست نقل شده است. هیچ اختلافی میان ایشان نیست که امامت در حج (اقامه‌ی نماز) حق سلطان دارای بالاترین قدرت، یا کسی است که سلطان او را منصوب کرده، و نیز این‌که مردم باید پشت سر او نماز بخوانند، چه او پرهیزگار باشد، چه گناهکار، یا بدعت‌گذار. سنت در این باره آن است که او در روز عرفه به مسجد عرفات همراه مردم بیاید. چون خورشید زوال کند، همان‌گونه که گفتیم، برای مردم خطبه بخواند و نماز ظهر و عصر را با هم بخواند. در مورد زمان اذان مؤذن برای نماز ظهر و عصر اختلاف کرده‌اند. مالک گفت: امام باید برای مردم سخنرانی کند و چون بخش عمده‌ی خطبه‌اش تمام شد، مؤذن در حالی که امام در حال سخنرانی است اذان بگوید. شافعی گفت: اذان هنگامی گفته شود که امام خطبه‌ی دوم را آغاز می‌کند. ابوحنیفه گفت: چون امام به منبر بالا رود، به مؤذن دستور دهد که اذان بگوید، و مؤذن همان‌گونه که در نماز جمعه معمول است اذان می‌گوید. چون مؤذن اذان را تمام کند، امام خطبه را آغاز می‌کند، سپس فرود می‌آید و مؤذن اقامه می‌گوید. ابوثور نیز همین نظر را داشت و آن را همانند نماز جمعه می‌دانست. ابن منذر از مالک نقل کرده که گفته است: «اذان پس از آن گفته شود که امام برای خطبه می‌نشیند.» عبارت حدیث جابر چنین است: «چون خورشید زوال کرد، پیامبر ﷺ دستور داد که قصواء را بیاورند و سوار بر آن به میانه‌ی دره رسید و برای مردم سخنرانی کرد. سپس بلال اذان گفت. پس از آن برخاست و نماز ظهر را خواند.» سپس او برخاست و نماز عصر را خواند، بدون اینکه میان این دو نماز چیزی فاصله شود. سپس به جایی که ایستاده بود بازگشت.

They agreed upon this as this is the description that is agreed upon unanimously in the acts of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him). There is no dispute among them that the establishing of the hajj (leading the prayer) is the right of the sultan with the highest authority, or of a person whom the sultan has appointed, and also that the people are to pray behind him whether he is pious, sinful, or and innovator. The sunna for this is that he should come to the mosque at cArafa on the Day of cArafa along with the people. When the sun has declined he should address the people, as we have said, and he should combine the zuhr and <asr prayers.They disagreed about the time for the call to the prayer by the mu>adhdhin for the zuhr and <asr prayers. Malik said that the imam is to address the people and when the major part of his sermon is over the mifadhdhin should make the call for prayer while he (the imam) is addressing the people. Al- ShafFT said that he is to make the call when the imam begins the second sermon. Abu HanTfa said that when the imam ascends the pulpit he should order the mu*adhdhin to make the call, who is to make the call as is the case in the Friday congregational prayer. When the mtfadhdhin has finished making the call the imam is to begin his sermon, after which he is to descend and the mu>adhdhin will announce the iqama (the call for the commencement of prayer). This was also the opinion of Abu Thawr, who held it to be similar to the Friday prayer. Ibn al-Mundhir has related from Malik that he said: “The call for prayer is to be made after the imam sits down for the sermon. The words in the tradition of Jabir are ‘that when the sun had declined the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) ordered al-Qasw? to be brought and riding on it he reached the middle of the valley and addressed the people. Bilal then made the call for prayer. After this he stood up and prayed zuhr. He then rose up and prayed <asr without anything intervening between the two prayers. He then returned to where he was stationed’”.

به‌طور کلی، بحث درباره‌ی این موضوع نیز با تعیین حکم، توصیف و زمان آن پوشش داده می‌شود.

A general discussion of this too is covered by the identification of its hukm, description, and time.

اعتبار این عمل به عنوان یکی از ارکان حج مبتنی بر سخن خداوند متعال است: «سپس از جایی که مردم روان می‌شوند، روان شوید، و از خدا آمرزش بخواهید». همچنین اتفاق نظر دارند که کسی که پس از وقوف در عرفات، شب عید قربان را در مزدلفه بگذراند و نماز مغرب و عشا را همراه با امام در آن شب بخواند و تا روشنایی صبح بیدار بماند، حجش کامل است. آنان همچنین استدلال کرده‌اند که این توصیف عمل پیامبر خدا ﷺ است. اما در این‌که ماندن در مزدلفه تا پس از نماز صبح و گذراندن شب در آنجا سنت حج است یا از واجبات آن، اختلاف کرده‌اند. اوزاعی و گروهی از تابعین گفته‌اند که این از واجبات حج است و کسی که این را از دست بدهد، مکلف است که حج را در فصل بعد و همراه با قربانی انجام دهد. فقیهان شهرها بر این عقیده‌اند که این از واجبات حج نیست و کسی که ماندن در مزدلفه را در شب از دست بدهد، مسئول کفاره به صورت قربانی است. شافعی گفته است که کسی که نیمه اول شب را در آنجا بماند و سپس بدون گذراندن تمام شب خارج شود، مسئول کفاره است.

The existence of this act as one of the constituent elements of hajj is based on the words of the Exalted, “But, when ye press on in the multitude from hath guided you, although before this you were astray”. They agreed that the person who after stationing at ‘Arafa spends the eve of the day of sacrifice at Muzdalifa, combining the maghrib and <ish$ prayers that night with the imam, and stays up to the morning light, his hajj is complete. They also argued that this was the description of the act of the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him). They disagreed, however, as to whether staying at Muzdalifa till after the morning prayers and spending the night there is a sunna of hajj or one of its obligations. Al-Awza‘1 and a group of the Tabi‘un said that it is an obligation of hajj, and the person who misses this is under an obligation to perform hajj in the next season and along with the sacrifice. The jurists of the provinces maintain that it is not an obligation of hajj, and the person who misses the stay at Muzdalifa during the night is liable for atonement by sacrifice. Al-Shafi T said that c the person who spends the first half of the night there and then leaves not spending the whole night is liable to atonement.

تکیه اکثریت بر حدیث صحیحی است که از پیامبر ﷺ روایت شده که ایشان ضعفای خانواده خود را شبانه فرستادند و آنان صبح را در آنجا با ایشان نماندند. تکیه گروه نخست بر سخن پیامبر ﷺ در حدیث عروة بن مضرس است که بخاری و مسلم بر صحت آن اتفاق دارند: «کسی که این نماز ما را ادا کند»، یعنی نماز صبح در مزدلفه، «و در این مکان توقف کند و پیش از آن از عرفات برخاسته و حرکت کرده باشد، چه در شب و چه در روز، حج خود را تمام کرده و آلودگی بدن خود را زدوده است.» آنان همچنین به سخن خداوند متعال استناد می‌کنند که فرمود: «و چون از عرفات به شتاب بازگشتید، خدا را نزد مشعر الحرام یاد کنید، و او را یاد کنید چنان‌که شما را راهنمایی کرد، هرچند پیش از آن از گمراهان بودید.» گروه دیگر می‌گویند فقها بر ترک پذیرش همه آنچه در این حدیث آمده، اتفاق نظر دارند. بنابراین بیشتر ایشان معتقدند کسی که شب را در مزدلفه می‌ماند و پیش از نماز صبح آن را ترک می‌کند، حجش تمام است، و همچنین کسی که شب را آنجا بماند و بخوابد بی‌آنکه نماز بگزارد. آنان همچنین بر این اتفاق دارند که کسی که در مزدلفه بماند بی‌آنکه به ذکر خدا مشغول شود، حجش تمام است. استناد ایشان به آیه نیز در پرتو معنای ظاهری آن ضعیف است.

عمل بعدی (یعنی توقف در مزدلفه) پرتاب سنگریزه به ستون‌ها (جمرات) است، زیرا فقهای مسلمان اتفاق نظر دارند که «پیامبر ﷺ در المشعر الحرام، که همان مزدلفه است، توقف کرد تا پس از اقامه نماز صبح. سپس پیش از طلوع آفتاب به سوی منا حرکت کرد. این در روزی بود که روز قربانی بود، و او پس از طلوع آفتاب، جمرة العقبه را با سنگ زد». فقهای مسلمان همچنین اتفاق نظر دارند که کسی که در این روز و در این زمان، یعنی از پس از طلوع آفتاب تا زوال خورشید، به آن سنگ بزند، در وقت مقرر سنگ زده است. آنان اتفاق نظر دارند که رسول خدا ﷺ در روز قربانی به غیر از آن، به جمرات دیگر سنگ نزد.

The act that follows it (the stay at Muzdalifa) is the throwing of pebbles at the pillars (pWr), because the Muslim jurists agreed that “the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) stopped at al-mashfar al-haram, which is Muzdalifa, till after he had observed the morning prayer. He then departed from there before sunrise toward Mina. It was on this day, which was the day of sacrifice, that he threw stones at the Jamrat al-^Aqaba after sunrise”. The Muslim jurists also agreed that the person who throws stones at it on this day at this time, that is, after sunrise up to the declining of the sun, has thrown them during the prescribed time. They agreed that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) did not throw pebbles at the other jamarat besides it on the day of the sacrifice.

آنان دربارهٔ حکم کسی اختلاف کردند که پیش از طلوع آفتاب به جمرة العقبه سنگ می‌اندازد. مالک گفت: «به ما خبری نرسیده که رسول خدا ﷺ به کسی اجازه داده باشد پیش از طلوع آفتاب سنگ بیندازد، و این کار جایز نیست. اگر پیش از سپیده‌دم سنگ انداخت، باید آن را تکرار کند.» این نظر ابوحنیفه، سفیان و احمد نیز بود. الشافعی گفت: اشکالی ندارد، هرچند مستحب است که پس از طلوع آفتاب این کار را انجام دهد.

They disagreed about the case of the person who throws pebbles at the Jamrat al-'Aqaba before sunrise. Malik said: “No report has reached us that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) made an exemption for anyone to throw the pebbles before sunrise, and this is not permitted. If he throws the pebbles before dawn he is to repeat the act”. This was also the opinion of Abu Hamfa, Sufyan, and Ahmad. Al-Shafi T said there € is no harm in this, although it is desirable that he do it after sunrise.

دلیلِ کسانی که این کار را منع کرده‌اند، عمل پیامبر ﷺ است، به‌همراه فرمودهٔ ایشان که «مناسک حج خود را از من فرا گیرید». همچنین از ابن عباس روایت شده است که «رسول خدا ﷺ افراد ضعیفِ خانواده‌اش را (از مزدلفه) فرستاد و فرمود: تا خورشید طلوع نکرده، به جمره سنگ نزنید». مستندِ کسانی که سنگ‌زدن پیش از سپیده‌دم را جایز دانسته‌اند، حدیثی است دربارهٔ ام سلمه که ابوداود و دیگران آن را روایت کرده‌اند: «عایشه گفت: رسول خدا ﷺ در روز قربان ام سلمه را فرستاد و او پیش از سپیده‌دم سنگ زد، سپس شتابان رفت و طواف افاضه را انجام داد. و آن روز، رسول خدا ﷺ نزد او بود». همچنین روایتی از اسماء است که شبانگاه به جمره سنگ زد و گفت: «ما در روزگار رسول خدا ﷺ چنین می‌کردیم».