این باب از اصول خود به طور جامع در چهار بخش بیان شده است. بخش نخست درباره وجوب نماز جمعه و کسی است که بر او واجب است. بخش دوم درباره شرایط جمعه است. بخش سوم درباره ارکان (اَرکان) جمعه است. بخش چهارم درباره احکام جمعه است.

The comprehensive discussion of the principles of this chapter is covered in four sections. The first section is about the obligation of jumtfia prayer and about the person on whom it is obligatory. The second is about the conditions for jumtfia. the third is about the elements (arban) of jumu'a. The fourth is about the ahkam of jumu^a.

اکثر فقها بر وجوب عینیِ نمازِ جمعه قائلند؛ به عنوان جایگزینی برای فریضه‌ای دیگر، یعنی نمازِ ظهر. همچنین به دلیل ظاهرِ سخنِ خداوندِ متعال: «ای کسانی که ایمان آورده‌اید! هنگامی که برای نمازِ روزِ جمعه ندا داده شد، به سوی ذکرِ خدا بشتابید و خرید و فروش را رها کنید. این برای شما بهتر است، اگر بدانید». این فرمان بر وجوب دلالت دارد. افزون بر این، به دلیلِ سخنِ پیامبر ﷺ: «مردم باید از ترک نمازهای جمعه دست بردارند، وگرنه خداوند بر دل‌هایشان مهر خواهد زد». گروهی از فقها بر این باورند که نمازِ جمعه فرضِ کفایی است، و از مالک نظری منفرد نقل شده که آن را سنت می‌داند.

The majority of the jurists uphold the universal obligation of the jumifyi (Friday) prayer, as a substitute for another obligation, which is the zuhr prayer and also because of the apparent meaning of the words of the Exalted, “0 ye who believe! When the call is heard for the prayer of the day of the congregation, haste unto remembrance of Allah and leave your trading. That is better for you if ye did but know”.129 The command here necessitates an obligation. Further, because of the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “Let people desist from neglecting the Friday prayers, or Allah will stamp their hearts”. A group of jurists maintained that it is a communal obligation (fard kifayd), and from Malik there is an isolated opinion that it is a sunna.

دلیل این اختلاف، شباهت آن به نماز عید است، به سبب سخن پیامبر ﷺ که فرمود: «این روز را خداوند عید قرار داده است».

The reason for this disagreement stems from its similarity to the <Jd prayer, because of the words of the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “This day has been determined to be an by Allah”.

آن کسی که نماز جمعه بر او واجب است، کسی است که شرایط وجوب نماز را که بحث آن پیش‌تر گذشت، دارا باشد و افزون بر آن چهار شرط دیگر را داشته باشد؛ دو شرط از آن‌ها مورد اتفاق است و دو شرط مورد اختلاف. دو شرطی که مورد اتفاق است، مرد بودن و سلامت بدن است. بنابراین، نماز جمعه بر زن و بر بیمار واجب نیست، اما اگر در آن حاضر شوند، نمازشان صحیح خواهد بود. شرایط مورد اختلاف، (نبودن) مسافر بودن و (نبودن) برده بودن است. جمهور بر این باورند که جمعه بر آنان واجب نیست، در حالی که داوود و پیروانش معتقدند که واجب است.

The person on whom it is obligatory is one who fulfils the conditions for the obligation of prayer, the discussion of which has preceded, and who meets four additional conditions, two of them are agreed upon and two are disputed. The two that are agreed upon are being a male, and being in sound health. Thus, it is not binding upon a woman, nor upon a sick person, but if they attend, their jumu'a prayer would be valid. The disputed conditions are (not) being a traveller and (not) being a slave. The majority maintain that jumufa is not obligatory on them, while Dawud and his disciples maintained that it is obligatory.

علت اختلاف از اختلاف آنان در صحت حدیثی سرچشمه می‌گیرد که در این مسئله روایت شده است، یعنی این سخن پیامبر ﷺ: «نماز جمعه بر هر مسلمانی که در میان جماعتی زندگی می‌کند واجب است، جز چهار کس: برده‌ی مملوک، زن، کودک و بیمار». در روایتی دیگر به جای «چهار کس»، «پنج کس» آمده و عبارت «مسافر» نیز افزوده شده است. بیشتر محدثان این حدیث را صحیح نمی‌دانند.

The reason for disagreement arises from their dispute over the authenticity of the tradition related to this issue, which is the saying of the the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “JumuSa is a duty that is obligatory upon each Muslim living among a group, except for four persons: an owned slave, a woman, a minor, and one who is sick”. In another version the words f are “except for five”, and the words “a traveller” are added. The tradition has not been deemed authentic by most of the (hadith) scholars.

آنان اتفاق نظر داشتند که شروط نماز جمعه همان شروطی‌اند که برای نمازهای واجب تعیین شده‌اند، یعنی همان هشت شرط پیشین، جز وقت و اذان؛ زیرا در این دو اختلاف داشتند. همچنین در شروط خاص نماز جمعه نیز اختلاف کردند.

They agreed that the conditions of the Friday prayer are the very conditions | jetennined for obligatory prayers, that is, the eight preceding conditions, except for the time and the call for prayer, for they disagreed about these, t Similarly* they disagreed about the conditions specific to the Friday prayer.

در مورد زمان نماز جمعه، اکثر فقها بر این باورند که زمان آن همان زمان ظهر است، یعنی هنگام زوال خورشید، و پیش از زوال خورشید جایز نیست. گروهی از فقها، از جمله احمد بن حنبل، معتقدند که خواندن آن پیش از زوال خورشید جایز است.

With respect to the time (of the jumufa prayer), the majority of the jurists I maintained that it is the time for zuhr itself, that is, the time of the declining of 1 the sun, and that it is not permitted before the declining of the sun. A group of jurists, including Ahmad ibn Hanbal, maintained that it is permitted to observe it before the declining of the sun.

دلیل این اختلاف، ناشی از اختلاف در معنای احادیثی است که به نماز جمعه در اول وقت تشویق می‌کنند، مانند حدیثی که بخاری از سهل بن سعد روایت کرده که گفت: «در زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله) ناهار نمی‌خوردیم و قیلوله نمی‌کردیم، مگر پس از نماز جمعه»؛ و همچنین در روایتی دیگر آمده است: «که آنان نماز را می‌خواندند و پیش از آنکه سایه دیوارها کشیده شود، باز می‌گشتند». کسانی که از این احادیث چنین فهمیدند که نماز پیش از زوال خورشید خوانده می‌شد، آن را جایز دانستند، و کسانی که آن‌ها را فقط به معنای آغاز کردن با تکبیر تفسیر کردند، آن را جایز ندانستند، تا منابع در این موضوع با یکدیگر تعارض نداشته باشند. دلیل (پابرجا ماندن این تفسیر) آن است که از روایت انس بن مالک ثابت شده که «پیامبر (صلی الله علیه و آله) هنگامی نماز می‌خواند که خورشید زوال کرده بود». افزون بر این، از آنجا که نماز جمعه جایگزین نماز ظهر است، لازم است وقت آن همان وقت ظهر باشد. بنابراین، برای جمع میان ادله، ناچار باید آن احادیث را طوری تفسیر کرد که به تکبیر مربوط شوند، زیرا آن‌ها به‌صراحت نشان نمی‌دهند که وقت نماز جمعه پیش از زوال خورشید آغاز می‌شود، و این همان چیزی است که جمهور علما بر آن‌اند.

The reason for this disagreement stems from the dispute over the meaning of the traditions urging the early observance of the Friday prayer, like the one recorded by al-Bukhari from Sahl ibn SaM, who said, “We did not take lunch or a midday nap, during the time of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), until after the Friday prayer”; likewise another report says, “that they used to pray and return before the walls had cast their shade”. Those who understood from these traditions that the prayer was observed before the declining of the sun permitted it, while those who only interpreted them to mean (just starting with the) takbir did not permit it, so that the sources may not conflict with each other on this topic. The reason (for upholding this interpretation) is that it is established through the tradition of Anas ibn Malik “that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) used to pray when the sun had declined”. Further, as the Friday prayer is a substitute for the (regular) zuhr prayer, it is necessary that its time be the time for zuhr. It therefore becomes necessary by way of reconciliation to construe those traditions so that they apply to takbir, for they do not indicate explicitly that the time (for the Friday prayer) starts before the declining of the sun, and that is what the majority uphold.

فقهای مسلمان اتفاق نظر دارند که ارکان نماز جمعه (بخش‌های اصلی آن) عبارت‌اند از خطبه و دو رکعت نماز پس از خطبه. در این چارچوب، درباره‌ی پنج مسئله که اصول این بحث به شمار می‌روند نیز اتفاق نظر دارند.

The Muslim jurists agreed that the elements (major parts of the Friday prayer) are the khutba (sermon) and the two rak^as after the khutba. Within this they agreed about five issues that are the principles of this topic.

آیا خطبه شرط صحت این نماز است و آیا از arkan آن به شمار می‌رود؟ اکثریت بر این عقیده‌اند که خطبه هم شرط است و هم رکن. گروهی از فقها گفته‌اند که واجب نیست، در حالی که اکثریت پیروان مالک معتقدند که واجب است، به جز ابن الماجشون.

Whether the khutba is a condition for the validity of this prayer and whether it is one of its elements (arkan). The majority maintained that it is a condition as well as an element. A group of jurists said that it is not obligatory, while the majority of the disciples of Malik maintained that it is obligatory, except for Ibn al-Majishun.

سبب اختلافهم یرجع إلى المسألة السابق بحثها، وهي: هل يجب أن تكون جميع الأمور والأحوال القائمة وقت إقامة النبي ﷺ لصلاة الجمعة شروطًا لصحتها؟ فالذين ذهبوا إلى أن الخطبة من الأحوال الخاصة بهذه الصلاة، لا سيما وأنها بدل عن الركعتين اللتين نُقصتا من صلاة الظهر، قالوا إنها ركن من هذه الصلاة وشرط من شروط صحتها. أما الذين ذهبوا إلى أن غايتها الوعظ المعتاد الذي هو غاية كل خطبة، فقد قالوا إنها ليست شرطًا لهذه الصلاة. واحتج فريق من الفقهاء بقوله تعالى: ﴿فَاسْعَوْا إِلَىٰ ذِكْرِ اللَّهِ﴾، قائلين إن المراد بذكر الله هنا هو الخطبة.

The reason for their disagreement stems from the principle that has already been discussed, whether all things and circumstances existing at the time the Prophet used to hold the Friday prayer should necessarily constitute the conditions for its validity. Those who maintained that the khutba is one of the | circumstances specific to this prayer, especially when it is taken into account ■’ that it is * substitute for the two rak'as that have been reduced from the {zuhr) E- prayer, said that it is an element of this prayer and one of the conditions of its I validity. Those who maintained that its purpose is the usual exhortation that is i the aim of all sermons, held that it is not a condition for this prayer. One | group of jurists argued on the basis of the words of the Exalted, “haste unto i reniembrance of Allah”,132 saying that this means the sermon.

کسانی که معتقد بودند خطبه واجب است، درباره حداقل طول خطبه اختلاف داشتند. ابن القاسم گفت: حداقل آن چیزی است که در عرف عرب خطبه نامیده شود، و از جمله باید در آغاز آن کلمه ستایش خداوند {الحمد} آورده شود. الشافعی گفت: حداقل مجاز برای خطبه آن است که در دو بخش ایراد شود، که در طی آن خطیب (امام) باید ایستاده باشد و این دو بخش با مکثی کوتاه برای نشستن از هم جدا شوند، و در آغاز هر بخش باید کلماتی در ستایش خداوند {الحمد} بگوید، بر پیامبر ﷺ درود فرستد و به تقوا پند دهد. همچنین باید در بخش نخست خطبه آیه‌ای از قرآن را تلاوت کند و در بخش دوم برای مؤمنان دعا کند.

Those who upheld that the sermon is an obligation differed about the minimum length of the sermon. Ibn al-Qasim said that it is the minimum length that can be called a sermon in the usage of the Arabs, including a word of praise for Allah {al-Hamd) at the beginning. Al-Shafi(T said that the permitted minimum requirement of a sermon is that it should be in two parts during which the speaker {imam) should >be standing and that they should be separated by a short interval for sitting, and that at the beginning of each part he should pronounce words praising Allah {al-Hamd), pray for the Prophet and preach piety. He should also recite a passage from the Qur’an in the first part of the sermon and pray for the believers in the second part.

دلیل اختلاف آنان در این مسئله، اختلافشان بر سر معنای حداقل مجاز این است که آیا منظور معنای لغوی است یا معنای اصطلاحی؟ کسانی که گفتند حداقل مجاز، حداقل لغوی است، در آن چیزی از الفاظی را که از پیامبر ﷺ در خطبه‌هایشان روایت شده است، شرط نکردند. اما کسانی که گفتند حداقل مجاز، کمترین حدی است که معنای اصطلاحی بر آن صدق می‌کند، شرط کردند که باید شامل الفاظی باشد که به‌طور منظم در خطبه‌های پیامبر ﷺ آورده می‌شد، یعنی نه تنها الفاظ گاه‌به‌گاه.

The reason for their disagreement over this issue is their dispute over the meaning of the minimum permissible length whether it is the literal or the technical meaning? Those who maintained that the permitted length is the literal minimum did not stipulate in it anything of the words that have been traced to the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) in his sermons. Those who maintained that the permitted length is the minimum to which the technical meaning applies stipulated that it should include words that were regularly included in the sermons of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), that is, not just occasional words.

سبب این اختلاف آن است که خطبه‌هایی که از او نقل شده، هم شامل عبارات مکرر و منظم بوده و هم شامل سخنان گاه‌به‌گاه. کسانی که به سخنان گاه‌به‌گاه توجه کردند و حکمِ برآمده از آن‌ها را ترجیح دادند، گفتند که حداقل طولی که کافی است، همان حدی است که اصطلاح لغوی بر آن صدق می‌کند، یعنی معنای واژه خطبه در کاربرد عرب‌ها. کسانی که به خطبه‌های منظم و مکرر توجه کردند و حکم آن‌ها را مقدم داشتند، گفتند که طول مجاز، حداقلی است که واژه خطبه در کاربرد و عرف شرعی بر آن اطلاق می‌شود. نشستن (میان دو بخش خطبه) شرط نیست، به نظر مالک که خطبه را چنین می‌داند؛ و به نظر الشافعی شرط است، چنان‌که گفتیم. دلیل آن این است که کسانی که آن را به معنای عادی استراحت خطیب دانستند، آن را شرط ندانستند، و کسانی که آن را امری تعبدی دانستند، آن را شرط دانستند.

سه دیدگاه متفاوت درباره‌ی سکوت هنگام ایراد خطبه‌ی امام وجود دارد. برخی از فقها بر این باورند که سکوت در همه‌ی احوال واجب است و از این‌رو حکمی الزامی از احکام خطبه به شمار می‌رود. این گروه اکثریت را تشکیل می‌دهند: مالک، الشافعی، ابوحنیفه، احمد بن حنبل و همه‌ی فقهای شهرها. با این حال، آنان خود به سه دسته تقسیم می‌شوند. برخی اجازه داده‌اند که برای کسی که عطسه کرده دعای رحمت گفته شود و نیز به سلام پاسخ داده شود؛ برخی دیگر میان دعا گفتن با صدای بلند و سلام تفاوت گذاشته‌اند و گفته‌اند که می‌توان به سلام پاسخ داد، اما دعا نمی‌توان گفت. دیدگاه دوم برعکس دیدگاه نخست است؛ یعنی سخن گفتن در هر مرحله‌ای از خطبه جایز است، جز آنگاه که در آن قرآن تلاوت می‌شود. این دیدگاه از الشعبی، سعید بن جبیر و ابراهیم النخعی نقل شده است. دیدگاه سوم میان نمازگزارانی که می‌توانند خطبه را بشنوند و کسانی که نمی‌توانند تفاوت می‌گذارد. نمازگزارانی که خطبه را می‌شنوند باید سکوت کنند، اما کسانی که آن را نمی‌شنوند مجازند به ذکر خداوند مشغول شوند یا درباره‌ی مسائل دینی گفتگو کنند. این دیدگاه احمد، عطاء و گروهی از فقها است.

There are three different opinions about maintaining silence while the imam is delivering the sermon. Some of the jurists held that silence is obligatory under all circumstances and then it is a binding hukm of the sermon. These were the majority: Malik, al-ShafiT, Abu Hamfa, Ahmad ibn Hanbal, and all the jurists of the provinces. They are, however, divided into three groups. Some permitted the utterance of a blessing for a person who has sneezed, and also permitted responding to salutations; others distinguished between exclamation of a blessing and salutations, saying that one may respond to salutations, but not bless. The second view is the opposite of the first, that is, speech during any stage of the sermon is permitted, except when the Qur’an is being recited during it. This is related from al-Sha^T, Sacid ibn Jubayr, and Ibrahim ak Nakha T. The c third opinion makes a distinction between the worshippers who can hear the sermon and those who cannot. The worshippers who can hear the sermon should maintain silence, but those who cannot hear it are permitted to occupy themselves in the remembrance of Allah or to discuss religious issues. This was the opinion of Ahmad, Ata’, and a group of jurists.

c اکثر علما بر این عقیده‌اند که اگر کسی در حین خطبه سخن بگوید، نمازش باطل نمی‌شود. اما از ابن وهب روایت شده است که اگر کسی به سخن بیهوده بپردازد، موظف است چهار رکعت نماز ظهر بخواند (یعنی نماز جمعه‌اش باطل می‌شود).

c The majority maintain that if a person talks (during the sermon) his prayer is not invalidated, but it is related from Ibn Wahb that if a person indulges in idle talk he is obliged to pray the four rak'as of zuhr (i.e. his Friday prayer is invalidated).

اکثریت علما، وجوبِ سکوت را بر اساس حدیث ابوهریره تأیید کرده‌اند که پیامبر ﷺ فرمود: «اگر به همنشین خود در حین نماز جمعه، هنگامی که امام خطبه می‌خواند، بگویی: خاموش باش، همانا کار بیهوده کرده‌ای». کسانی که این را واجب نمی‌دانستند، برای ایشان قیاسی به یاد ندارم، مگر اینکه معتقد باشند این موضوع با مفهوم متن این آیه‌ی خداوند متعال در تعارض است: «و چون قرآن خوانده شود، به آن گوش فرا دهید و خاموش باشید، باشد که مشمول رحمت شوید»، یعنی سکوت در آنچه غیر از قرآن است واجب نیست. اما این دیدگاه ضعیف است، و خداوند داناتر است. محتمل‌تر آن است که این حدیث به ایشان نرسیده بوده است.

آنان دربارهٔ کسی که برای نماز جمعه به مسجد می‌رسد، در حالی که امام بر منبر است، اختلاف کرده‌اند که آیا او باید دو رکعت (نماز تحیت مسجد) را آغاز کند یا نه. برخی از فقها بر این باورند که او نباید نماز بخواند، و این نظر مالک است، و گروهی دیگر معتقدند که او باید آن دو رکعت را بخواند.

They disagreed about whether a person who arrives in the mosque for Friday prayers when the imam is already at the pulpit, is to begin offering the (two required) rakfas. Some of the jurists maintain that he is not to pray, and this is Malik’s opinion, while others maintained that he is to offer the rak'as.

سبب اختلاف آنان از تعارض قیاس با مفهوم کلی حدیث ناشی می‌شود. مفهوم کلی سخن پیامبر (درود و سلام خدا بر او): «هرگاه یکی از شما به مسجد درآید، باید دو رکعت نماز بخواند» این است که هر کس در روز جمعه وارد مسجد شود باید دو رکعت نماز بخواند، حتی اگر امام در حال ایراد خطبه باشد. دلیل فرمان به گوش دادن در سکوت به سخنران، اقتضا می‌کند که واردشونده به چیزی که او را از توجه خاموش باز می‌دارد مشغول نشود، حتی اگر آن فعالیت عبادت باشد. مفهوم کلی این حدیث با حدیث صحیح پیامبر (درود و سلام خدا بر او) تأیید می‌شود: «هرگاه یکی از شما در حالی وارد مسجد شود که امام در حال خطبه خواندن است، باید دو رکعت سبک نماز بخواند». این حدیث را مسلم در برخی روایات خود نقل کرده است. اما بیشتر روایات این حدیث چنین‌اند: «پیامبر (درود و سلام خدا بر او) به مردی که وارد مسجد شده بود فرمان داد که نماز بخواند». ایشان نفرمودند: «هرگاه یکی از شما وارد مسجد شود...». این امر به اختلاف در این مسئله می‌انجامد که آیا افزوده‌ای که تنها یک راوی آن را نقل کرده، هنگامی که با دیگر راویانی که از استاد مشترکی روایت کرده‌اند مخالف است، پذیرفته می‌شود یا نه. اگر ثابت شود که این افزوده صحیح است، عمل کردن بر طبق آن واجب است، زیرا آشکارا... به نظر می‌رسد آنچه مالک در این مسئله مدنظر قرار داده، «عمل» (رویه‌ی فقیهان مدینه) بوده است.

The reason for their disagreement arises from the conflict of analogy with the general implication of the tradition. The general implication of the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “When one of you arrives in a mosque, he is to offer two conveys that anyone entering a mosque on a Friday is to offer two rakfa even if the imam is delivering the sermon. The evidence of the command of paying attention to the speaker in silence requires that the entrant is not to occupy himself with anything that distracts him from silent attention, even if such an activity is worship. The general meaning of this tradition is supported by the authentic tradition of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “When one of you enters the mosque when the imam is delivering the sermon, he should offer two short nwhw”. It is recorded by Muslim in some of its versions. Most versions of this tradition say, “The Prophet (God’s peace and blessings be upon him) ordered a man who had entered the mosque that he should pray”. He did not say, “When one of you enters the mosque .. This leads to a disagreement on whether an addition by a single narrator, when he is opposed by the other narrators narrating through a common shaykh, is to be accepted. If the addition is proved authentic, it is necessary to act according to it, for it is explicit on a appears that what Malik has taken into account on this issue is ‘amal (practice of the jurists of Medina).

اکثر فقها بر این باورند که خواندن سوره‌ی «جمعه» در رکعت اول نماز جمعه سنت است، زیرا تکرار آن در عمل پیامبر ﷺ مشاهده می‌شود. مسلم از ابوهریره روایت کرده است که «رسول خدا ﷺ در رکعت اول نماز جمعه آن را می‌خواند و در رکعت دوم (سوره‌ی «منافقون») را می‌خواند».

The majority of the jurists maintain that the recitation of the sura of i n the first raffia of the Friday prayer is an established practice (sunna)> for its repetition is observed in the acts of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him). Muslim has recorded from Abu Hurayra “that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) used to recite it in the first raffia during Friday prayers, and in the second (raffia) he used to 1

سوره المنافقون را تلاوت کن. مالک روایت کرده است که الضحاک بن قیس از النعمان بن بشیر پرسید که پیامبر خدا ﷺ در روز جمعه، پس از سوره الجمعہ، معمولاً چه سوره‌ای را تلاوت می‌کرد؟ او گفت: «ایشان (سوره‌ای را) می‌خواندند که با این آیات آغاز می‌شود: {هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ}.» [135] [136] [137] مالک ترجیح می‌داد که عمل بر طبق این روایت باشد، هرچند به نظر او نیکوست که سوره‌ای که با آیه {سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى} آغاز می‌شود نیز خوانده شود، زیرا از عمر بن عبدالعزیز روایت شده است. اما ابوحنیفه در این باره چیزی مشخص نکرده است. [138]

recite surat al-Munafiqiin. Malik has related that aLDahhak 11A • — • ibn Qays asked al-NuSman ibn Bashir what the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) usually recited on a Friday after the surat al~Jumu‘a. He said, “He used to recite (the sura beginning with the words), ‘Hath there come unto thee the tidings of the Overwhelming?’”135 136 137 Malik preferred that the practice conform with this tradition, though it would be good, in his view, if (the sura beginning with the words), “Praise the name of thy Lord the Most High”138 was recited, for it is related from TJmar ibn cAbd al-cAziz. Abu HanTfa, on the other hand, did not specify anything in this respect.

دلیل اختلاف آنان از تعارض میان عمل منقول و قیاس ناشی می‌شود. قیاس اقتضا می‌کند که برای این نماز، همچون سایر نمازها، هیچ سوره‌ی معینی تعیین نشود، در حالی که دلالت عمل منقول ایجاب می‌کند که سوره‌های معینی وجود داشته باشد.

The reason for their disagreement arises from the conflict between the reported practice and analogy. Analogy dictates that there should not be any sura appointed for this purpose as is the case with the rest of the prayers, while the indication of practice requires that there an appointed suras.

قاضی (القاضی عیاض) گفته است که مسلم از النعمان بن بشیر روایت کرده است که «رسول الله ﷺ در نمازهای دو عید و نماز جمعه [سوره‌ای را که با این کلمات آغاز می‌شود] می‌خواند: "سَبِّحِ اسْمَ رَبِّكَ الْأَعْلَى"^139^ و همچنین [سوره‌ای را که با این کلمات آغاز می‌شود] "هَلْ أَتَاكَ حَدِيثُ الْغَاشِيَةِ"^140^». او گفته است که اگر عید و جمعه در یک روز واقع می‌شدند، هر دو سوره در هر دو نماز خوانده می‌شد. این نشان می‌دهد که برای این کار سوره‌ای معین نیست و همیشه در نماز جمعه خوانده نمی‌شدند.

این موضوع چهار مسئله را دربر می‌گیرد: نخست، حکم غسل برای نماز جمعه. دوم، بر چه کسانی از ساکنان خارج از شهر این غسل واجب است. سوم، وقت مستحب برای رفتن به سوی نماز جمعه. چهارم، جواز داد و ستد در روز جمعه پس از اذان.

This topic covers four issues. First, the hukm of purification for Friday prayers. Second, on whom it is obligatory from among those living outside the town. Third, the desired time for moving toward the Friday congregation Fourth, the permissibility of trading on Friday after the call has been made

آنان درباره‌ی غسل (شست‌وشوی بدن) برای نماز جمعه اختلاف کردند. جمهور بر این باورند که آن سنت است، در حالی که ظاهریان آن را واجب می‌دانستند. تا آنجا که من می‌دانم، هیچ اختلافی وجود ندارد که این غسل شرط صحت این نماز نیست.

They disagreed about purification (bathing)-for Friday prayers. The majority maintained that it is a sunna, while the Zahirites held that it is an obligation There is no dispute, as far as I know, that it is not a condition for the validity of this prayer.

دلیل اختلاف آنان از تعارض روایات ناشی می‌شود. در این موضوع، روایت ابوسعید خدری است که گفت: پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وسلم) فرمودند: «غسل جمعه بر هر بالغی واجب است، مانند غسل جنابت.» ﷺ همچنین روایتی از عایشه است که گفت: «مردم که بیشترشان کارگر بودند، برای نماز جمعه در همان حالتی که بودند می‌آمدند، و به ایشان گفته می‌شد: کاش خود را می‌شستید.» روایت نخست بنا بر اتفاق، صحیح است، و روایت دوم را ابوداود و مسلم نقل کرده‌اند. ظاهر روایت ابوسعید بر وجوب غسل دلالت دارد، و ظاهر روایت عایشه بیانگر آن است که غسل تنها برای نظافت است و عبادتی واجب نیست. همچنین روایت شده که: «برای جمعه وضو کافی است، اما اگر کسی غسل کند بهتر است.» این روایت در نفی وجوب صریح است، اما روایتی ضعیف است.

The reason for their disagreement stems from the conflict of traditions. On this.subject, there is the tradition of Abu SacTd al-KhudrT, being the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “Bathing for the jumuta is obligatory on each adult, like bathing after sexual defilement”. There is also the tradition from cA*isha, who said, “The people, who were mostly workers, used to come for Friday prayers in the condition that they were, and it was said to them, ‘If only you had washed yourselves’”. The first tradition is authentic by agreement, while the second has been recorded by Abu Dawud and Muslim. The apparent meaning of the tradition of Abu Sa Td c implies the obligation of bathing, while the apparent meaning of € A*isha’s tradition conveys that it is only for purposes of cleanliness and is not a required ritual. It has been reported that “It is sufficient to perform ablution on a Friday, but if one takes a bath it is better”. This is explicit in eliminating the obligation. It is, however, a weak tradition.

درباره وجوب نماز جمعه بر کسی که خارج از یک آبادی دائمی زندگی می‌کند، گروهی از فقها گفته‌اند که این نماز بر چنین کسی واجب نیست، و گروهی دیگر گفته‌اند که واجب است. این فقها به‌شدت با یکدیگر اختلاف داشتند. برخی گفته‌اند که اگر فاصله میان محل سکونت او و محل برگزاری جماعت، سفر یک روز باشد، حضور در آن بر او واجب است. این نظری انحرافی است. برخی گفته‌اند که اگر فاصله در حد سه مایل باشد، حضور بر او واجب است. دیگران بر این باورند که حضور بر او واجب است از فاصله‌ای که معمولاً صدای اذان از آن شنیده می‌شود، و این فاصله از محل صدور اذان سه مایل تعیین شده است. دو نظر اخیر از مالک نقل شده است. این مسئله به شرایط وجوب مربوط می‌شود.

About the obligation of Friday prayers on one living outside a permanent settlement, a group of jurists have said that it is not obligatory on such a person, while another group has said that it is obligatory. These Jurists differed extensively. Some said that if the distance between his place and the place of the congregation involves a journey of one day, it is obligatory on him to come to it. This is a deviant opinion. Some said that it is obligatory on him to come if the distance is within three miles. Others were of the view that it is obligatory on him to come to it from a distance up to which the call can normally be heard, and this is determined to be three miles from the place of ' the issuance of the call. The latter two opinions are related from Malik. This issue is related to the conditions of obligation.

دلیل اختلاف آنان در این موضوع، تعارض روایات است. روایت شده که مردم در زمان پیامبر ﷺ از حومه‌های مدینه، که تا سه مایلی آن بود، برای نماز جمعه می‌آمدند. ابوداوود از پیامبر ﷺ روایت کرده که فرمود: «نماز جمعه بر کسی که صدای اذان را می‌شنود واجب است». همچنین روایت شده که «نماز جمعه بر کسی واجب است که بتواند تا شب به خانواده‌اش بازگردد»، اما این روایت ضعیف است.

The reason for their disagreement on this topic arises from the conflict of traditions. It is reported that the people used to come for Friday prayers from suburbs during the time of the Prophet (God’s peace and blessings be r on him), which were up to three miles from Medina. Abu Dawud has Reported that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “The | Friday prayer is obligatory on one who hears the call”. It is also reported that b‘Friday prayer is obligatory on one who can return to his family by nightfall”, |but this is a weak tradition.

اختلافشان در مورد اوقات ترجیحی برای حرکت به سوی نماز جمعه، مبتنی بر سخن پیامبر ﷺ است که فرمود: «هر کس در ساعت اول [به سوی نماز جمعه] حرکت کند، گویی شتری قربانی کرده است».

Their disagreement about the preferred timings for setting off for the Friday ’prayer is based on the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “If one sets off in the first hour, it is as if he has made an offering :

... شتری را قربانی کرده است. اگر کسی در ساعت دوم [به مسجد] برود، گویی گاوی را قربانی کرده است. اگر در ساعت سوم برود، گویی قوچ شاخداری را قربانی کرده است. اگر در ساعت چهارم برود، گویی مرغی را قربانی کرده است. اگر در ساعت پنجم برود، گویی تخم مرغی را [به عنوان صدقه] داده است.» الشافعی و گروهی از فقها بر این باورند که این ساعات، ساعات روز هستند و توصیه کرده‌اند که در ساعت اول روز [به سوی مسجد] حرکت شود. مالک معتقد بود که این‌ها بخش‌های همان یک ساعتی هستند که پیش از زوال آفتاب و پس از آن قرار دارد. گروهی از فقها گفته‌اند که این‌ها بخش‌های ساعتی هستند که پیش از زوال آفتاب است. این نظر، رأی برجسته‌تر به نظر می‌رسد، زیرا پس از زوال آفتاب، شتاب کردن [به نماز جمعه] واجب است، مگر برای کسانی که معتقدند برای کارهای واجب نیز می‌توان فضیلت بیشتری قائل شد.

o f a camel. If one sets off in the second hour, it is as if he has made an offering o f a cow. If one sets off in the third hour, it is as if he has made an offering of a horned ram. If one sets off in the fourth hour, it is as if he has made an offering of a chicken. If one sets off in the fifth hour, it is as if he has made an offering of an egg”. Al-Shafi T and a group of jurists believed that c these hours are the hours of the day, and they recommended moving in the first hour of the day. Malik maintained that these are the parts of the single hour prior to the declining of the sun and after it. A group of jurists said that these are the parts of the hour before the declining of the sun. This appears to be the prominent opinion, because there is an obligation of making haste after the declining of the sun, except for those who maintain that greater merit can also be attached to obligatory acts.

در اختلاف میان فقها درباره خرید و فروش در هنگام اذان (و پس از آن، پیش از نماز)، گروهی از فقها گفته‌اند که اگر اذان گفته شده باشد، معامله فسخ می‌شود، و گروهی دیگر گفته‌اند که فسخ نمی‌شود. علت اختلاف ایشان به این برمی‌گردد که آیا نهی از چیزی که ذاتاً مباح است، هنگامی که با وصفی دیگر همراه شود، آن چیز منهی‌عنه را باطل می‌کند یا نه؟

In their disagreement over buying and selling at the time of the call (and thereafter before the prayer), a group of jurists have said that the sale is rescinded if the call has been made, while another group said that it is not rescinded. The reason for their disagreement stems from their dispute on whether the proscription of a thing, which is essentially permissible, when associated with another attribute, renders void the thing proscribed?

آداب نماز جمعه شامل سه چیز است: استفاده از عطر، مسواک زدن (که با چوب مسواک انجام می‌شد)، و پوشیدن لباس شایسته. در این موضوع اختلافی وجود ندارد، به دلیل احادیثی که در این باره نقل شده است.

The etiquette of Friday prayer covers three things: perfume, brushing the teeth (was done with a tooth-stick), and decent attire. There is no dispute about this because of the traditions related to the topic.