این باب از احکام در هفت بخش بررسی می‌شود. بخش نخست درباره‌ی شناخت احکام نماز جماعت است. بخش دوم درباره‌ی شناخت شرایط امامت و درباره‌ی کسی است که برای امامت اولویت دارد و شرایط ویژه‌ی او. بخش سوم درباره‌ی جایگاه مأمومان نسبت به امام و ویژگی‌های خاص مأمومان است. بخش چهارم درباره‌ی اموری است که شخص در آن‌ها از امام پیروی می‌کند و اموری که در آن‌ها از او پیروی نمی‌کند. بخش پنجم درباره‌ی چگونگی پیروی (از امام) است. بخش ششم درباره‌ی کارهایی است که امام به‌جای مأمومان بر عهده می‌گیرد. بخش هفتم درباره‌ی این پرسش است که باطل شدن نماز امام تا کجا می‌تواند به مأمومان نیز سرایت کند.

The discussion of the rules in this chapter is covered in seven sections. The i*grSt is about the identification of the ahkam of congregational prayers. The ‘second is about the identification of the conditions of imama and about the person who has precedence for imama and the conditions specific to him. The third is about the position of the followers with respect to the imam and the specific to the followers. The fourth is about the things in which a person follows the imam and those in which he does not follow him. The fifth j s about the manner of following (the imam). The sixth is about the acts that the imam bears on behalf of the followers. The seventh is about the question of how far can the invalidation of the imam's prayer be extended to the followers.

در این بخش دو مسئله مطرح است. مسئلهٔ نخست این است که آیا نماز جماعت بر کسی که صدای اذان را می‌شنود واجب است یا نه. مسئلهٔ دوم به این پرسش مربوط است: اگر شخصی وارد مسجد شود و پیش از برپایی نماز جماعت، به‌تنهایی نماز بخواند، آیا بر او واجب است که همان نمازها را با جماعت تکرار کند؟

In this section there are two issues. The first is whether prayer with the congregation is obligatory on the person who hears the call. The second issue relates to the following question: if a person enters the mosque and prays (separately before the congregational prayer is held), is it obligatory upon him to repeat the same prayers with the congregation?

فقها در این مسئله اختلاف کرده‌اند؛ جمهور بر این باورند که آن یا سنت است یا فرض کفایه. و ظاهریه معتقدند که نماز با جماعت برای هر مکلف واجب است.

The jurist disagreed about (the issue), with the majority maintaining that it is either a sunna or a communal obligation (fard kifaya). The Zahirites maintained that prayer with the congregation is obligatory for each mukallaf (individual with legal capacity).

اختلاف آنان از تعارض تفسیر احادیث در این مسئله ناشی می‌شود. بنابراین، معنای ظاهری سخن پیامبر ﷺ که فرمود: «نماز جماعت بر نماز خواندن تنها، به بیست و پنج یا بیست و هفت درجه برتری دارد»، بیانگر آن است که نمازهای جماعت از سنخ احکام مستحب است. یعنی این امر کمالی فراتر از نماز واجب است، گویی پیامبر ﷺ فرموده باشد که نماز جماعت از نماز فرد تنها کامل‌تر است. و کمال، امری افزون بر کفایت است. حدیث معروف درباره آن نابینا نیز وجود دارد که از پیامبر ﷺ اجازه خواست تا از نمازهای جماعت غایب بماند، زیرا کسی نبود که او را به مسجد برساند. پیامبر ﷺ در ابتدا به او اجازه داد، اما سپس به او فرمود: «آیا صدای اذان را می‌شنوی؟» گفت: «آری». فرمود: «در این صورت برای تو هیچ معافیتی نمی‌یابم». این حدیث، در صورت نبودن عذر شرعی، صراحت در وجوب نماز جماعت دارد و مسلم آن را روایت کرده است. از جمله احادیثی که این روایت را تقویت می‌کند، حدیثی است که ابوهریره روایت کرده و صحت آن مورد اتفاق است؛ در آن آمده که رسول خدا ﷺ فرمود: «سوگند به آن که جانم در دست اوست، نزدیک بود دستور دهم که هیزم جمع کنند، سپس دستور دهم اذان گفته شود، آنگاه کسی را فرمان دهم تا به جای من مردم را امامت کند، و سپس به سراغ کسانی بروم که (از نماز جماعت) سرباز می‌زنند (در خانه‌هایشان) و خانه‌هایشان را بر سرشان آتش بزنم.» سوگند به آن‌که جانم در دست اوست، اگر هریک از ایشان می‌دانست که استخوانی با گوشت یا دو دست و پای گوشت‌دار خواهد یافت، حاضر می‌شد. و نیز حدیث ابن مسعود است که گفت: «رسول خدا ﷺ به ما راه‌های هدایت را آموخت، و از جمله این راه‌های هدایت، نماز در مسجدی است که در آن اذان گفته شده است». در برخی از روایات آن آمده است: «اگر سنت پیامبرتان را ترک کنید، گمراه خواهید شد».

The reason for their disagreement arises from the conflict of the interpretations of the traditions on this issue. Thus, the apparent meaning of the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “Prayer with the congregation is superior to praying alone by twenty-five degrees or by twenty-seven degrees” conveys that congregational prayers belong to the category of recommended ahkam. This means that it is a perfection over and above the obligatory prayer, as if the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) had said that prayer with the congregation is more perfect than the prayer of the (solitary) individual. Perfection is something additional to sufficiency. There is the well-known tradition about the blind man, who sought permission to stay away from congregational prayers as there was noone to lead him to it (the congregation). The Prophet (God’s peace and blessings be upon him) granted him the exemption (at first), but then said to him, “Can you hear the call?” He said, “Yes”. He said, “In that case I do not find any exemption for you”. This is explicit about its obligation in the absence of a valid excuse. This is recorded by Muslim. Among those that strengthen this tradition is that related by Abu Hurayra, the authenticity of which is agreed upon and it states that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) said, “By Him in whose hands is my life, I had almost resolved to order the collection of firewood in bundles, order the call for prayer, then order a person to lead the people in prayers (on my behalf), and then chase reluctant men (in their houses) and to burn down their houses over them. By Him in whose hands is my life, if any of them had known that he would find a meaty bone or two good meat legs, he would be present at ish&'\ There is also the tradition of Ibn Mascud, in which he said, “The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) taught us the paths of right guidance, and among these guided paths is prayer in a mosque where the call has been issued”. In some of its versions it is said, “If you were to give up the practice of your Prophet you would be led astray”.

آن کس که وارد مسجد شد و نماز خواند ممکن است به یکی از دو شیوه نماز گزارده باشد: یا به تنهایی نماز خوانده، یا با جماعت. اگر به تنهایی نماز خوانده باشد، گروهی از فقها معتقدند که او باید نماز را با جماعت تکرار کند، جز در مورد نماز مغرب به تنهایی. کسانی که این نظر را پذیرفته‌اند عبارتند از مالک و شاگردانش. ابوحنیفه گفته است که باید نماز را تکرار کند، جز نماز مغرب و نماز عصر. الأوزاعی نماز مغرب و نماز صبح را مستثنا کرده، و ابوثور نماز عصر و نماز صبح را. الشافعی گفته است که باید همه نمازها را تکرار کند.

The person who entered the mosque and prayed may have done it in one of two ways: he may have prayed alone, or he may have prayed with the congregation. If he has prayed alone, a group of jurists maintain that he is to repeat the prayer with the congregation, except in the case of the sunset prayer (maghrib) only. Those who upheld this opinion are Malik and his disciples. Abu Harnfa said that he is to repeat the prayer, except the sunset and the middle prayer (casr), while al-AwzacT exempted the sunset and the morning prayers, and Abu Thawr exempted the middle and the morning prayers. Al- ShafiT said that he is to repeat all the prayers.

آنان به‌طور کلی درباره تکرار نماز (با جماعت) هم‌نظر بودند، به‌سبب روایت بِشر بن محمد از پدرش که «رسول خدا ﷺ هنگامی که او وارد مسجد شد و با آنان نماز نگزارد، به او فرمود: چرا با مردم نماز نگزاردی؟ آیا تو مسلمان نیستی؟ گفت: البته که مسلمانم، ای رسول خدا، اما با خانواده‌ام نماز گزارده بودم. پیامبر ﷺ به او فرمود: هرگاه آمدی باید با مردم نماز بگزاری، حتی اگر پیش‌تر نماز گزارده باشی.» فقیهان در این‌که آیا این حکم عام با قیاس یا دلیلی دیگر تخصیص می‌خورد یا نه، اختلاف کردند. کسانی که آن را بر عمومِ (بدون تخصیص) خود حمل کردند، تکرار همه نمازها را واجب دانستند، و این دیدگاه شافعی است. کسانی که تنها نماز مغرب را از این حکم استثنا کردند، عمومِ حکم را از راه قیاس شبَه تخصیص زدند. این کار را مالک (رحمه‌الله) انجام داد. او استدلال کرد که تکرار نماز مغرب که عددِ رکعاتش فرد است، آن را زوج می‌کند و دیگر فرد نمی‌ماند، زیرا مجموع آن به شش رکعت می‌رسد؛ در نتیجه از دسته خودش به دسته نمازی دیگر منتقل می‌شود و این امر آن را باطل می‌کند. اما در این قیاس سستی هست، زیرا سلام میان دو نماز فرد فاصله انداخته است، و پذیرفتن عمومِ حکم بهتر از تخصیص زدن آن با چنین قیاسی است. استوارتر از این استدلال، دیدگاه کوفیان است که گفته‌اند اگر کسی نماز مغرب را تکرار کند، دو نماز فرد در یک شب گزارده است، و روایتی هست که «دو نماز فرد در یک شب گزارده نمی‌شود». ابوحنیفه نیز گفت که نماز دوم همانند نمازهای نافله است؛ پس اگر کسی نماز وتر را تکرار کند، پس از نماز عصر نمازی نافله گزارده که ممنوع است. بنابراین او بر پایهٔ این قیاس، نمازِ وسطی را از این حکم مستثنا کرد، و نیز نمازِ مغرب را، زیرا عدد رکعاتش فرد است، و نمازهای فرد تکرار نمی‌شوند. این قیاس خوب است، به شرط آنکه شافعی به ایشان بپذیرد که نمازِ تکرارشده نافله است. کسانی که برای این منظور میان نمازِ صبح و نمازِ وسطی تفاوت گذاشتند، از این رو چنین کردند که احادیث دربارهٔ منع نماز پس از نمازِ صبح با یکدیگر تعارض ندارند، در حالی که دربارهٔ نماز پس از نمازِ وسطی تعارض دارند، چنان‌که پیش‌تر ذکر شد. این نظر أوزاعی است.

این بخش درباره شناخت شرایط امامت، شناخت شخصی که در امامت اولویت دارد، و درباره احکام خاص امام است. در این بخش چهار مسئله وجود دارد.

This section is about the identification of the conditions for imama, identification of the person who has precedence, and about the ahkam specific to the imam. In this section there are four issues.

آنان درباره‌ی اینکه چه کسی برای امامت در نماز اولویت دارد اختلاف کردند. مالک گفت کسی که داناتر است (به احکام نماز) مقدم است، نه کسی که بهترین قاری قرآن است. این نظر الشافعی نیز بود. ابوحنیفه، الثوری و احمد گفتند که بهترین قاری قرآن باید امامت آنان را بر عهده گیرد.

They disagreed about the person who has precedence for imama. Malik said that he is the one most learned (about the rules of prayer), and not one who is the best reciter (of the Qur’an). This was also al-ShaficFs opinion. Abu Hanifa, al-Thawff, and Ahmad said that the best reciter is to lead them.

سبب اختلاف ایشان از اختلاف در معنای سخن پیامبر ﷺ ناشی می‌شود که فرمود: «کسی که کتاب خدا را بهتر از همه تلاوت کند، امامت قوم را بر عهده گیرد؛ و اگر در تلاوت برابر باشند، آن که در سنت داناتر است؛ و اگر در سنت برابر باشند، آن که زودتر هجرت کرده است؛ و اگر در هجرت برابر باشند، آن که زودتر اسلام آورده است. هیچ کس نباید کسی را که زیر فرمان اوست امامت کند، و نباید در خانه‌ی کسی بدون اجازه‌ی او بر مسند میزبانی نشیند.» این حدیثی است که از نظر صحت مورد اتفاق است، اما فقیهان در معنای آن اختلاف کرده‌اند. از کسانی که آن را بر ظاهر معنایش حمل کرده‌اند، ابوحنیفه است. برخی از ایشان «بهترین قاری» را به معنای داناترین به فقه دانسته‌اند، زیرا معتقد بوده‌اند که نیاز به فقه در امامت بیش از نیاز به تلاوت است. افزون بر این، بهترین قاری در میان صحابه ناگزیر بهترین در دانش فقهی نیز بود، برخلاف وضعیتی که امروز حاکم است.

The reason for their disagreement comes from the dispute over the meaning of the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “The person who recites the Book of Allah best is to lead his people, and if two are equal in recitation then one who has greater knowledge of the sunna. If they are equal with respect to the sunna then the one who emigrated [to Medina] first. If they are equal with respect to emigration then the one who embraced Islam first. A man is not to lead another person who is under his authority, nor is he to take advantage of another person’s hospitality without his permission”. This is a tradition that is agreed upon for its authenticity, but the jurists differed about its meaning.' Among those who interpreted- it through its apparent meaning is Abu HanTfa. Some of them understood the words “best reciter” to mean the most learned in the law, as they believed that the need for fiqh in imama is greater than that for recitation. Further, the best reciter among the Companions was necessarily the best in legal knowledge contrary to the situation that prevails today.

فقها در امامت کودکی که به بلوغ نرسیده بود اما می‌توانست قرائت کند، اختلاف کرده‌اند. گروهی از فقها به دلیل عمومیت این حدیث و به دلیل حدیثِ عمرو بن سلمه، که هنگامی که کودک بود مردم خود را در نماز امامت می‌کرد، این کار را جایز دانسته‌اند. گروهی دیگر آن را به‌طور مطلق ممنوع کرده‌اند، و گروهی دیگر آن را برای نمازهای مستحب جایز دانسته، اما برای نمازهای واجب جایز ندانسته‌اند، و این روایتی از مالک است.

The jurists disagreed about the imama of a minor who had not attained puberty but he could recite. A group of jurists permitted this due to the generality of this tradition and due to the tradition of <Amr ibn Salama that he used to lead his people in prayer when he was a minor. A group of jurists prohibited this absolutely, while another permitted it f or supererogatory prayers, but not for obligatory prayers, which is a narration from Malik.

سبب اختلاف نظر، این پرسش است که آیا کسی می‌تواند به نماز کسی دیگر امامت کند، در حالی که آن نماز بر خودِ امام واجب نیست و بر مأموم واجب است؟ این امر به‌سبب تفاوت نیّت امام و نیّت مأموم است.

The reason for the disagreement stems from the question of whether a person can lead another in prayer when such prayer is not obligatory for him, but is obligatory for the person being led. This is due to the difference in the niyya of the person leading and that of the follower.

اختلفوا في إمامة الفاسق. فرفضها فريق من الفقهاء رفضاً مطلقاً، وأجازها فريق آخر دون قيد. وفرّق فريق ثالث بحسب درجة اليقين في فسقه، فقالوا: إن كان فسق الإمام متيقَّناً وجب على المصلي دائماً إعادة صلاته، وإن كان محتملاً استُحبّ للمصلي إعادة الصلاة. وقد رجّح هذا القول الأبهريّ من بين الأقوال في المذهب. وفرّق آخرون بحسب وجود مستند لفسقه، كمن يشرب النبيذ ويعتمد في ذلك على قول فقهاء العراق، فأجازوا الصلاة خلف من له مستند ما، ولم يجيزوها خلف من لا مستند له. وسبب اختلافهم أن المسألة مما لم يرد فيه نص صريح من الشرع، وأن الأقيسة فيها متعارضة.

They disagreed about the imama of the disobedient (fasiq). A group of jurists rejected it outright, while another permitted it without qualification. A third group made a distinction on the basis of the degree of certainty of his disobedience, and said that if his (the imam's) disobedience is certain the worshipper is (obliged) to repeat his prayer always, but if it is probable, it is recommended that the worshipper repeat the prayer. This opinion was preferred by al-Abhan from among the opinions in the school. There were those who made a distinction according to whether there was a basis for his disobedience, like one who drinks nabidh (a beverage of dates considered prohibited by some) and relies on the opinion of the jurists of Iraq for doing so; thus they permitted prayer behind a person (leader) who relies on some basis, but not behind one who does not have such a basis. The reason for their disagreement stems from the fact that it is something that is not expressly stated by the law, and the analogies are in conflict.

کسانی که معتقد بودند فِسق (نافرمانی) نماز را باطل نمی‌کند، و مأموم جز به صحت نماز امام نیازی ندارد؛ یعنی بنا بر نظر کسانی که می‌گویند امام نماز را به جای مأموم می‌خواند، امامت فاسق را جایز دانستند. اما کسانی که امامت را به ادای شهادت تشبیه کردند و در نماز فاسق گمان بطلان داشتند، همان‌گونه که شاهدِ فاسق در شهادتش متهم به دروغ است، امامت او را جایز ندانستند. به همین سبب برخی از فقیهان میان این دو حالت فرق گذاشتند که آیا فِسق او بر پایه‌ی عذری شرعی است یا نه. تفاوت میان اینکه نافرمانی او قطعی است یا احتمالی نیز تقریباً همین را می‌ماند، زیرا وقتی فِسقش قطعی باشد، گویی هیچ عذر شرعی‌ای برای آن ندارد.

Those who maintained that as fisq (disobedience) does not invalidate prayer, and that the follower does not need more than the validity of the imam's prayer—that is, according to the opinion of those who hold that the imam performs the prayer on behalf of the follower—permitted the iniama of the fasiq. Those who compared imama to the rendering of testimony and suspected the fasiq of performing an invalid prayer, just as the (fasiq) witness is suspected of rendering false testimony, did not permit his imama. It is for this reason that some of the jurists made a distinction on the basis of whether his fisq is based on some legal justification. The distinction based on whether his disobedience is definitive or probable is almost similar to this, for when his fisq is certain it is as if he does not have a legal justification for it.

آنان در امامت زن اختلاف کردند. جمهور بر این باورند که زن نمی‌تواند مردان را امامت کند، اما در امامت او بر زنان (در نماز) اختلاف نمودند. الشافعی این را جایز دانست، در حالی که مالک آن را منع کرد. ابو ثور و الطبری از نظر جمهور عدول کردند و امامت زن را به‌طور مطلق جایز دانستند.

They disagreed about the imdma of a woman. The majority maintained that s he cannot lead men, but they disagreed about her leading women (in prayer). Al-Shafi i c permitted this while Malik prohibited it. Abu Thawr and al-Tabari deviated (from the majority opinion) and permitted her imdma in absolute terms.

اکثریت علما بر این رأی‌اند که زن را از امامت مردان منع کنند، زیرا اگر این کار جایز بود، چنین اجازه‌ای از نسل نخست (صحابه و تابعین) نقل می‌شد. افزون بر این، روش معروف در نماز آن است که زنان پشت سر مردان بایستند؛ بنابراین روشن است که ایستادن زن در جلو جایز نیست. پیامبر ﷺ فرمود: «ایشان را از آنجا که خداوند پشت سر نگه داشته، پشت سر نگه دارید». به همین دلیل، برخی از فقها امامت زن برای زنان را جایز دانسته‌اند، زیرا از نظر تقدم در نماز، آنان هم‌رتبه‌اند. این رأی از برخی از نسل نخست نیز نقل شده است.

The majority agreed to prohibit her from leading men, because had this been permitted such permission would have been transmitted from the first generation (of Islam). Further, a known practice in prayer is that women should stand behind men; therefore it is obvious that their being at the front is not permitted. The Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “Keep them behind insofar as Allah has kept them behind”. It is for this reason that some jurists permitted them to lead women, as they have equal precedence for purposes of prayer. This has also been narrated from some members of the first generation.

کسانی که به او اجازهٔ امامت دادند، به حدیث ام ورقه که ابوداود روایت کرده استناد کردند: «که رسول خدا ﷺ به خانهٔ او می‌رفت، و برایش مؤذنی تعیین کرد تا برایش اذان بگوید. و به او دستور داد که اهل خانهٔ خود را امامت دهد.»

Those who permitted her imdma argued on the basis of the tradition of Umm Waraqa recorded by Abu Dawud “that the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) used to visit her at her house and appointed a mttadhdhin for her to recite the adhan for her. He ordered her to lead the members of her household in prayer”.

در این موضوع مسائل فراوانی وجود دارد که از جمله آنها اختلاف دانشمندان درباره شرایطی است که برای امام مقرر شده است. ما بحث آنان را کنار گذاشته‌ایم، زیرا این شرایط صراحتاً در شریعت ذکر نشده‌اند.

There are many issues under this topic of imdma, including their disagreement about the qualifications stipulated for the imam. We have left out their discussion as they are not expressly mentioned in the law.

در این مسئله چهار موضوع وجود دارد که به مواردی مربوط می‌شود که به‌صراحت از پیامبر روایت شده است. نخست اینکه آیا امام پس از پایان خواندن ام القرآن آمین می‌گوید، یا مأموم این کار را می‌کند. دوم اینکه تکبیر آغاز نماز را در چه زمانی می‌گوید. سوم اینکه آیا اگر در قرائت دچار لغزش شود، باید به او تلقین شود. چهارم اینکه آیا جایگاه نماز او باید بالاتر از جایگاه مأمومان باشد.

There are four issues in this that are related to those expressly transmitted. The first is whether it is the imam who pronounces amin (amen) after he has completed the recitation of the umm al-Qur*dn, or is it the follower who does that. The second is when does he pronounce the takbir of commencement. The third is whether he is to be led on if he waivers in the recitation. The fourth is whether his place of prayer is to be higher than that of the followers.

دربارهٔ این مسئله که آیا امام پس از پایان خواندن امّ الکتاب، آمین بگوید یا نه، مالک در روایت ابن القاسم و مصریان از او چنین نظر داد که امام آمین نمی‌گوید. جمهور بر این رفته‌اند که امام همانند مأموم آمین می‌گوید. و این نیز یکی از روایات مالک از طریق مدنیان است.

About the issue whether the imam is to pronounce dmin (amen) once he has completed the recitation of the umm al-Kitdb, Malik held, in the narrations of Ibn al-Qasim and the Egyptians from him, that he is not to pronounce dmin. The majority maintained that he is to say dmin just like the follower. This is also one narration from .Malik through the Medinites.

سبب اختلاف دو حدیث است که معنای ظاهری آن‌ها با هم تعارض دارد. نخست حدیث ابوهریره است که صحت آن مورد اتفاق است. او گفت: «رسول خدا ﷺ فرمود: هرگاه امام آمین گفت، شما نیز آمین بگویید». دوم حدیثی است که مالک آن را روایت کرده و آن هم از ابوهریره است که پیامبر ﷺ فرمود: «هرگاه امام گفت "غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلَا الضَّالِّينَ"، شما بگویید» (آمین). حدیث نخست صریح است در اینکه امام آمین می‌گوید. حدیث دوم دلالت دارد که امام آمین نمی‌گوید، زیرا اگر گفتن آمین بر امام واجب بود، چرا از مأموم خواسته می‌شد که پس از پایان خواندن {أم الکتاب} و پیش از گفتن آمین از سوی امام، آن را بگوید؟ امام، چنان‌که پیامبر ﷺ فرمود، «برای این گماشته شده که از او پیروی شود». (این امر درست است) مگر آنکه آن عمل از گفتار امام مستثنا شود، یعنی مأموم می‌تواند آمین را همزمان با امام یا پیش از او بگوید. بنابراین در این حدیث دلیلی درباره گفتن آمین از سوی امام نیست و تنها حکم مأموم را دربردارد. به نظر می‌رسد مالک به شیوه ترجیح، حدیثی را که خود روایت کرده برگزیده است، زیرا شنونده است که آمین می‌گوید نه خواننده. جمهور حدیث نخست را ترجیح دادند، زیرا صریح بود و چیزی درباره حکم آمین گفتن امام در آن نبود. اختلاف این حدیث با آن دیگر، در مسئله آمین گفتن مأموم است و نه در اینکه امام باید آمین بگوید. پس در این امر بیندیشید.

The reason for the disagreement are two traditions that have conflicting apparent meanings. First is the tradition of Abu Hurayra, which is agreed upon for its authenticity. He said, “The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) said, ‘When the imam pronounces dmin. you should pronounce it too’”. The second tradition is what is recorded by Malik, also from Abu Hurayra, that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “When the imam says ‘ghayr al-maghdubi <-alayhim wa ld*ddalin'. then you should say The first tradition is explicit about the pronouncing of dmin by the imam. The second tradition indicates that the imam does not pronounce dmin. for had he been required to pronounce dmin why would -the follower be asked to pronounce it after the completion of the recitation of the umm al-Kitab and before the imam's uttering of dmin. The imam as the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “has been appointed so that he be followed”. (This holds true) unless the act in issue has been excluded from the words of the imam, that is, the follower may either say dmin at the same time as the imam or before him. Thus there is no evidence in this tradition about imam's pronouncing of dmin and it only includes the hukm of the follower. It appears that Malik adopted the method of preference for the tradition that he narrated because it is the listener who says dmin and not the reciter. The majority preferred the first tradition because it was explicit and because there is nothing in it about the hukm of the dmin of the imam. The difference between this tradition and the other is on the issue of the dmin of the follower and not whether the imam is to say dmin. so think over this.

The user's message is "In this section there are five issues as follows:" which is text to translate. در این بخش پنج مسئله به این شرح وجود دارد:

In this section there are five issues as follows:

اکثر فقها اتفاق دارند که رویهٔ یک نفر (مرد) این است که در سمت راست امام بایستد، زیرا این حکم از طریق احادیث ابن عباس و دیگران ثابت شده است. اگر غیر از امام سه نفر باشند، باید پشت سر امام بایستند. در موردی که غیر از امام دو نفر باشند اختلاف کرده‌اند. مالک و الشافعی گفته‌اند که آن دو باید پشت سر امام بایستند، در حالی که ابوحنیفه، شاگردانش و فقهای کوفه گفته‌اند که امام باید میان آن دو بایستد.

The majority of the jurists agreed that the practice for one person (male) is to stand on the right side of the imam, because of its being established through the traditions of Ibn cAbbas and others. If there are three persons besides the imam they are to stand behind the imam. They differed when there are two persons besides the imam. Malik and al-ShafiT said that they are to stand behind the imam, while Abu HanTfa, his disciples, and the KufTs said that the imam is to stand between them.

اختلافِ آنان به سببِ دو روایتِ متعارض در این موضوع است. نخستین، روایتِ جابر بن عبدالله است که گفت: «من در سمتِ چپِ رسولِ خدا ﷺ ایستادم، پس ایشان دستم را گرفت و مرا چرخاند تا در سمتِ راستِ ایشان ایستادم. سپس جابر بن صخر آمد، وضو گرفت و در سمتِ چپِ رسولِ خدا ﷺ ایستاد. ایشان دستِ هر دوی ما را هم‌زمان گرفت و ما را هل داد تا پشتِ سرِ ایشان ایستادیم». دومین، روایتِ ابنِ مسعود است که او با علقمه و الأسود نماز خواند و در میانِ آن دو ایستاد، و این را از پیامبر ﷺ روایت کرد. ابو عمر گفت که راویانِ این روایت اختلاف کرده‌اند؛ برخی آن را به ابنِ مسعود متوقف کرده‌اند، و برخی دیگر آن را به پیامبر ﷺ متصل کرده‌اند. دیدگاهِ صحیح آن است که این روایت موقوف است (یعنی به صحابی متوقف می‌شود).

Their disagreement is due to two conflicting traditions on this. The first is the tradition of Jabir ibn cAbd Allah, who said, “1 stood on the left of the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him), so he took hold of my hand and brought me around till I stood on his right side. Jabir ibn Sakhr then came, performed the ^ablution, and stood to the left of the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him). He took hold of our hands at the same time and pushed us till we stood behind him”. The second tradition is Ibn Mascud’s, that he prayed with cAlqama and al-Aswad while standing between them. He related this from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him). Abu TJmar said that the narrators of this tradition differed. Some of them stopped at Ibn Mascud, while others linked it up to the Prophet. The correct view is that it is mawquf (stops at the Companion).

برای زن این است که پشت سر یک مرد نمازگزار بایستد، هنگامی که غیر از امام یک مرد باشد؛ و اگر تنها باشد، پشت سر امام می‌ایستد. من از اختلافی در این باره آگاه نیستم، زیرا این حکم از حدیث انس برگرفته شده که بخاری آن را روایت کرده است: «پیامبر ﷺ با او و مادرش یا خاله‌اش نماز گزارد. [انس] گفت: او مرا در سمت راست خود قرار داد و زن را پشت سر ما ایستانید.» و در روایتی که مالک نیز از او نقل کرده، آمده است: «من و آن یتیم پشت سر پیامبر ﷺ صف بستیم و آن زن سالخورده پشت سر ما ایستاد.» حکم برای یک فرد مرد این است که در سمت راست امام بایستد، به دلیل حدیث ابن عباس، آنگاه که شبی را در خانه میمونه گذراند. گروهی از فقها گفته‌اند که او باید در سمت چپ بایستد. درباره زنی که تنها است و پشت سر امام می‌ایستد اختلافی نیست، و اگر با مرد دیگری نماز می‌گزارد، آن مرد در کنار امام و آن زن پشت سر او می‌ایستد.

اتفق الفقهاء على أن الصف الأول مرغوب فيه، وكذلك التراص في الصفوف وتعديلها، وذلك لتأكيد الأمر من رسول الله ﷺ. واختلفوا في حكم من يصلي منفرداً خلف الصف؛ فذهب جمهور الفقهاء إلى أن صلاته صحيحة، بينما قال أحمد وأبو ثور وجماعة من الفقهاء إن صلاته غير صحيحة.

The jurists agreed that the first row is to be desired; similarly standing close together and the straightening the rows, because of the confirmation of the command from the Messenger of Allah’ (God’s peace and blessings be upon him). They disagreed in ths case of a person standing alone behind a row. The majority of the jurists say that his prayer is valid, while Ahmad, Abu Thawr, and a group of jurists said that his prayer is invalid.

سبب اختلافشان به اختلاف بر سر صحت حدیث وابصه و تعارض آن با عمل بازمی‌گردد. حدیث وابصه این است که پیامبر ﷺ فرمود: «نماز کسی که تنها پشت صف بایستد، پذیرفته نیست.» شافعی گفته است که این با ماجرای آن زن مسنّ که در حدیث انس پشت صف ایستاده بود، مخالف است. احمد گفته است که این استدلال اعتباری ندارد، زیرا رسمِ زنان این است که پشت سر مردان بایستند؛ و احمد، چنان‌که گفتیم، حدیث وابصه را صحیح می‌دانست. دیگران گفته‌اند که سند این حدیث مضطرب است و چنین حدیثی نمی‌تواند دلیل شرعی باشد. جمهور به حدیث ابوبکره استدلال کرده‌اند که او جدا از صف و تنها نماز خواند، و رسول خدا ﷺ به او دستور اعاده نماز نداد، بلکه به او فرمود: «خدا حرص تو را (به نماز جماعت) بیفزاید، اما دیگر چنین مکن.» اگر این سخن بر استحباب (نماز همراه با دیگران در صف) حمل شود، میان حدیث وابصه و حدیث ابوبکره تعارضی نخواهد بود.

The reason for their disagreement arises from the dispute over the authenticity of the tradition of Wabisa and its conflict with practice. The tradition of Wabisa is that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “No prayer (is counted) for the person standing alone behind a row”. Al-Shafi T said c that this is contrary to the case of the old woman standing behind a row in the tradition of Anas. Ahmad said that there is no legal force in this (argument) as it is the practice for women to stand behind men, and Ahmad, as we have said, considered the tradition of Wabisa authentic. Others have said that it has wavering isnad and such a tradition cannot serve as a legal evidence. The majority argued on the basis of the tradition of Abu Bakra that he prayed alone, separately from the row, and the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) did not order him to repeat the prayer. He said to him, “May Allah increase your eagerness, but do not repeat that”. If this (remark) is interpreted as recommendation (for praying alongside others in a line), there is no conflict between the traditions of Wabisa and Abu Bakra.

در میان فقیهان نخستین اختلاف بود که آیا کسی که اقامه را می‌شنود باید گام‌هایش را تند کند تا از ترس اینکه بخشی از نماز را از دست بدهد، خود را به مسجد برساند. از عمر و ابن مسعود روایت شده که هنگام شنیدن اقامه با شتاب راه می‌رفتند. از زید بن ثابت، ابوذر و دیگر صحابه روایت شده که شتاب کردن به سوی مسجد را شایسته نمی‌دانستند، بلکه معتقد بودند که باید با وقار و آرامش به آن نزدیک شد. این همان دیدگاهی است که فقیهان شهرها بر آن پای فشرده‌اند، به سبب حدیث صحیح ابوهریره که: «چون اقامه گفته شد، با شتاب به سوی آن نروید، بلکه با آرامش به نزد آن بیایید». به نظر می‌رسد که علت اختلاف در این مسئله یا این بوده که این حدیث به آنان نرسیده، یا اینکه قرآن با آن در تعارض است، آنجا که خداوند متعال می‌فرماید: «پس در کارهای نیک بر یکدیگر سبقت گیرید»، و «و پیشگامان، پیشگامان‌اند؛ ایشان همان مقرّبان‌اند»، و «و برای آمرزش از پروردگارتان بر یکدیگر پیشی گیرید». به طور کلی، اصول شریعت بر رقابت در کارهای نیک گواهی می‌دهند، اما اگر این حدیث صحیح باشد، لازم است که نماز را از میان سایر کارهای نیک استثنا کنیم.

There was a dispute among the early jurists as to whether a person who hears the iqama should increase his pace to reach the mosque for fear of missing part of the prayer. It is related from TJmar and Ibn Mascud that they used to walk rapidly upon hearing the iqama. It is related from Zayd ibn Thabit, Abu Dharr, and other Companions that they did not deem it proper to rush to the mosque, rather they held that one should approach it with composure and tranquility. This is the opinion upheld by the jurists of the provinces, because of the confirmed tradition of Abu Hurayra, “If the iqama has been pronounced do not approach it in a rush, but come to it in a tranquil state”. It appears that the reason for disagreement over this arose either because this tradition had not reached them or because the Book contradicts it in the words of the Exalted, “So \\e(fa'stabiqu\ compete) with one another in good works”,123 “And the foremost in the race, the foremost in the race: Those are they who will be brought nigh”,124 “And vie ($dri<u: rush forward) with one another for forgiveness from your Lord”. On the whole, the principles of the law bear testimony of competition in good works, but if the tradition is authentic it is necessary to make an exception for prayer from among other good works.

چه زمانی ایستادن برای نماز مستحب شمرده می‌شود؟ برخی، بر این اصل که شتاب‌ورزی پسندیده است، ایستادن در آغاز اقامه را ترجیح می‌دهند. برخی دیگر آن را هنگام گفتن عبارت «قَدْ قَامَتِ الصَّلَاةُ» ترجیح می‌دهند، و گروهی دیگر هنگام گفتن «حَيَّ عَلَى الْفَلَاح». بعضی می‌گویند وقت برخاستن آن است که مردم امام را ببینند، ولی مالک (رحمه‌الله) هیچ وقت معینی تعیین نکرده است، زیرا این امر به توان فرد بستگی دارد و دلیل نقلی مشخصی برای آن نیست، جز حدیث ابوقتاده که پیامبر ﷺ فرمود: «چون نماز برپا شود، تا مرا نبینید برنخیزید». اگر این حدیث صحیح ثابت شود، عمل به آن واجب است، اما مسئله همچنان نامعین می‌ماند؛ یعنی حکم مشخصی برای آن وجود ندارد و هر گاه کسی برخیزد، کارش درست است. مالک و اکثر فقیهان بر این باورند که کسی که هنگامی می‌رسد که امام در حال رکوع است و می‌ترسد اگر درنگ کند یا بخواهد خود را به صف اول برساند، یک رکعت را از دست بدهد، می‌تواند پشت صف اول رکوع کند و سپس در حال رکوع به جلو برود. شافعی این کار را ناپسند دانسته، و ابوحنیفه میان جماعت و فرد تفاوت گذاشته و آن را برای فرد ناپسند، اما برای جماعت جایز دانسته است. موضع مالک از زید بن ثابت و ابن مسعود نقل شده است. علت اختلاف ایشان به اختلاف بر سر صحت حدیث ابوبکر بازمی‌گردد که می‌گوید: او وارد مسجد شد، در حالی که رسول خدا ﷺ مردم را در نماز امامت می‌کرد و آنان در رکوع بودند. او نیز رکوع کرد و سپس به سوی صف رفت. چون رسول خدا ﷺ نمازش را به پایان برد، فرمود: «چه کسی حرکت کرد؟» ابوبکر گفت: «من بودم». فرمود: «خدا شوق تو را بیفزاید، اما این کار را تکرار نکن».

When is it considered recommended to stand up for prayer? Some prefer the time at the beginning of the iqama on the principle that eagerness is desirable. Some prefer it when the words “qad qdmati's-salah” are being pronounced, while others prefer it on the pronouncement of the words “hayya '■ala'l- falah”. Some say that when people see the imam (it is time togetup)rwhile others, like Malik (God be pleased with him), have not fixed any (specific) time, for this depends on the capacity of the individual, and there is no transmitted evidence for it, except the tradition of Abu Qatada that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “When the prayer is about to commence, do not get up till you see me”. If this is proved authentic, it is necessary to act in accordance with it, but the issue remains indeterminate, I mean, there is no law for it, and whenever someone gets up then it is proper. Malik and the majority of the jurists maintain that a person who arrives when the imam is in the ruku< position, and fears that he will lose a rakca}26 if he hesitates or tries to reach the first row, he may bow behind the first row and then move forward while bowing. ALShafiT considered this abominable, while Abu Hamfa made a distinction between a group and an individual, considering it abominable for an individual, but permissible for a group. The position taken by Malik is related from Zayd ibn Thabit and Ibn Mascud. The reason for their disagreement stems from their dispute over the authenticity of the tradition of Au Bakr, which says that “he entered the mosque when the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) was leading the people in prayer and they were bowing. He bowed too and then moved towards the row. When the Messenger of Allah had finished praying, he said, “Who moved?” Abu Bakr said, “It was I”. He said, “May Allah advance your eagerness, but do not repeat it”.

مالک و اکثر فقها بر این باورند که کسی که هنگامی به مسجد می‌رسد که امام در حالت رکوع است، و می‌ترسد اگر درنگ کند یا بخواهد خود را به صف اول برساند، رکعتی را از دست بدهد، می‌تواند پشت صف اول رکوع کند و سپس در حال رکوع به جلو حرکت نماید. الشافعی این کار را ناپسند دانست، و ابوحنیفه میان جماعت و فرد تفکیک قائل شد؛ او آن را برای فرد ناپسند، اما برای گروه جایز دانست. دیدگاه مالک از زید بن ثابت و ابن مسعود روایت شده است. علت اختلاف آنان در صحت حدیث ابوبکر است که می‌گوید: «او وارد مسجد شد در حالی که رسول خدا ﷺ مردم را در نماز امامت می‌کرد و آنان در رکوع بودند. او نیز رکوع کرد و سپس به سوی صف حرکت نمود. چون رسول خدا ﷺ نمازش را به پایان برد، فرمود: "چه کسی حرکت کرد؟" ابوبکر گفت: "من بودم." فرمود: "خداوند اشتیاق تو را بیفزاید، اما دیگر چنین مکن."»

Malik and the majority of the jurists maintain that a person who arrives when the imam is in the ruku< position, and fears that he will lose a rakca}26 if he hesitates or tries to reach the first row, he may bow behind the first row and then move forward while bowing. ALShafiT considered this abominable, while Abu Hamfa made a distinction between a group and an individual, considering it abominable for an individual, but permissible for a group. The position taken by Malik is related from Zayd ibn Thabit and Ibn Mascud. The reason for their disagreement stems from their dispute over the authenticity of the tradition of Au Bakr, which says that “he entered the mosque when the Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) was leading the people in prayer and they were bowing. He bowed too and then moved towards the row. When the Messenger of Allah had finished praying, he said, “Who moved?” Abu Bakr said, “It was I”. He said, “May Allah advance your eagerness, but do not repeat it”.

فقهاء اتفاق کرده‌اند که بر مقتدی واجب است در تمام گفتار و کردار امام از او پیروی کند، مگر در گفتن «سمع الله لمن حمده» و در حالتی که امام به سبب بیماری نشسته باشد، بنا بر قول کسانی که اقتدا در حال نشستن را جایز می‌دانند.

The jurists agreed that it is obligatory on the follower to follow the imam in all his utterances and acts, except in reciting the words “samfa Allahu liman hamidah^ and when the imam is seated because of illness, according to those who permit imdma while sitting.

در اختلاف ایشان درباره استثنا در تلاوت عبارت «سمع الله لمن حمده»، گروهی از فقها گفتند که امام تنها همین عبارت را هنگام برداشتن سر از رکوع می‌گوید، و مأموم سپس تنها عبارت «ربنا و لک الحمد» را می‌گوید. از کسانی که این نظر را داشتند مالک، ابوحنیفه و دیگران هستند. گروه دیگری از فقها بر این باور بودند که امام و مأموم هر دو می‌گویند: «سمع الله لمن حمده، ربنا و لک الحمد»، و مأموم همانند تکبیر، امام را دنبال می‌کند و با او تکرار می‌کند. از ابوحنیفه روایت شده که وقتی یک نفر با امام نماز می‌گزارد، هر دو باید آن را با هم بگویند. درباره اینکه یک نفر منفرد و امام کل عبارت (هر دو بخش آن) را با هم تلاوت کنند، هیچ اختلافی وجود ندارد.

About their disagreement over the exception in reciting the words “samfia Allahu liman hamidah”, a group of jurists said that the imam pronounces only these words when he raises his head after bowing, and the follower, then, pronounces only the words “rabband wa lafcal-hamd”. Among in those who held this opinion are Malik, Abu HanTfa, and others. Another group of jurists maintained that the imam and the follower both say “samta Allahu liman hamidah rabband wa lak>al-hamcT\ and that the follower follows the imam repeating with him as in the case of takbir. It is related from Abu Hanifa that when one person is praying with an imam, both should pronounce it together. There is no dispute about one single person and the imam reciting the whole (both parts of the statement) together.

سبب اختلاف در این (مورد پیشین) بر دو حدیث متعارض استوار است. نخست حدیث انس است که پیامبر (صلی الله علیه وسلم) فرمود: «امام برای آن قرار داده شده که از او پیروی شود. هنگامی که او رکوع کند شما نیز رکوع کنید، و هنگامی که او سر بردارد شما نیز سر بردارید. و چون او بگوید: "سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه"، شما بگویید: "رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمْدُ"». دوم حدیث ابن عمر است که پیامبر ﷺ هنگامی که نماز را آغاز می‌کرد دستانش را تا سطح شانه‌ها بالا می‌برد، و چون از رکوع سر برمی‌داشت می‌گفت: «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه، رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمْدُ». کسانی که معنای حدیث انس را ترجیح دادند، معتقد بودند که مأموم نباید «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه» بگوید و امام نباید «رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمْدُ» بگوید. این از باب دلالت مفهوم مخالف است، زیرا به صورتی که در متن نیامده حکمی مخالف حکم مذکور در متن را اثبات می‌کند. کسانی که حدیث ابن عمر را ترجیح دادند، معتقد بودند که امام «رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمْدُ» می‌گوید و بر مأموم واجب است که در گفتن «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه» از امام پیروی کند، به دلیل عمومیت سخن پیامبر ﷺ: «امام برای آن قرار داده شده که از او پیروی شود». کسانی که میان دو حدیث جمع کردند، میان امام و مأموم تفکیک قائل شدند. حق در این مسأله آن است که حدیث انس، از راه دلالت متنش، مقتضی آن است که امام «رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمْدُ» نگوید و مأموم «سَمِعَ اللهُ لِمَنْ حَمِدَه» نگوید، در حالی که حدیث ابن عمر به صراحت مقتضی آن است که امام «رَبَّنَا وَ لَكَ الْحَمْدُ» بگوید. روا نیست که متن صریح به سبب دلالت متن رها شود، زیرا متن صریح از دلالت آن قوی‌تر است. حدیثِ انس، از راهِ عمومیّتِ لفظش، مقتضی است که مقتدی بگوید «سمع الله لمن حمده»، بر اساسِ مفهومِ عامِ این سخن که «امام برای آن تعیین شده است که از او پیروی شود»، در حالی که مفهومِ آن حدیث اقتضا می‌کند که مقتدی این کلمات را نگوید. بنابراین ناگزیر باید میانِ معنای عامِ متن و مفهومِ آن یکی را برگزید. و هیچ اختلافی نیست که معنای عام از مفهوم متن قوی‌تر است، هرچند معنای عام نیز از نظرِ قوت و ضعف متفاوت می‌شود، و بعید نیست که برخی از مفاهیم از معانیِ عام قوی‌تر باشند. پس موضوع، به جانم سوگند، محلِّ اجتهاد است، یعنی از نظرِ حکمِ مقتدی.

این مسئله مربوط به نماز کسی است که پشت سر امامی نشسته نماز می‌خواند. خلاصه‌ی نظرات این است که شخص سالم نباید نماز واجب را در حالت نشسته بخواند، چه به‌تنهایی و چه به‌عنوان امام، به دلیل سخن خداوند متعال: «و برای خدا با خشوع به پا خیزید». درباره‌ی حکم مقتدی سالمی که پشت سر امامی بیمار و نشسته نماز می‌گزارد، سه نظر وجود دارد. نظر نخست این است که مقتدی باید در حالت نشسته پشت سر او نماز بگزارد. از کسانی که این نظر را پذیرفته‌اند، احمد و اسحاق هستند. نظر دوم این است که باید ایستاده پشت سر او نماز بخواند. ابوعمر ابن عبدالبر گفته است که این نظر بیشتر فقیهان شهرهای مختلف است: الشافعی و شاگردان او، ابوحنیفه و شاگردان او، ظاهریان، ابوثور و دیگران. این فقیهان افزوده‌اند که مقتدیان باید ایستاده نماز بخوانند، حتی اگر امام نتواند رکوع و سجده کند و تنها با اشاره‌ی سر حرکت کند. ابن القاسم روایت کرده است که امامت شخص نشسته جایز نیست و اگر مقتدیان پشت سر او، چه نشسته و چه ایستاده، نماز بگزارند، نمازشان باطل است. از مالک روایت شده که باید نمازشان را پیش از پایان وقت دوباره بخوانند، اما این سخن بر اساس کراهت است نه تحریم، هرچند نظر نخست از او مشهورتر است.

This relates to the prayer of one standing behind one who is seated. The gist of the opinions is that the healthy person is not to pray an obligatory prayer while seated when praying alone or as an imam, because of the words of the Exalted, “And stand up with devotion to Allah”. There were three opinions about the case of the follower who was in sound health and prayed behind an imam who was not well and prayed while seated. The first opinion is that the follower is to pray behind him in the sitting posture. Included among those who upheld this opinion are Ahmad and Ishaq. The second opinion is that he should pray standing behind (the imam). Abu ‘Umar ibn cAbd al-Barr has said that this is the opinion of most of a body of jurists of the provinces: al- Shafi T, his c disciples, Abu HanTfa, his disciples, the Zahirites, Abu Thawr, and others. These jurists made an addition saying that the followers are to pray behind him while standing even if he is unable to bow and prostrate and merely makes a gesture (with his head). Ibn al-Qasim has related that the imima of a person seated is not permitted, and that if they pray behind him seated or standing, their prayer is void. It is related from Malik that they are to repeat their prayers before the expiry of the time, but this has been based on the idea of disapproval not prohibition, though the first opinion is well-known from him.

دلیل اختلاف ایشان از تعارض روایات در این مسئله و همچنین تعارض عمل با روایات ناشی می‌شود، یعنی عمل اهل مدینه بر اساس نظر مالک. در این باره دو روایت متعارض وجود دارد. نخستین آن روایت انس است که پیامبر ﷺ فرمود: «اگر امام نشسته نماز می‌خواند، شما نیز نشسته نماز بخوانید». روایتی از عایشه نیز همین معنا را می‌رساند. در روایت او آمده است که پیامبر ﷺ در حالی که بیمار بود و شکایت داشت، نشسته نماز خواند. مردم می‌خواستند ایستاده پشت سر او نماز بخوانند، اما او با اشاره به ایشان فرمود که بنشینند. پس از پایان نماز فرمود: «امام برای آن تعیین شده است که از او پیروی شود. اگر او رکوع کند، شما نیز رکوع کنید و چون او راست شود، شما نیز راست شوید. و اگر او نشسته است، شما نیز نشسته نماز بخوانید». روایت دوم نیز از عایشه است که «رسول خدا ﷺ در حالی که بیمار بود، بیماریی که در آن از دنیا رفت، به سوی مردم بیرون آمد. به مسجد رسید و دید ابوبکر مردم را امامت می‌کند. ابوبکر خواست عقب بکشد، اما رسول خدا ﷺ به او اشاره کرد که در جای خود بماند. رسول خدا ﷺ کنار ابوبکر نشست، و ابوبکر به نماز رسول خدا ﷺ اقتدا کرد و مردم به ابوبکر اقتدا کردند».

این مطلب شامل دو مسئله است: نخست، زمان تکبیرة الإحرام، و دوم، حکم کسی که پیش از امام سرش را از رکوع بلند کند.

This comprises two issues. First is the time of the initial takbir, while the second is the hukm of the person who raises his head before the imam does so.

در اختلاف میان مالک درباره تکبیرة الإحرام، او ترجیح می‌داد که مأموم پس از آنکه امام تکبیر را به پایان برده، آن را بگوید؛ و اگر همراه با امام تکبیر بگوید، باز هم آن را معتبر می‌دانست، در حالی که برخی گفته‌اند چنین نیست. اما اگر پیش از امام تکبیر بگوید، پذیرفته نیست. ابوحنیفه و دیگران گفته‌اند که او می‌تواند همراه با امام تکبیر بگوید، ولی اگر تلفظ تکبیر را پیش از امام به پایان برساند، نمازش باطل می‌شود. از الشافعی درباره این مسئله دو روایت وجود دارد. نخست، همان دیدگاه مالک است و این مشهورتر است؛ و دوم، اینکه اگر مأموم پیش از امام تکبیر بگوید، نمازش باطل است.

In their dispute over the initial takbir, Malik preferred that the follower should pronounce it after the imam has finished pronouncing it; if he pronounces it with the imam he (Malik) still holds it to be valid, while some said that it is not so. But if he pronounces it before the imam it is not acceptable. Abu HanTfa and others have said that he may pronounce the takbir with the imam, but if he finishes the pronouncement before the imam it becomes invalid. There are two narrations from al-ShaficT on this. First is like the opinion of Malik and this is the better known opinion, and the second is that if the follower pronounces takbir before the imam it becomes invalid.

سبب اختلاف این است که در این مسئله دو روایت متعارض وجود دارد. نخست، سخن پیامبر (درود و سلام خدا بر او) که فرمود: «اگر او تکبیر گفت، شما نیز تکبیر بگویید». دوم، روایتی که «پیامبر (درود و سلام خدا بر او) در یکی از نمازهایش تکبیر آغازین را گفت، سپس به مردم اشاره کرد که صبر کنند. او رفت و سپس بازگشت، در حالی که آثار رطوبت بر سرش بود». ظاهر این روایت آن است که تکبیر پس از تکبیر ایشان (دوباره) گفته شد، زیرا تکبیر پیش از آن به سبب نبودن طهارت به حساب نیامد. این نیز بر پایه اصل اوست (یعنی الشافعی) که نماز مأموم وابسته به نماز امام نیست. در این روایت نشانه‌ای وجود ندارد که آیا آنان تکبیر خود را تجدید کردند یا نه. بنابراین، بدون دلیل، تفسیر آن به هیچ‌یک از دو صورت درست نیست. اما اصل، پیروی از امام است که تنها پس از تکبیر گفتن امام ممکن است.

The reason for disagreement is that there are two conflicting traditions on 1 this issue. The first includes the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “If he pronounces takbir, you should pronounce it too”. The second is the narration “that the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) pronounced the initial takbir in one of his prayers and then gestured to the people that they should wait. He went away and then returned’ w ith remnants of moisture on his head”. The apparent meaning of this is that takbir was pronounced (again) after theirs, for his takbir before this was not counted because of the absence of purification. This too is based upon his (al- ShafiTs) principle that the prayer of the follower is not dependent upon the prayer of the imam. There is no indication in the tradition whether they renewed their takbir. Thus, it is not proper to interpret it either way without evidence. The principle, however, is to follow (the imam), which can only be after the imam's pronouncement of takbir.

آنان اتفاق نظر داشتند که هیچ معافیتی برای مأموم از تکالیف نماز جز در قرائت وجود ندارد. و درباره (قرائت مأموم) سه دیدگاه داشتند. نخست، برخی بر این باور بودند که مأموم باید در نمازهایی که قرائت آن آهسته است، پشت سر امام قرائت کند، امّا در نمازهایی که قرائت آن بلند است و او آن را می‌شنود، نباید پشت سر او قرائت کند. دوم، اینکه اصلاً نباید پشت سر امام قرائت کند. سوم، اینکه در نمازهایی با قرائت آهسته، باید ام‌الکتاب و سایر سوره‌ها را بخواند، و در نمازهایی با قرائت بلند، تنها ام‌الکتاب را. برخی میان حالت نمازِ با قرائت بلند، هنگامی که مأموم قرائت امام را می‌شنود، و هنگامی که نمی‌شنود، تفکیک کردند. بنابراین، قرائت را در صورتی که امام را نمی‌شنود، بر او واجب، و در صورتی که او را می‌شنود، ممنوع دانستند. دیدگاه نخست از آنِ مالک بود، با این تفاوت که او در قرائت آهسته، قرائت را ترجیح می‌داد. دیدگاه دوم از آنِ ابوحنیفه، و دیدگاه سوم از آنِ الشافعی بود. احمد بن حنبل میان حالتی که مأموم می‌تواند قرائت امام را بشنود و حالتی که نمی‌تواند، تفکیک قائل شد.

They agreed that that no exemption is granted to the follower from the obligations of prayer, except for the recitation. They disagreed about this (the recitation by the follower) holding three opinions. First, some held that the follower should undertake his recitation behind the imam in prayers with inaudible recitation, but he should not recite behind him when the recitation is audible to him. Second, that he should not recite behind the imam at all. Third, that he should recite the umm al-Kitab and the rest in the case of prayers with inaudible recitation, and only the umm al-Kitdb in the case of prayers with audible recitation. Some made a distinction between the case of prayers with audible recitation when the follower can hear the imam's recitation and when he cannot hear him. Thus, they made recitation obligatory for him when he cannot hear the imam, but they prohibited him from doing so when he can hear him. The first view was held by Malik, except that he preferred recitation in the case of inaudible recitation. The second opinion was held by Abu Hanifa and the third by al-ShaficT. Ahmad ibn Hanbal made the distinction between the situation where the follower is able to hear the imam's recitation and the situation where he is not.

علت اختلاف ایشان ناشی از تعارض روایات در این مسئله و تفسیر برخی روایات بر اساس روایات دیگر است. در این موضوع چهار دسته روایت وجود دارد. نخست، سخن پیامبر ﷺ: «نماز نیست مگر با فاتحة الکتاب». این روایت در کنار احادیثی است که همین معنا را می‌رسانند و در بحث وجوب قرائت مورد بررسی قرار گرفته‌اند. دوم، روایتی که مالک از ابوهریره نقل کرده که رسول خدا ﷺ نمازش را که با صدای بلند قرائت کرده بود به پایان برد و فرمود: «آیا کسی از شما همین الان با من قرائت کرد؟» مردی گفت: «آری، ای رسول خدا». فرمود: «من می‌گویم: چرا در قرائت قرآن با من منازعه می‌شود؟» وقتی قرائت با صدای بلند انجام می‌شد، مردم از قرائت در نماز پشت سر رسول خدا ﷺ خودداری می‌کردند. سوم، حدیث عبادة بن صامت که گفت: رسول خدا ﷺ نماز صبح را به امامت ما خواند و قرائت بر ایشان دشوار شد. چون نماز را به پایان برد فرمود: «گمان می‌کنم شما پشت سر امامتان قرائت می‌کنید». گفتیم: «آری». فرمود: «چنین نکنید، مگر فاتحة الکتاب را». ابوعمر گفته است که حدیث عبادة در این باب از مکحول روایت شده و سایر روایات دارای سلسله‌سند پیوسته و صحیح‌اند. چهارم، حدیث جابر از پیامبر ﷺ که فرمود: «قرائت کسی که امامی او را رهبری می‌کند، بر عهده امام است». پنجم، روایتی نیز وجود دارد که احمد بن حنبل آن را صحیح دانسته است؛ روایتی که از پیامبر ﷺ نقل می‌کند که فرمود: «هنگامی که امام قرائت می‌کند، با سکوت گوش دهید».

متفق بودند که اگر امام ناگهان به سبب حدث (مانند خارج شدن باد) در نماز دچار آن شده و نماز را قطع کند، نماز مأمومان باطل نمی‌شود (ایشان به‌تنهایی نماز را ادامه می‌دهند یا یکی از ایشان پیش می‌ایستد و ایشان را امامت می‌کند). دربارهٔ موردی که امام در حال ناپاکی حدثی برای ایشان نماز می‌گزارد و مأمومان پس از نماز از آن آگاه می‌شوند، اختلاف کردند. گروهی از فقها گفتند نماز ایشان درست است، و گروهی دیگر گفتند نماز ایشان باطل است. گروه سومی میان آنکه امام به ناپاکی جنابت خود آگاه بوده یا از آن بی‌خبر بوده، تفصیل دادند. ایشان گفتند اگر آگاه بوده نماز ایشان باطل می‌شود، اما اگر بی‌خبر بوده نماز ایشان باطل نمی‌شود. نظر نخست از آنِ الشافعی، و نظر دوم از آنِ ابوحنیفه، و نظر سوم از آنِ مالک بود.

They agreed that if he (the imam) is suddenly overcome by hadath (like releasing wind) during prayer and stops, the prayer of the followers is not invalidated (they continue individually or one of them steps forward and leads them). They disagreed over the case where the imam leads them in prayer in a state of ritual impurity, and they come to know of this after the prayer. A group of jurists said that their prayer is valid, while another group said that their prayer is invalid. A third group made a distinction on the basis of whether the imam was aware of his sexual defilement or was ignorant of it. They said that if he was aware of it their prayer is invalidated, but if he was unaware of it their prayer is not invalidated. The first opinion was held by al- Shafi T and the second by Abu HanTfa, while the third was held by Malik.

سبب اختلافهم یرجع إلى اختلافهم در اینکه آیا صحت نماز مأموم وابسته به صحت نماز امام است یا نه. کسانی که آن را وابسته نمی‌دانستند گفتند نماز صحیح است، و کسانی که آن را وابسته می‌دانستند گفتند نماز آنان باطل می‌شود. Note: the Arabic phrase "سبب اختلافهم یرجع إلى" above is a mistake in my output; here is the clean Persian translation: سبب اختلاف ایشان به اختلافشان بازمی‌گردد در اینکه آیا صحت نماز مأموم وابسته به صحت نماز امام است یا نه. کسانی که آن را وابسته نمی‌دانستند گفتند نماز صحیح است، و کسانی که آن را وابسته می‌دانستند گفتند نماز ایشان باطل می‌شود.

c The reason for their disagreement derives from their dispute over whether the validity of the follower’s prayer is dependent upon the validity of the imam's prayer. Those who did not consider it to be dependent said that the prayer is valid, while those who considered it to be dependent said that their prayer is invalidated.

آنان که میان فراموشی و سکوت عمدی تفاوت قائل شدند، معنای ظاهری حدیث پیشین را در نظر گرفتند که می‌گوید: «پیامبر (ﷺ) در یکی از نمازهایش تکبیر گفت و سپس (نماز را قطع کرده) به مردم اشاره کرد که صبر کنند. او رفت و هنگامی که بازگشت، بر بدنش آثار رطوبت بود». معنای ظاهری این حدیث آن است که آنان نمازشان را ادامه دادند (و بر بخشی که پیش از قطع نماز توسط پیامبر (ﷺ) خوانده بودند بنا کردند). الشافعی (در تأیید این حکم) استدلال کرد که اگر نماز آنان وابسته به نماز پیامبر (ﷺ) بود، قطعاً نماز را از نو (با تکبیری تازه) آغاز می‌کردند.