Dari segi bahasa, makna Qiyas ialah mengukur, menganggarkan atau memastikan panjang, berat, atau kualiti sesuatu, dan kerana itulah alat penimbang dinamakan miqyas. Sebagai istilah syarak, kebanyakan ulama telah mendefinisikan Qiyas sebagai, „penggunaan hukum (Hukm) bagi suatu kes asal (asl) kepada suatu kes baharu (far') yang tidak mempunyai ketetapan hukum, kerana adanya ʿillah (sebab berkesan) yang sama antara kedua-duanya.‟11

The linguistic meaning of Qiyas is means estimation, measuring or ascertaining the length, weight, or quality of something, which is why scales are called miqyas. As a juristic term Qiyas the majority of Ulema have defined Qiyas as, „the application to a new case (far'), on which the law is silent, of the ruling (Hukm) of an original case (asl) because of the effective reason ('Illa) which is in common to both.‟11

Berikut ini adalah contoh Qiyas:

The following is an example of Qiyas:

"Wahai orang-orang yang beriman! Apabila diseru untuk menunaikan solat pada hari Jumaat, maka segeralah kamu menuju kepada mengingati Allah, dan tinggalkanlah jual beli. Yang demikian itu lebih baik bagi kamu, jika kamu mengetahuinya. Dan apabila solat telah selesai, maka bertebaranlah kamu di muka bumi, dan carilah kurniaan Allah, dan ingatlah Allah banyak-banyak supaya kamu beroleh kejayaan!" (TMQ al-Juma‟: 9-10)

“O you who have attained faith! When the call to prayer is sounded on the day of congregation (Friday), hasten to the remembrance of Allah, and leave all worldly commerce: this is for your own good, if you but knew it. And when the prayer is ended, disperse freely on Earth and seek to obtain Allah‟s bounty; but remember Allah often, so that you might attain to a happy state!” (TMQ al-Juma‟: 9-10)

Ayat tersebut menyebutkan bahawa apabila azan dikumandangkan, seseorang hendaklah meninggalkan segala urusan perniagaan duniawi. Ayat itu tidak menyebut supaya berhenti daripada perbuatan lain seperti makan, berehat, atau apa sahaja selain menjalankan urusan perniagaan. Ayat itu juga menyebut bahawa apabila solat selesai, hendaklah bertebaran dan mencari kurnia Allah. Ini bermakna terdapat sebab untuk meninggalkan perniagaan, iaitu jika kita tidak berbuat demikian, kita akan terlalu sibuk dan lalai daripada solat.

The Ayah mentions that, when the call to prayer is given, one should disengage from all worldly commerce. The Ayah doesn‟t mention to stop such acts as eating, resting, or anything else other than conducting business. The Ayah mentions that when the prayer is over, disperse and seek Allah‟s bounty. This means that there is a reason to leave the commerce, being that if we do not, then we will be preoccupied and will forget the prayer.

Penerapan Qiyas untuk contoh ini akan berlaku bagi mana-mana aktiviti lain selain perdagangan. Ini kerana 'Illah (sebab hukum), iaitu terlepasnya solat Jumaat, juga berlaku disebabkan aktiviti-aktiviti tersebut. Oleh itu, bekerja, bermain, makan dan sebagainya adalah dilarang pada waktu Jumaat kerana kesemua aktiviti ini menghalang umat Islam daripada melaksanakan solat Jumaat.

The application of Qiyas for this example would be for any other activity besides commerce. This is because the „Illah (missing the Juma‟ prayer) occurs due to these activities as well. Therefore, working, playing, eating etc. are prohibited in the time of Juma‟ because all of these activities prevent Muslims from performing the Juma‟ prayer.