Perkataan Madhab bermaksud "mazhab fiqh". Berikut ialah antara sebab-sebab wujudnya Madhahib (mazhab-mazhab fiqh).

The word Madhab means “school of Fiqh”. The following are some of the reasons for the existence of Madhahib (schools of Fiqh).

Seorang mujtahid mungkin menganggap sesebuah Hadith itu sahih, manakala yang lain tidak. Ini disebabkan oleh perbezaan mereka dalam kriteria untuk menilai kesahihan Hadith.

One Mujtahid may consider a certain Hadith authentic while others may not. This is due to their differences in the criteria for judging the authenticity of the Hadith.

Contoh:

Example:

Hadis yang diriwayatkan oleh Amr bin Syu'aib yang menyebutkan: "Seorang wanita datang kepada Nabi ﷺ bersama anaknya, dengan dua gelang emas di tangannya. Baginda ﷺ bersabda: 'Adakah kamu menunaikan zakat ke atas ini?' Dia menjawab: 'Tidak.' Baginda ﷺ bersabda: 'Adakah kamu suka jika Allah menjadikannya gelang-gelang daripada api?'" Sebahagian ulama menganggap hadis ini sahih, manakala sebahagian yang lain menganggapnya lemah kerana terdapat kelemahan pada sanadnya. Ulama yang berpendapat bahawa tiada zakat ke atas perhiasan ialah Aisyah binti Abu Bakar (ra), Imam Jabir, Ibn Umar, Imam Malik, Imam Ahmad dan Imam Syafi'i.

The Hadith narrated by Amr b. Shuaib which mentions: “A woman came to the Prophet (saw) along with her child with two gold bracelets in her hand. He (saw) said: „Do you give the Zakat upon these?‟ She said: „No.‟ He (saw) said: „Would you like that Allah makes them into bracelets of Fire?‟” Some scholars consider this to be an authentic Hadith, while others consider it a weak Hadith due to the weakness in the Isnad. The scholars who said that there is no Zakah on jewellery are Aisha bint Abu Bakr (ra) Imam Jabir, Ibn Umar, Imam Malik, Imam Ahmad and Imam Shafi‟i.

Selain itu, seorang Mujtahid mungkin mengetahui sesebuah Hadith manakala Mujtahid yang lain tidak mengetahuinya. Oleh sebab inilah, para Mujtahid dahulu biasa berkata kepada murid-murid mereka: "Jika kamu menemui sebuah Hadith selepas kamu meninggalkan aku, dan ia bercanggah dengan apa yang telah aku katakan kepadamu, maka buanglah pendapatku dan ikutilah Hadith tersebut."

Furthermore, one Mujtahid may know of a Hadith while another may not. It is due to this reason that the Mujtahideen used to say to their students, if you find a Hadith after you leave me, and it contradicts what I have told you, throw away my understanding and follow the Hadith.

Contoh: Tidak dibolehkan bagi seorang wanita yang sedang haid untuk melakukan Tawaf (mengelilingi Ka‟bah). Berdasarkan hal ini, Umar (ra) biasa melarang wanita menyempurnakan Haji walaupun haid bermula selepas meninggalkan Arafah, yang merupakan bahagian paling penting dalam Haji. Apabila beliau (ra) diberitahu bahawa Nabi ﷺ biasa membenarkan wanita meneruskan Haji dalam keadaan yang serupa, Umar (ra) kemudiannya menarik balik larangan tersebut dan membenarkan wanita itu menyempurnakan Hajinya.

Example: It is not permitted for a woman while she is menstruating to perform Tawaaf (circling around the Ka‟aba). Based on this, Umar (ra) used to forbid women from completing the Hajj even if the menstruating started after leaving Arafat, which is the most important part of the Hajj. When he (ra) was informed that the Prophet (saw) used to allow women to continue performing Hajj under similar situations, Umar (ra) subsequently lifted the ban, and allowed the woman to complete her Hajj.

Sebahagian ulama menerima pendapat seorang sahabat sebagai sumber perundangan, manakala sebahagian yang lain menganggap para sahabat (ra) sebagai mujtahid yang pendapat peribadi mereka tidak mengikat dari segi hukum.

Some scholars accepted the opinion of one Sahabi as a legislative source, while others treated the Sahabah (ra) as Mujtahids whose individual opinions were not legally binding.

Sebahagian ulama mengamalkan Qiyas (lihat bahagian 6.0), manakala yang lain mengamalkan Istihsan (lihat bahagian 7.5).

Some scholars practiced Qiyas (see section 6.0) while others practiced Istihsan (see section 7.5).

Sebahagian ulama hanya menggunakan Ijma‟ as-Sahabah, manakala yang lain menggunakan Ijma‟ Ahlel Madinah (Penduduk Madinah), Ijma‟ Al-Mujtahideen, serta pelbagai jenis Ijma‟ yang lain sebagaimana telah dibincangkan sebelum ini.

Some scholars used Ijma‟ as-Sahabah only, while others used Ijma‟ Ahlel Madinah (People of Madinah), Ijma‟ Al-Mujtahideen, and various other types of Ijma‟ as well as discussed earlier.

Sebahagian ulama menggunakan Maslahah Mursalah dan prinsip-prinsip lain yang tidak bersifat qat'i, manakala sebahagian yang lain tidak menggunakannya. Hal ini turut menyumbang kepada lebih banyak perbezaan di kalangan ulama.

Some Scholars used Maslahah Mursalah and other non definitive principles while others did not. This contributed to more differences among the scholars.

Sebahagian ulama mengambil pemahaman harfiah terhadap teks, iaitu mereka memahami teks pada makna zahirnya, dan menolak untuk mengambil pemahaman yang lebih mendalam. Sebahagian daripada ulama ini dikenali sebagai Zahiriyyah, iaitu mereka yang hanya mengambil makna-makna zahir daripada teks-teks.

Some scholars took the literal understanding of the text, meaning that they took the text at its surface value, refusing to take deeper understandings. Some of these scholars were called Zahiris, or those who took only the apparent meanings of the texts.

Selain makna zahir, sebahagian ulama mengambil makna yang lebih mendalam dan tersirat daripada nas-nas tersebut.

In addition to the apparent meaning, some Scholars took deeper and implicit meanings in the texts.

Terdapat perbezaan pendapat dalam mentafsirkan bentuk dan jenis perintah. Sebagai contoh, dalam hadis mengenai janggut, para ulama berbeza pendapat sama ada hadis itu menunjukkan perintah yang wajib (fard), sunat (mandub) atau harus (mubah). Ibn Taymiyyah dan Ibn Hazm berpendapat ia adalah wajib. Ibn Qudamah, al-Shawkani, an-Nawawi dan Qadi Iyad berpendapat ia adalah sunat. Qadi Abu Bakr Ibn al-Arabi dan Imam al-Qurtubi pula berpendapat ia hanya harus.

There were differences in interpreting the forms and types of commands. For example, in the Hadith regarding the beard, there is a difference of opinion among the Scholars regarding whether the Hadith indicates Fard, Mandub or Mubah commands. For example, Ibn Taymiyya and Ibn Hazm said it is Fard. Ibn Qudamah, Shawkani, an-Nawawi and Qadi Iyad said it is recommended. Qadi Abu Bakr Ibn al-Arabi and Imam Qurtubi‟s opinion was that it is only permitted.

Ini mungkin disebabkan oleh perbezaan pemahaman terhadap teks Arab yang menawarkan lebih daripada satu makna. Sebagai contoh, Allah (SWT) berfirman dalam Al-Qur'an, dalam terjemahan: "Wanita yang diceraikan hendaklah menunggu selama tiga Quru'" (TMQ Al-Baqarah: 228)

This may be due to a different understanding of the Arabic text where it offers more than one meaning. As an example, Allah (swt) says in the Qur‟an, in translation: “The divorced woman should wait for a period of three Quru” (TMQ Al-Baqarah: 228)

Quru' dari segi bahasa boleh bermaksud permulaan tempoh haid, dan ia juga boleh bermaksud permulaan tempoh suci. Perbezaan antara tiga Quru' dari permulaan haid dengan tiga Quru' dari permulaan tempoh suci ialah kira-kira 7 hingga 15 hari.

Quru‟ linguistically could mean the beginning of the menstruation period, and it could also mean the beginning of the purity period. The difference between these three Quru‟s from the beginning of menstruation and three Quru‟s from the beginning of the purity period is about 7 to 15 days.

Sebahagian ulama berpendapat bahawa Quru' bermaksud tempoh suci, berdasarkan sebuah Hadis yang di dalamnya Nabi ﷺ memerintahkan seorang wanita supaya menunggu tempoh suci. Ulama lain pula berpendapat bahawa Hadis ini tidak sahih, dan mereka mentafsirkan Quru' dalam Al-Quran sebagai permulaan haid.

Some scholars say Quru‟ means the purity period because of a Hadith in which the Prophet (saw) instructed a woman to wait for the purity period. Other Scholars say that this Hadith is not authentic considered the Qur‟an to mean the beginning of menstruation.

Selain semua ini, seseorang harus ingat bahawa tahap pemahaman terhadap teks dan kedalaman pemikiran berbeza dari seorang individu ke individu yang lain. Perbezaan ini ialah aspek semula jadi ciptaan Allah dan rahmat daripada-Nya (SWT).

Besides all of this, one has to remember that the level of understanding of the text and the depth of thinking varies from one individual to another. These differences are a natural aspect of Allah‟s creation and a mercy from Him (swt).

Atas sebab-sebab inilah wujud ulama yang berbeza-beza yang membentuk Mazhab-mazhab Fiqh yang berlainan. Sebahagian daripada ulama ini mempunyai murid-murid yang menulis pemahaman mereka terhadap teks, dan tulisan-tulisan ini dianggap sebagai madhhab mereka. Mereka termasuklah Abu Hanifah, Malik, Shafi'i, Ibn Hanbal, Ja'far dan Zayd. Ulama-ulama lain tidak berpeluang untuk mempunyai murid-murid yang menulis pemahaman mereka terhadap teks, dan mereka termasuklah al-Awza'i, al-Hasan al-Basri, Sufyan al-Thawri, Ibn Jarir al-Tabari, Laith dan lain-lain.