این دوستیِ صمیمی است که با عشقی کامل مشخص می‌شود؛ دلی که جایی برای غیرِ معشوقِ خود ندارد. این مقامی است که هیچ‌گونه شریک‌پذیری، از هر نوعی، را نمی‌پذیرد. این مقام ویژهٔ خلیلان (دو دوستِ صمیمیِ) الله ~ است: ابراهیم ~\ و محمد ~' ، چنان‌که پیامبر~ فرمود: «الله مرا خلیل خود گرفت، همان‌گونه که ابراهیم را خلیل خود گرفته بود.» ۳ پیامبر ~ همچنین فرمود: «اگر می‌خواستم خلیلی بگیرم، ابوبکر را می‌گرفتم، اما او برادر و همراه من در اسلام است.» و نیز فرمود: «من از هر خلیلی برای دوستی صمیمانه‌اش بیزارم (جز عشق به الله ~)» ۴ هنگامی که ابراهیم ~\ در سنین پیری از پروردگارش فرزند خواست، اسماعیل ~\ به او عطا شد. دل ابراهیم سرشار از مهر فرزند تازه‌اش شد، پس الله ~ خواست ابراهیم را بیازماید و ببیند - و او ~ دانای همه‌چیز، آشکار و نهان، است - که آیا دوستی صمیمانهٔ میان آن دو با آمدن فرزند تازه خدشه‌دار شده است؛ پس در خواب به ابراهیم فرمان داد که فرزندش را ذبح کند. این فرمانی الهی بود که به‌صورت رؤیایی واقعی آمد و آزمونی بزرگ برای ابراهیم ~\ شد. هدف این نبود که در عمل فرزندش را ذبح کند، بلکه این بود که محبت افراطی‌ای را که در دلش نسبت به فرزند داشت ذبح کند، تا دلش کاملاً وقف الله ~ بماند. هنگامی که ابراهیم ~\ به ذبح فرزندش دست زد و محبت به الله را بر محبت به فرزندش مقدم داشت، مقصود مورد نظر حاصل شد و الله ~ فرزند را در برابر آن قربانی بزرگ (یک گوسفند) فدیه داد. برخی مردم در این اندیشه به خطا می‌روند که گمان می‌کنند محبت می‌تواند کامل‌تر از خُلّت (دوستیِ صمیمی) باشد، و آنکه ابراهیم ~\ خلیل الله بود، در حالی که محمد ~ محبوب و عزیز الله. واژهٔ «محبت» معنای عام‌تری دارد، در حالی که «خُلّت» خاص‌تر است؛ خُلّت، فرجام و نتیجهٔ محبت خالصانه است. پیامبر ~ خبر داده که الله ~ او و ابراهیم را به‌عنوان دو خلیل خود برگزیده است. او انکار کرد که جز پروردگارش هیچ خلیلی داشته باشد، و در همان حال محبت خود را به عایشه، به پدرش ابوبکر، به عمر بن الخطاب و دیگران اعلام کرد. و الله نیز محبت خود را نسبت به بندگان صالحش اعلام می‌دارد، و می‌فرماید: (همانا الله توبه‌کنندگان را دوست می‌دارد و پاکیزگان را دوست می‌دارد)[5] (الله صابران را دوست می‌دارد)[6] (الله نیکوکاران را دوست می‌دارد)[7] (همانا الله عدالت‌پیشگان را دوست می‌دارد.)8

This is intimate friendship, characterised by perfect love, belonging to a heart which has no place for others besides his/her beloved one. It is a position which does not accept sharing, of any kind. This position is special for the khalilan (two intimate friends) of Allah ~ : Ibrahim ~\ and Muhammad ~' as the Prophet~ said: "Allah has taken me as a khalil, just as he had taken Ibrahim as a khalil. " 3 The Prophet ~ also said: "If I were to take a khalil, I would have taken Abu Bakr, but he is my brother and my companion in Islam." He ~ also said: "I am innocent from any khalil for his intimate friendship, (besides his love of Allah ~)"4 When Ibrahim ~\ asked his Lord for a child, even at an advanced age, he was given Isma' il ~\. The heart of Ibrahim was besotted with love for his new child, so Allah ~ wanted to test Ibrahim and see - while He ~ is the All- Knower of everything, seen and unseen - if the intimate friendship between them had been affected by the arrival of the new child; so He ~ ordered Ibrahim, in a dream, to slaughter his son. It was a divine Command, coming as a real vision, which became a great test for Ibrahim ~\. The aim was not to slaughter his son, in reality, but to slaughter the excessive love that Ibrahim had for his son in his heart, so that his heart would stay fully devoted to Allah ~- When Ibrahim ~\ set about slaughtering his son, placing the love for Allah before of the love for his son, the intended mission had been achieved and so Allah ~ ransomed the son for the great sacrifice ( of a sheep). Some people are wrong when they think that love could be more perfect than Khullah ( intimate friendship), and that Ibrahim ~ \ was a Khalil of Allah, while Muhammad was a dear and beloved one of Allah. The term "love" has a general context, while "Khullah" is more specific; Al- Khullah is the end and outcome of sincere love. The Prophet ~ has informed that Allah ~ had taken him and Ibrahim as His two Khalils. He~ denied that he had any khalil besides his Lord, while at the same time declaring his love for ' Aishah, for her father Abu Bakr, for 'Umar bin Al-Khattab, and others. Allah ~ also declares His love for His righteous people, saymg: (Truly, Allah loves those who turn to Him in repentance, and loves those who purify themselves)5 (Allah loves the Patient)6 (Allah loves the good-doers)7 ( Verily, Allah loves those who act justly.)8

انتخاب انجام یا ترک یک کار بر پایهٔ سودی است که از آن به دست میآید، یا آسودگیای که پس از برطرف شدن درد پدید میآورد. این انتخاب را انسانهای خردمند و همچنین حیوانات انجام دادهاند. با این حال، بسیاری از مردم هنگامی که تنها به دستیابی به لذت میاندیشند، به خود ستم بزرگی روا میدارند، حتی اگر آن لذت پس از آن رنج بزرگی را در پی داشته باشد. این وضعِ کوتاهبینان است؛ کسانی که تنها به خوشی زمان حال میاندیشند و هر پیامد بد آینده را نادیده میگیرند. خردمندترین انسان کسی است که حالت آرام و پایدار روان را بر لذتهای گذرا و کوتاهمدت زندگی ترجیح میدهد. انسان نادان کسی است که نعمتهای جاودانِ الهی، زندگی نیکو و پایدار و خشنودی کامل را با خوشیِ اندک و زودگذری مبادله میکند که با رنجها، ترسها و نگرانیها آمیخته است. تنها راه رسیدن به خشنودی راستین این است که در هر کاری به خداوند ﷻ، تنها، رو آورد و خشنودی او را بجوید. بدین ترتیب، اگر کسی از چیزی در این دنیا محروم مانده باشد، در حقیقت فرصت بزرگ خود را به دست آورده است؛ فرصتی که نباید از دست برود، یعنی دستیابی به آرامش در آخرت. و اگر چیزی از دنیا از او فوت نشده باشد، در حالی که در کمال فرمانبرداری از خداوند ﷻ بوده، آنگاه هر دو خشنودی، یعنی خشنودی در این دنیا و در آخرت، را به دست آورده است. این راه رسیدن به سعادت انسان است، با توفیقی که از جانب خداوند ﷻ حاصل میشود.

The choice as to whether or not to do an act is based on the benefit that is achieved from it, or the relief it produces after the removal of pain. This choice has been taken by reasonable people as well as animals. However, many people wrong themselves badly when they only think of achieving satisfaction, even if it is subsequently followed by a great suffering. This is the case of short-sighted people; those who think only of satisfaction in the present and ignore any bad consequences in the future. The most reasonable person is one who prefers a lasting, peaceful state of mind to the ephemeral , short-lived satisfactions of life. A foolish person is one who exchanges Eternal Blessings, a good, lasting life and perfect satisfaction for brief and fading satisfaction, troubled with sufferings, fears and anxieties . The only way to achieve real satisfaction is to tum to Allah ~ ' Alone, and seek His Pleasure, in every action. In this way, if a person had missed out on anything in this world, he/she would indeed have earned his/her great chance, which cannot be missed, of achieving Peace in the Hereafter; and if he/she had not missed anything in this world, while remaining in total obedience to Allah ~, then he/she would have achieved both satisfactions, in this world and the Hereafter. This is the way to one's happiness, with Success from Allah ~ .

هر فعالیتی، چه در حق و چه در باطل، بر پایه عشق استوار است، و پایهٔ همهٔ فعالیتهای اسلامی، داشتن محبت به الله ~ و رسول او ~ است، همانگونه که پایهٔ وحی (قرآن و سنت) ایمان به الله و رسول اوست. هر احساسی که مانع کمال این محبت به الله و رسول او شود و با این محبت رقابت کند، در حقیقت با پایهٔ ایمان مخالف است و بنیان آن را سست میکند. و اگر این احساس تقویت شود تا جایی که با پایهٔ محبت الله یا ایمان به وحی مخالفت کند، به نوعی شرک تبدیل میشود که ایمان انسان را نفی میکند. و اگر با آن مخالفت نکند، کمال موثق ایمان را تباه میسازد. بنابراین، دوستی واقعی در اسلام تحقق نمییابد، مگر با ابراز دشمنی با دشمنان الله ~. الله ~ فرموده است که ابراهیم :%§1 از قومش پرسید: (آیا آنچه را که شما و پدران پیشینتان میپرستید، میبینید؟ همانا آنها دشمن من هستند، جز پروردگار جهانیان.) ابراهیم، خلیل الله، دوستی صمیمانهٔ واقعی خود را با الله برقرار نکرد، تا اینکه دشمنی خود را با کسانی از قومش که معبودانی جز الله را میپرستیدند، اعلام کرد. هیچ دوستیای جز برای خاطر الله وجود ندارد، و هیچ دوستیای نیست مگر با اعلام بیزاری از هر آنچه جز او پرستیده میشود. زیرا الله ~ فرموده است: (همانا برای شما در ابراهیم و کسانی که با او بودند، الگوی نیکویی بود، آنگاه که به قوم خود گفتند: «ما از شما و از آنچه جز الله میپرستید بیزاریم؛ شما را انکار کردیم، و میان ما و شما دشمنی و کینه همیشگی پدید آمد، تا آنگاه که تنها به الله ایمان آورید.») و فرموده است: (یاد کن آنگاه که ابراهیم به پدرش و قومش گفت: «همانا من از آنچه میپرستید بیزارم، جز آن کس که مرا آفرید؛ و او مرا هدایت خواهد کرد» و آن را کلمهای پایدار در میان فرزندانش قرار داد، تا باز گردند (به سوی الله)) یعنی. او ~۱ دوستی را برای خاطر خدا و آزادی از هر چیزی که جز خدا پرستیده شود، به عنوان «کلمه»ای پایدار قرار داد که پیامبران و پیروان پس از او وارثش باشند؛ این کلمه، شهادت ایمان است: (لا إله إلا الله — هیچ کس سزاوار پرستش نیست جز الله، که یگانه است). این همان «کلمه»ای است که آسمانها، زمین و دین بر آن استوار شد. قبلهٔ مسلمانان به خاطر همین «کلمه» تعیین شد و شمشیرهای جهاد برای آن برافراشته شد. این کلمه‌ای است که خون و مال انسان را در سرزمین مسلمانان حفظ می‌کند و او را از عذاب قبر نجات می‌دهد. هیچ کس بدون آن وارد بهشت نخواهد شد؛ این کلمهٔ اسلام است و کلید خانهٔ صلح و خانهٔ ایمان. خانهٔ برکات را از خانهٔ عذاب و سختی جدا می‌کند. این کلمه ستونی است که تکالیف دینی و سنت را بر دوش می‌کشد، زیرا کسی که آخرین سخنش «لا إله إلا الله» باشد، وارد بهشت می‌شود. جوهر این «کلمه» و راز آن این است: خدا را یگانه دانستن، همان کسی که تمام فرمانروایی و ستایش از آن اوست، با محبت، ستایش و تعظیم. جز او را دوست نداشتن؛ جز از او درخواست نکردن؛ جز بر او توکل نکردن؛ جز خشنودی او را نخواستن؛ جز از او نترسیدن؛ جز به نام او سوگند نخوردن؛ جز به سوی او توبه نکردن؛ جز فرمان او را اطاعت نکردن؛ جز از او طلب نجات نکردن؛ جز برای او سجده نکردن؛ و جز برای او قربانی نکردن. همهٔ اینها را می‌توان در یک واژه جمع کرد: جز او را پرستش نکردن ~ یگانه. این تحقق شهادت ایمان، (لا إله إلا الله)، است. به همین سبب است که خداوند ~ آتش دوزخ را بر کسی حرام کرده که این شهادت ایمان را در زندگی‌اش برپا دارد و بر آن پایداری ورزد، چنانکه خدا ~ فرموده است: (کسانی که بر شهادت‌های خود پایداری می‌ورزند.)۲ مؤمن در دل خود بر شهادتش پایدار است، جایی که شهادت همان جایگاهی را دارد که روح در بدن. بیمار کسی است که نزدیک به مرگ است، در حالی که روحی که سلامت بدن را پاسش می‌دارد، زنده است. پس حیات این روح به حیات این کلمه بستگی دارد (با داشتن کلمه‌ی شهادت در درون آن)، همان‌گونه که حیات بدن به وجود روح در آن وابسته است. هرکس زندگی خود را در پیوند استوار با این «کلمه» و در رعایت تکالیف آن گذرانده باشد، روحش در بهشت از زندگی نیکوی تازه‌ای که برایش مقدر شده برخوردار خواهد بود، زیرا الله ﷻ فرموده است: {اما کسی که از ایستادن در پیشگاه پروردگارش بیم داشته و خود را از هوس‌ها و تمایلات پست بازداشته باشد، بی‌گمان بهشت جایگاه اوست.}^۳ {هرکس کار شایسته کند، چه مرد باشد چه زن، در حالی که مؤمن باشد، بی‌تردید او را به زندگی پاکیزه‌ای خواهیم رساند.}^۴ {آگاه باشید! بی‌گمان اولیای الله، یعنی کسانی که به یگانگی الله ایمان دارند و از او بسیار می‌ترسند و او را بسیار دوست می‌دارند، نه بیمی بر آنان است و نه اندوهگین می‌شوند؛ کسانی که ایمان آوردند و همواره از الله پرهیزگاری داشتند، برای آنان در زندگی دنیا و در آخرت مژده است. در کلمات الله هیچ دگرگونی نیست. این همان رستگاری بزرگ است.}^۵ مؤمنی که در عبادت الله اخلاص دارد، از بهترین زندگی، آرام‌ترین ذهن، گشوده‌ترین دل و شادمان‌ترین قلب برخوردار است، و این خود نوعی بهشت در این جهان برای اوست، پیش از بهشت آخرت. انس بن مالک ~ روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمودند: «چون به چراگاه‌های بهشت رسیدید، از آن‌ها بچرید.» از ایشان پرسیده شد که چراگاه‌های بهشت کدام‌اند؟ فرمودند: «حلقه‌های ذکر الله.»^۶ ایشان ﷺ همچنین فرمودند: «فاصله میان خانه‌ی من و منبرم چراگاهی از چراگاه‌های بهشت است.»^۷ برای مؤمن هیچ چیز سودمندتر از این نیست که در هر کاری به الله ﷻ روی آورد، او را یاد کند و برای خشنودی‌اش بکوشد تا از محبت او بهره‌مند شود. پیامبر ﷺ روایت کرده‌اند که الله ﷻ فرموده است: «ای فرزند آدم! تو را برای عبادت خودم آفریدم، پس وقت خود را به بازی مگذران. روزی و نعمت‌هایت را بر عهده گرفته‌ام، پس خود را به رنج میفکن.» ای فرزند آدم! مرا بخوان تا مرا بیابی، و اگر مرا بیابی، همه چیز را یافته‌ای؛ و اگر مرا از دست بدهی، همه چیز را از دست داده‌ای؛ زیرا من نزد تو محبوب‌تر از هر چیز دیگری هستم.