محبت یا دلبستگی نامی است که انواع گوناگونی دارد و از نظر درجه و توصیف با یکدیگر تفاوت دارند. نوعی که بیش از همه دربارهٔ الله ~ یاد می‌شود، همان است که تنها شایستهٔ مقام الله است (و نه شایستهٔ کسی یا چیزی دیگر)، مانند عبادت و فداکاری برای او، به‌تنهایی. واژهٔ محبت در بافت عمومی خود نیز یاد شده است، چنان‌که در این آیات آمده است: ( الله گروهی را می‌آورد که آنان را دوست دارد و آنان نیز او را دوست دارند. ) 1 ( و از مردم کسانی‌اند که جز الله، کسانی را به‌عنوان همتایان [برای پرستش] می‌گیرند. آنان را همان‌گونه دوست می‌دارند که الله را دوست می‌دارند. ) 2 بدترین محبت، که در اسلام قطعاً حرام است، این است که محبتی برابر با محبت الله برای دیگران جز الله قائل شود؛ و بزرگ‌ترین نوع محبت، دوست داشتن الله به‌تنهایی و دوست داشتن آنچه اوست ~ دوست می‌دارد، می‌باشد. این، پایهٔ خوشبختی در این جهان و آخرت است که انسان را از هر عذابی نجات می‌دهد. محبت حرام که نوعی شرک است، پایهٔ عذاب در این جهان و آخرت است. کسانی که الله ~ را دوست دارند و تنها او را می‌پرستند، وارد آتش دوزخ نمی‌شوند، و اگر به سبب برخی گناهان وارد آن شوند، هیچ‌یک از ایشان در آن جاودان نخواهند ماند. قرآن بر این فرمان محبت و تکالیف آن، و بر منع نوع دیگر و لوازم آن محور است. قرآن نمونه‌ها و داستان‌هایی از هر دو نوع را با جزئیات پیروان آنان بیان می‌کند. همچنین شرایط هر دو نوع را در سه جهان بیان می‌دارد: شرایط در این جهان، شرایط در قبر، و شرایط در آخرت. اساس پیام همهٔ پیامبران ~ عبادت الله ~ به‌تنهایی و بدون شریک است؛ عبادتی که کمال محبت، تسلیم، خضوع، ستایش و تعظیم او ~ را در بر دارد، همراه با اطاعت و ترس به‌عنوان پیش‌شرط‌های لازم. انس بن مالک ~ روایت کرده است که پیامبر ﷺ فرمود: «سوگند به آن که جانم در دست اوست، هیچ‌یک از شما ایمان کامل نخواهد داشت، تا آن‌که من نزد او از فرزندش، پدرش و همهٔ مردم محبوب‌تر باشم.» عبدالله بن هشام ~ گفت: «ما با پیامبر ﷺ بودیم در حالی که دست عمر بن خطاب را گرفته بود. عمر به او گفت: ای فرستادهٔ خدا! تو نزد من از همه چیز محبوب‌تری جز خودم.» پیامبر ﷺ فرمود: «نه، سوگند به آن که جان من در دست اوست، ایمان کامل نخواهی داشت تا آن‌که من نزد تو از خودت محبوب‌تر باشم.» سپس عمر به او گفت: «اکنون، به خدا سوگند، تو نزد من از خودم محبوب‌تری.» پیامبر ﷺ فرمود: «اکنون، ای عمر، (تو مؤمنی).» [4] اگر این حکم دربارهٔ محبت به پیامبر ﷺ و لزوم مقدم داشتن محبت او بر محبت به فرزند، پدر و همهٔ مردم چنین باشد، پس محبتی که به کسی که محمد ﷺ را به عنوان فرستادهٔ خود فرستاد، واجب است چگونه خواهد بود؟