گناهان کبیره و صغیره
Major and minor sins
قرآن، سنت و اجماع صحابه و علما، آنچه را که گناه کبیره یا صغیره است تعیین کردهاند. خداوند ~ فرموده است: (اگر از گناهان بزرگی که از آنها نهی شدهاید دوری کنید، گناهان کوچک شما را از شما میزداییم و شما را به ورودی گرامی، یعنی بهشت، داخل میکنیم) و (کسانی که از گناهان بزرگ و فواحش، یعنی زنای نامشروع، دوری میکنند، مگر لغزشهای کوچک. قطعاً پروردگار شما آمرزندهای گسترده است.) پیامبر ﷺ فرمود: «نمازهای پنجگانه، و از یک نماز جمعه تا نماز جمعه بعدی، کفارهی گناهانی است که در میان آنها انجام شده، به شرط آنکه گناهان کبیره انجام نشده باشد.» این اعمال کفارهدهنده سه درجه دارند: نخست، تنها گناهان صغیره را میزدایند، به سبب ضعفشان و ضعف در اخلاص عمل (یعنی با تمام فداکاری انجام نشده و در اجرای آن سستی راه یافته)، و از این رو همچون داروی ضعیفی هستند که در برابر بیماری چندان مؤثر نیست. دوم، در برابر گناهان صغیره مقاومت میکنند، اما به حد بازداشتن از گناهان کبیره نمیرسند. سوم، آنقدر نیرومندند که گناهان صغیره را بزدایند و همچنان توان زدودن برخی گناهان کبیره را دارند. پیامبر ﷺ فرمود: «آیا شما را از بزرگترین گناهان کبیره آگاه نسازم؟» گفتند: «آری، ای فرستادهی خدا!» فرمود: «شریک قرار دادن برای خداوند در عبادت؛ نافرمانی والدین؛ و دادن شهادت دروغ و گواهی ناحق.» پیامبر ﷺ فرمود: «از هفت گناه نابودکنندهی بزرگ دوری کنید.» مردم پرسیدند: «ای فرستادهی خدا! آنها چیستند؟» فرمود: «شریک قرار دادن برای خداوند؛ جادوگری؛ کشتن انسانی که خداوند حرام کرده است، مگر به حق (طبق شریعت اسلام)؛ خوردن ربا؛ خوردن مال یتیم؛ پشت کردن به دشمن و گریختن از میدان جنگ در هنگام نبرد؛ و تهمت زدن به زنان پاکدامن که جز پاکدامنی به چیزی نمیاندیشند و مؤمنان خوبی هستند.» ۵ عبدالله بن مسعود ~ روایت کردهاند که گفت: «از پیامبر ﷺ پرسیدم: "بزرگترین گناه نزد خداوند کدام است؟" ایشان ﷺ فرمودند: "اینکه برای خداوند شریکی قرار دهی، با اینکه تنها او تو را آفریده است." گفتم: "این واقعاً گناه بزرگی است." سپس پرسیدم: "پس از آن کدام است؟" فرمودند: "اینکه فرزندت را به قتل برسانی از ترس اینکه با تو غذا بخورد." پرسیدم: "پس از آن کدام است؟" فرمودند: "اینکه با همسر همسایهات زنا کنی." پس خداوند ~ این آیه را نازل فرمود: { ... و کسانی که با خداوند معبود دیگری را نمیخوانند، و جانی را که خداوند حرام کرده است جز به حق نمیکشند، و زنا نمیکنند ... }» [منبع: صحیح البخاری و صحیح مسلم]