گناهکار همواره در چنگال شیطان و هوای نفس خویش گرفتار است. او به دست بدترین دشمن بشریت زندانی و در بند شده است. هیچ زندانی تنگ‌تر از زندان هوس‌های پست نیست و هیچ زنجیری سنگین‌تر از زنجیر شهوت نیست. چنین قلب اسیر و زندانی‌ای چگونه می‌تواند به سوی الله و روز قیامت بازگردد؟ آنگاه که دل در زنجیر باشد، از هر سو انواع بیماری‌ها به سوی آن هجوم می‌آورند. پیامبر ﷺ فرمود: «شیطان برای انسان‌ها همچون گرگ است.» همان‌گونه که گوسفند تنها و جدا افتاده در معرض گرگ‌ها قرار دارد، انسانی که از حفاظت الله بی‌بهره باشد، در معرض گرگ خویش (یعنی شیطان) قرار دارد. حفاظت الله تنها هنگامی انسان را پاس می‌دارد که او پرهیزگار باشد و از پروردگارش بترسد. حفاظت الهی انسان را از عذاب این جهان و آن جهان نجات می‌دهد. از این رو، هرگاه دل انسان از الله دور باشد، در معرض انواع بیماری‌ها قرار می‌گیرد، و هرچه به الله نزدیک‌تر باشد، از همه انواع بیماری‌ها دورتر است. دوری از الله انواع بسیاری دارد که برخی از آنها جدی‌تر از دیگران هستند: غفلت و سهل‌انگاری (در برخی از واجبات) دل را از الله دور می‌کند. دوری از الله که بر اثر گناه پدید آید، جدی‌تر از دوری‌ای است که بر اثر غفلت پدید آید. دوری از الله که بر اثر بدعت در دین پدید آید، جدی‌تر از دوری‌ای است که بر اثر گناه پدید آید. اما دوری از الله که بر اثر نفاق (در دین) و شرک (شریک قرار دادن برای الله) پدید آید، جدی‌ترین آنهاست.