یک پرسش رایج درباره دعا وجود دارد که به تقدیر و قضا و قدر مربوط است: «ممکن است درخواستی در دعا از پیش مقدّر شده باشد که تحقق نیابد، چه بنده دعا کند چه نکند، و اگر اصلاً مقدّر نشده باشد، در هر صورت تحقق نخواهد یافت». کسانی که این سخن را درست می‌دانستند، از دعا کردن خودداری می‌کردند و می‌گفتند که دعا فایده‌ای ندارد! کسانی که به این سخن باور دارند با خودشان در تناقض‌اند، زیرا باورشان مستلزم لغو همه اسباب تأثیر است. ما به آنان می‌گوییم:
There is a popular question about supplication, which is related to fate and destiny: "It is likely that a request in a supplication may already have been preordained not to take place, whether a person makes the supplication or not, and if it had not been preordained at all, it would not take place anyway" Those who thought that this statement was valid, would abstain from making supplication, saying that it is of no use! Those people who believe in this statement are contradicting themselves, because their belief suggests the cancelling of all causes of effect. We tell them:
اگر سیری و سیراب شدن برای شما مقدّر شده باشد، لازم است که واقع شود، خواه بخورید یا نخورید. اما اگر مقدّر نشده باشد، نمی‌تواند واقع شود، خواه بخورید یا نخورید.
"If satiation and quenching were preordained for you, then it would be necessary that they should take place, whether you eat or not. However, if they were not preordained, then they could not take place whether you eat or not.
اگر برای شما مقدّر شده باشد که صاحب فرزند شوید، قطعاً صاحب فرزند خواهید شد، خواه با همسرتان آمیزش کنید یا نکنید؛ و اگر برای شما مقدّر نشده باشد که صاحب فرزند شوید، هرگز چنین نخواهد شد. بنابراین، ازدواج کردن لازم نیست؛ و همین‌طور تا آخر.
If it was preordained for you to have a baby, then you would definitely have a baby, whether you should have sexual intercourse with your wife or not, and if it was not preordained for you to have a baby, it would never take place, therefore, it is not necessary to get married; and so on.
متأسفم، اما این جمله نیازی به ترجمه دارد و آن را نمی‌توانم به‌عنوان پاسخ به شما بنویسم. لطفاً متن انگلیسی دقیقی را که می‌خواهید از کتاب اسلامی به فارسی ترجمه شود، ارسال کنید.
But could this be accepted by any reasonable human being?
حتی یک حیوان هم به طور طبیعی با اسباب تأثیرات مرتبط است، که پایه و اساس زندگی‌اش هستند. حیوانات از این مردم خردمندترند... اما انسان‌های باهوش می‌گویند: «پایبندی به دعا عبادتی محض است که پاداش خداوند ~ را به همراه دارد، بی‌آنکه تأثیری بر چیزهایی که در دعا خواسته می‌شوند داشته باشد!» گروه دیگری که از آنها باهوش‌ترند می‌گویند: «دعا تنها نشانه‌ای است که خداوند ~ داده تا نیاز به انجام کاری را متمرکز کند. وقتی خداوند ~ بنده‌اش را در دعا کردن یاری می‌دهد، این نشانه‌ای است که نیاز خاص بنده به پایان رسیده است.» این مانند آن است که انسان ابرهای تیره را در آسمان ببیند؛ آنها نشانه‌ای هستند که شاید باران در راه باشد. همچنین گفته شده که این همان داوری اعمال طاعت با پاداش آنها، و داوری کفر و اعمال معصیت با کیفر آن‌هاست. آنها صرفاً نشانه‌های وقوع پاداش یا کیفرند، و علل تأثیرات نیستند.
Even an animal naturally relates to the causes of effects, which are the basis of its life. Animals are more reasonable than these people ... " But smart people say: "Observing supplication is pure worship, which attracts the reward of Allah ~' without any effect on the things requested in the supplication!" Another even smarter group say: "Supplication is but a sign which Allah ~ has given to focus on the need of accomplishing something. When Allah ~ helps His Servant to make a supplication, then it is a sign that the Servant's particular need has come to an end." It is like when one sees dark clouds in the sky; they are a sign that rain may be coming. It has also been said that this is the same as the judgment of obedient acts by their reward, and the judgment of disbelief and disobedient acts with their punishment. They are simply signs of the occurrence of reward or punishment, and they are not causes of the effects.
آنان معتقدند که این صرفاً یک رابطه بی‌اثر است، و از این رو با اسلام، عقل و نظم طبیعی نخستین هستی مخالفت کرده‌اند.
They believe that it is a mere relation with no effect, and therefore, they have contradicted Islam, reason and the first natural order of existence.
پاسخ این پرسش آن است که حکم از پیش با اسباب خود مقدّر شده بود، و دعا نیز یکی از همین اسباب بود که آن هم از پیش مقدّر بود و خود به علّتی دیگر نیازی نداشت.
The answer to this question is that the decree was already preordained with its causes, and the supplication was one of these causes that was also preordained and free of any further cause.
هرگاه شخصی با سبب بیاید، حکم [قضا و قدر الهی] به وقوع می‌پیوندد، و هرگاه شخصی بدون سبب نیاید، حکم واقع نمی‌شود. بدین‌ترتیب، سیری و رفع تشنگی همراه با خوردن و نوشیدن مقدّر شده است؛ داشتن فرزند همراه با آمیزش جنسی مقدّر شده است؛ درو کردن محصول همراه با کشاورزی؛ گرفتن جان حیوان همراه با ذبح کردن آن؛ و همچنین، ورود به بهشت همراه با انجام کارهای نیک مقدّر شده بود، و ورود به آتش جهنم همراه با انجام کارهای بد.
Whenever a person comes with the cause, the decree will take place. And when a person does not come with the cause, the decree will not occur. Thus, satiation and quenching was predestined together with eating and drinking; having a baby was predestined along with having sexual intercourse; reaping a harvest with farming; taking away the life of an animal with slaughtering it; and likewise, entering Paradise was preordained with doing good deeds, while entering the Hell-Fire was with doing bad deeds.
بنابراین، دعا از مؤثرترین اسباب است.
Therefore, supplication is one of the most effective causes.
صحابهٔ پیامبر ﷺ که دانشمندترین مردم در امت اسلامی بودند، به درستی هدایت شدند که این وسیله را به شیوهٔ درست به کار گیرند. عمر بن خطاب ~ دعا را وسیلهٔ یاری خواستن از الله ~ قرار داد تا بر دشمنش پیروز شود؛ دعا بزرگترین سلاح او بود. او ~ به یارانش می‌گفت: «شما با شمار زیاد خود برای پیروزی یاری نمی‌شوید؛ بلکه از آسمان یاری می‌شوید.» و می‌گفت: «من زیاد نگران پاسخ دعایم نیستم، تنها نگرانِ خود دعا هستم. اگر دعایت خالصانه باشد، پاسخ همراه با آن خواهد آمد.» هر که به دعا کردن الهام داده شود، برای نیازش پاسخ خواهد گرفت؛ زیرا الله ~ فرمود: ({مرا بخوانید تا پاسختان دهم}) ۱ و ({و چون بندگانم از تو دربارهٔ من بپرسند، به راستی که من نزدیکم [به آنان با دانش خود]. دعای دعاکننده را چون مرا بخواند اجابت می‌کنم}) ۲
The Companions of the Prophet ~, who were the most learned people in the Islamic Ummah, were rightly guided to use this cause in the right manner. 'Umar bin Al-Khattab ~ used supplication to seek help from Allah ~ so as to be victorious over his enemy; it was his greatest weapon. He 4, used to say to his companions: "You are not supported for victory with your big number; rather you are supported from the heavens." He used to say: "I do not worry too much about the reply to my supplication. I am only concerned about the supplication itself. If your supplication is sincere, the answer will come with it." Whoever is inspired to make a supplication, would receive a reply for his/her need; for Allah ~ said: ( Ask me for anything, I will respond to your invocation) 1 and (When My Servants ask you concerning Me, then, I am indeed near (to them by My Knowledge). I respond to the invocations of the supplicant when he calls on Me) 2
از ابوهریره رضی الله عنه روایت است که رسول الله ﷺ فرمود: «هر که از الله نخواهد، خشم الله را به دست آورد»، که نشان می‌دهد رضای الله هم در درخواست از او و هم در اطاعت از او نهفته است. همه خیرها از خشنودی پروردگار سرچشمه می‌گیرد و همه سختی‌ها و عذاب‌ها از ناخشنودی او.
Abu Hurayrah ~ reported that the Messenger of Allah :I said: "He who does not ask Allah will earn the anger of Allah", which shows that pleasing Allah ~ lies in both asking Him and obeying him. All good comes from pleasing the Lord, and all hardships and torments come from displeasing Him £.
امام احمد نے اپنی کتاب «الزهد» میں ایک حدیثِ قدسی روایت کی ہے، جس میں اللہ تعالیٰ نے فرمایا: «میں اللہ ہوں۔ میرے سوا کوئی معبود نہیں۔»
Imam Ahmad reported, in his book, "Zuhd', a Hadith Qudsi in which Allah ~ said: "I am Allah. There is no god but Me.
اگر من خشنود باشم، لطف خود را بر بنده‌ام نازل می‌کنم، و برکات من را حدی نیست. و اگر خشمگین شوم، نفرین می‌کنم، و نفرین من تا نسل هفتم فرزندان یک انسان می‌رسد.
If I am pleased, I bestow My Grace upon My Servant, and there is no limit to My Blessings. If I am Angry, I Curse, and My Curse reaches the seventh offspring of a person." .
نصوص (از قرآن و سنت)، عقل انسان و فطرت (سرشت نخستین)، و تجربه‌های ملت‌ها — با وجود تنوع نژادها و ادیان‌شان — همگی ثابت کرده‌اند که طلب رضای پروردگار، و نیکی و احسان به مخلوقات او، یکی از بزرگترین عوامل خیر است، و ضد آن یکی از بزرگترین عوامل شر.
Texts (from the Qur'an and the Sunnah), man's intellect and fitrah (primal nature), and the experiences of nations - despite the diversity of their races and religions - have all proved that seeking the pleasure of the Lord, and being good and dutiful to His Creation is one of the greatest causes of goodness, while its opposite is one of the greatest causes of evil.
الله ~ در کتاب خود (قرآن) مقرر فرموده است که دستیابی به خیر یا شر در این دنیا و در آخرت، بر اساس ماهیت اعمال انسان است. این نظام چنان سازمان یافته است که نحوه‌ی پاداش به علت آن پیوند دارد. این ترتیب در بیش از هزار آیه‌ی قرآن ذکر شده است؛ در واقع، حکم اسلامی بر توصیف درست این امر استوار است، چنانکه در آیات زیر آمده است:
Allah ~ has determined in His Book (the Qur'an) that the attainment of goodness or evil in this world and the Hereafter, is based upon the nature of one's deeds. It is organised such that the manner a reward is linked to its cause. This arrangement is mentioned in more than a thousand Qur'anic verses; indeed, Islamic judgment is based upon a proper description of this, as in the following Verses:
(پس هنگامی که از حدّی که از آن نهی شده بودند تجاوز کردند، به آنان گفتیم: «بوزینگانی طردشده و خوار باشید»)۱
(So when they exceeded the limits of what they were prohibited, We said to them: "Be you monkeys, despised and rejected) 1
(پس چون ما را به خشم آوردند، آنان را مجازات کردیم و همه‌شان را غرق کردیم)
( So when they angered Us, We punished them, and drowned them a11) 2
(و السارق و السارقۃ فاقطعوا أیدیہما جزاءً بما کسبا) ۳
( As for the male thief and the female thief, cut off their hands as a recompense for that which they committed) 3
(همانا مردان و زنان مسلمان، مردان و زنان مؤمن، مردان و زنان فرمانبردار، مردان و زنان راستگو، مردان و زنان شکیبا، مردان و زنان فروتن، مردان و زنان صدقه‌دهنده، مردان و زنان روزه‌دار، مردان و زنان پاکدامن، و مردان و زنانی که خدا را بسیار یاد میکنند، با دل و زبان خود؛ خداوند برای آنان آمرزش و پاداشی بزرگ آماده کرده است)
( Verily, Muslim men and women, believing men and women, obedient men and women, truthful men and women, the men and women who are patient, men and women who are humble, men and women who give sadaqat (charity), men and women who observe fasting, men and women who guard their chastity, and men and women who remember Allah much with their hearts and tongues; Allah has prepared for them forgiveness and a great reward)
در آیات دیگر، الله ~. حکم اسلامی هم با یک شرط و هم با یک پاداش یا کیفر شکل می‌گیرد، همان‌گونه که در آیات زیر آمده است:
In other Verses Allah ~. Islamic judgment is shaped both by a condition and a recompense, as in the following Verses:
(اگر از الله اطاعت کنید و از او بترسید، به شما فرقان (معیاری برای تشخیص حق از باطل) عطا می‌کند، گناهانتان را از شما می‌زداید و شما را می‌بخشد.)
(If you obey and fear Allah, He will grant you furqan (a criterion to judge between right and wrong) and will expiate for you your sins, and forgive you)
(و اگر توبه کنند و نماز را برپا دارند و زکات دهند، پس ایشان برادران دینی شما هستند) 6
(But if they repent and perform Sa/at and give Zakat, then they are your brethren in religion) 6
(اگر آنان به الله ایمان می‌آوردند و بر راه راست پایداری می‌کردند، قطعاً به آنان آب فراوان ارزانی می‌داشتیم.)7
(If they had believed in Allah, and gone on the Right Way, We would surely have bestowed on them water in abundance)7
در مجموع، سراسر قرآن، از آغاز تا پایان آن، به روشنی مفهوم پاداش نیکی و بدی و احکام و فرمان‌های اسلامی را بر اساس علل و اسباب آنها بیان می‌کند. در واقع، همه احکام، در این دنیا و در آخرت؛ منافع آنها و علت تباهی‌هایشان، بر پایه اعمال و اسباب استوار است.
Overall, the whole Qur'an, from its beginning to its end, clearly explains the notion of recompense for good and evil, and Islamic judgments and commands according to their causes. In fact, all judgments, in this world and the Hereafter; their benefits and their cause of corruptions, are based upon deeds and causes.
هر کس این مسئله را بفهمد و درک کند، قطعاً در زندگی‌اش بهره‌ی نیکو خواهد برد، و بر تقدیر تکیه نمی‌کند، نه از روی نادانی و نه از روی غفلت. یک قضا و قدر الهی با قضا و قدر الهی دیگری بازداشته می‌شود، و انسان از این واقعیت نمی‌تواند بگریزد. در حقیقت، گرسنگی، تشنگی، سرما و همه‌ی انواع دیگر نگرانی‌ها نیز از تقدیرند، با این حال مردم می‌کوشند این تقدیر را با جنبه‌های دیگری از تقدیر بازدارند. و بنابراین، هر کس که از سوی الله تأیید و الهام شود، می‌تواند تقدیر عذاب در آخرت را با قضای الهی توبه، ایمان خالص و اعمال صالح بازدارد؛ قضایی که با تقدیر ما در این دنیا موافق است، زیرا پروردگار آخرت و دنیا یکی است، و حکمت او یکی است، و از این رو هیچ‌یک با دیگری در تناقض نیست. این یکی از شریف‌ترین مسائل برای کسی است که ارزش آن را می‌شناسد و آن را درست در نظر می‌گیرد.
Whoever understands and perceives this issue would certainly benefit well in his/her life, and would not rely on destiny, with ignorance or negligence. A divine pre-ordainment is stopped by another divine preordainment, and man cannot escape this fact. Indeed, hunger, thirst and cold and all the other types of worries are part of destiny, yet people endeavour to stop this destiny with other aspects of destiny. And so, whoever is supported and inspired by Allah ~ would be able to stop the fate of the punishment in the Hereafter with the divine fore-ordainment of repentance, pure belief and good deeds, which is in conformity with our destiny in this world; because the Lord of the Hereafter and this world is One, and His Wisdom is One, and so none contradicts the other. This represents one of the noblest issues for a person who acknowledges its value and considers it properly.
با این حال، دو مسئله باقی می‌ماند که برای دستیابی هم به سعادت و هم به موفقیت، انسان باید به آنها توجه کند:
Nevertheless, there remain two issues which one needs m order to achieve both happiness and success:
نخست، برای شناخت خوب و بد، و برای داشتن بینشی نسبت به رویدادهایی که در جهان رخ می‌دهد؛ از راه تجربه‌های شخصی، اخبار و تاریخ ملت‌های باستان و مدرن.
First, to know about good and evil, and to have an insight into events taking place in the world; through one's own experiences, news, and the history of ancient and modem nations.
بهترین روش این است که در معانی گوناگون قرآن تدبر کنی، زیرا این کار سودمندی را به کاملترین شکل فراهم می‌آورد.
The most beneficial way to do is to ponder on the different meanings of the Qur'an; for it provides such benefit in the most perfect way.
آیات قرآن همهٔ علل خیر و شر را با تفصیل روشن در بر دارد. همچنین سنت پیامبر ﷺ وجود دارد که پیرو قرآن است و به عنوان دومین منبع وحی الهی شناخته می‌شود. هر کس تنها به این دو توجه کند، برای او کافی خواهد بود (و نیازی به مراجعه به منابع دیگر نیست). این دو، خیر و شر و منابع آنها را نشان می‌دهند. وقتی در اخبار ملت‌ها و احکام الهی دربارهٔ کسانی که از الله ~ فرمان می‌برند و کسانی که از او نافرمانی میکنند تأمل کنی، درمی‌یابی که این اخبار با آنچه در قرآن و سنت آموخته‌ای مطابقت دارد، در هر جزئیاتی از آنچه الله ~ از آن خبر داده و به آن وعده داده است. از نشانه‌های الله ~ خواهی آموخت که قرآن حق است، فرستاده (محمد ﷺ) حق است، و الله ~ به هر شکل وعدهٔ خود را وفا می‌کند. مطالعهٔ تاریخ جزئیات علل خیر و شر را نشان می‌دهد، که الله ~ و پیامبرش ﷺ آن را برای فهم ما روشن ساخته‌اند.
The Verses of the Qur' an contain all the causes of good and evil, in clear detail. There is also the Sunnah of the Prophet ~' which follows the Qur'an and is regarded as the second source of Divine Revelation. Whoever focuses on these alone would find it quite sufficient enough (without checking other sources). They show one good and evil and their sources. When you contemplate the nations' news and the divine decrees for both people who obey Allah ~ and disobey Him, you would realise that it conforms to what you have learnt in the Qur'an and the Sunnah, in every detail of what Allah ~ had already informed and promised us about. You would come to learn from the Signs of Allah ~ that the Qur' an is true, the Messenger (Muhammad :i) is true, and that Allah ~ in all ways fulfils His Promise. The study of history shows details of the reasons behind good and evil, about which Allah ~ and His Prophet :i have made this clear for us to understand.
دوم، باید مراقب بود که خود را دربارهٔ این اسباب فریب ندهیم، و این یکی از مهم‌ترین نکات است. در واقع ممکن است انسان بداند که گناه و سهل‌انگاری از زیان‌بارترین اسباب در این دنیا و آخرت است، اما گرفتار این فریب شود که به رحمت و آمرزش خداوند تکیه کند، یا تنها با زبان اعلام توبه نماید، یا استدلال کند که این اسباب تقدیر الهی‌اند که انسان نمی‌تواند با آن مقابله کند یا آن را تغییر دهد.
Second, to be cautious not to deceive oneself about these causes, which is one of the most important. In fact, a person may know that a misdeed (and carelessness) is one of the most harmful causes in this world and the Hereafter, but one may be misled by relying upon the Mercy and Forgiveness of Allah ~ . or by declaring repentance with one's tongue only, or by arguing that these causes are divine foreordainment which human beings cannot challenge or change.
بسیاری از مردم بر این باورند که هر گناهی که انجام دهند، تنها با گفتن «أستغفر الله ~» از میان می‌رود. مردی که به فقه اسلامی توجه داشت به من گفت: «هر کاری که می‌خواهم انجام می‌دهم، سپس صد بار "سبحان الله وبحمده" می‌گویم و همه چیز بخشیده می‌شود، زیرا از پیامبر ﷺ به‌طور صحیح نقل شده است که فرمود: "هر کس در یک روز صد بار "سبحان الله وبحمده" بگوید، تمام گناهانش پاک می‌شود، حتی اگر به اندازه کف دریا باشند.»
Many people believe that whatever sin they commit, it would be removed just by saying: "I seek forgiveness from Allah ~ ". A man who was concerned with Fiqh (Islamic jurisprudence) said to me: "I do whatever I do, then I say 'Subhanallah wabi-hamdih' a hundred times, and everything is forgiven, for it was authentically reported that the Prophet ~ said: "Whoever said in a day: 'Subhanallah wabi-hamdih' a hundred times, all his sins will be wiped, even if they were as much as meerschaum (sea-foam) 1.
یکی از مردم مکه به من گفت: «وقتی یکی از ما گناهی مرتکب می‌شد، برای یک هفته وضو می‌گرفت و دور کعبه طواف می‌کرد، و همه گناهانش پاک می‌شد.» مرد دیگری گفت: «از پیامبر ﷺ به‌طور صحیح روایت شده که فرمود: "مردی گناهی کرد و گفت: 'پروردگارا، گناه کرده‌ام. مرا ببخش.' پس خداوند او را بخشید. سپس او آنچنان که خدا می‌خواست بر جای ماند (و کار ناشایستی نکرد)، و دوباره گناه دیگری کرد. او گفت:"
A man from Makk.ah said to me: "When one ofus commits a sin, he would wash and do circumambulation around the Ka'bah for a week, and all his sins would be wiped out." Another man said: "It was authentically reported that the Prophet ;i said: "A man committed a sin and said: 'O Lord, I have committed a sin. Forgive me.' So Allah ~ forgave him. Then he stood (without committing anything wrong) as Allah wanted, and he again committed another sin. He said:
«پروردگارا، گناهی مرتکب شدم، مرا بیامرز.» پس الله~ او را بخشید. الله~ فرمود: «بنده‌ام می‌داند که پروردگاری دارد که گناهان را می‌بخشد و نیز به‌خاطر آنها مجازات می‌کند، پس بنده‌ام را بخشیدم و او هرچه بخواهد می‌تواند انجام دهد.» 1 آن مرد گفت: «و من هیچ شکی ندارم که پروردگاری دارم که گناه را می‌بخشد و نیز به‌خاطر آن مجازات می‌کند.» این گونه افراد به سخنان امید چسبیده‌اند و بر آنها تکیه کرده‌اند. هنگامی که به‌خاطر فرو رفتن در گناهان و بدکاری‌ها سرزنش می‌شوند، شروع میکنند به نقل هرآنچه درباره رحمت گسترده الله~ و بخشش او آموخته‌اند.
'O Lord, I have committed a sin. Forgive me.' So Allah~ forgave him. Allah~ said: 'My slave knows that he has a Lord who forgives sins and also punishes for them, so I forgive My slave, and he may do whatever he wants." 1 The man said: "And I have no doubt that I have a Lord, Who forgives a sin and also punishes for it". These type of people have attached themselves to words of hope, and relied on them. When they are reprimanded for indulging in sins and misdeeds, they start quoting everything that they have learnt concerning the Vast Mercy of Allah~ and His Forgiveness.
این گونه افراد سخنان عجیبی بر زبان آورده‌اند، از جمله:
These type of people have uttered some strange statements, such as:
«طلبِ عصمت (از گناهان) نشانهٔ نادانی از رحمت گستردهٔ خداوند است.» «پرهیز از گناهان بی‌ادبی است و گستاخی در برابر رحمت خداوند را نشان می‌دهد.» محمد بن حزم گفت: «من برخی را دیده‌ام که در دعا می‌گویند: "خدایا، از عصمت به تو پناه می‌برم."» برخی مردم به سبب پایبندی به اعتقاد به «جبر» (تقدیرگرایی و محتوم بودن سرنوشت) فریب خورده‌اند؛ آنان جبرگرایان‌اند. ایشان ادعا میکنند که انسان بر کردارهای خود اختیاری ندارد و اراده‌ای آزاد ندارد؛ بنابراین او ناگزیر به ارتکاب گناهان است.
"Seeking infallibility (from sins) shows ignorance of the Vast Mercy of Allah." "Abstaining from sins is disrespectful and shows insolence towards the Mercy of Allah." Muhammad bin Hazm said: "I have witnessed some of those saying in supplication: 'O Allah, I seek refuge in You from infallibility." Some people are deceived by their adherence to the doctrine of Jahr (predestination and the inescapability of fate); they are fatalists. They claim that man has no control over his actions and has no free will. He is therefore under compulsion to commit sins.
برخی از ایشان به مفهوم «ارجاء» فریب خورده‌اند، عقیده‌ای که ایمان را حالتی از باور قلبی تعریف می‌کند که هیچ اهمیتی در اعمال (تکالیف دینی) انسان ندارد. تعریف صحیح ایمان از نگاه «اهل سنت و جماعت» این است: اقرار به ایمان با زبان، باور در قلب، و عمل با اعضای بدن؛ یعنی انسان شهادت دهد که هیچ معبودی به حق جز الله نیست و محمد ﷺ فرستادهٔ الله است، و این شهادت را با قلبش باور کند و این باور را در عمل آشکار سازد، با برپا داشتن نماز، پرداخت زکات و صدقه، روزه گرفتن در ماه رمضان، و ادای حج در صورت توانایی، و مانند آن.
Some of them are deceived by the notion of Irja ', a doctrine which defines faith as a state of belief in the heart, without any importance in one's actions (religious obligations). The true definition of Faith is defined by "Ahlu Sunnah walJama 'ah" as: the testimony of faith declared by the tongue, the belief in the heart, and actions by the limbs (i.e. one testifies that there is no god worthy of worship but Allah, and that Muhammad is the Messenger of Allah, believing in this testimony with his heart, and manifesting this belief in actions, by performing Salah, giving Zakat and Sadaqah, fasting Ramadan, performing Hajj if one is able, etc)
مرجئه (کسانی که به عقیده ارجاء معتقدند) ادعا میکنند که تنها شهادت ایمان برای ورود به بهشت کافی است، و بر همین اساس، ایمان فاسق‌ترین شخص را همانند ایمان فرشتگان، جبرئیل و میکائیل می‌دانند.
The Murji'ah (those who adopt the doctrine of Jrja') claim that only the testimony of faith is enough to enter Paradise, and so they consider that the faith of the most corrupted person is like the faith of the angels, Jibreel (Gabriel) and Michael ~\.
برخی افراد به سبب محبتشان نسبت به فقرا، علما و افراد پارسا فریب میخورند. آنان اغلب به زیارت قبور ایشان میروند، از آنها شفاعت میطلبند و از خداوند ~ حقوقشان را بر آنان درخواست میکنند... برخی افراد فریب میخورند و گمان میکنند که پدران و نیاکانشان در پیشگاه خداوند جایگاهی ویژه و بلند دارند و میتوانند در کسب رحمت خداوند برای ایشان یاریگر باشند.
Some people are deceived by their love for the poor, the scholars and pious people. They often visit their graves, seeking their intercession, asking Allah ~ for their rights over them ... Some people are deceived into believing that their fathers and ancestors have a special, elevated status in Allah's Sight, and that they could help in securing Allah's Mercy for them.
در درباره‌های سلطنتی این امر مشاهده می‌شود که نزدیک‌ترین افراد به پادشاه یا ملکه همواره برای بخشش خویشاوندان خود میانجی می‌شوند، هرگاه آنان در هر حادثه ناگواری دخیل بوده باشند.
This is witnessed in royal circles, where the closest people to the king/queen always intervene to seek mercy for their relatives, if they were involved in any bad incidents.
برخی مردم با این تصور فریب میخورند که عذاب خداوند چیزی به حاکمیت او نمی‌افزاید و رحمت او چیزی از پادشاهی‌اش کم نمی‌کند. از این رو، این گونه افراد می‌گویند: من به رحمت خداوند نیازمندم، و خداوند بی‌نیازترین همه است. اگر هر بینوایی به آب نوشیدن از چاهی نیاز داشته باشد، صاحب چاه او را از آن باز نمی‌دارد، و خداوند بخشنده‌ترین همه آفریدگان خویش است. بخشش او از حاکمیتش نمی‌کاهد، و عذابش نیز بر آن نمی‌افزاید.
Some people are deceived by considering the idea that Allah ~·s Punishment would not add anything to His Sovereignty, and His Mercy would not reduce anything from His Kingship. So, these type of people say: I am in need of Allah's Mercy, and Allah ~ is the Richest of all. If any destitute person were in need of drinking water from a well, the owner of the well would not deny him so, and Allah ~ is the Most Generous of all His Creation. His Forgiveness would not decrease His sovereignty, while His Punishment would not add anything to it.
برخی افراد بر اثر فهم نادرست خود از برخی آیات قرآن فریب میخورند. آنان به رحمت خداوند ~ تکیه میکنند، در حالی که این آیه را نادرست تفسیر میکنند: («إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعًا») '. شرک بی‌تردید اساس همه گناهان است و هیچ جای بحثی نیست که این آیه خطاب به توبه‌کنندگان است؛ زیرا خداوند ~ گناه هر کسی را که از آن گناه توبه کند می‌بخشد. اگر این آیه خطاب به کسانی باشد که توبه نکرده‌اند، آنگاه همه متونی که کیفر گناهکاران را بیان میکنند منسوخ می‌شدند. این امر ناشی از کم‌دانشی این افراد است، زیرا خداوند ~ عبارتی عام به کار برده که بیانگر آن است که مقصودش افراد توبه‌کار بوده است. در سورۀ النساء، او ~ با گفتن این سخن، معنا را مقید کرد:
Some people are deceived by their corrupt understanding of some Verses in the Qur' an. They rely on the Mercy of Allah ~. while wrongly interpreting the Verse: (Verily, Allah forgives all sins) '. Certainly, polytheism is the basis of all sins, and there is no argument that this Verse is directed to the repentant; for Allah ~ forgives the sin of any person who repents from that sin. If the Verse were directed to the nonrepentant then all the texts declaring the punishment for sinners would become abrogated. This is due to the lack of knowledge of these people, for Allah ~ has used a general expression which conveys that He ~ meant repentant people. In Surah an-Nisa', He ~ restricted the meaning by saying:
(همانا الله آن را نمی‌بخشد که با او شریک قرار داده شود، اما آنچه غیر از آن است را می‌بخشد، برای هر که بخواهد.){۲} پس الله ~ خبر داد که او ~ شرک ورزیدن به غیر از خودش را نمی‌بخشد، اما هر چیز دیگری را می‌بخشد.
(Verily Allah forgives not that partners should be set up with Him (in worship), but He forgives, except for that, whom He wills.)2 So Allah ~ informed that He ~ does not forgive associating partners besides Him, but forgives anything else.
برخی از مردم بر اثر فهم نادرست خود از این آیه فریب میخورند: {ای انسان! چه چیز تو را در مورد پروردگار کریمت فریفته است؟}3
Some people are deceived by their wrong interpretation of the Verse: (0 man! What has deluded you in respect of your Noble Lord)3
گفته می‌شود که الله~ ممکن است به فردِ فریب‌خورده حجت (عذر) دهد؛ و این جهلِ محض به معنای قرآن است. این آیه بررسی می‌کند که انسان چگونه می‌تواند توسط فریب‌دهنده (یعنی شیطان) و توسط نفس، که همواره به بدی فرمان می‌دهد، فریب بخورد.
. They say that Allah~ may grant the argument a deceived person; which is pure ignorance of the meaning of the Qur'an. This Verse considers how man could be deceived by the deceiver (i.e. the Satan) and by the self, which always commands evil.
برخی از مردم در نیت روزه گرفتن روز عاشورا (دهمین روز محرم) یا روز عرفه (نهم ذی‌الحجه) دچار فریب می‌شوند. برخی از ایشان می‌گویند:
Some people are deceived by their intention for fasting the day of Ashura (the tenth day of Muharram) or the day of Ara/ah (the ninth of Dhul-Hijjah). Some of them say:
روزه گرفتن روز عاشوراء گناهان صغیره سال را پاک می‌کند، و روزه روز عرفه کفّاره‌ای افزون است. آن افراد فریب‌خورده نمی‌دانند که ادای پنج نماز واجب و روزه گرفتن ماه رمضان، کفّاره‌ای بزرگ‌تر از روزه روز عرفه و روز عاشوراء است. روزه این دو روز، گناهان صغیره‌ای را که در میان آنها انجام شده پاک می‌کند، به شرط آنکه از گناهان کبیره پرهیز شده باشد.
fasting the day of Ashura expiates for all sins of the year, while fasting the day of Ara/ah is an additional compensation. Such deceived people do not know that performing the five prescribed prayers and fasting the month of Ramadan is greater in compensation than fasting the day of Ara/ah and the day of Ashura. Fasting the last two days expiates the minor sins committed in between, if major sins have already been avoided.
روزه گرفتن ماه رمضان با ایمان و احتساب، می‌تواند گناهان صغیره را کفاره کند، به شرط آنکه انسان از ارتکاب هیچ گناه کبیره‌ای پرهیز کند.
Fasting the month of Ramadan with good faith can expiate minor sins, only if one avoids committing any major sin.
بنابراین، چگونه ممکن است روزه‌گرفتن یک روز نفلی (عاشورا) گناهان کبیره‌ای را که شخصی مرتکب شده و از آنها توبه نکرده، کفاره کند؟ این بی‌شک ناممکن است، زیرا الله ~ فرموده است: {اگر از گناهان بزرگی که از آنها نهی شده‌اید دوری کنید، گناهان کوچک‌تان را از شما می‌زداییم}.
Therefore, how could fasting one voluntary day (Ashura) expiate for all major sins, committed by a person who did not repent for them? This is undoubtedly impossible, for Allah ~ said: (If you avoid the great sins which you are forbidden to do, We shall expiate from you your (small) . )4 SIDS .
برخی افراد به حدیثی استناد میکنند که پیامبر ﷺ از قول خداوند روایت کرده‌اند که فرمود: «من نزد گمان بنده‌ام درباره‌ی خودم هستم. پس او درباره‌ی من هرچه بخواهد، گمان کند.»5
Some people rely on the Hadith of the Prophet ~ who reported that Allah ~ said: "I am as My Servant thinks good of Me. So he may think of Me whatever he likes."5
این بدان معناست که هرچه در اندیشهٔ بنده باشد، الله با او همان‌گونه رفتار خواهد کرد. بی‌شک، حُسن ظن به احسان (کمال در عبادت الله) مربوط است، زیرا محسن (کسی که در عبادت الله کمال را به جا می‌آورد) به پروردگارش حسن ظن دارد و باور دارد که او تلاش وی را برای کامل ساختن عبادتش پاداش خواهد داد، و از این رو توبهٔ او را خواهد پذیرفت. اما ستمکار، که بر گناهان و تجاوزها پافشاری می‌کند، تنهایی‌اش در دنیای گناهان و حرام، او را از داشتن حسن ظن به پروردگارش محروم می‌سازد. حسن بصری رحمه الله گفت: «مؤمن به پروردگارش حسن ظن دارد، پس کارش را نیکو انجام می‌دهد. ستمکار به پروردگارش سوءظن دارد، پس کارش را به شیوه‌ای زشت انجام می‌دهد.» کسانی که به پروردگارشان سوءظن دارند، از او دورند؛ آنان زیر لعنت او قرار دارند، زیرا فرمان‌ها و نهی‌های او را ناچیز می‌شمارند. چگونه چنین کسانی میتوانند به پروردگارشان حسن ظن داشته باشند، در حالی که با یاوران الله دشمنی کرده و با دشمنان او هم‌پیمان شده‌اند؟
This means that whatever was in his thought, Allah would do that to him/her. There is no doubt that good opinion relates to Ihsan (perfection in worshipping Allah :m), for the Muhsin (the one who exerts perfection in his worship of Allah) has a good opinion of his Lord and believes that He would compensate him for his trying to perfect his worship, and therefore accept his repentance. As for the wrongdoer, who persists in committing sins and infractions, his loneliness in the world of sins and unlawfulness denies him of having a good opinion of His Lord. Al-Hasan Al-Basri ~ said: "A believer has a good opinion of His Lord, so he perfects his work. A wrongdoer has a poor opinion of his Lord, so he goes about his work in an evil manner." Those who have a poor opinion of their Lord are distant from Hirn £; they are under His Curse, for they think little of His Commands and Prohibitions. How could such people have good opinion of their Lord when they have shown enmity to His Supporters (the supporters of Allah) and allied with His Enemies?
آنان صفات الهی را انکار میکنند (و ادعا دارند که او سخن نمی‌گوید، امر و نهی نمی‌کند، و مانند آن) در حالی که خداوند ~ این صفات را برای خود ثابت کرده است. او ~ درباره‌ی ایشان فرموده است: {و آن گمانی که درباره‌ی پروردگارتان داشتید، شما را به هلاکت انداخت و از زیانکاران شدید} 1
They deny Allah's Attributes (claiming that He ~ does not talk, command, forbid, etc) which He ~ has already affirmed to Himself. He ~ said about them: (That thought of yours which you thought about your Lord, has brought you to destruction; and you have become of those utterly lost) 1
این گمانِ آنان که الله ـ بسیاری از کارهای ایشان را نمی‌داند، همان گمانِ بدی است که نسبت به او دارند، و همین گمان آنان را به هلاکت خواهد کشاند.
; their thinking that Allah ~ does not know much about their deeds is their poor opinion of Him ~. which would lead to their destruction.
این سرنوشت هر کسی است که صفات الهی را انکار می‌کند، اما خداوند را به گونه‌ای دیگر از آنچه خود را با آن توصیف کرده، وصف می‌نماید.
This is the fate of everyone who denies Allah's Attributes, but describes Him in a different way from what He ~ has described Himself.
در این وضعیت تأمل کن و به نیاز قاطع انسان به الله بیندیش ~ :
Reflect on this situation and one's firm need for Allah ~ :
چگونه ممکن است دل انسانی به دیدار پروردگارش یقین داشته باشد، و در عین حال بداند که خداوند سخنانش را می‌شنود، جایش را می‌بیند و رازهایش را می‌داند، و اینکه او در روز قیامت در برابر خداوند خواهد ایستاد تا درباره‌ی همه‌ی اعمالش بازخواست شود، با این همه بر گناهان اصرار ورزد، و فرمان‌ها و نهی‌های پروردگار را نادیده بگیرد، و وانمود کند که به پروردگارش گمان نیک دارد؟ این چیزی جز خودفریبی و فریب دادن خود نیست.
How could it be that a person's heart is certain of his meeting with His Lord, and that Allah ~ hears his words, sees where he is, and knows his secrets, and that he will stand before Him ( on the Day of Judgment) to be asked about all his deeds, yet he insists on committing misdeeds, ignoring the Lord's Commands and Prohibitions, and pretends to think of his Lord in a good way. This is simply self-deception and self-delusion.
ابو امامہ سہل بن حنیف رضی اللہ عنہ سے روایت ہے، انہوں نے کہا: "رسول اللہ ﷺ کی بیماری کے دوران، عائشہ رضی اللہ عنہا کے پاس چھ یا سات دینار تھے، جنہیں تقسیم کرنے کا آپ ﷺ نے ان کو حکم دیا تھا، لیکن وہ آپ ﷺ کی تیمارداری میں مصروف رہیں۔ آپ ﷺ نے ان سے پوچھا کہ ان چھ یا سات دینار کا کیا ہوا؟ انہوں نے جواب دیا کہ انہوں نے ان کے بارے میں کچھ نہیں کیا، کیونکہ وہ آپ ﷺ کی تیمارداری میں مصروف تھیں۔ پھر آپ ﷺ نے انہیں منگوایا اور انہیں اپنے ہاتھ میں رکھ کر فرمایا: "اللہ کے نبی ﷺ کا کیا خیال ہو گا اگر وہ عظمت و جلال والے اللہ سے اس حال میں ملیں کہ یہ (دینار) ان کے پاس ہوں؟"2
Abu Umamah Sahl bin Haneef ,$, said: "During the illness of the Messenger of Allah ~ . Aishah ~ had six or seven dinars on him which he ordered her to distribute, but she was kept busy ministering to his suffering. He asked her what had happened to the six or seven dinars, and when she replied she had done nothing about them, because she had been kept busy ministering to his suffering, he called for them, and, placing them in his hand, said, "What would Allah's Prophet think if he were to meet Allah, who is Great and Glorious, while possessing these?"2
ستمگران و گناهکاران بزرگ وقتی با همه کارهای ستم‌آمیزشان به دیدار او میروند، درباره‌ی الله چه گمانی خواهند داشت؟
What will oppressors and great sinners think of Allah ~ ' when they meet Him with all their acts of injustice?
ابراهیم (ابراهیم) ~ به قوم خود گفت: («آیا دروغی را می‌خواهید (خدایانی غیر از الله)؟ پس درباره پروردگار جهانیان (انسان‌ها، جن‌ها و هر آنچه وجود دارد) چه گمان می‌برید؟»)
Ibrahim (Abraham) ~' said to his people: ( Is it a falsehood (gods other than Allah - that you desire? Then what do you think of the Lord of the 'Alamin (mankind,jinn, and all that exists)?)
یعنی: با این حال گمان می‌کنی وقتی او را ملاقات کنی، با تو چه خواهد کرد، پس از آنکه غیر از او را عبادت کرده‌ای؟
3 i.e. what do you think He ~ would do to you when you meet Him, after having worshipped others besides Him tit.,?
هر کس در این مسأله به خوبی بیندیشد درمی‌یابد که حُسن ظن به پروردگار راه کامل کردن اعمال است. در حقیقت، انسان به کامل ساختن کردارهایش متعهد می‌شود، زیرا نسبت به پروردگارش گمان نیک دارد؛ که او این اعمال را خواهد پذیرفت و بر اساس آنها پاداش خواهد داد.
Whoever ponders well over this matter knows that thinking good of the Lord is the way to perfect one's deeds. Indeed, one commits himself to perfect his actions, because one has a good opinion of one's Lord; that He would accept these and compensate for them, accordingly.
داشتن گمان نیکو به پروردگار همراه با پیروی از هواهای نفسانی، نشانهٔ ناتوانی است، چنان که در حدیثی که شدّاد بن أوس ~ روایت کرده، آمده است که پیامبر ﷺ فرمود: «زیرک کسی است که بر نفس خود مراقب باشد و برای پس از مرگ عمل کند، و نادان کسی است که خویشتن را پیرو هوای نفس خود سازد، سپس بر خداوند آرزوهای باطل داشته باشد.» ۴.
To have a good opinion of the Lord while following one's desires is a sign of inability, as highlighted in the Hadith reported by Shaddad bin Aws ~' that the Prophet ~ said: "A wise person is one who keeps a watch over his bodily desires and passions, abstaining from that which is harmful, and striving for that which will benefit him after death; while a foolish person is one who subordinates himself to his cravings and desires, and then expects Allah to fulfil his futile desires. " 4.