گناهان، سیر دل به سوی الله و روز آخرت را سست میکنند۔
Sins weaken the course of the heart towards Allah and the Last Day
گناهان همچون موانعی بر سر راه قلب در اطاعت از پروردگار قرار میگیرند؛ آنان مانع میشوند که انسان در حالت پاکی به سوی پروردگارش گام بردارد. قلب معمولاً با نیرو به سوی الله حرکت میکند، اما هنگامی که گناهان بر آن چیره شوند، نیرویش ضعیف میگردد؛ و اگر این نیرو از میان برود، قلب پیوند خود را با الله میگسلد، و در نتیجه بازگرداندن آن دشوارتر میشود. گناه میتواند قلب را بمیراند یا آن را به بیماریای سخت دچار سازد و نیرویش را چنان ضعیف کند که سرانجام به یکی از هشت بیماری بینجامد که پیامبر ﷺ از آنها به الله پناه میبرد. این هشت بیماری عبارتاند از: اندوهزدگی، غم، ناتوانی، تنبلی، ترس، بخل، سنگینی بار وامها و چیرگی مردان. اندوهزدگی و غم به یکدیگر پیوستهاند: هنگامی که امری نگرانکننده به قلب راه یابد و به آیندهای مورد انتظار مربوط باشد، اندوهزدگی پدید میآورد. اما اگر به امری گذشته مربوط باشد، غم میآورد. ناتوانی و تنبلی نیز به هم پیوستهاند: اگر انسان به سبب ناتوانیاش، عواملی را که مایه خیر و موفقیتاند رها کند، این ناتوانی است. اما اگر دلیلش فقدان اراده باشد، آن تنبلی است. ترس و بخل به هم پیوستهاند: اگر انسان هیچ سودی نرساند و علت آن در بدنش باشد، این مسئلهی ترس است. اما اگر به سبب داراییاش باشد، بخل است. سنگینی بار وامها و چیرگی مردان نیز به هم پیوستهاند: هنگامی که مردم با احساس برتری نسبت به انسانی رفتار کنند و دلیلش موجه باشد، از سنگینی بار وامی است. اما اگر موجه نباشد، از چیرگی مردان است. گناهان یکی از علتهاییاند که این هشت بیماری را پدید میآورند. آنان بلای بد، تیرهبختی، هولناکترین مصیبتها و کینهی دشمنان را به بار میآورند. همچنین یکی از علتهای نیرومندیاند که به زوال نعمتهای الهی میانجامند، و آن نعمتها بعدها به عذاب و لعنت او تبدیل میشوند.