دا موضوع د وضو د یو عمل (یعنې د پښو د مینځلو) سره تړلی د موزو باندې مسح (خفین) یوه برخه ده. د دې مسئلې د اصولو بحث اووه برخو ته ځانګړی دی: د جواز والی؛ د مسح د محل واضحول؛ د مسح د شی ډول؛ د هغه صفت، یعنې د مسح شوي شي بڼه؛ د مسح وخت؛ شرطونه؛ او هغه شیان چې مسح باطلوي.

One of the topics on this subject relates to mash over boots (khuffayn)y as it is related to one of the acts of ablution (namely, washing of the feet). The discussion covering its principles relates to the study of seven issues: its permissibility; delineation of the object of mash; category of the object; its description, that is, the description of its object; its time; conditions; and factors nullifying it.

ددې په اړه درې نظرونه دي. هغه نظر چې ډېر مشهور دی او د ولایتونو د ډېرو فقیهانو لخوا ساتل شوی، دا دی چې دا کار په مطلق ډول جایز دی. دوهم نظر دا جایزوي چې په سفر کې وي، خو په ښارونو او استوګنځایونو کې نه. دریم نظر د دې په مطلق ډول منع کېدو ساتي، او دا تر ټولو سخت نظر دی. دا درې واړه نظرونه د لومړنۍ نسل (د اسلام له لومړیو پېړیو) څخه روایت شوي دي، او همدارنګه له مالک څخه هم.

There are three opinions about this. The widely known opinion, which was upheld by the majority of the jurists of the provinces, is that it is permitted absolutely. The second opinion permits it during a journey and not within settlements. The third opinion maintains its absolute prohibition, and is the most strict. All three opinions have been related from the first generation (of Islam) and also from Malik.

د دوی د اختلاف سبب هغه تضاد دی چې ګمان کیږي د وضو د آیت، یعنې د پښو د مینځلو د حکم، او هغو احادیثو تر منځ شتون لري چې مسح ته اجازه ورکوي، په داسې حال کې چې خود آیت وروسته نازل شوی و. دا اختلاف د اسلام د لومړي نسل صحابه کرامو ترمنځ هم موجود دی. ځینو وویل چې د وضو آیت دغه احادیث منسوخ کړي دي، او دا د ابن عباس رضي الله عنه نظر دی. هغه کسان چې د مسح جواز یې ساتلی، د مسلم هغه روایت پر بنسټ استدلال کړی چې د جریر رضي الله عنه حدیث یې خوښ و، ځکه له هغه څخه روایت شوي چې هغه د پیغمبر ﷺ مسح د موزو پر سر لیدلې ده. ورته وویل شو چې دا د سورت المائدة د نازلیدو مخکې و، خو هغه وویل: "زه له المائدة د نازلیدو وروسته مسلمان شوی وم". وروستي فقیهانو، چې د مسح جواز یې ساتلی، ویلي دي چې د آیت او احادیثو ترمنځ هیڅ تضاد نشته، ځکه د پښو د مینځلو حکم هغو کسانو ته دی چې موزې نه لري، او معافیت د هغه چا لپاره دی چې موزې اغوستي وي. ویل کیږي چې د "خفض" روایت پر بنسټ د آیت تفسیر د موزو پر مسح پورې اړه لري. هغه کسان چې د سفر او د ښار (اقامت) ترمنځ یې توپیر کړی، دا یې ځکه کړی چې د پیغمبر ﷺ د موزو پر مسح ډېرې صحیحې احادیث د سفر پورې تړاو لري. سربیره پردې، سفر پخپله د معافیت او اسانتیا څرګندونه کوي، او مسح د اسانتیا د کټګورۍ پورې تړلې ده، ځکه د سفر کوونکي لپاره د موزو ایستل ستونزه ده.

The reason for their disagreement is the conflict thought to exist between the verse of ablution, commanding the washing of feet, with the traditions that permitted wiping, bearing in mind the fact that the verse itself was revealed later. This disagreement is to be found among the Companions in the first generation of Islam. Some of them maintained that the verse of ablution had abrogated these traditions, which is Ibn cAbbas’s opinion. Those who upheld its permissibility argued on the basis of the report by Muslim that the tradition of Jarir appealed to them, as it is related from him that he had seen the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) wiping his boots. It was said to him that this was prior to the revelation of surat al-M&ida> but he said, “I- converted to Islam after the revelation of al-M&ida”. The later jurists, who upheld its permissibility, said that there is no conflict between the verse and the traditions, as the command for washing feet is directed toward those who do not have boots, and the exemption has been granted to one wearing them. It is said that the interpretation of the verse based on the khafd version relates to wiping over boots. Those who made a distinction between travelling and being in a settlement, did so because most of the authentic traditions, conveying mash by the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) over his boots, relate to travel. Further, journey in itself depicts exemption and leniency. And, mash belongs to the category of leniency, as taking them off presents a hardship for the traveller.

د سیمو فقیهانو د (مسح کېدو) د ساحې په ټاکلو کې اختلاف کړی دی. د فقیهانو یوه ډله وویل: واجب د بوټانو د پورتنۍ برخې مسح ده، او د ښکته برخې، یعنې د تلې مسح کول مستحب دي. مالک هم د دغو کسانو څخه دی چې دا نظر یې ساتلی دی، او همدارنګه الشافعي هم. ځینو فقیهانو د بوټانو بهرنۍ او دننۍ برخې دواړو مسح واجب بللې ده، چې دا د مالک د شاګردانو څخه ابن نافع نظر دی، پداسې حال کې چې ځینو نور یوازې بهرنۍ برخه واجبه بللې ده او د دننۍ برخې مسح یې مستحب نه ده ګڼلې، چې دا د ابو حنیفه، داود، سفیان (الثوري) او د فقیهانو د یوې ډلې نظر دی. اشهب له دې نظر څخه بېل شو او وې ویل: واجب د دننۍ برخې یا بهرنۍ برخې مسح ده، هرې یوې چې هغه وغواړي مسح کړي.40

The jurists of the regions disagreed about the delineation of the area (to be Wiped). One group of jurists said that the obligation is for wiping the upper P rt a of the boots, and that wiping the lower part, that is, the sole, is commendable. Malik is one of those who upheld this, as is al-Shafi I. Some of c them deemed obligatory the wiping of the external and the internal parts of the hoots, which is Ibn Nafic’s opinion, from among the disciples of Malik, while others deemed obligatory the wiping of the external part alone, and did not consider commendable the wiping of the inner part, which is the opinion of Abu Hamfa, Dawud, Sufyan (al-Thawri), and a group of jurists. Ashhab deviated from this and said that the obligation is for wiping the inner part or the external, whichever he (chooses) to wipe.40

دوی د اختلاف سبب د موضوع پورې تړلو روایتونو تر منځ تعارض او د مسح د غسل سره د مشابهت دی۔ دوه متضاد روایتونه شتون لري۔ لومړی د المغیرۃ بن شعبہ روایت دی، چې وايي: «هغه (د الله درود او سلام پرې وي) د خپلو موزو پر پورتنۍ برخه او د دوی په دننه برخه مسح وکړه»۔ بل د علي رضي الله عنه روایت دی، چې وايي: «که دین د رایو پر بنسټ جوړ وای، نو د موزو د لاندې برخې مسح د پورتنۍ برخې له مسح څخه غوره وای، خو ما د رسول الله ﷺ کوم چې د موزو بهرنۍ برخه مسح کوله، ولیدل»۔ هغه کسان چې د روایتونو د جمع پر بنسټ یوه نظر غوره کړ، د المغیرې روایت یې د استحباب په مانا او د علي رضي الله عنه روایت یې د وجوب په مانا تفسیر کړ۔ دا غوره لاره ده۔ هغه کسان چې ترجیح یې غوره کړه، یا د علي رضي الله عنه روایت یې ومانه یا د المغیرې روایت یې۔ هغه کسان چې د المغیرې روایت یې د علي رضي الله عنه پر روایت وروسته کړ، دا یې د قیاس پر بنسټ وکړل، یعنې د مسح قیاس د غسل پر مسح، پداسې حال کې چې هغه کسان چې د علي رضي الله عنه روایت یې غوره وباله، دا یې د قیاس سره د مخالفت له امله یا د سند د زیات معتبر والي له امله وکړل۔ په دې مسأله کې لومړیتوب امام مالک ته ده۔ هغه کسان چې یوازې د موزو د دننه برخې مسح یې جایز ګڼلې، زه د دوی د دلیل په اړه هیڅ نه پوهیږم، ځکه دوی نه دې روایتونو ته تللي او نه یې دا قیاس کارولی، یعنې د مسح قیاس د غسل پر مسح۔

The reason for their disagreement stems from the conflict of the traditions relevant to the subject, and the resemblance of wiping with washing. There exist two opposing traditions. The first is the tradition of al-Mughlra ibn ShuQ^a, which says, “He (God’s peace and blessings be upon him) wiped over his boots and inside them”. The other is the tradition of CA1T, saying, “Had the din been structured upon opinions, the wiping of the lower part of the boots would have been better than wiping the upper part, but I have seen the Messenger of Allah wiping the external part of his boots”. Those who adopted an opinion based on the reconciliation of traditions interpreted the tradition of al-MughTra to imply recommendation, and interpreted the tradition of CA1T to imply obligation. This is the preferable method. Those who adopted preference, either adopted cAlFs tradition or that of al-MughTra. Those who gave predominance to al-MughTra’s tradition over cAlFs did so on the basis of analogy, that is, the analogy of mash upon washing, while those who gave predominance to AIFs c tradition did so because of its opposition to analogy or on the basis of a*more reliable chain of transmission. Prominence in this issue goes to Malik. I have no knowledge of the basis for those who permitted mash of the inner part alone, for they neither followed these traditions nor employed this analogy, that is, the analogy of wiping upon washing.

د مسح کیدونکو شیانو په اړه، هغه فقیهان چې د موزو باندې مسح جائز ګڼي، د بوټانو باندې د مسح په جواز کې متفق دي، خو د جوربیرو (جراب) په اړه یې اختلاف کړی دی. فقیهانو یوه ډله دا جائز ګرځولې ده، او بله ډله یې منع کړې ده. د هغو کسانو په ډله کې چې دا یې منع ګڼلې دي مالک، الشافعي، او ابوحنیفه دي. او د هغو کسانو په ډله کې چې دا یې جائز ګڼلې دي ابویوسف او محمد، د ابوحنیفه شاګردان، او سفیان الثوري دي.

About the kinds of objects that are to be wiped, the jurists upholding mash agreed upon wiping over boots, but they disagreed about socks (jawrabayri). One group of jurists permitted this, while another prohibited it. Among those who prohibited this are Malik, Al-Shafi T, c and Abu HanTfa. Those who permitted it include Abu Yusuf and Muhammad, the disciples of Abu HanTfa, and Sufyan al-Thawri.

د دوی د اختلاف سبب په دې مسئله کې د نبي کریم ﷺ د یوې روایت د صحت په اړه د دوی شخړه ده، چې په هغې کې راغلي دي چې هغه د موزو او نعلینو باندې مسح کړې ده. دوی دا هم پکې اختلاف کړی چې ایا د موزو پر مسح باندې د نورو شیانو لپاره قیاس جوړیدای شي، که دا یو ثابت عبادي حکم دی چې نه پکې عقل لري او نه پرې قیاس کیدای شي او نه نورو شیانو ته غزولای شي. هغه کسان چې دې روایت ته صحت نه ورکوي یا دا روایت ورته نه دی رسیدلی، او د موزو پر قیاس یې نه کاوه، د مسح یوازې د موزو پورې محدود کړه، او هغه کسان چې روایت یې صحیح ګڼلی، یا د موزو پر قیاس یې عمل کاوه، د غیر چرمې موزو پر مسح یې هم اجازه ورکړه. دا روایت په بخاري او مسلم دواړو شیخانو نه دی نقل کړی، مګر ترمذي یې صحیح ګڼلی. د چرمې موزو او غیر چرمې موزو ترمنځ د تردد له امله، امام مالک څخه د دوی د مسح په اړه دوه روایتونه راغلي دي: یوه یې منع کوي، بله یې اجازه ورکوي.

The reason for their disagreement arises from their dispute over the authenticity of a tradition from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) on this issue, which conveys that he wiped his socks as well as his sandals (na^layn). They also disputed as to whether analogy for other things can be constructed upon the wiping over boots, or whether it is a fixed ritual or non-rational interpretation upon which no analogy can be based nor can it be extended to other things. Those for whom the tradition did not prove authentic, or (information about) it did not reach them, and they did. not employ analogy upon boots, restricted mash to the boots, while those who considered the tradition to be authentic, or upheld analogy upon boots, permitted mash over socks. This tradition has not been recorded by the two Shaykhs, that is, al-Bukhari and Muslim, but has been deemed authentic by al- TirmidhT. Because of the vacillation of leather socks between boots and non­ leather socks, there are two narrations from Malik about wiping them: one prohibits it, while the other permits it.

دوی په دې متفق وو چې په ښې حالت کې موزو باندې مسح کول جائز دي، او په پاره شوو موزو کې اختلاف وکړ. مالک او د هغه شاګردانو وویل چې که درز کم وي، نو په هغو باندې مسح کېدای شي. ابوحنیفه د درز اندازه د درې گوتو په اندازه محدوده کړه. د فقیهانو یوه ډله وویل چې په هغو موزو باندې مسح جائز ده، تر هغه وخته پورې چې دوی ته موزې ویل کېدای شي، حتی کله چې درز پراخ وي. د دغه قول روایت کوونکی یو فقیه سفیان الثوری دی. الشافعی، د خپلو دوو قولونو په یو کې، وویل چې موزه باید د مخ له خوا داسې پاره نه وي چې پښه ښکاره کړي، حتی که درز کوچنی وي.

They agreed about wiping over boots that are in good condition, and disagreed about those that are torn. Malik and his disciples said that one may wipe over them if the tear is minor. Abu Harnfa limited the extent of the tear to the measure of three fingers. A group of jurists said that it is permitted to wipe over them as long as they can be described as boots, even when the tear is extensive. One such jurist from whom this is related is al-Thawri. Al-ShafiT, in one of his two opinions, held that the boot should not be torn from the front exposing the foot, even if the tear is small.

د دوی د اختلاف سبب دا مسئله ده چې آیا د وضو په کې د پښو د مسح کولو حکم د پښو د مینځلو څخه د مسح ته د اړولو سبب دا دی چې پښې د بوټانو په واسطه پټې دي، یعنې پښې د بوټانو په واسطه پوښل شوي دي، که دا سبب د دې حکم د بدلون دی چې د وړاندې کولو او بیا د مینځلو په وخت کې د بوټانو د ایستلو او بیا اغوستلو د ستونزې له امله دی؟41 هغه کسان چې وې ویل چې سبب پوښل دي، هغوی د ټوټې شوي بوټانو په مسح جواز نه ورکاوه، ځکه چې د پښو د بې پرده کیدو په سبب حکم د مسح څخه د مینځلو ته اوړي. هغه کسان چې علت ستونزه ګڼي، هغوی ټوټې (سوري) ته اهمیت نه ورکوي، کله چې بوټان لا هم بوټان ورته ویل کیدای شي. د لوی او وړ سوري ترمنځ توپیر استحسان او د ستونزې د لرې کولو پر بنسټ دی۔ الثوري ویلي دي چې د مهاجرینو او انصارو بوټان هم د نورو خلکو د بوټانو په شان له سوریو څخه خالي نه وو، او که دې په دې اړه کوم منع کول وای، نو هغه به بیان شوی وای او د هغوی څخه به روایت شوی وای۔ زه وایم چې دا مسئله په متنونو کې نه ده بیان شوې، او که د دې لپاره حکم موجود وای، سربیره پر دې چې د بوټانو سوري عام وو، نو پیغمبر ﷺ به دا بیان کړی وای۔ الله تعالی فرمایلي دي: "او موږ تا ته ذکر نازل کړ، ترڅو تاسو خلکو ته هغه څه بیان کړئ چې د دوی لپاره نازل شوي دي۔"

The reason for their disagreement derives from the question of whether the transference of the obligation, from washing (the feet) to wiping, is due to their being covered, that is, the feet being covered by the boots, or whether it is due to the hardship arising from taking off the boots and then wearing them after washing.41 Those who said that it is due to covering did not allow wiping over torn boots, as the uncovering of the feet transfers the obligation from wiping to washing. Those who considered the underlying cause i^lla) to be hardship did not take into consideration the tear, when they could (still) he called boots. The distinction between a major and a minor tear42 is based on istihsan and the removal of hardship. Al-Thawri said that the boots of the Muhajirun and the Ansar were not devoid of tears, like the boots of other people, and had there been a prohibition in this regard it would have been laid down and related from them. I would say that this issue is one that is not expressed (in the texts), and had a hukm existed for it, along with the fact that tears in boots were common, the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) would have explained it. Allah, the Exalted, has said, “We have revealed unto thee the Remembrance that thou mayst explain to mankind that which hath been ^vealed for them”

فقهاء کے درمیان اس (یعنی مسح کی مدت) کی حد کے بارے میں بھی اختلاف تھا۔ مالک کا موقف تھا کہ اس کی کوئی وقتی حد نہیں، اور جو شخص موزے پہنے ہوئے ہو وہ ان پر مسح کر سکتا ہے، جب تک وہ انہیں اتارے نہیں یا اسے جنابت لاحق نہ ہو۔ ابو حنیفہ اور الشافعی کا موقف تھا کہ اس کی وقتی حد ہے۔

The jurists also disagreed about (the extent of) its time. Malik held that it is n °t limited by time, and one wearing boots may wipe over them, as long as he does not take them off or is not affected by a* major impurity fjanaba). Abu Harnfa and al-Shafiri held that it is limited by time.

د دوی د اختلاف سبب په دې اړه د روایاتو تصادم دی. درې (اړوند) روایات نقل شوي دي. لومړی د ‘عائشہ رضي الله عنها روایت دی چې هغې وویل: «النبي ﷺ د مسافر لپاره درې ورځې او درې شپې، او د مقیم لپاره یوه شپه او یوه ورځ وټاکله.» دا روایت مسلم نقل کړی دی. دویم د أُبيّ بن عُمارة روایت دی چې هغه وویل: «یا رسول الله ﷺ، ایا زه په موزو مسح وکړم؟» هغه وفرمایل: «هو.» هغه وویل: «یوه ورځ؟» هغه وفرمایل: «هو.» هغه وپوښتل (بیا): «دوې ورځې؟» هغه وفرمایل: «هو.» هغه وویل: «او دریمه؟» هغه وفرمایل: «هو، تر هغه چې ته اووم ورځ ته ورسیږې.» بیا هغه [پیغمبر ﷺ] وفرمایل: «هرې مودې لپاره چې غواړې مسح کوه.» دا روایت ابوداود او طحاوي نقل کړی دی. دریم د صفوان بن عسال روایت دی، چې هغه وویل: «موږ په سفر کې وو او موږ ته امر شوی و چې درې ورځې او درې شپې خپل موزې ونه باسو، مګر د لوی ناپاکۍ (جنابت) په صورت کې، خو د بول، خوب یا د طبیعي اړتیا په وخت کې نه.»

The reason for their disagreement is based upon the conflict of traditions about this. Three (relevant) traditions have been related. The first is a tradition of ‘AIT from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) that he said, “The Prophet (God’s peace and blessings be upon him) determined three days and accompanying nights for a traveller and a night and a day for the resident.” It is recorded by Muslim. The second is the tradition of Ubayy ibn TJmara that he said, “O Messenger of Allah, do I wipe over my boots?” He said, “Yes”. He said, “For a day?” He said, “Yes”. He asked (again): “Two days?” He said, “Yes”. He said, “And a third?” He said, “Yes, till you reach the seventh”. He [the Prophet] then added, “Wipe for as long as you wish”. This is recorded by Abu Dawud and al-TahawT. The third is the tradition of Safwan ibn ‘Assal, who said, “We were on a journey and were ordered not to take off our boots for three days and accompanying nights, except in the case of a major impurity, but not for urinating, sleep, or when answering the call of nature”.

میں کہوں گا کہ عائشہؓ کی روایت صحیح ہے، کیونکہ اسے مسلم نے روایت کیا ہے۔ جہاں تک ابی بن عُمارہ کی روایت کا تعلق ہے، تو ابو عمر ابن عبدالبر نے کہا ہے کہ یہ ثابت نہیں، اور اس کی کوئی مستند سند نہیں، لہٰذا اسے عائشہؓ کی روایت کے مقابلے میں پیش نہیں کیا جا سکتا۔ اور اگرچہ صفوان بن عسال کی روایت کو بخاری اور مسلم نے روایت نہیں کیا، پھر بھی اسے حدیث کے ماہرین، جیسے ترمذی اور ابو محمد ابن حزم، نے صحیح قرار دیا ہے۔ علیؓ کی روایت کی طرح، یہ ابی کی روایت کے ظاہری مفہوم سے متصادم ہے۔ ان دونوں کے درمیان تطبیق یہ دی جا سکتی ہے کہ علیؓ اور صفوانؓ کی روایات سوال کے جواب میں ایک مدت مقرر کرتی ہیں، جبکہ ابی بن عُمارہ کی روایت ایسی کسی حد کی نفی پر صریح ہے، مگر ابی کی روایت کی تصدیق نہیں ہوئی۔ لہٰذا علیؓ اور صفوانؓ کی روایات کے مطابق عمل کرنا ضروری ہے، اور یہی بہتر ہے، اگرچہ ان کا مفہوم قیاس کے خلاف ہے، کیونکہ مدتِ مقررہ طہارت کو ختم کرنے میں مؤثر نہیں ہوتی، کیونکہ طہارت کو ختم کرنے والی چیزیں نجاستیں ہیں۔

د موزو باندې مسح کولو شرط دا دی چې پښې، د موزې د اغوستلو په وخت کې، د وضو د طهارت له لارې پاکې وي. دا یوه متفق علیه خبره ده، سوای د یوې وړې اختلاف څخه، چې ابن القاسم دا د مالک په نوم یادوي، لکه څنګه چې ابن لبابه په المنتخب کې روایت کړی دی. د اکثرو علماؤ نظر په هغو احادیثو ولاړ دی چې د مغیره او نورو له خوا روایت شوي، چې ویل شوي دي: کله چې نبي ﷺ غوښتل خپل موزې ایستل، هغه وفرمایل: "پرېږدئ، ځکه چې دا (پښې) هغه وخت پاکې وې چې ما دوی اغوستي وو". هغه کسان چې د اکثرو له نظر څخه انحراف کوي، دا خبره د پاکۍ د لغوي معنی سره سم تفسیر کوي.

The condition for the wiping over boots is that the feet, at the time of wearing the boot, should be clean through the purification of ablution. This is something agreed upon, except for a slight disagreement, which is attributed by Ibn al-Qasim to Malik, as reported by Ibn Lubaba in al-Muntakhab. The basis for the majority view rests on the traditions related by al-Mughira and others, which state that when the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) wanted to take off his boots he said, “Let them be, for they (the feet) were clean when I put them on”. Those deviating from the majority view interpreted this remark according to the literal meaning of cleanliness.

فقهاو په دې مسئله کې اختلاف کړی دی هغه څوک چې (وضو کولو پر مهال) خپل پښې مینځي، بوټان اغوندي، بیا وضو بشپړوي، آیا هغه ته حق دی چې (بله ځل وضو کولو پر مهال) په بوټانو باندې مسح وکړي؟ هغه کسان چې په وضو کې ترتیب واجب نه ګڼي او وایي چې د هر عضو پاکي د ټولو نورو اعضاوو د پاکۍ له بشپړېدو مخکې هم معتبره ده، هغوی دا جایز ګڼي. هغه کسان چې ترتیب واجب ګڼي او وایي چې د یو عضو پاکي د (له هغې مخکې) ټولو اعضاوو د پاکۍ له بشپړېدو مخکې معتبره نه ده، هغوی دا جایز نه ګڼي. لومړی نظر ابوحنیفه رحمه الله ساتلی دی، دوهم نظر مالک او شافعي رحمهما الله ساتلی دی، خو مالک دا د ترتیب له امله نه منع کوي؛ هغه دا ځکه منع کوي چې د دې عضو پاکي د نورو اعضاوو د مینځلو پرته نه شي ترلاسه کیدای. (دا د) د پیغمبر ﷺ دا خبرې دي چې: «زه یې هغه مهال واغوستل چې دوی پاک وو»، یعنې شرعي پاکي. د مغیرې څخه په ځینو روایتونو کې الفاظ دا دي: «کله چې تاسو خپلې پښې بوټانو ته ننوځوئ، او دوی بیا پاک وي، نو په دې باندې مسح وکړئ». د دې اصولو پر بنسټ د هغه چا د پوښتنې ځواب چې یو بوټ یې د بلې پښې د مینځلو څخه مخکې اغوستی وي، مالک ورکړی دی، هغه وایي چې په بوټانو باندې مسح نه کوي، ځکه هغه ته د پاکۍ له بشپړېدو مخکې اغوستل شوي. دا نظر د شافعي، احمد او اسحاق هم دی. ابوحنیفه، ثوري، مزني، طبري او داود وایي چې مسح جایزه ده. دا نظر د مالک د شاګردانو د یوې ډلې هم وو، چې له دوی څخه مطرف او نور دي. ټولو دا متفق دي چې که څوک د یوې پښې د مینځلو وروسته یو بوټ وباسي او بیا یې واغوندي، نو هغه ته مسح جایزه ده.

The jurists differed in this topic about the person who (while performing ablution) washes his feet, puts on his boots, and then completes the ablution, whether he is entitled to wipe over his boots (next time he performs ablution). Those who did not consider an ordered sequence to be obligatory (in ablution) and held that purity of each limb is valid before the purity of all the other limbs is completed, maintained that it is permissible. Those who held that a sequence is obligatory, and that purification of a limb is not valid before purification of all the limbs (preceding it), did not permit it. The first opinion was held by Abu Harnfa, while the second was held by Malik and al-ShafiT, except that Malik did not disallow this because of the sequence; he did so as the purity of this limb cannot be achieved except by washing the remaining limbs. (This is on account of) the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “I put them on when they were clean”, meaning legal ceremonial purity. In some narrations from al-Mughira the words are: “When you slip your feet into your boots, and they were then pure, wipe over them”. On the basis of these rules the answer to the question about a person, who puts on one boot after washing his foot prior to washing the other, is provided by Malik, who said that he is not to wipe over his boots for he wore them before the completion of (ritual) purification. This is also the opinion of al-ShaficT, Ahmad, and Ishaq. Abu Harnfa, al-Thawri, al-MuzanT, al-Tabari, and Dawud said that wiping is permitted. It was also the opinion of a group of Malik’s disciples, among whom are Mutarrif and others. All of them agreed that if a person takes off one boot after washing the other foot and then puts it on, wiping is permitted to him.

اتفقوا على أن الأمور التي تنقض هذا النوع من الطهارة هي نفسها التي تنقض الوضوء ذاته. واختلفوا في أن نزع الخفين هل ينقض هذا النوع من الطهارة. فقال قوم من الفقهاء: إن الإنسان إذا نزع خفيه وغسل رجليه بقيت طهارته، وأما إذا لم يغسلهما وصلى فلا تُحسب صلاته، ويجب عليه أن يعيد الصلاة بعد غسل رجليه. وممن قال بهذا مالك وأصحابه، والشافعي، وأبو حنيفة. غير أن مالكاً قال: إن أخّر ذلك وجب عليه تجديد الوضوء، وفقاً لشرط الموالاة في أفعال الوضوء الذي تقدم. وقال قوم آخرون من الفقهاء: الطهارة باقية، ولا يلزمه غسل رجليه، إلا إذا أحدث حدثاً ينقض وضوءه. ومن قال بهذا داود وابن أبي ليلى. وقال الحسن بن حي: إذا نزع نعليه بطلت الطهارة. وقد قال بكل واحد من هذه الأقوال الثلاثة طائفة من التابعين. ولم يُذكر هذه المسألة نصاً في النصوص.

They agreed that the factors nullifying this form of purification are the same factors nullifying ablution itself. They disagreed on whether taking off the boots nullifies this kind of purification. A group of jurists said that if a person off his boots and washes his feet, purification is maintained, but if he does not wash them and prays, his prayer is not counted, and he has to pray again after washing his feet. Those who maintained this include Malik and his disciples, al-Shafi T, and Abu HanTfa. Malik, however, maintained that c if he delays this he has to renew ablution, conforming with the condition of continuous performance of the acts of ablution, which has preceded. Another group of jurists held that purity-is maintained and he is not obliged to wash his feet, unless the person acquires some form of hadath (legal impurity) that nullifies his ablution. Among those who maintained this are Dawud and Ibn AbT Layla. Al-Hasan ibn Hayy said that if he takes off his shoes, purity is annulled. Each of these three opinions was held by a group of the Tabi'-un. This issue has not been explicitly mentioned (in the texts).

سببِ اختلاف این است که آیا مسح بر موزه‌ها عملی مستقل به‌تنهایی است یا جانشینِ شستنِ پاها پس از داخل‌شدنِ آن‌ها در موزه‌ها است۔ اگر بگوییم که عملی مستقل است، طهارت باید باقی بماند، حتی اگر موزه‌ها را بیرون آورد، مانند کسی که پس از وضو پاهایش قطع شود۔ اگر بگوییم که جانشین است، ممکن است گفته شود که اگر موزه‌ها را بیرون آورد، طهارت باطل می‌شود، حتی اگر شستنِ فوری را شرط بدانیم؛ و ممکن است گفته شود که شستنِ پاها برای حصولِ طهارت کافی است، اگر شستنِ فوری را شرط ندانیم۔ اما شرط‌کردنِ شستنِ فوری هنگامِ بیرون‌آوردنِ موزه‌ها ضعیف است، زیرا امری حدسی است۔

The reason for disagreement is whether wiping over boots is an independent act in itself or is a'substitute for washing the feet once they are inside the boots. If we maintain that it is an independent act, purity must remain, even if he removes his boots, as in the case of a person whose feet are cut off after ablution. If we maintain that it is a substitute, it is possible to say that if he takes off his boots purification is annulled even if we stipulate immediate washing; and it is also possible to say that washing of the feet is enough to achieve purification, if we do not stipulate immediate washing. As to the stipulation of immediate washing at the time of removal of boots, it is weak, for it is something conjectural.