۵.۲. هغه ډولونه مال چې پرې زکات فرض دی
5.2. The Kinds of Wealth Subject to Zakat
دوی د هغو ډولونو په اړه چې په کې زکات فرض دی یوه بله سره موافقه درلوده، او د نورو په اړه یې اختلاف درلود. هغه ډولونه چې په هغو کې دوی موافقه درلوده عبارت دي له: دوه ډوله کانونه، یعنې سره زر او سپین زر چې په زیورونو کې نه وي اړول شوي، درې ډوله څاروي، یعنې اوښان، غوایان او پسونه، دوه ډوله غلې، یعنې غنم او اربشې، او دوه ډوله میوې، یعنې خرما او منقا. د زیتونو په اړه یو څه اختلاف شتون لري.
They agreed about some of the categories in which zakat is obligatory and disagreed about others. The categories which they agreed upon include two kinds of minerals, namely, gold and silver that are not moulded into jewelry, three categories of animals, namely, camels, cows and sheep, two categories of grains namely wheat and barley, and two categories of fruit, namely dates and raisins. There is some dispute about olives.
اختلاف صرف هغه وخت وي کله چې سرې زیور وي. دا ځکه چې د حجاز فقیهان، مالک، اللیث او الشافعي، ویلي دي چې که چیرې دغه سرې د زینت او اغوستلو لپاره وي، نو په هغې کې زکات نشته. ابو حنیفه او د هغه شاګردان ویلي دي چې په هغې باندې زکات واجب دی. د اختلاف سبب دا دی چې سرې یو وخت د سامان په حیث او یو وخت د سرو زرو او سپینو زرو په حیث وي، چې په اصل کې د ټولو نورو شیانو د تبادلې لپاره کارول کیږي. هغه کسان چې دوی یې د سامان سره ورته ګڼلي، چې لومړنی هدف یې ګټه ده، ویلي دي چې په زیور کې زکات نشته. هغه کسان چې دوی یې د سرو زرو او سپینو زرو سره ورته ګڼلي، چې لومړنی هدف یې د تبادلې اسانتیا ده، ویلي دي چې په دې کې زکات واجب دی. د دوی د اختلاف یو بل سبب هم دی، هغه دا چې په دې مسئله کې احادیث یو له بل سره متضاد دي. د جابر له لارې د پیغمبر ﷺ څخه روایت دی چې ویلي یې دي: «په زیور کې زکات نشته». (عمرو بن شعیب د خپل پلار څخه، هغه د خپل نیکه څخه روایت کوي چې «یوه ښځه د خپلې لور سره د رسول الله ﷺ په لور راغله، چې د لاسونو په واسطه یې دوه سرو زرو کړۍ اغوستې وې. هغه ورته وفرمایل: ایا تاسو په دې باندې زکات ورکوئ؟ هغې وویل: نه. هغه وفرمایل: ایا تا ته خوښه ده چې الله تعالیٰ د قیامت په ورځ دې لاسونو ته د اور دوې کړۍ واچوي؟ هغې دا کړۍ لرې کړې او د پیغمبر ﷺ په وړاندې یې کېښودې او وې ویل: دا د الله تعالیٰ او د هغه د رسول لپاره دي».) دواړه روایتونه ضعیف دي، په ځانګړې توګه د جابر روایت.