3.2 د سهار لمانځنې دوې رکعتونه - د ممتازو فقیهانو لومړنی کتاب | Quran Course

3.2 د سهار لمانځنې دوې رکعتونه - د ممتازو فقیهانو لومړنی کتاب | Quran Course

0% read · 3 min left

د ممتازو فقیهانو لومړنی کتاب Bookmark

This chapter was translated automatically from English and may contain mistakes. Read the original

Show original

3.2 د سهار لمانځنې دوې رکعتونه

3.2 The two Rak^as of the Morning Prayer

by Ibn Rushd3 min readViewed 117 times

دوی په دې متفق دي چې د سهار دوه رکعته سنت دي، ځکه چې پیغمبر ﷺ دا د نورو نفلو لمونځونو د رکعاتو څخه ډېر په دوام سره ادا کړي دي. دا عمل ئې په دې ځکه کاوه چې دا لمونځ ئې مستحب ګڼه، او همدارنګه ځکه چې ئې دا د لمر له ختلو وروسته د قضا په توګه ادا کړ، کله چې ئې له ځانه سره د سهار لمونځ پرېښود تر دې چې لمر وخوت، نو ټول سهار لمونځ ئې د قضا په توګه ادا کړ. دوی د دې په ډېرو مسلو کې اختلاف کړی، چې یوه ئې په دې کې د لوستل شوې قرآني تلاوت استحباب دی.

They agreed that the two ra&as in the morning are sunna because of their being persistently observed by the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), more so than the raka^as of any other supererogatory prayer. He (God’s peace and blessings be upon him) did so because he considered performing them as desirable and also because he performed them as qada? after sunrise—when he had (once) overslept till after sunrise—thus praying the whole morning prayer as qadtf. They disagreed about it in (several) issues, one of which is the recommended (Quranic) recitation in it.

مالک کے نزدیک اس میں صرف ام القرآن کی تلاوت مستحب ہے۔ شافعی نے کہا کہ اگر ام القرآن کے ساتھ کوئی اور مختصر سورت بھی پڑھی جائے تو کوئی حرج نہیں۔ ابوحنیفہ نے کہا کہ اس میں مستحب تلاوت کے بارے میں کوئی منقول دلیل نہیں، اور جائز ہے کہ آدمی اپنے رات کے وظیفۂ قرآنی میں سے تلاوت کرے۔

د دوی د اختلاف سبب په دې لمانځه کې د پیغمبر ﷺ د قرائت د روایتونو توپیر دی، او همدارنګه د لمانځه په قرائت د پیژندلو په اړه د دوی اختلاف دی. د پیغمبر ﷺ په اړه روایت دی چې «هغه به په سهار کې دوه سپکې [لنډې] رکعتې کولې»، او د عایشې ؓ څخه روایت دی چې هغې وویل: «دا دوې رکعتې دومره لنډې وې چې زه حیران وم چې ایا هغه پکې ام القرآن لوستی و». د دې ظاهري مفهوم دا دی چې هغه به پکې یوازې ام القرآن لوستل. د ابو هریره ؓ له لارې، لکه څنګه چې ابو داود روایت کړی، روایت دی چې «هغه [پیغمبر ﷺ] به پکې ﴿قل هو الله احد﴾ او ﴿قل یا أیها الكافرون﴾ لوستل». هغه کسان چې د عایشې ؓ روایت یې غوره کړ، یوازې د ام القرآن لوستل یې غوره وباله، پداسې حال کې چې هغه کسان چې دویم روایت یې غوره کړ، ام القرآن او یوه لنډه سورت یې لوستل. هغه کسان چې د دې اصل پابند وو چې د لمانځه لپاره کومه ځانګړې قرائت نه شي ټاکل کیدای، د الله تعالی د دې خبرې له امله چې ﴿فاقرؤوا ما تیسر منه﴾، ویل یې چې کس باید هغه ولولي چې خوښ یې وي.

The reason for their disagreement is the variation in the reported recitation by the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) in this prayer, and also their disagreement about the identification of recitation in the prayer. It is related about the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) “that he used to observe two light [short] rak'as in the morning”, and it is related from ^A’isha, who said, “They [the two rakfas} were so short that I wondered whether he had recited in them the umm al-Qur'an”. The apparent implication of this is that he used to recite only the umm al-Qur'an in them. It is related through Abu Hurayra, as recorded by Abu Dawud, that “he [the Prophet] used to recite ‘Say, God is One ..and ‘Say, O disbelievers . . ?, in them”. Those who adopted Aisha’s tradition chose the recitation of the umm al-Qur'an alone, while those who adopted the second tradition chose to recite the umm al-Qur'an and a short sura. Those who abided by their principle that no specific recitation is to be fixed for prayers, because of the words of the Exalted, “So recite of it that which is easy [for you]”,154 said that the person is to recite what he likes.

د اختلاف سبب د حدیثونو د ضمني معنا تر منځ تصادم دی. د (مخکنۍ) حدیث په عایشې ؓ کې ظاهره ضمني معنا دا ده چې «پیغمبر ﷺ په هغو کې په آهسته لوستل». که دا خبره نه وای، عایشه ؓ به د دې شک نه درلودی چې آیا پیغمبر ﷺ په هغو کې د قرآن امّ الکتاب لوستل که نه. هغه څه چې د ابوهریره ؓ څخه روایت شوي، ظاهره معنا یې دا ده چې هغه به په هغو کې «قل یا أیها الکافرون» او «قل هو الله أحد» لوستل، او د پیغمبر ﷺ لوستل به ښکاره وو، ځکه که دا خبره نه وای، ابوهریره ؓ به نه پوهېده چې هغه په هغو کې څه لولي. هغو کسانو چې د دې دوو حدیثونو په تېره کې د ترجیح طریقه غوره کړه، یا یې د ښکاره لوستو خبره ساتله، کله چې د ابوهریره ؓ حدیث ترجیح شو، یا یې د آهسته لوستو خبره ساتله، کله چې د عایشې ؓ حدیث ترجیح شو. هغو کسانو چې د جمع (ترکیب) طریقه ساتله، د عبادت کوونکي لپاره یو اختیار وساته.

The reason for disagreement in this stems from the conflict of the implied meanings of the traditions. In the (preceding) tradition of cA>isha the apparent implied meaning is that “the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) used to recite inaudibly in them”. If this had not been the case c A>isha would not have had reason to doubt whether the Prophet recited the .umm a I-Qur'an in them. The apparent meaning of what has been related frOni Abu Hurayra is that he used to recite “Say, O disbelievers . . .,” and “Say Allah is One . . .”, in them, and thatthe recitation of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) used to be audible, for had this not been the case Abu Hurayra would not have come to know what he was reciting in them Those who adopted the method of preference in these two traditions either upheld the audible recitation, when the tradition of Abu Hurayra was preferred, or they upheld inaudible recitation, when the tradition of ‘A^sha was preferred. Those who upheld the method of reconciliation upheld a choice for the worshipper.

الموضوع الثالث يتعلق بحالة شخص لم يصلِّ ركعتي السنة، فيجد الإمام قد شرع في الصلاة المفروضة، أو يدخل المسجد ليصلي ركعتي السنة فيجد أن الصلاة المفروضة على وشك أن تُقام. في مثل هذه الحالة، ذهب مالك إلى أنه إن دخل المسجد والصلاة المفروضة تُؤدَّى، فعليه أن يصلي مع الإمام ولا يصلي ركعتي السنة في المسجد (والإمام يؤدي الصلاة المفروضة). أما إن لم يكن قد دخل المسجد ولم يخشَ أن تفوته ركعة مع الإمام، فله أن يصلي الركعتين خارج المسجد، وإن خشي أن تفوته ركعة فليصلِّ مع الإمام ثم يصليهما بعد طلوع الشمس. ووافق أبو حنيفة مالكًا في التفريق بين حال من دخل المسجد وحال من لم يدخل بعد، لكنه خالفه في التفصيل في الحكم، فقال: يجوز للشخص أن يصلي خارج المسجد ما دام يظن أنه سيدرك ركعة من صلاة الصبح مع الإمام. وقال الشافعي: إذا شُرع في الصلاة المكتوبة فلا يُصلِّ الركعتين لا داخل المسجد ولا خارجه. وقد نقل ابن المنذر أن جماعة أجازوا أداء الركعتين داخل المسجد والإمام يؤدي الصلاة المفروضة، لكن هذا قول شاذ.

The third issue is about case of a person who has not offered the two rak'as and finds the imam engaged in the (obligatory) prayer, or who enters the mosque to offer the two rak as, but finds that c the obligatory^ prayer is about to commence. In such a case, Malik held that if he enters the mosque and the obligatory prayer is being performed, then he is to pray with the imam and not to offer the two rakfas in the mosque (when the imam is observing the obligatory prayer). If, however, he has not entered the mosque and he does not fear losing a rak^a with the imam, he may offer the two ra&as outside the mosque, but if he is afraid of losing a rak^a he should pray with the imam and then offer them after sunrise. Abu HanTfa agreed with Malik in making the distinction between the case of a person having entered the mosque or not yet having done so, but he went against him in the detailed ruling. He said that the person may pray outside the mosque as long as he thinks that he will be able to offer one rak*a of the morning prayer with the imam. Al-ShafiT said that if the prescribed prayer has commenced he is not to offer the two rak'as inside or outside the mosque. Ibn al-Mundhir has related that a group permitted the offering of the two rak^as inside the mosque while the imam is observing the (obligatory) prayer, but this is a deviant opinion.

د دوی د اختلاف سبب د پیغمبر ﷺ د دې حدیث د معنا په اړه د دوی شخړه ده: "که لمونځ پیل شي، نو له هغه پرته بل لمونځ نشته مګر هغه چې مقرر دی". هغه کسان چې د دې حدیث عمومي مفهوم یې غوره کړ، د سهار دوه رکعته سنتونه یې نه منل، که څه هم دا په مسجد کې وي یا بهر، کله چې فرض لمونځ پیل شوی وي. هغه کسان چې دا معنا یې یوازې په مسجد پورې محدوده کړه، بهر د لمانځه اجازه یې ورکړه تر هغو چې د فرض لمانځه وخت پاتې وي، یا د فرض یوه برخه پاتې وي. د ممانعت علت (علت) د عمومي معنا منونکو په نظر دا دی چې نفلو ته مشغولیت د فرضو لمونځونو د پریښودو سبب کیږي. د هغو کسانو په نظر چې دا یوازې مسجد پورې محدوده کړه، علت دا دی چې دوه لمونځ په یو وخت کې کول د امام مخالفت دی. د ابو سلمه بن عبدالرحمن څخه روایت دی چې هغه وویل: "ځینو خلکو لمونځ اورېد چې پیل شوی و، نو هغوی هم د لمانځه لپاره ودریدل. د الله رسول ﷺ دوی ته راووت او وې فرمایل: 'دوه لمونځونه په یو وخت کې؟ دوه لمونځونه په یو وخت کې؟' او دا د سهار د لمانځه په وخت کې او د هغو دوو رکعتونو په اړه و چې د سهار د فرض لمانځه مخکې دي."

The reason for their disagreement arises from their dispute over the meaning of the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “If the prayer has commenced, then, there is no other prayer but the one prescribed”. Those who adopted the general implication of this tradition did not allow the two morning rak^-as, either outside the mosque or inside it, if the prescribed prayer had commenced. Those who restricted this meaning to apply to praying inside the mosque permitted praying outside the mosque as long as the obligation is not lost, or if a part of the obligation is not lost. The underlying meaning (<illa) of the proscription, according to those who adopted the general meaning, is the occupation with supererogatory prayers to the neglect of the obligatory prayers. The underlying meaning according to those who restricted this to the mosque is the offering of two prayers at the same time as that would amount to going against the imam. It is related from Abu Salama ibn Abd al-Rahman.that c he said, “Some people heard the prayer being undertaken so they stood up to pray. The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) came out to them and said, ‘Two prayers at one time? Two prayers at one time?’ He said that this was during the time of the morning prayer and about the two rakfas that are before the obligatory morning prayer”.

مالک او ابوحنیفہ د فرض لمانځه هغه برخه چې د دې په پام کې نیولو سره ټاکل کیږي چې آیا انسان لومړی د دوو سنتو رکعتونه ادا کړي یا د امام سره جماعت ته ملګری شي، په دې کې سره اختلاف لري. دا اختلاف د دې له امله دی چې دوی د هغې برخې په اړه اختلاف لري چې د جماعت د لمانځه ثواب ترلاسه کولو تضمین کوي. سربیره پردې، په دې کې هم اختلاف دی چې آیا د جماعت لمونځ د دوو رکعتونو په پرتله ډیر ثواب لري. هغه کسان چې ویلي یې دي چې د فرض لمانځه یوه رکعت له لاسه ورکولو سره د جماعت ثواب له لاسه ورکول کیږي، وایي چې انسان کولای شي د دوو رکعتونو سره مشغول وي، تر هغه وخته پورې چې د فرض یوه رکعت له لاسه ورنکړي. هغه کسان چې ویلي یې دي چې انسان تر هغه وخته د (جماعت) ثواب ترلاسه کوي څو چې د امام سره د فرض لمانځه یوه رکعت هم ادا کړي، دا خبره یې د رسول الله ﷺ د دې قول له مخې کړې ده: «څوک چې د لمانځه یوه رکعت ومومي، هغه لمونځ یې موندلی دی»، یعنې هغه د لمانځه ثواب ترلاسه کوي. دوی دا حدیث داسې تفسیر کړی چې عام تطبیق ولري، چې هغه کس هم شامل وي چې لمونځ په قصد پرېږدي یا په ناڅاپه او بې له اختیاره یې پرېږدي، او له همدې امله ویلي یې دي چې انسان کولای شي د دوو رکعتونو سره مشغول وي تر هغه وخته چې فکر کوي کم تر کمه یوه رکعت (له امام سره) ترلاسه کولی شي. مالک دا حدیث (او الله ښه پوهیږي) داسې تفسیر کړی چې هغه کس پورې اړه لري چې د فرض لمونځ په قصد پرېږدي. له همدې امله ده ویلي دي چې که څوک له دې لمانځه یوه رکعت هم پرېږدي، نو ثواب یې له لاسه ورکوي.

Malik and Abu Harnfa disagreed over the portion of the obligatory prayer that is to be taken into account in determining whether a person should first engage in the two sunna rak as or join the c imam. The dispute stems from their disagreement over the portion that ensures securing the merit of the congregational prayer. Further, there is disagreement over whether the congregational prayer is greater in merit than the two raPas. Those who maintained that by losing a rak'a of the obligatory prayer the credit for the prayer with the congregation is lost said that he may remain occupied with the two ra&as as long is a ra&a of the obligatory prayer is not lost. Those who maintained that he secures the merit (of the congregation) as long he prays even a single rak^a of the obligatory prayer (with the imam), said so because of the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “He who has caught a rakfa of a prayer has caught the prayer”, that is, he secures its merit. They interpreted this tradition so as to convey a general application covering one relinquishing the prayer intentionally or without exercising a choice, and thus said that he may remain occupied with it as long as he thinks that he can catch at least one rak^a (with the imam). Malik interpreted this tradition (Allah knows best) to apply to a person who has missed the obligatory prayer intentionally. He therefore held that if he misses a single rak^a from it he loses its merit.

څلورم مسئله د هغو دوو رکعتو د قضا وخت په اړه ده چې د سهار د (فرض) لمانځه د لاسه ورکولو له امله پاتې شي. د فقیهانو یوې ډلې وویل چې څوک دا دواړه رکعتې د سهار د (فرض) لمانځه څخه وروسته د قضا په توګه ادا کړي. دا نظر د عطاء ابن ابی رباح لخوا ساتل شوی و. د فقیهانو بله ډله وویل چې دا کس باید دا دواړه رکعتې د لمر له راختلو وروسته د قضا په توګه ادا کړي. د دې فقیهانو ځینو دې ته یو ټاکلی، نه بدلیدونکی وخت وټاکه، پداسې حال کې چې نورو دا وخت انعطاف‌من وباله، ویلي یې دي چې دا کس کولی شي دا رکعتې د لمر له راختلو څخه تر هغه وخته پورې ادا کړي چې لمر ښکته کیږي، خو د لمر له ښکته کیدو وروسته یې ادا نه کوي. د دې فقیهانو ځینو، چې د دې دواړو رکعتو د قضا ادا کولو ملاتړ یې کړی، دا یې مستحب باله، پداسې حال کې چې نورو کس ته د غوره کولو اختیار ورکړ. د دې دواړو رکعتو د قضا د ادا کولو بنسټ د پیغمبر ﷺ هغه عمل دی چې هغه د لمر له راختلو وروسته دا دواړه رکعتې د قضا په توګه ادا کړې کله چې هغه ویده شو.155

c The fourth issue is about the time of their qada* when they have been missed because of offering the morning (obligatory) prayer. A group of jurists said that the person is to offer them as qadd* after the (obligatory) morning prayer. This opinion was held by cApP ibn Jurayj. Another group of jurists said that he is to offer them as qadd after sunrise. Some of these jurists determined this inflexible time for it, while others declared it to be flexible saying that he may offer them from the time of the rising of the sun up to the time of its decline, but he is not to offer them after the declining of the sun Some of these jurists, who upheld his offering them as qad&, considered it a recommendation, while others granted the person a choice. The basis for praying them as qadd? is the Prophet’s praying them as qadd after sunrise when he overslept.155