علماؤ اتفاق کړی دی چې پاک صافه اوبه د دریو شیانو څخه ناپاکي لرې کوي. همدارنګه دوی اتفاق کړی دی چې ډبرې د دوو سوریو (شرمګاه) څخه ناپاکي لرې کولی شي. د دې څخه پرته په نورو مایعاتو او جامدو شیانو کې چې ناپاکي لرې کولی شي، دوی اختلاف کړی دی. د فقهاوو یوه ډله وایي چې هر پاک شی، که مایع وي او که جامد، او په هر ناپاک شی کې چې وي، ناپاکي لرې کولی شي. دا نظر ابوحنیفه او د هغه شاګردانو تائید کړی دی. د فقهاوو بله ډله وایي چې له اوبو پرته نور شیان ناپاکي نشي لرې کولی، پرته له ډبرو څخه چې پرې اتفاق دی. دا نظر مالک او الشافعي تائید کړی دی.

The Muslim jurists agreed that clean purifying water removes impurities from those three objects. They also agreed that stones can remove impurities from the two outlets. They disagreed about removal (of impurities) with what is besides these from among fluids and solid substances. A group of jurists held that anything clean can remove impurities whether it is a fluid or a solid, and whatever the affected object. This was upheld by Abu HanTfa and his disciples. Another group of jurists said that impurities cannot be removed by things other than water, except for stones, which are agreed upon. This was upheld by Malik and al-Shafi T.

همچنین دې موضوع کې هم اختلاف کړی چې د استنجا په حالت کې د هډوکو او ګوبرو په واسطه د نجاست له منځه وړلو څه حکم دی. یوه ډله فقها دا کار منع کړی، خو د نورو شیانو سره چې پاکولای شي یې کارول جائز ګڼلي، که څه هم مالک د دې څخه ځینې محترم او پاک شیان لکه ډوډۍ مستثنی کړي دي. همدا خبره د هغو شیانو په اړه هم کیږي چې کارول یې اسراف وي، لکه سرې زر او ګاڼې. یوې ډلې استنجا یوازې د ډبرو سره محدوده کړې چې د ظاهریانو نظر دی، پداسې حال کې چې بله ډله د هډوکو سره اجازه ورکوي خو ګوبرې ته یې اجازه نه ورکوي، که څه هم دوی دا کار هم مکروه ګڼي. البرې له دې ټولو څخه تیر شوی او د استنجا لپاره د ټولو پاکو او ناپاکو شیانو سره پاکولو ته اجازه ورکړې ده. د اوبو پرته نورو شیانو سره د نجاست له منځه وړلو او د خارجي سوریو پرته نورو ځایونو لپاره د دوی د اختلاف سبب دا دی چې ایا د اوبو سره د نجاست پاکول یوازې د نجاست د عین له منځه وړلو لپاره دي، په دې صورت کې هغه نور شیان چې عین له منځه وړي د اوبو په شان ګڼل کیږي، یا اوبو کې یو اضافي وصف شتون لري چې په نورو شیانو کې نه وي. هغه کسان چې په اوبو کې یې کوم اضافي وصف نه و لیدلی، د ټولو پاکو مایعاتو او جامدو شیانو سره د پاکولو صحت ساتلی دی. دې معنی ته د خارجي سوریو پرته نورو شیانو سره د نجاست په له منځه وړلو کې اجماع تاییدوي. همدارنګه دا خبره هم تاییدوي چې د ام سلمی څخه روایت دی چې وې ویل: ما ته د پټ سوړ جامه کې یوه ښځه وایم او ناپاکو ځایونو باندې تیریږم. رسول الله ﷺ ورته وفرمایل: "هغه (نجاست) د هغه شي له لارې پاکیږي چې ورپسې راځي." دې ته سربېره، ابو داود کې د ورته قضیو په اړه احادیث هم روایت شوي دي، لکه د نبي ﷺ دا وینا: "که یو له تاسو په خپلو موږو کې ناپاکۍ باندې تیر شي، نو خاوره یې پاکوونکې ده،" او نور ورته روایات.

c They also disagreed about the removal of impurities with bones and dung in the case of istinja\ A group of jurists prohibited this, but permitted their use Wlt h other things that can clean, though Malik exempted from these esteemed stable things like bread. The same is said about things the use of which would immoderate like gold and gems. One group restricted cleaning to stones ° % which is the opinion of the Zahirites, while another group permitted it n ^th bones, but not dung, though this was considered abominable by them. Al- jg . barT deviated from all this and permitted in istinja* wiping with all things a H c|ean and unclean The reason for their disagreement about the removal of impurities with things other than water and for objects other than the outlets is their dispute as to whether the purpose of removing impurities with water is only the destruction of the essence of the impurity, in which case other things destroying the essence would be deemed equivalent to water, or whether water has an additional attribute not found in other things. Those to whom no additional attribute was visible in water, upheld the validity of cleaning with all clean fluids and solids. This meaning was supported by the agreement over the removal of impurities from the outlets with things other than water. It is also supported by what is laid down in a tradition from Umm Salama who said to the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “I am a woman having a long trailing dress and I walk over filthy spots”. The Messenger of Allah (God’s peace and blessings be upon him) said to her (Umm Salama), “It (the impurity) is cleansed by what follows”. In addition to this, there are traditions about similar cases recorded by Abu Dawud, like the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), “If one of you walks over filth in his sandals, the dust is their purifier”, as well as other similar reports.

جو کسان په اوبو کې یو اضافي وصف ګڼي، دوی د ایستو (د ډبرو سره د پاکولو) پرته له دې څخه، په نورو حالاتو کې د داسې پاکولو منع کوي. کله چې حنفیانو له شافعیانو څخه د اوبو د دې اضافي وصف توضیح وغوښت، نو دوی دې ته پناه یووړه چې دا یوه عبادت ده، ځکه دوی د دې لپاره عقلي دلیل نشو وړاندې کولی. دوی حتی منلي دي چې اوبه د ناپاکۍ له مخې په عقلي قانع کونکي ډول له منځه نه وري، او د لرې کولو ته قانوني پیژندنه ورکول کیږي. ترمنځ یې د دې پوښتنې پر سر اوږدې خبرې او شخړې وې چې ایا د اوبو سره د ناپاکۍ لرې کول عبادت دی، یا دا یو عقلي علت لري چې د مخکینۍ قضیې په توګه راځي. شافعیان مجبور شول چې اوبو لپاره یو (ځانګړی) قانوني وصف ثابت کړي، کوم چې په نورو شیانو کې نه موندل کیږي، په ناپاکۍ احکامو کې د پوره کولو لپاره، که څه هم د ناپاکۍ د مادې په حقیقي لرې کولو کې دا د نورو شیانو سره ورته والی لري.

Those who perceived an additional attribute in water, prohibited such cleaning except for the exempted case, which is that of the outlets (with stones). When the Hanafites demanded from the Shaficites an explanation of such an additional attribute for water, the latter resorted to the argument that it is an act of worship, for they were not able to provide a rational reason for it. They even conceded that water does not do away with impurity in a rationally satisfying way, and the removal is assigned a legal recognition. There were extended discourses and polemics between them over the question of whether the removal of impurity with water is an act of worship or has a rational cause coming down as a precedent. The Shaficites were' constrained to establish a (special) legal virtue for water, which is not found in other things, in meeting the ahkdm of uncleanliness, though it is similar to other things in the (actual) removal of the substance (of pollutions).

الغرض (أي الشافعية) تحقيق مقتضى الحكم الذي يخص الماء بقدرته على إزالة عين النجاسات، إذ قد تكون النجاسة زالت عينها أحيانا والحكم باقٍ. فجعلوا الغرض هكذا، مع أنهم كانوا قد وافقوا الحنفية من قبل على أن التطهير من الخبث ليس تطهيرا شرعيا تعبديا، ولهذا لا يُشترط له النية. ولو أنهم حاولوا أن يتميزوا عنهم بالقول إنهم يدركون في الماء صفة تذيب النجاسة والوسخ وتستخلصهما من الثياب والأبدان، وهي صفة لا توجد في غيره من الأشياء، ولهذا يعتمد الناس على الماء في تنظيف أبدانهم وثيابهم، لكان ذلك قولا أحسن، أما غيره فبعيد عن الإقناع. ولعل الواجب أن يُعتقد أن الشارع اعتمد الماء في الغسل في كل موضع لهذه الصفة الكامنة فيه. ولو قالوا ذلك لأدخلوا في الفقه السائد ما يتسق مع معناه. أما إذا ضاقت عليه طريقته في المناظرة مع الخصم، فإن الفقيه يلجأ إلى القول بأن هذا الشيء عبادة. فتأمل ذلك، فإنه ظاهر من صنيعهم في أكثر المواضع.

The purpose (the ShafWtes added) is to meet the (requirements of the) hukm that singles out water as effective in the removal of the substance of impurities, as sometimes the impurity is already removed, but the hukm subsists. They thus relegated the purpose, although they had previously agreed with the Hanafites that purification from uncleanliness is not a legal purification, that is shaft and did not therefore require intention (niyya). If they had tried to distinguish themselves from them (the Hanafites) by saying that they did perceive in water a quality of dissolving impurity and contamination and of extracting them from clothes and bodies, a quality not found in other things—for which reason people rely on water for cleansing their bodies and clothes—it would have been a better statement, while others are far from convincing. Perhaps it would be necessary to believe that the jfezr4 (law) has relied on water for washing in each instance because of this inherent quality. If they had said so, they would have introduced into the prevailing fiqh something consistent with its meaning. The jurist resorts to saying that it (a certain thing) is an act of worship when his method imposes constraints upon him in arguing with the contender. Ponder over this, for it is evident from their treatment (of issues) on most occasions.

د دوی د حیواناتو د سرګینو (د پاکولو په توګه د کارولو) په اړه د اختلاف سبب هغه اختلاف دی چې د نبي ﷺ څخه روایت شوي هغه منع کولو په معنا کې دی، یعنې د نبي ﷺ هغه بندیز چې استنجا به د هډوکو یا سرګینو سره نه کیږي. هغه کسان چې د دې منعې څخه یې د خپل ځان د استنجا باطلیدل مراد اخیستی وو، دا کار یې نه جائزوه، او هغه کسان چې دا داسې نه بولي، ځکه چې ناپاکي یوه عقلي معنا لري، دې منعې ته د ناپسندیدګۍ معنا ورکوي، خو دا یې د استنجا په خپل باطلیدو نه بولي. هغه کسان چې د هډوکو او سرګینو ترمنځ یې توپیر کاوه، دا یې په دې وجه کاوه چې دوی سرګینې ناپاکې بولي.

The reason for their disagreement about (the use of) animal droppings (in cleaning) is based on their dispute about the meaning of the proscription reported from the Prophet about it, that is, the prohibition by the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) that istinja* is not to be performed with bones or dung. Those for whom the proscription indicated the invalidity of the thing itself did not permit it while those who did not view it as such, as uncleanliness has a rational meaning, interpreted this to mean abomination, but did not consider it as invalidating istinj# itself. Those who made a distinction between bones and dung, did so because they considered dung as unclean.