په دې برخه کې څلور مسائل دي چې د دې موضوع اصول ګڼل کېږي. لومړی مسله د دې فرض کېدو د بیان په اړه ده. دویمه مسله د دې ورځنیو فرضونو د شمېر په اړه ده. دریمه مسله هغه کس په اړه ده چې دا پر هغه فرض ده. څلورمه مسله د هغه پایلې فرض په اړه ده چې د قصدي پرېښودو له امله پیدا کېږي.

In this part there are four issues that are taken to be the principles of this topic. The first issue is about the exposition of its obligation. The second issue is about the number of its (daily) obligations. The third issue is about the individual for whom it is obligatory. The fourth issue is about the consequential obligation because of intentional relinquishment.

د دې حکم وجوب د کتاب، سنت او اجماع څخه ښکاره دی. دا چې دا حکم دومره پراخ مشهور دی، نو د دې په اړه بحث کول اړین نه دي.

Its obligation is evident from the Book, the sunna, and consensus. The fact that it is so widely known makes its discussion unnecessary.

دینی ځینې فرایضو په شمیر کې دوه نظرونه شتون لري. لومړی نظر د مالک، الشافعي او اکثرو علماوو دی، چې وایي یوازې پنځه لمونځونه فرض دي. دوهم نظر د ابوحنیفه او د هغه شاګردانو دی، چې وایي د پنځو لمونځونو سره وتر لمونځ هم واجب دی. د دوی ترمنځ دا اختلاف چې سنت څخه ثابته شوې دنده واجب ده که فرض، هیڅ اغیزه نه لري.85

There are two opinions about the number of daily obligations. First is the opinion of Malik, al-Shafi T, and the majority, which maintains c that only five (daily) prayers are obligatory. The second is the opinion of Abu HanTfa and his disciples which maintains that the witr prayer is also obligatory along with the five (daily) prayers. Their disagreement about whether the obligation established from the sunna is wajib or fard is of no consequence.85

د دوی د اختلاف سبب متضاد روایتونه دي. هغه روایتونه چې د لمانځه فرض یوازې پنځو لمنځونو ته محدودوي، څرګند، پراخه مشهور او ثابت دي. له دې جملې څخه ترټولو ښکاره هغه روایت دی چې وايي: «کله چې فرض د پنځو شمېر ته ورسېد، موسی (علیه السلام) ورته وویل: ‹بېرته خپل رب ته ورشه، ځکه ستا امت دا نه شي زغملای›. هغه وفرمایل: ‹ما بېرته ورغلم›. ويې فرمایل: ‹دا پنځه دي، خو په اجر کې پنځوس دي، زما حکم نه بدلېږي›». سربیره پر دې، د اعرابي هغه پراخه مشهور روایت هم شته، چې له پیغمبر ﷺ څخه يې پدې اړه پوښتنه وکړه او پیغمبر ﷺ وفرمایل: «په ورځ او شپه کې پنځه لمونځونه». هغه بیا وپوښتل: «ایا په دې پرته نور هم پر ما فرض دي؟» هغه وفرمایل: «نه، مګر دا چې ته نفلي په ډاډه کې ادا کړې».

The reason for their disagreement lies in conflicting traditions. The traditions that confine the obligation to five prayers are explicit, widely known> and well-established. The most vivid of these is the tradition of wn?, “When the obligation reached the number five, Musa (Moses) said to him (Muhammad), ‘Turn back to your Lord, for your umma cannot bear this’. He said, ‘So I did’. The Exalted said, ‘They are five but they are fifty (in reward value), My decree is not altered’”. Further, there is the widely known tradition of the bedouin, who asked the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) about it and the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “Five prayers in a day and;night”. He asked (again), “Am I obliged for more besides these?” He replied, “No, unless you observe them voluntarily”.

په هغو روایاتو کې چې د وتر د واجب کیدو معنا بیانوي، د عمرو بن شعیب له پلار او له نیکه روایت دی چې «رسول الله ﷺ وفرمایل: الله تاسو ته یو لمونځ زیات کړی دی، هغه وتر دی، نو له هغې سره ژمنه وساتئ». همدارنګه د حارثه بن حذافه روایت دی چې ویې ویل: «رسول الله ﷺ زموږ په لور راووت او وې فرمایل: الله تاسو ته امر کړی چې یو لمونځ ادا کړئ، کوم چې ستاسو لپاره د سرو اوښانو څخه غوره دی. دا وتر دی. هغه دا مقرر کړی چې تاسو یې د ماښام لمانځه (عشا) او د سهار لمانځه (فجر) ترمنځ وخت کې ادا کړئ». سربیره پردې، د بریده اسلمي روایت دی چې «رسول الله ﷺ وفرمایل: وتر حق دی، او څوک چې هغه ادا نه کړي، هغه له مونږ نه دی».

هغه شخص چې پر هغه باندې دا فرض دی، هر بالغ مسلمان دی، او په دې کې هیڅ اختلاف نشته۔

The person for whom it is obligatory is every pubescent Muslim, and there is no dispute about this.

په هغه کس کې د واجب والي په اړه چې په قصد سره لمونځ پرېږدي، او کله چې ورته امر وشي چې لمونځ وکړي ډډه کوي، خو د هغه د وجوب انکار نه کوي، د فقیهانو یوه ډله وايي چې هغه باید اعدام شي، پداسې حال کې چې بله ډله وايي چې هغه باید سزا ورکړل شي او بند شي. په هغو کسانو کې چې وايي هغه باید اعدام شي، ځينو د هغه اعدام د هغه د کفر په پايله کې واجب ګرځولی دی. دا د احمد، اسحاق او ابن المبارک نظر دی. نور کسان چې د هغه د بند او سزا ساتنه کوي تر هغه چې بېرته لمونځ پیل کړي، هغه د حد سزا ګڼي، او دا د مالک، الشافعی، ابو حنیفه، د هغه شاګردانو او د ظاهریانو نظر دی.

With respect to the obligation in the case of the person who relinquishes it intentionally, and when he is ordered to pray refuses to do so, but does not deny its obligation, a group of jurists said that he should be executed, while another group said that he is to-be punished and confined. Among those who maintained that he is to be executed; some made his execution obligatory as a result of his disbelief (kufr). This is the opinion of Ahmad, Ishaq, and Ibn al- Mubarak. Others, who upheld his confinement and punishment till he resumes praying, determined it as a hadd penalty, which is the opinion of Malik, al- Shafi i, Abu Harnfa, his disciples, and of the Zahirites.

د دې اختلاف سبب د روایاتو تعارض دی. له نبي ﷺ څخه ثابته ده چې ويې فرمایل: «د مسلمان وینه حلاله نه کیږي، مګر په درې ډوله: کفر وروسته له ایمانه، زنا وروسته له واده، او د انسان وژل چې د بل د ژوند بدله نه وي.» همدارنګه د بریده روایت کې له نبي ﷺ څخه راغلي چې ويې فرمایل: «زموږ او د دوی ترمنځ توپیر لمونځ دی، نو څوک چې يې پرېږدي، هغه کفر کړی دی.» د جابر په روایت کې نبي ﷺ فرمایلي: «دا د ایمان او کفر ترمنځ توپیر دی»، یا ويې فرمایل: «شرک بس د لمونځ پرېښودل دي.» هغه څوک چې دلته د کفر له کلمې څخه حقیقي انکار مراد اخیستی، دا روایت يې د نبي ﷺ د «کفر وروسته له ایمانه» د خبرې تفسیر ګڼلی دی. هغه څوک چې دا کلمه یوازې د ملامت او سرزنش په توګه ګڼلې، ويې ویلي چې مطلب دادی چې د هغه کارونه د کافرانو په شان دي او هغه د کافرانو سره ورته والی لري. دا لکه دا خبره ده چې «زناکار زنا کوي او مؤمن پاتې کیږي» یا «غل غله کوي او مؤمن پاتې کیږي». له همدې امله دوی ویلي چې پدې حالت کې حد نه پلي کیږي.

c The reason for this disagreement stems from the conflict of traditions. It is established from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) who said, “Shedding the blood of a Muslim does not become lawful, except in three cases: disbelief after faith, fornication after marriage, and killing a human being when it is not in retaliation for another life”. It is also related from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) in the tradition of Burayda that he said, “The distinguishing factor between them and us is prayer, so he who relinquishes it has committed disbelief’. In the tradition of Jabir, the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) said, “It is the (basis for) distinction between obedience and disbelief’, or he said, “Polytheism is nothing but the relinquishment of prayer”. Those who understood from the term disbelief here to be actual rejection deemed this tradition to be a commentary on the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) “disbelief after faith [occurring in the tradition quoted above]”. Those who deemed it (the use of the term disbelief here) merely as censure and reproach said that it means that his acts are like those of the disbelievers and that he resembles the disbelievers. It is just like saying, “a fornicator does not commit fornication and remain a believer” or “a thief does not commit theft and remain a believer”. Thus, they held that hadd penalty is not to be imposed in this case.