1 – Dalaalat Ul-‘ibaarah
1 – Dalaalat Ul-‘ibaarah
Ma'anarsa:
Its definition:
Dalaalatul-'Ibaarah shi ne dalalar lafzi a kan ma'nar da ake fahimta nan take daga tsarin lafzin da kansa (Seeghah), ko wannan ma'nar ita ce abin da aka nufa da Siyaaq (mahallin magana) a asali ko kuma a abin da ya biyo baya.
The Dalaalt ul-‘Ibaarah is the Dalaalah (indication) of the Lafzh upon a meaning that is immediately understood from its same form (Seeghah) whether this meaning is what has been intended by its Siyaaq (context/framing) in origin or in following.
Saboda haka, duk ma'anar da ake fahimta daga cikin kalmar (Lafzh) kanta, wadda ke wakiltar ainihin ma'anar nassi, ita ce. Wannan ma'ana ana fahimtarta kai tsaye daga kalmomin (Alfaazh) ba tare da wani bincike ko tunani ba (wato ba tare da Ijtihaad ba), ko kuwa ana fahimtarta bayan ɗan tunani kaɗan, kuma wannan ita ce ma'anar da nassin ya tabbatar bisa ga haka. Wannan ma'ana ta asali ko ta biyo baya ana kiranta Dalaalat ul-Ibaarah, domin ana fahimtarta daga ‘Ibaarah (magana) ta nassi.
It is therefore every meaning that is understood from the Lafzh itself and represents the exact meaning of the text. This meaning is understood from the Alfaazh (wordings) directly without the exertion of examination or reflection (i.e. without Ijtihaad) or it is understood after a little reflection and this is the meaning that the text establishes accordingly. This original or following meaning is called the Dalaalat ul-Ibaarah as it is understood from the ‘Ibaarah (expression) of the Nass (text).
Misali:
Example:
Allah (SWT) ya ce:
Allah (swt) said:
Kada ku kashe rai (nafs) wanda Allah ya haramta kashewa, sai dai da hakki na shari'a. Wannan ne Ya umarce ku da shi, domin ku yi amfani da hankalinku (Al-An'aam 151).
And do not kill the Nafs (human life) which Allah has forbidden [to be killed] except by [legal] right. This has He instructed you that you may use reason (Al-An’aam 151).
Kuma Ya ce Ta'ala:
And He Ta’Aalaa said:
Kuma ku tsayar da Salla, ku kuma bayar da Zakka (Al-Baqara 43).
And establish the Salaah and give the Zakaah (Al-Baqarah 43).
Kuma Manzon Allah ﷺ ya ce:
And the Messenger of Allah (saw) said:
Idan mutum ya yi mubaya'a ga khalifofi biyu, to a kashe na karshe daga cikinsu (Musulmi).
If you pledge allegiance to two Khalifahs then kill the other (or latter) of the two (Muslim)
Waɗannan rubuce-rubuce uku suna nuna, ta hanyar ‘Ibaarah (magana) wato ta ainihin kalmominsu (Alfaazh), ma'anoni kamar haka:
These three texts indicate by their ‘Ibaarah (expression) i.e. by its very wordings (Alfaazh), the following meanings:
- Haramcin kashe rayuwar ɗan adam sai da hakkin shari'a (bisa doka).
- The prohibition of killing the human life except by (legal) right.
- Umarnin yin Salla da bayar da Zakka.
- The request to undertake the Salaah and the Zakaah.
Kisan halifa na gaba (ko na ƙarshe).
- The killing of the other (or latter) Khalifah.
Kalmomin (alfaazh) na nassoshi (nusoos) na iya nuna fiye da ma'ana guda ɗaya, kamar a misali:
The Alfaazh (wordings) of the Nusoos (text) can be indicative of more than one meaning like in the example:
Allah ya halatta ciniki, kuma ya haramta riba (Al-Baqarah 275).
And Allah has made trade Halaal and made Ribaa Haraam (Al-Baqarah 275).
Ana fahimtar ma'anoni biyu daga wannan rubutu:
Two meanings are understood from this text:
A – Ma'anar da aka nufa da ita asali daga cikin rubutun ita ce musanta kamanceceniya tsakanin ciniki da Riba', a matsayin martani ga maganar Mushrikai wadanda suka ce:
A – The originally intended meaning from the text and that is the negation of (making) resemblance between the trade and the Ribaa’ in response to the statement of the Mushrikeen who had said:
Hakan nan saboda cinikin da ake magana a kai yana kama da riba (Al-Baqarah 275).
That is because the said trade is only like Ribaa (Al-Baqarah 275).
B – Ma'anar da ke biyo baya, wato cewa ciniki halal ne, kuma riba haram ce.
B – The meaning that follows and that is the trade being Halaal and the Ribaa being Haraam.
Kuma misali daga maganar Manzon Allah ﷺ:
And an example from the speech of the Messenger (saw):
Idan mutum ya yi mubaya'a ga khalifofi biyu, to a kashe na karshe daga cikinsu (Musulmi).
If you pledge allegiance to two Khalifahs then kill the other (or latter) of the two (Muslim)
Wannan Hadisi tare da lafuzansa yana nuni ga ma'anoni biyu:
This Hadeeth with its Alfaazh is indicative of two meanings:
A – Ma'anar da aka nufa asali, wato wajabcin kasancewar Khalifa guda ɗaya ga Musulmi kaɗai.
A – The originally intended meaning which is the obligation of there being one single Khalifah for the Muslims alone.
B – Ma'anar da ke biyo baya, wato wajibcin kashe sauran Khalifah wanda ke jayayya da mulkin Khalifah na farko.
B – The meaning that follows and that is the obligation to kill the other Khalifah who disputes the rule with the first Khalifah.