Al-Hukm Ash-Shar'iy Al-Wad'iy
Al-hukm Ash-shar’iy Al-wad’iy
Ma'anar:
It definition:
Jawabin Mai shari'a dangane da ayyukan bayi a yanayin shimfidar farko (Bi-l-Wad'i).
It is the address of the legislator related to the actions of the ‘Ibaad (servants) Bi-l-Wad’i.
Ahkamul Wad'i su ne al'amuran da aka shimfida (ko aka samar) domin hukuncin Taklif, kamar Sabab, Shart, Ma'ani' da sauransu, don cimma wannan hukunce-hukuncen da kuma kammala su.
The Ahkaam of Al-Wad’i are the matters which have been placed down (or provided) for the Ahkaam of Takleef like the Sabab, Shart, Maani’ and others for the purpose of realising those Ahkaam and completing them.
Hukuncin Takleef yana da alaƙa kai tsaye da aikin mutum, yayin da hukuncin Al-Wad'i kuwa yana da alaƙa da hukuncin Takleef. Saboda haka, hukuncin Al-Wad'i yana da alaƙa da aikin ɗan adam ko mutum a kaikaice.
The Address of Takleef relates to the action of the person directly whilst the address of Al-Wad’i relates to the address of the Takleef. Therefore, the address of Al-Wad’i is related to the action of the human or person indirectly.
Misali:
Example:
Zakah wajibi ne kuma hukunci ne na taklifi, kuma wajibi ne.
The Zakaah is a Hukm Takleefiy and it is Waajib.
Wucewar shekara a kan nisabin zakka sharaɗi ne na wajabcin zakka, kuma yana da wajabi. Idan wannan sharaɗi dangane da nisabin zakka bai tabbata ba, wajabcin ya fāɗi. Wannan sharaɗi yana cikin Ahkaam Al-Wad’i (hukunce-hukuncen wad'i).
The passing of a year upon the Nisaab of the Zakaah is a Shart (condition) for obligating the Zakaah and it is Wujoob (obligatory). If this condition in respect to the Nisaab of the Zakaah is not realised the Wujoob (obligation) falls. This Shart is from amongst the Ahkaam Al-Wad’i.
Misali kuma:
Another example:
Sallar Zuhr farilla ce kuma hukunci ne na taklifi.
The Zhohr prayer is Fard and is a Hukm Takleefiy.
Wannan Salla tana da Sabab (dalili) da Sharuɗɗa, kuma waɗannan suna wakiltar Ahkaam Al-Wad'iyah. Don haka, motsin rana daga tsakiyar sama shi ne Sabab (dalili) na kasancewar Salla, yayin da Tahaarah (kasancewa cikin yanayin tsarki), Wudoo' da fuskantar alkiblar Qiblah duk Sharuɗɗa ne (sharuɗɗan) na ingancin wannan salla. Waɗannan Sharuɗɗa suna wakiltar Ahkaam Wad'iyah da nassoshin Shari'ah suka nuna ko suka yi jagora zuwa gare su.
This Salaah has a Sabab (cause) and Shuroot (conditions) and these represent the Ahkaam Al-Wad’iyah. So the sun’s movement away from the middle of the sky is the Sabab (cause) for the presence of the Salaah whilst Tahaarah (being in a purified state), Wudoo’ and facing the direction of the Qiblah are all Shuroot (conditions) for the validity of this prayer. These Shuroot represent Ahkaam Wad’iyah which the Shar’iyah texts have indicated or guided to.
Saboda haka, Ahkaam Al-Wad'iyah su ne Ahkaam ga Ahkaam At-Takleefiyah tare da takamaiman siffofi. Tabbatuwar Ahkaam At-Takleefiyah ta dogara ne ga Ahkaam Al-Wad'iyah, haka kuma cikarsu (Ikmaal) ta dogara a kansu, kamar yadda aka gani a misalan Zakaah da sallar Zhohr.
Consequently, the Ahkaam Al-Wad’iyah are Ahkaam for the Ahkaam At-Takleefiyah with particular descriptions. The realisation of the Ahkaam At-Takleefiyah rests upon the Ahkaam Al-Wad’iyah just as their completion (Ikmaal) rest upon them, as was seen in the examples of the Zakaah and the Zhohr prayer.