هغه کیدای شي د خلیفه، "امام" یا "امیرالمؤمنین" لقب ولري. دا لقبونه په صحیحو احادیثو کې روایت شوي دي او د صحابه‌وو اجماع پرې ده. خلفاء راشدین (لومړي څلور خلفاء) همدا لقبونه درلودل.

His title could be the Khalifah, the “Imam” or the “Amir al-Mu’minin”. These titles have been narrated in sound Ahadith and in the Ijma’ of the Sahabah. The Khulafa’ Al-Rashidin (first four Khulafa’) have held such titles. .

ابو سعید الخدري روایت کوي چې رسول الله ﷺ وفرمایل: «که د دوو خلیفګانو لپاره بیعت واخیستل شي، نو وروستی یې ووژنئ.» (مسلم، صحیح، #1842).

Abu Said Al-Khudri reported that the Messenger of Allah said: “If the pledge of allegiance (Bay’ah) has been taken for two Khulafaa’ kill the latter of them.” (Muslim, Sahih, #1842).

عبدالله بن عمرو بن العاص روایت کوي چې هغه د الله رسول ﷺ ته واورېدل چې ويل یې: «څوک چې د یوه امام سره بیعت وکړي، خپل لاس یې ورکړي او د زړه میوه یې ورکړي، نو باید تر هغې د هغه اطاعت وکړي څومره چې هغه توان ولري ...» [مسلم، صحیح، #۱۸۴۴].

‘Abdullah ibn Amr Ibn al-‘Aas reported that he heard Allah’s Messenger say: “Whoever pledged allegiance to an Imam giving him the clasp of his hand and the fruit of his heart shall obey him as long as he can ...” [Muslim, Sahih, #1844] .

عَوْفِ بْنِ مَالِكٍ رَضِيَ اللهُ عَنْهُ روایت کوي چې هغه د رسول الله ﷺ څخه واورېد چې فرمايل: «ستاسو غوره امامان هغه دي چې تاسو هغوی ته مينه لرئ او هغوی تاسو ته مينه لري، او هغوی ستاسو لپاره دعا کوي او تاسو د هغوی لپاره دعا کوئ ...» [مسلم، صحیح، #4782].

Auf Ibn Malik reported that he heard the Messenger of Allah (P.B.U.H) say: “The best of your Imams are those whom you love and they love you and who pray for you and you pray for them ...” [Muslim, Sahih, #4782]. .

په دې احادیثو کې هغه واکمن چې د اسلام الهي احکام پلي کوي، لقب یې خلیفه یا امام دی۔

In these ahadith the title of the ruler that executes the divine rules in Islam is the Khalifah or the Imam. .

د «امیر المؤمنین» لقب په اړه تر ټولو معتبر روایات د شهاب الزهري هغه حدیث دی چې حاکم په «المستدرک» [ج۳، ص۷۳، ش۴۴۸۰] کې روایت کړی، او ذهبي په «التلخیص» کې یې صحت تائید کړی دی. طبراني هم یوه روایت نقل کړی چې الهیثمي د ټولو راویانو د صحیح ګڼلو حکم کړی دی. حاکم حدیث داسې روایت کوي:

The most authentic reports regarding the title “Amir al-Mu’mineen,” came from the hadith of Shihab Al-Zuhri reported by Al-Hakim in al-Mustadrak [vol.3, p.73, #4480], which was authenticated by al-Zahabi [in the Talkhis]. Al- Tabarani has reported a narration regarding which Al-Haythami declared all transmitters of sound character. Al-Hakim narrates the hadith as follows: .

ابن شہاب روایت کرتا ہے کہ عمر بن عبدالعزیز نے ابوبکر بن سلیمان بن ابی حثمہ سے پوچھا…«امیر المؤمنین کی طرف سے سب سے پہلے کس نے لکھا؟» اس نے کہا، «شفاء نے مجھے بتایا، جو پہلی ہجرت کرنے والی خواتین میں سے تھیں، کہ عمر بن خطاب رضی اللہ عنہ نے عراق کے گورنر کو لکھا کہ دو مضبوط آدمی بھیجے جائیں تاکہ ان سے عراق اور اس کے لوگوں کے بارے میں پوچھا جا سکے۔ اس نے لبید بن ربیعہ اور عدی بن حاتم کو بھیجا۔ جب وہ مدینہ پہنچے تو انہوں نے اپنی دو اونٹنیاں مسجد کے صحن میں بٹھائیں اور مسجد میں داخل ہوئے۔ اچانک انہوں نے عمرو بن العاص کو دیکھا اور کہا، «اے عمرو! ہمارے لیے امیر المؤمنین کے پاس جانے کی اجازت مانگو!» عمرو نے کہا، «اللہ کی قسم! تم نے ان کو ان کا صحیح نام دیا ہے۔ وہ امیر ہیں اور ہم مؤمنین ہیں۔» پھر عمرو اچھل کر عمر، امیر المؤمنین، کے سامنے داخل ہوئے اور کہا، «السلام علیک یا امیر المؤمنین۔» عمر نے کہا، «اے ابن العاص! تمہارے ذہن میں یہ نام کیسے آیا؟ اللہ جانتا ہے کہ تمہیں اپنی بات کا جواز دینا ہوگا۔» اس نے کہا، «لبید بن ربیعہ اور عدی بن حاتم آئے، انہوں نے اپنی دو اونٹنیاں مسجد کے صحن میں بٹھائیں اور میرے پاس آ کر کہا، اے عمرو! ہمارے لیے امیر المؤمنین کے پاس جانے کی اجازت مانگو! اللہ کی قسم! انہوں نے آپ کو صحیح نام دیا ہے؛ ہم مؤمنین ہیں اور آپ ہمارے امیر ہیں۔» اس کے بعد لوگ تحریر میں یہی لقب استعمال کرنے لگے۔» شفاء، ابوبکر بن سلیمان کی دادی تھیں۔ اس کے بعد مسلمان عمر رضی اللہ عنہ کے بعد آنے والے خلفاء کو اسی لقب سے پکارتے رہے۔ [نیز دیکھیے بخاری، الادب المفرد، حدیث 780۔]

“Ibn Shihab narrated that ‘Umar ibn Abdul Aziz asked Abu Bakr ibn Suleiman ibn Abi Haythma…“Who was the first to write from Amir al-Mu’minin?” He said, “Ash-Shafa’ told me, who was from the first female emigrants, that ‘Umar ibn al-Khattab (ra) wrote to the governor of Iraq to request two strong men so as to ask them about Iraq and its people. He sent to him Labeed ibn Rabeeah and Adi ibn Hatim. When they arrived to al-Madinah they halted their two camel rides in the courtyard of the masjid and entered into the masjid. They suddenly saw Amr ibn al-Aas, and said, “Ask O Amr for us the permission to see Amir ul-Mu’mineen!” Amru said, “By Allah, you called him by his right name. He is the Amir, and we are the believers (mu’mineen).” Then Amru jumped and entered before ‘Umar, Amir ul-Mu’mineen and said, “Assalamu Alayka ya Amir ul-Mu’mineen (Peace be upon you O Amir of the believers).” ‘Umar said, “What made you think of this name, O ibn al-As? Allah knows you have to justify that which you say.” He said, “Labeed ibn Rabeeah and Adi ibn Hatim arrived and they camped their two camel rides in the courtyard of the masjid and came to me and said ask O Amru for us the permission to see Amir al-Mu’minin!’ By Allah they gave you the right name; we are the believers (mu’mineen) and you are our Amir.” Since then, they started using this title in writing.” Ash-Shifa’ was the grandmother of Abu Bakr ibn Suleiman. After this the Muslims continued to call the Khulafaa’ after ‘Umar (ra) by this title.” [See also Bukhari, Adab al-Mufrad, #780].