خلیفہ لاندې لاندې واجب واکونه لري: الف – دا هغه دی چې د امت د چارو د سمبالښت لپاره ضروري شرعي احکام (احکام شرعیہ) غوره کوي، کوم چې د الله د کتاب او د هغه د رسول ﷺ د سنت څخه د ښه او معتبر اجتهاد په واسطه استنباط کیږي. په دې ترتیب دا احکام یو پابندي کوونکی قانون ګرځي چې باید ومنل شي او رد نه شي.

The Khalifah possesses the following mandatory powers: A – It is he who adopts the divine rules (Ahkam Shar’i ya) necessary for managing the affairs of the Ummah, which are deduced through viable ijtihad from the Book of Allah and the Sunnah of His Messenger. Thus they become a binding law that must be obeyed and not rejected. .

ب - هغه د دولت د کورنۍ او بهرنیو پالیسیو مسؤل دی؛ هغه د ټولو وسله‌والو ځواکونو عالي قوماندان دی او د جګړې اعلانولو، د سولې تړونونو، ودریځونو (اوربند) او نورو ټولو تړونونو د لاسلیک کولو بشپړ واک لري.

B - He is responsible for the domestic and foreign policies of the State; he is the supreme commander in chief of all the armed forces and he has full powers to declare war, conclude peace treaties, truces and all other treaties. .

ج - د بهرنیو سفیرانو د منلو او ردولو واک هم هغه لري، همدارنګه د مسلمانو سفیرانو د ټاکلو او له دندې د لرې کولو واک هم.

C - He has the powers to accept (foreign) ambassadors and to refuse them, as well as the powers to appoint Muslim ambassadors and to remove them. .

د - دا خلیفه دی چې معاونین او والیان مقرر کوي او لرې کوي؛ دوی ټول د هغه په وړاندې او د امت د شورا په وړاندې مسؤل دي۔

D - It is the Khalifah who appoints and removes the assistants and Walis; they are all responsible before him and before the Council of the Ummah. .

ای - دا هغه دی چې د قاضي القضاة (لوی قاضي) او نورو قاضيانو ټاکل او له دندې ګوښه کول کوي، پرته له هغه قاضي څخه چې د مظالمو محکمې لپاره ټاکل کیږي، چې دا ټاکل د هغه په واک کې دي، خو د هغه له دندې ګوښه کولو په اړه محدود دی، لکه څنګه چې د قضا په فصل کې بیان شوي دي. هغه د ادارو د څانګو مدیران، د اردو قوماندانان، د ځواکونو مشران او لوی قوماندانان هم ټاکي. دا ټول د هغه په وړاندې مسؤل دي، نه د امت د شورا په وړاندې.

E - It is he who appoints and removes the supreme judge (Qadi al-Qudah), as well as the other judges excluding the judge of mahkamat al-Mazalim, where he appoints him, but he is restricted regarding his dismissal as it is explained in the chapter of the judiciary. He also appoints the managers of the administration departments, army commanders, chiefs of staff, and the commanders in chief. They are all answerable to him and not to the Council of the Ummah. .

ف - دا هغه څوک دی چې الهي احکام غوره کوي، چې د دولت بودیجه د هغو په رڼا کې جوړه کیږي، او دا هم هغه څوک دی چې د بودیجې تفصیلات او هغه پیسې چې هر ریاست ته ټاکل کیږي، پریکړه کوي، که دا د عاید پورې اړه ولري یا د لګښتونو پورې.

F - It is he who adopts the divine rules, in light of which the State’s budget is drafted, and it is he who decides the details of the budget and the funds allocated to each department, whether concerning revenues or expenses. .

جہاں تک اوپر ذکر کیے گئے چھ حصوں میں سے "الف" حصے کے تفصیلی دلائل کا تعلق ہے، تو اس کی دلیل صحابہ کرام کا اجماع ہے۔ قانون ایک اصطلاحی لفظ ہے جس سے مراد وہ حکم ہے جو حاکم (سلطان) جاری کرتا ہے تاکہ لوگ اس پر عمل کریں۔ قانون کے علماء اس کی تعریف یوں کرتے ہیں: "وہ مجموعۂ اصول جن پر سلطان (حاکم) لوگوں کو اپنے باہمی تعلقات میں عمل کرنے پر مجبور کرتا ہے"۔ دوسرے الفاظ میں، اگر سلطان کچھ مخصوص قواعد جاری کرے تو یہ قواعد قانون بن جاتے ہیں اور لوگوں کو ان کی پابندی کرنی پڑتی ہے؛ اور اگر وہ انہیں جاری نہ کرے، تو

As for the detailed evidences of the six sections mentioned above, the evidence about section "A" is the general consensus of the Sahabah. Qanun (law) is a technical term which means the order that the ruler (Sultan) issues so that people abide by it. Scholars of Qanun (law) define it as "the host of principles that the Sultan (ruler) compels people to follow in their relations". In other words if the Sultan issues certain rules, then these rules become laws and people have to abide by them; and if the Sultan does not issue them, .

پس نه دا چې دوی قانون ګرځي او نه خلک مکلف دي چې دوی ته غاړه کيږدي. مسلمانان د شرع احکامو ته تابع دي، نو د الله (ج) امرونو او نهيونو ته غاړه ږدي. دوی هغه امرونه او نهي مني چې د الله دي، نه د سلطان، نو دوی هغه څه مني چې الهي احکام دي، نه د سلطان امرونه. په دې حال کې چې صحابه کرامو د شرعي احکامو په اړه اختلاف کړی دی. ځينو د الهي نصوصو څخه مسئلې داسې درک کړې چې د يو بل د پوهې سره توپير لري. هر يو د هغه څه تابع شو چې يې درک کړی و، او دا د هغه په استازيتوب د الله (سبحانه و تعالیٰ) حکم و. په هرصورت، ځينې الهي احکام داسې دي چې د امت د چارو د پرېوځولو پورې اړه لري او ټول مسلمانان بايد د يوې واحدې رايې پر بنسټ ورباندې عمل وکړي، نه دا چې هر څوک د خپل اجتهاد پر بنسټ مخکې لاړ شي. دا کار په پخوانيو وختونو کې هم شوی دی. مثلاً ابوبکر صديق (رضي الله عنه) داسې ولېدل چې مالونه ټولو مسلمانانو ته په مساوي توګه ويشل شي، ځکه دا د ټولو مساوي حق و. خو عمر (رضي الله عنه) دا ښه ونه ګڼله چې هغو کسانو ته ورکړه وشي چې د رسول الله ﷺ سره جنګ يې کړی و او هغو کسانو ته چې د هغه سره يې جنګ کړی و، يا دا چې محتاجانو ته د بډايانو په اندازه ورکړه وشي. خو کله چې ابوبکر (رضي الله عنه) خليفه و، هغه خپله رايه خلکو باندې تطبيق کړه، قاضيانو او واليانو هم د هغه رايه عملي کړه، او عمر (رضي الله عنه) هم د ابوبکر رايې ته تسليم شو او عملي يې کړه. او کله چې عمر (رضي الله عنه) خليفه شو، هغه خپله رايه تطبيق کړه چې د ابوبکر له رايې سره توپير درلود، يعني هغه امر وکړ چې مالونه د توپير سره ويشل شي، نه په مساوي توګه، داسې چې مالونه د اسلام د راوړلو د موده اوږدوالي او د اړتيا له مخې وويشل شي. مسلمانانو د دې حکم تابعداري وکړه، او قاضيانو او واليانو هم دا حکم عملي کړ. لهذا، انعقد إجماع عام من الصحابة على أن للإمام الحق في تبنّي قواعد معيّنة وإلزام تطبيقها، وعلى المسلمين أن يلتزموا بهذه القواعد حتى لو خالفت اجتهادهم الشخصي، وعليهم أيضاً أن يتركوا آراءهم واجتهاداتهم. وهذه القواعد المتبنّاة هي في الحقيقة قوانين (أو أنظمة)؛ ولذلك فإن سنّ القوانين من حق الخليفة وحده، وليس لأحد غيره هذا الحق.

then they do not become law and people are not obliged to abide by them. The Muslims follow the rules of Shara’, so they abide by Allah’s (P.B.U.H) commands and prohibitions. What they abide by are the commands and prohibitions of Allah, not those of the Sultan, so what they follow are divine rules and not the orders of the Sultan. However the Sahabah have differed regarding the Shariah rules. Some of them understood matters from the divine texts different to one another’s’ understanding. Each one of them abided by what he understood and that represented the rule of Allah (S.W.T) on his behalf. However, there are some divine rules related to managing the affairs of the Ummah that all the Muslims should abide by according to one single opinion, and not each proceeding according to his own ijtihad. This indeed took place in the past. Abu Bakr, for instance, considered it fit to distribute the funds equally among all Muslims for it was their equal right. However ‘Umar deemed it wrong to give to those who had fought against the Messenger of Allah (P.B.U.H) and those who fought alongside him, or to give to the needy equal to that which was given to the wealthy. However when Abu Bakr was the Khalifah, he enforced his opinion upon the people, the judges and Walis executed his opinion and ‘Umar also submitted to Abu Bakr’s opinion and executed it. And when ‘Umar became Khalifah he enforced his own opinion which differed from that of Abu Bakr, i.e. he ordered the funds to be distributed preferentially and not equally, whereby the funds were distributed according to the length of time they had been Muslims and according to their needs. The Muslims abided by this rule, and the judges and Walis executed it. Therefore, a general consensus of the Sahabah was established stating that the Imam has the right to adopt specific rules and enforce their implementation, and Muslims have to abide by such rules even if they contradict with their own ijtihad, and they must also abandon their own opinions and ijtihads. These adopted rules are in fact laws (or canons); thus the enaction of laws belongs to the Khalifah alone and no one else has such a right. .

د "ب" برخې دلیل د رسول الله ﷺ له عملونو څخه اخیستل شوی دی. هغه ﷺ والیان او قاضیان مقرر کول او له ځانه سره یې حساب ساتل. هغه ﷺ سوداګرۍ باندې کنټرول کاوه او درغلۍ او دوکې یې منع کولې. هغه ﷺ مال د خلکو ترمنځ ویشل او بېکاره کسانو ته د کار موندلو کې مرسته کوله. هغه ﷺ د دولت ټول داخلي چارې چلولې.

As for section "B", its evidence is derived from the actions of the Messenger of Allah (P.B.U.H). He (P.B.U.H) used to appoint the Walis and judges and hold them accountable to him. He (P.B.U.H.) used to control trading and prohibit fraud and cheating. He (P.B.U.H) used to distribute the funds among the people, and help the unemployed find work. He (P.B.U.H) used to run all the State’s internal affairs.

هغه (ﷺ) به پاچاهانو ته هم لیکونه لیږل، له استازو سره به یې لیدنه کوله او وفدونه به یې منل. د دولت ټول بهرنی چارې هغه (ﷺ) سرته رسولې. هغه (ﷺ) په جنګي وختونو کې په حقیقت کې د وسله وال ځواک قوماندانۍ په غاړه درلوده، د جنګونو مشري به یې کوله، او ټول لښکرې به یې استولې او د هغوی مشران به یې ټاکل. په یوه پېښه کې هغه (ﷺ) اسامه بن زید د شام لور ته د یوې لښکرې مشر وټاکه؛ صحابه د اسامه د ځوان عمر له امله له دې ټاکنې خوښ نه وو، خو رسول الله ﷺ دوی ته د هغه مشرتابه منل ور وباله. دا پېښه ثابتوي چې هغه (ﷺ) په حقیقت کې د وسله وال ځواک قوماندان و، نه یوازې د هغه عالي قوماندان.

He (P.B.U.H) also used to write to the kings and meet with the envoys and receive the delegates. He (P.B.U.H) carried out all the foreign affairs of the State. He (P.B.U.H) effectively used to take command of the armed forces during the raids and He (PBUH) used to lead the battles, and He (PBUH) used to send out all the expeditions and appoint their leaders. In one instance He (PBUH) appointed Usama b. Zayd at the head of an expedition to Al-Sham; the Sahabah were not pleased with this due to Usama’s young age, but the Messenger of Allah (PBUH) forced them to accept his leadership, which proves that he was effectively the commander of the armed forces and not just its supreme commander in chief. .

هغه څوک و چې د قریشو، د بنی قریظې، د بنی نضیر، د بنی قینقاع، د خیبر او د رومیانو پر وړاندې یې جګړه اعلان کړه. ټولې هغه جګړې چې واقع شوې، د هغه له لوري اعلان شوې. دا څرګندوي چې یوازې خلیفه د جګړې اعلانولو حق لري. همدارنګه همدا رسول الله ﷺ و چې د بنی مدلج او د دوی د متحدینو د بنی ضمره سره تړونونه لاسلیک کړل. هغه ﷺ د ایلې د مشر یوحنا (جوناتن) بن رؤبه سره تړون لاسلیک کړ، او همدارنګه د صلحِ حدیبیه تړون یې هم لاسلیک کړ. مسلمانان په هغه وخت کې خفه شول، خو هغه ﷺ د دوی نظر ونه منه، د دوی غوښتنې یې رد کړې، او تړون یې لاسلیک کړ. دا څرګندوي چې یوازې خلیفه د تړونونو لاسلیکولو لازمي واک لري، که دا د سولې تړونونه وي یا کوم بل ډول.

It was He (PBUH) who declared war on Quraish, and on Banu Qurayzah, Banu Nadir, Banu Qaynuqa’, Khaybar and the Romans. All the wars that took place were declared by Him (PBUH). This proves that only the Khalifah has the right to declare war. It was also the Messenger of Allah (PBUH) who signed the treaties with Banu Madlij and their allies of Banu Dhumra. He (PBUH) signed a treaty with Yuhanna (Jonathan) b. Ru’ba, the leader of Ayla, and He (PBUH) also signed the treaty of Al-Hudaybiyah. The Muslims on that occasion were outraged but He (PBUH) ignored their opinion and dismissed their pleas, went ahead and signed the treaty. This proves that only the Khalifah has the mandatory powers to sign treaties, whether these are peace treaties or any other. .

د "C" برخې په اړه، دې ته دلیل دا دی چې دا خپله د الله رسول ﷺ و چې د مسیلمې دوو استازو ته یې اجازه ورکړه، او دا هم هغه و چې د قریشو استازي ابورافع ته یې اجازه ورکړه. دا هم هغه و ﷺ چې هرقل، کسری، المقوقس، د الحارث الغسانی، د الحیره پاچا، د الحارث الحمیری، د یمن پاچا، د حبشې نجاشي (الحبشی) ته، او د حدیبیې د پېښې پر مهال عثمان بن عفان ته د قریشو لپاره استازي ولېږل. دا ثابتوي چې خلیفه هغه څوک دی چې سفیرانو (استازو) ته اجازه ورکوي یا یې رد کوي، او هغه څوک دی چې سفیران ټاکي.