5.1 Arabik klassik she'riyati va Vizantiya Falastini: an-Nobig'a az-Zubyoniy
5.1 Arabic Classical Poetry And Byzantine Palestine: Al-nabighah Adh-dhubyani
535-604-ad -لنابغة الذبيان
535-604-ad -لنابغة الذبيان
Umuman olganda, Arabistonning johiliyya davridagi jamiyati savodsiz edi, ammo juda boy og‘zaki va eshitma an’analar, dostonlar va, xususan, nafis og‘zaki she’riyatni rivojlantirgan bo‘lib, bu she’riyat arab adabiyotining eng qadimgi shakli hisoblanadi. Bundan tashqari, Islomdan oldingi bir necha asr davomida arab tilining og‘zaki madaniyatga asoslangan Arabistonda va undan tashqarida tarqalishi, shuningdek, Shom (Levant) va Iroqning ayrim hududlarining arablashtirilishi og‘zaki va eshitma an’analar, dostonlar, arab she’riyati va klassik she’rlar (masalan, mu’allaqot)ni yod olish orqali amalga oshirilgan. Islomgacha bo‘lgan bu she’riyat arab tili va balog‘ati uchun asosiy manba, shuningdek, o‘sha davrning siyosiy va madaniy hayoti haqida boy tarixiy yozuv bo‘lib xizmat qilgan. Islomgacha bo‘lgan kuchli og‘zaki va eshitma an’analar hamda she’riyatning bu tarzda uzatilishi va dostonlarni yod olish nafaqat shoirlar va rovilar (hikoyachilar) orqali, balki sayohat qiluvchi arab savdogarlari orqali ham amalga oshirilgan, shuningdek, Islomgacha bo‘lgan Makkaga yillik ziyorat va mavsumiy adabiy bozorlarda o‘tkaziladigan she’riy musobaqalar orqali ham tarqalgan (mashhur misol — Hijozda, Ta’if yaqinidagi Sūq ‘Ukāz). Islomgacha bo‘lgan bu arab madaniyatida shoir og‘zaki tarixchi, hikoyachi, ijtimoiy tanqidchi, jamoat arbobi, folbin va siyosiy targ‘ibotchi rolini o‘ynagan.