12.6 Hadis turkumlari
12.6 Categories Of Hadīth
Xabar (xabar) — hadis va sunnat atamalari bilan sinonim bo'lib, rivoyat zanjiri jihatidan ikkiga bo'linadi: xabari mutavotir (uzluksiz takrorlanuvchi xabar) va xabari ahad (yakka xabar). Mutavotir xabar to'rt masaladan iborat bo'lib, ular quyidagilardir:
The khabar (report) which is synonymous with the terms hadīth and Sunnah, in terms of the line of transmission is divided into the khabar mutawatir (continuously recurrent report) and khabar ahad (isolated report). The mutawatir comprises of four issues, they are:
1. Ravilar soni guruh bo‘lishi kerak va biror aniq son bilan cheklanmaydi. Shuning uchun qaysi son guruh sifatida isbotlansa, boshqa shartlarni ham bajargan holda, u mutavotir hisoblanadi. 2. U yolg‘on ustida til biriktirishni (kelishib olishni) istisno qilishi kerak. Bu shaxslar va joylarning farqiga ko‘ra farq qiladi. Masalan, ‘Ali ibn Abu Tolib kabi besh kishi xabarni mutavotir deb hisoblash uchun yetarli. Boshqa kishilar bilan esa besh kishi yetarli bo‘lmasligi mumkin. Besh xil yurtdan bo‘lgan, bir joyda uchrashmagan, shuning uchun til biriktirish imkoni bo‘lmagan besh ravi xabarni mutavotir deb hisoblash uchun yetarli bo‘lishi mumkin. Bir yurtdagi xuddi shuncha kishilarning xabari (khabr) esa yetarli bo‘lmasligi ehtimol.