30.5 Ijara haqini to'lash
30.5 Paying The Wage
Ijara haqini darhol to'lash ham, kechiktirib to'lash ham joiz. Agar ikki shartnoma tuzuvchi haqni darhol to'lashni yoki kechiktirishni shart qilgan bo'lsa, bu shart bajariladi. U zot ﷺ shunday dedilar:
It is permitted to pay the wage immediately, and it is permitted to delay it. If the two contractors stipulated paying the wage immediately or delaying it, the condition is observed. He (saw) said:
“Musulmonlar o‘z shartlariga rioya qilishga majburdirlar” (Al-Buxoriy rivoyat qilgan)
“Muslims are bound by their conditions” (narrated by Al-Bukhari)
Ikki pudratchi ish haqini darhol to'lash yoki kechiktirish to'g'risida shart qo'ygan barcha narsa hisobga olinadi va unga amal qilinadi. Ammo agar ikki pudratchi ish haqini darhol to'lash yoki kechiktirish to'g'risida hech narsa shart qilmagan bo'lsa, masala ko'rib chiqiladi. Agar ish haqi oylik yoki yillik kabi belgilangan vaqtda muntazam bo'lsa, uni shu vaqt oxirida to'lash majburiy. Agar oylik bo'lsa, oy oxirida to'lanadi, yillik bo'lsa, yil oxirida to'lanadi. Ammo agar yollash kiyim tikish, quduq qazish, mashinani ta'mirlash yoki shunga o'xshash ish ustiga bo'lsa, u ish tugagach to'lanishi kerak. Ishda, ishchida, masofada, vaqtda va joyda ish haqini ikki yoki uch shaklda takrorlash joiz; haqiqatda ro'y bergan majburiy shakllar bo'yicha ish haqini to'lash majburiydir. Masalan, agar u tikuvchiga: "Agar bir daqiqada tikib bersang, senga shuncha pul", yoki "Zich tikib ber, senga shuncha pul", desa, u ikki shakldan qaysi birini bajargan bo'lsa, shu bo'yicha haq to'lanadi.