Payg'ambarimizning ikki hadisi o'rtasidagi ziddiyat faqat bir holatda yuzaga keladi, ya'ni naskh (bekor qilish) holatida. Bundan boshqa hollarda bu ziddiyat yo tenglik va tarjih (ustunlikni aniqlash) bo'lishi mumkin, yoki ularni o'zaro muvofiqlashtirish mumkin. Naskh haqida gap uni muhokama qilish o'rnida boradi, tenglik va tarjih haqidagi gap esa dalillarning tenglik va tarjihi mavzusida bo'ladi. Ziddiyatdagi ikki hadisni muvofiqlashtirish esa har birini tekshirib, uning sharoitlari va holatlarini aniqlashtirish orqali amalga oshadi; shunda ularning ziddiyati yo'qligi ayon bo'ladi. Chunki hayotdagi holatlar bir-biridan farqlanadi, shuning uchun ularning birortasini faqat o'xshashligi sababli boshqasiga qiyoslash mumkin emas. Ba'zan bir jihatdan o'xshashlik bo'lsa-da, boshqa jihatlarda farq mavjud bo'lishi mumkin. Shuning uchun shariat hukmlari va siyosatda umumlashtirish va mavhumlashtirishdan saqlanish lozim. Chunki shariat bandalar amallarini hukmlarini bayon qilish orqali boshqarishdir, siyosat esa xalq ishlarini, ular asosida turgan manfaatlar yo'lida yuritishdir. Bularning har biri hayot va uning sharoit hamda holatlari bilan bog'liqdir, ular esa xilma-xil, turlicha va bir-biridan tafovutli bo'lsa-da, ko'pincha bir-biriga o'xshab ko'rinadi. Shu sababli tafovut, farq va xilma-xillikka e'tibor berilmay qolish xavfi bor. Bu esa hukmni umumlashtirishga, ya'ni shunga o'xshash barcha narsalar uchun bitta hukm chiqarishga olib kelishi mumkin, shuningdek mavhumlashtirishga, ya'ni har bir amal yoki masalani unga bog'liq sharoit va holatlardan ajratib qo'yishga olib kelishi mumkin. Xato aynan shu yerda yuz beradi va natijada bitta amal yoki masalaga nisbatan ikki xil muomala o'rtasida ziddiyat bor deb o'ylanadi. ikki hadis o‘rtasida ziddiyat bor ko‘rinadi, va shu yerdan Payg‘ambar ﷺ ning ba’zi so‘zlari o‘rtasidagi ziddiyat haqidagi gumon paydo bo‘ldi. Ammo umumlashtirishdan qochib, har bir gapni uni aytishga sabab bo‘lgan voqeaga cheklab, voqeani esa uning sharoitlaridan ajratmasdan, ya’ni gapni o‘sha voqeaga, voqeani esa o‘z sharoitlariga bog‘lab ko‘rilsa, ikki voqea o‘rtasida farq borligi ma’lum bo‘ladi va har bir hadisning sharoiti hamda vaziyatidagi farq, yoki ulardan birining ikkinchisiga aloqasi tufayli ikki hadis o‘rtasida hech qanday ziddiyat yo‘qligi ayon bo‘ladi. Shunday qilib, ular yo hukm nuqtai nazaridan, yo voqea nuqtai nazaridan birgalikda ko‘rib chiqiladi, va ularning hech biri ikkinchisidan ajratilmaydi. Olim yoki siyosatchi har bir voqeani boshqasidan ajratib olishi kerak, shunda ular o‘rtasidagi farqni aniq ko‘ra oladi va ularning hukmlari turlicha ekaniga kelib, voqealarni hal qilishda hamda shariat yoki siyosatni tushunishda haqiqatga eng yaqin va to‘g‘ri yo‘lni topadi. Shariat matnlariga kelsak, ular voqea va hodisalar uchun hukmlardir, shuning uchun ular o‘z tabiatiga ko‘ra bir-biridan farq qiladi va ular o‘rtasidagi kichik farq hamda bu farq bilan birga mavjud aniq o‘xshashlik tufayli tabiiy ravishda ziddiyatdek ko‘rinadi. Shuning uchun olim qonuniy matnlarni hukm chiqarishdan oldin diqqat bilan tekshirishi kerak, chunki ular faqat ma'nolarni ifodalovchi adabiy iboralar emas, balki voqealar uchun davolash choralaridir. Shu sababli u ularning ma'nolarini o'z ongida mavjud bo'lgan narsalar bilan, o'zi sezadigan voqealar bilan bog'lashi muqarrardir, shunda haqiqatni aniqlaydi, qonunni tushunadi va davolamoqchi bo'lgan voqelikni anglaydi. So'ngra u matnlarning ma'no ko'rsatkichlari o'rtasidagi nozik farqlarni va umumlashtirish hamda mavhumlashtirishning xavfini idrok etadi. Payg'ambar ﷺ hadislariga ham shu asosda qaralishi kerak, shunda ularning o'zaro ziddiyatsizligi ayon bo'ladi.