باید خلیفه از کارهای والی جویا شود و آنها را از نزدیک زیر نظر داشته باشد. او این کار را یا مستقیماً انجام دهد یا کسی را بگمارد که وضعیت امور آنان را بررسی کند و بازرسی‌ها را انجام دهد. معاون نیز مجاز است کارهای والیانی را که در ولایتی که در آن به خلیفه یاری می‌رساند زیر نظر داشته باشد، و باید یافته‌ها و تصمیماتی را که درباره آنان گرفته است، همانگونه که در وظیفه معاون تفویض‌شده توضیح داده شد، با خلیفه بازبینی کند. بدین ترتیب خلیفه از وضعیت والیان آگاه خواهد بود و اوضاع آنان را دنبال خواهد کرد. همچنین او باید هر از گاهی با همه آنان یا برخی از ایشان دیدار کند و شکایات رعیت را علیه آنان بشنود.

The Khalifah should inquire about the actions of the Wali and should monitor them closely. He should do this directly or appoint someone who would check their state of affairs and carry out inspections. The Mu’awin is also allowed to monitor the actions of the wulah in the wilayat that he helps the Khalifah in, and he should review his findings and decisions he took regarding them with the Khalifah, as has been explained in the task of the delegated assistant. Thus, the Khalifah would be aware of the states of the wulah, and following their situation. He should also meet with all of them or some of them from time to time and listen to the complaints of the subjects against them. .

ثابت شده است که رسول خدا ﷺ هنگام نصب والیان، آنان را امتحان می‌کرد، همان‌گونه که با معاذ و ابوموسی چنین کرد. آنان را راهنمایی می‌فرمود که چگونه وظایف خود را انجام دهند، همان‌گونه که با عمرو بن حزم چنین کرد. همچنین توجه ایشان را به برخی امور مهم جلب می‌کرد، چنان‌که به ابان بن سعید هنگامی که او را والی بحرین قرار داد، فرمود: .

It has been confirmed that the Messenger of Allah (PBUH) used to examine the Walis when appointing them, as he did with Muadh and Abu Musa. He used to explain to them how they should conduct their duties, as he did with amr b. Hazm. He also drew their attention to some important matters as he did with Aban b. Sa'id when he appointed him Wali over Bahrain and said to him: .

«به عبدالقیس نیکی کن و بزرگانشان را گرامی بدار».

"Look after ‘Abd Qays and honour their leaders". .

همچنین ثابت شده است که پیامبر ﷺ والیان را مورد بازخواست قرار می‌داد، وضعیت آنان را بررسی می‌کرد و به خبرهایی که درباره ایشان به او می‌رسید گوش فرامی‌داد. پیامبر ﷺ از والیان می‌خواست که درآمدها و هزینه‌های مصرف‌شده را حساب پس دهند.

Likewise it has also been confirmed that He (PBUH) used to hold the Walis accountable, inspect their situation and listen to news brought to him about them. He (PBUH) used to ask the Walis to account for the revenues and expenses used. .

بخاری و مسلم از ابوحُمَید ساعدی روایت کرده‌اند که گفت: رسول خدا ﷺ ابن اللُّتبیّه را به‌عنوان عامل جمع‌آوری صدقات بنی سلیم گماشت. هنگامی که او نزد پیامبر ﷺ بازگشت، گفت: «این برای شماست، و این (هدیه‌ای) است که به من داده شد.» پس رسول خدا ﷺ فرمود:

Al-Bukhari and Muslim narrated on the authority of Abu Humaid Al-Sa'idi who said:. The Messenger of Allah (PBUH) appointed Ibn al-Utbiyya as ‘amil in charge of Sadaqah of Banu Salim. When he returned back to the Prophet (PBUH), he said: "This is for you and (this is a gift) that was presented to me.” So the Messenger of Allah (PBUH) said:.

"چرا در خانهٔ پدر و مادرت نماندی تا هدیهات به تو برسد، اگر راست می‌گفتی؟" عمر (رض) والیان را از نزدیک زیر نظر داشت و محمد بن مسلمه را گماشت تا وضعیت آنان را بررسی و بازرسی کند. عمر در موسم حج والیان را گرد می‌آورد تا عملکردشان را بازبینی کند و به شکایات مردم از ایشان گوش دهد، و همچنین با آنان دربارهٔ امور ولایت‌ها گفت‌وگو می‌کرد و از وضعیت خودشان می‌پرسید. روایت شده که عمر روزی به اطرافیانش گفت: «آیا می‌گویید وظیفه‌ام ادا شده است اگر بهترین شما را والی کنم و به او دستور عدالت دهم؟» گفتند: «آری». فرمود: «نه؛ تا آن‌که عملکردش را بررسی کنم و ببینم آنچه را که به او دستور داده‌ام انجام می‌دهد یا نه.» عمر در حسابرسی از والیان و کارگزاران سختگیر بود. حتی گاهی بر اساس سوءظن بدون دلیل قطعی برخی را عزل می‌کرد، و حتی والی را به خاطر تردیدی اندک که به حد گمان هم نمی‌رسید برکنار می‌کرد. روزی از او دربارهٔ این کار پرسیدند و گفت: «تعویض یک امیر با امیری دیگر برای اصلاح امور مردم کار آسانی است.» [بخاری، صحیح، شمارهٔ ۶۹۷۹]

"Why did you not remain in your father’s and mother’s home so that your gift comes to you if you said the truth." ‘Umar (ra) used to closely monitor the Walis, and he appointed Muhammad Ibnu Maslamah to examine their state of affairs and inspect them. ‘Umar used to gather the Walis during the Hajj season to review their performance and to listen to the complaints of the subjects about them, and he also used to discuss with them the affairs of the Wilayah's and ask about their own conditions. It has been reported that ‘Umar once said to people around him: “Would you say that my duty would be fulfilled if I appointed over you the best from amongst you, and ordered him to be just?” They said, “Yes”. He replied, “No. Not until I had checked his performance, and seen whether or not he did what I had ordered him to do.” .‘Umar was known to be strict when accounting the Walis and the amils. He would even remove some of them on a suspicion without conclusive evidence, and he even used to remove a Wali on the slightest doubt that did not even reach the level of suspicion. He was asked about this one day and he said, “It is easy to swap an Amir for another so as to amend the people’s affairs.” [Bukhari, Sahih. #6979] .

با این حال، با وجود سختگیری او نسبت به ایشان، به آنان آزادی عمل در انجام وظایفشان می‌داد و در فرمانروایی از آبروی ایشان پاسداری می‌کرد. او به سخنان آنان گوش می‌داد و دلایلشان را می‌سنجید. اگر استدلالی را می‌پسندید، از ابراز تأیید و اعتقاد خود به آن خودداری نمی‌کرد و پس از آن، عامل را با ستایش فراوان می‌نواخت. روزی خبر به او رسید که عاملش بر حمص، عُمَیر بن سعد، هنگامی که بر منبر حمص بود، گفته بود: «اسلام تا زمانی که قدرت حاکمیت استوار باشد، پایدار خواهد ماند. و استواری قدرت حاکمیت با کشتن با شمشیر یا تازیانه زدن حاصل نمی‌شود، بلکه با داوری به حق و برپاداشتن عدالت به دست می‌آید.» عمر چون این را شنید گفت: «ای کاش مردی چون عُمَیر بن سعد داشتم که مرا در امور مسلمانان یاری دهد.»

However, despite his strictness with them he gave them a free hand to undertake their duties and safeguarded their reputation in ruling. He used to listen to them and consider their arguments. If he liked an argument he was not shy of showing his approval and conviction of it and of showering the amil with praise afterwards. One day news reached him about his amil over Homs Umayr Ibnu Saad who had said while over the pulpit of Homs, “Islam will remain strong as long as the authority is strong. And the strength of the authority does not come about with the killing by the sword or the lashing by the whip, but by judging with the truth and the upholding of justice.” Upon hearing this ‘Umar said, “I wish I had a man like Umayr Ibnu Saad to help me with the Muslims' affairs.” .