A. Abu Hanifah dan murid-muridnya membawakan sabda Rasulullah ﷺ
A. Abu Hanifah and his disciples present the saying of the Messenger of God (p)
"Satu perlima wajib dikeluarkan atas rikaz."26 Mereka menambahkan bahawa dua perkara boleh dikeluarkan dari bumi:
"One-fifth is obligated on rikaz."26 They add that two things can be extracted from earth:
Yang pertama ialah harta karun yang dipendam oleh manusia, dan yang kedua ialah galian yang diciptakan oleh Tuhan.
the first is treasures buried by human beings and the second is minerals created by God.
Perkataan rikaz merangkumi kedua-duanya; makna harfiahnya ialah galian (bahan mineral), manakala makna kiasannya ialah harta karun.27
The word rikaz includes both; its literal meaning is minerals and its allegorical meaning is treasures.27
Sebaliknya, Malik, al-Shafi'i, dan kebanyakan ahli fiqh Hijaz berpendapat bahawa galian (ma'din) bukanlah rikaz, dan bahawa rikaz hanya bermaksud harta karun yang dikebumikan oleh manusia di dalam bumi. Mereka berhujah dengan sabda yang diriwayatkan oleh kumpulan perawi, daripada Abu Hurairah, bahawa Nabi ﷺ bersabda: "Kecederaan yang disebabkan oleh haiwan tidak boleh dituntut, dan kecederaan yang berlaku semasa (bekerja di dalam) perigi tidak boleh dituntut, dan kecederaan yang berlaku semasa (mengeluarkan) galian tidak boleh dituntut, dan satu perlima wajib dikenakan ke atas rikaz." Mereka berhujah bahawa oleh kerana Nabi ﷺ membezakan antara galian dan rikaz dengan menggunakan kata hubung "dan" di antara keduanya, maka keduanya mestilah dua perkara yang berbeza.
On the other hand, Malik, al Shafi'i, and most Hijazi jurists argue that minerals are not rikaz and that rikaz only means treasures buried by people in the earth. They cite the saying, reported by the group, from Abu Hurairah that the Prophet (p) said, "Harm inflicted by animals is unclaimable, and harm inflicted while (working inside) a well is unclaimable, and harm inflicted while (extracting) minerals is unclaimable, and one-fifth is obligated on rikaz." They argue that since the Prophet makes a distinction between minerals and rikaz, using the article "and" between them, they must be two different things.
Golongan Hanafi yang berbeza pendapat kemudian berhujah bahawa galian mestilah dimasukkan dalam sabda Nabi, rikaz, kerana apabila baginda menyebut galian, baginda sebenarnya bercakap tentang kemudaratan yang ditimbulkan semasa pengekstrakannya. Jika baginda kemudian bersabda, "dan seperlima wajib ke atas mereka," harta terpendam mungkin kekal tanpa dikenakan cukai. Oleh kerana kemungkinan kekaburan itu, Nabi ﷺ menggunakan perkataan yang lebih umum, rikaz, yang merangkumi kedua-dua galian dan harta terpendam.28 Tiada pakar bahasa yang dapat menamatkan perselisihan ini, kerana kedua-dua ahli fiqh Iraq dan Hijaz termasuk mereka yang mahir dalam bahasa Arab, seperti Muhammad bin al Hasan dan al Shafi'i.
The opposing Hanafites then argue that minerals must be included in the Prophet's word rikaz, because when he mentioned minerals he was talking about the harm inflicted in their extraction. If he had then said, "and one-fifth is obligated on them," buried treasures may have remained uncharged. Because of that possibility of ambiguity, the Prophet used a more general word, rikaz, which includes both minerals and buried treasures.28 No language specialist could put an end to this dispute, because both the Iraqi and the Hijazi jurists include people who are well versed in Arabic, such as Muhammad bin al Hasan and al Shafi'i.
Nampaknya perkataan rikaz sebenarnya mempunyai dua makna. Al Qamus dan kamus-kamus bahasa Arab yang lain mentakrifkan rikaz sebagai galian-galian yang Tuhan letakkan di dalam tanah dan apa yang dikebumikan oleh orang-orang dahulu daripada kepingan logam emas dan perak.29 Ibn al Athir dalam al Nihayah berkata bahawa menurut penduduk Hijaz, rikaz bermaksud harta purba yang dikebumikan di dalam tanah, dan menurut penduduk 'Iraq, rikaz bermaksud galian. Dari segi linguistik, kedua-dua makna itu mungkin kerana setiap satunya adalah sesuatu yang diletakkan di dalam tanah dan dikukuhkan di dalamnya.30
It seems that the word rikaz has in fact two meanings. Al Qamus and other Arabic dictionaries define rikaz as minerals God put in the ground and what the ancients buried of metalic pieces of gold and silver.29 Ibn al Athir in al Nihayah says that according to the Hijazis, rikaz means ancient treasures buried in the ground, and according to the 'Iraqis, rikaz means minerals. Linguistically, both meanings are possible because each of them is something put in the ground and made steady in it.30
Abu Hanifah membawakan riwayat lain daripada Amr bin Shu'aib, daripada ayahnya, daripada datuknya, bahawa "Seorang lelaki bertanya kepada Rasulullah ﷺ tentang perkara yang ditemui di bangunan lama yang sedang dirobohkan. Nabi ﷺ bersabda, 'Seperlima wajib ke atasnya dan ke atas rikaz.'"31 Abu Hanifah menambah bahawa penggunaan kata sambung "dan" mesti bermaksud bahawa kedua-dua perkara itu berbeza, maka rikaz tidak boleh bermaksud harta karun yang dikubur, dan oleh itu mesti bermaksud galian bumi. Sebahagian murid Abu Hanifah menambah bahawa walaupun galian bumi pada asalnya tidak dipanggil rikaz, penggunaan perkataan itu secara umum oleh orang ramai ialah dengan maksud tersebut.
Abu Hanifah presents another saying from Amr bin Shu'aib, from his father from his grandfather, that "A man asked the Messenger of God (p) about things found in old buildings that are being demolished. The Prophet said, One-fifth is obligated on this and on rikaz.'"31 Abu Hanifah adds that the use of the additive article "and" must mean that the two things are different, so rikaz cannot mean buried treasures, and consequently must mean minerals. Some of Abu Hanifah's disciples add that even if minerals are not initially called rikaz, the common use of the word by people was in that meaning.
Muhammad bin al Hasan, seorang ulama bahasa Arab yang terkenal, berkata, "Orang Arab menyebut rakaza bagi bijih mineral apabila kandungan emas dan peraknya tinggi."32 Pengarang kitab al Bada'i menulis, "Rikaz berasal dari kata kerja rakaza, yang bermaksud menegakkan sesuatu agar tetap berdiri."33
Muhammad bin al Hasan, a reknowned scholar of the Arabic language, says, "Arabs say rakaza for mineral ore when it has a high ratio of gold and silver in it."32 The author of al Bada'i writes "Rikaz is derived from the verb rakaza, which means to make stand still."33
B. Hujah kedua yang dikemukakan oleh golongan Hanafiyyah ialah qiyas antara galian (ma'adin) dan harta rampasan perang. Mereka berkata: galian itu berada di dalam bumi ketika bumi tersebut masih di tangan orang-orang kafir, dan apabila kaum Muslimin menguasai bumi itu, mereka tidak menggali ke bawah tanah untuk mendapatkan galian tersebut, lalu galian itu dibiarkan tidak tersentuh. Maka pengeluarannya kemudian mestilah tertakluk kepada prinsip yang sama yang diterapkan ke atas harta orang kafir di atas permukaan tanah, iaitu satu perlima (khumus) wajib dikenakan.33
B. The second argument given by Hanafites is the analogy between minerals and war booty. They say the minerals were inside the earth when it was in the hands of unbelievers, and when Muslims took over they did not a dig underground to reach these minerals, leaving them untouched. Their extraction later must be subject to the same principle applied to the unbelievers property above the ground, i.e. one-fifth must be charged.33
Hujahan ini sukar diterima, kerana ia berasaskan andaian bahawa harta bawah tanah kekal dalam milik orang kafir sehingga ia dikeluarkan. Bagaimana seseorang boleh membuat andaian sedemikian terhadap tanah-tanah Islam dan kaum Muslimin? Dan siapakah yang akan memberitahu kita sama ada mineral-mineral ini diletakkan di dalam tanah sebelum atau selepas Islam?
The argument is difficult to accept, because it is founded on assuming that underground wealth remains in the ownership of unbelievers until it is extracted. How could one make such an assumption about the lands of Islam and Muslims? And who is to tell us that these minerals were installed inside the land before or after Islam?
C. Imami fuqaha menyamakan barang tambang dengan harta rampasan perang berdasarkan makna perkataan ghanimah (harta rampasan perang) yang disebut dalam ayat, "Dan ketahuilah bahawa daripada segala harta rampasan yang kamu perolehi (dalam peperangan), satu perlima bahagiannya adalah untuk Allah, dan untuk Rasul, dan untuk kaum kerabat, anak-anak yatim, orang miskin, dan orang musafir."34 Menurut golongan Imamiyyah, bukan sahaja harta rampasan perang tetapi juga perkara yang dikeluarkan dari tanah atau laut.35 Pengarang al Rawd al Nadir (dalam fiqh Zaidiyyah) berkata bahawa perluasan makna perkataan ghanimah sedemikian adalah dipersoalkan, kerana, pertama, perkataan yang disebut dalam ayat itu hanya terpakai kepada harta rampasan perang berdasarkan konteksnya, dan kedua, perkataan ghanimah sebagaimana digunakan dalam al-Qur'an dan sabda-sabda, seperti "Ghanimah dihalalkan bagiku," ialah konsep agama dan bukan sekadar perkataan Arab. Hujah ini berdasarkan prinsip yang diketahui di kalangan ulama usul bahawa suatu perkataan umum boleh digunakan untuk makna khusus dengan petunjuk tambahan dalam Shari'ah. Apabila sesuatu perkataan digunakan sedemikian, ia menjadi terhad kepada makna itu sahaja. Hakim 'Abd al Wahhab al Maliki menulis satu bab mengenai mengehadkan perkataan umum kepada makna khusus yang dimaksudkan, sedemikian rupa sehingga makna perkataan itu dalam Shari'ah menjadi makna khusus itu sahaja, dan perkataan itu tidak boleh dimaksudkan dengan makna bahasanya yang asal kecuali dengan bukti tambahan, walaupun penggunaan mutlak perkataan itu mungkin membayangkan makna umum tersebut. Sebahagian pengikut al Shafi'i bersetuju dengan pandangan itu, termasuk Abu Bakr, al Qaffal, dan lain-lain. Ibn Daqiq al 'Id merujuk dalam ulasannya terhadap al 'Umdah kepada prinsip bahawa konteks kadangkala menunjukkan makna khusus bagi perkataan umum atau memberi lebih berat kepada satu atau lebih daripada makna-makna yang termasuk.36
C. Imami jurists make the analogy between minerals and war booty on the basis of the meaning of the word ghanimah (war booty) mentioned in the verse, "And know that out of all the booty that ye may acquire, (in war), a fifth share is assigned to God, and to the Apostle, and to near relatives, orphans, the needy, and the wayfarer."34 According to Imamis, not only war booty but also things extracted from land or sea.35 The author of al Rawd al Nadir (in Zaidi Jurisprudence) says that such generalization of the word ghanimah is questionable, because first, the word mentioned in the verse applies only to war booty on the basis of its context, and second, the word ghanimah as used in the Qur'an and the sayings, like ''Ghanimahs are made lawful for me," is a religious concept and not only an Arabic word. This argument is based on the principle known among the scholars of usul that a general word may be used for a specific meaning by additional indications in Shari'ah. When a word is used like this, it becomes restricted to that meaning alone. The judge 'Abd al Wahhab al Maliki wrote a chapter on restricting general words to specific intended meanings, in such a way that meaning of the word in Shari'ah becomes only that specific one, and the word may not be taken to mean its original linguistic meaning except by additional evidence, even though the absolute use of the word may imply that general meaning. Some disciples of al Shafi'i agree with that, including Abu Bakr, al Qaffal, and others. Ibn Daqiq al 'Id refers in his commentary on al 'Umdah to the principle that the context sometimes indicates the specific meaning of a general word or gives more weight to one or more of the meanings included.36
Ringkasnya, nampaknya satu-satunya hujah yang kuat bagi kadar dua puluh peratus ke atas galian ialah bahawa galian itu termasuk rikaz, dan rikaz dikenakan satu perlima. Ini ialah pandangan yang dipilih oleh ulama besar Abu 'Ubaid, yang juga meriwayatkan daripada 'Ali bin Abi Talib satu kenyataan yang menyokongnya.37
Summing up, it appears that the only strong argument for the rate of twenty percent on minerals is that minerals are rikaz and rikaz is charged one-fifth. This is the view selected by the great scholar Abu 'Ubaid, who also reports from 'Ali bin Abi Talib a statement in its support.37