Allah menyebut dalam Al-Qur'an lapan golongan yang berhak menerima zakat. Adakah zakat perlu diagihkan setiap tahun kepada kesemua lapan golongan itu? Adakah hasil zakat perlu dibahagikan sama rata antara mereka?

God mentions in the Qur'an eight categories who deserve zakah. Should zakah be distributed each year to all eight categories? Should the proceeds be equally divided between them?

Sebahagian ahli fekah memahami ayat ini dengan maksud tersebut, seperti al-Syafi'i dalam kitabnya al-Umm. Dalam al-Majmu', al-Nawawi berkata, "Al-Syafi'i dan pengikutnya berpendapat bahawa apabila zakat diagihkan oleh pembayar atau wakilnya, bahagian untuk amil zakat gugur, dan jumlah yang wajib mesti diagihkan kepada tujuh golongan yang lain, jika mereka wujud. Tidak dibenarkan meninggalkan golongan yang sedia ada. Jika suatu golongan yang sedia ada ditinggalkan, bahagiannya dijamin oleh pemilik harta. Ini juga pandangan 'Ikrimah, 'Umar bin 'Abd al-'Aziz, al-Zuhri dan Daud."1 Ahmad dalam salah satu riwayat daripada beberapa riwayatnya bersetuju dengan al-Syafi'i tentang pembahagian yang sama rata antara semua golongan, dan tentang kaedah bahawa sekurang-kurangnya tiga orang dalam setiap golongan, selain amil zakat, hendaklah diberi zakat, kerana ayat itu berbentuk jamak, dan tiga ialah bilangan paling sedikit yang digunakan bentuk jamak. Ini ialah pandangan yang dipilih oleh Abu Bakr, seorang bermazhab Hanbali.2 Asbagh daripada mazhab Maliki juga lebih cenderung kepada pendapat mazhab Syafi'i.3

Some jurists understand the verse in this meaning, like al Shafi'i, in his al Umm. In al Majmu', al Nawawi says, " Al Shafi'i and his disciples believe that when zakah is distributed by the payer or the payer's representative, the share of zakah workers is dropped, and the amount due must be distributed to the other seven categories, if they exist. It is not permissible to abandon an existing category. If an existing category is abandoned, its share is guaranteed by the owner. This is also the view of 'Ikrimah,'Umar bin 'Abd al Aziz, al Zuhri, and Daud."1 Ahmad in one of several reports agrees with al Shafi'i on the equal distribution between all categories, and on the rule that at least three persons in each category except zakah workers be given zakah , because the verse is in the plural form, and three is the least number for which a plural form is used. This is the view selected by Abu Bakr, a Hanbalite.2 The Malikite Asbagh also prefers the Shafi'ite opinion.3

Ibn al 'Arabi berkata, "Telah disepakati bahawa tidak dibenarkan memberikan keseluruhan hasil kepada pekerja zakat, kerana ini tidak memenuhi tujuan zakat, iaitu memuaskan orang miskin dan keperluan Islam. Golongan Shafi'i berhujah bahawa ayat pengagihan zakat menggunakan kata sendi "kepada" [li] yang bermaksud hasil mesti diberikan supaya setiap penerima menjadi pemilik apa yang diberikan kepadanya. Ini membawa maksud memberikan kepada semua mereka.4 Golongan Shafi'i juga mengemukakan sebagai dalil hadis yang diriwayatkan oleh Abu Daud daripada Ziad bin al Harith al Sada'i: "Aku datang kepada Rasulullah ﷺ dan memberikan baiah kepadanya. Seorang lelaki datang dan berkata, 'Berikanlah kepadaku daripada sedekah.' Rasulullah ﷺ bersabda, 'Allah tidak menyerahkan pengagihan sedekah kepada seorang nabi atau sesiapa pun, maka Dia sendiri menetapkan hukumnya dan membahagikan hasil itu kepada lapan bahagian. Jika kamu tergolong dalam mana-mana bahagian ini, aku akan memberikan haknya kepadamu.'" Malik, Abu Hanifah, dan pengikut mereka tidak bersetuju dengan al Shafi'i. Mereka tidak mensyaratkan agar pengagihan meliputi semua golongan, dengan mendakwa bahawa kata sendi "kepada" [li] dalam ayat itu tidak bermaksud seseorang mesti menjadikan penerima sebagai pemilik apa yang diberikan, tetapi bermaksud "untuk". Para ulama ini mengemukakan firman "Jika kamu menzahirkan sedekah, maka itu baik, tetapi jika kamu menyembunyikannya dan menyampaikannya kepada orang miskin, itu lebih baik bagi kamu," yang hanya menyebut orang miskin tanpa merujuk kepada golongan lain, dan sabda "Aku diperintahkan untuk mengambil sedekah daripada orang kaya di kalangan kamu dan menyerahkannya kepada orang miskin di kalangan kamu." Tidak disebutnya golongan lain dalam kedua-dua nas ini menunjukkan bahawa memberi kepada orang miskin sahaja sudah memadai.5 Abu 'Ubaid meriwayatkan bahawa Ibn Abbas berkata, "Jika kamu membelanjakan zakat kepada salah satu daripada golongan ini, itu tidak mengapa, kerana Allah berfirman 'Sedekah-sedekah itu hanyalah untuk orang fakir dan miskin ...' yang bermaksud zakat tidak boleh diberikan di luar golongan-golongan ini." Perkara yang sama diriwayatkan daripada Huzaifah. Ibn Shihab berkata, "Golongan yang lebih berhak menerima zakat ialah golongan yang lebih ramai bilangannya dan lebih berat keperluannya." Sufyan dan para fuqaha dari Iraq (Abu Hanifah dan murid-muridnya) berpendapat bahawa membelanjakan zakat kepada salah satu daripada lapan golongan sudah memadai. Al-Nakha'i mencadangkan bahawa apabila dana mencukupi, adalah lebih baik untuk mengagihkannya kepada semua golongan, tetapi apabila dana terhad, satu golongan sudah memadai. Pendapat yang serupa turut disandarkan kepada 'Ata'.6

Ibn al 'Arabi says, "It is agreed upon that it is not permissible to give all proceeds to zakah workers, since this does not fulfil the objective of zakah, which is satisfying the poor and the needs of Islam. Shafi'ites argue that the zakah distribution verse uses the preposition "to" [li] which means that proceeds must be given so that each recipient becomes owner of what he or she is given. This implies giving all of them.4 Shafi'ites also present as evidence the saying reported by Abu Daud from Ziad bin al Harith al Sada'i: "I came to the Messenger of God (p) and gave him my covenant, A man came and said, 'Give me from the Sadaqah. The Messenger of God (p) said, 'God does not leave the distribution of sadaqat to a prophet or anyone else, so He gave the ruling and divided the proceeds into eight parts. If you are in any of these parts, I will give you your right." Malik, Abu Hanafiah, and their disciples disagree with al Shafi'i. They do not require that distribution cover all categories, asserting that the preposition to [li] in the verse does not mean one must make the recipient own what is given, but means "for whom". These scholars present the "If ye disclose (acts of) charity, it is well, but if ye conceal them and make them reach the poor, that is best for you." which only mentions the poor and no reference is made to other categories, and the saying "I am ordained to take sadaqah from the rich among you and render it to the poor among you." Not mentioning other categories in these two texts is an indication that giving the poor alone is satisfactory.5 Abu 'Ubaid reports that Ibn Abbas says, "If you spend zakah on one of these categories, it is all right, since God says 'The sadaqat are but for the poor and needy, . . . . ' which means zakah must not be given outside these categories." The same is reported from Hudhaifah. Ibn Shihab says, "The category which deserves zakah more is the one that is bigger in number and more severe in need." Sufyan and jurists from Iraq (Abu Hanifah and his disciples) believe spending zakah on one of the eight categories is satisfactory. Al Nakha'i suggests that when funds are plenty, it is better to distribute to all categories, but when funds are limited, one category is sufficient. A similar opinion is attributed to 'Ata'.6

Abu Thawr berpendapat bahawa apabila pemilik zakat mengagihkannya sendiri, ia boleh diberikan kepada satu golongan sahaja, tetapi apabila zakat diagihkan oleh pemerintah, semua golongan mesti diambil kira. Malik menambah bahawa "terserahlah kepada agensi zakat negara untuk mengagihkan kepada golongan-golongan yang keperluannya lebih mendesak. Inilah yang saya dengar daripada ulama yang saya hormati menyatakannya." Pada pandangan saya, pendapat terakhir ini adalah yang paling tepat dan munasabah.

Abu Thawr suggests that when the owner distributes zakah, it may be given to one category only, but when zakah is distributed by the state, all categories must be included. Malik adds that "it is left to the state's zakah agency to distribute to those categories whose needs are more intense. This is what I have heard scholars whom I respect expressing."In my opinion, this last view is most sound and reasonable.

Siddiq Hasan Khan dalam al Rawdah al Nadiyah berhujah bahawa hakikat bahawa Allah membataskan agihan zakat kepada lapan golongan tidak semestinya bermakna hasil zakat mesti dibahagikan sama rata di antara mereka. Mewajibkan umat Islam membahagikan zakat mereka sama rata di antara lapan golongan yang berhak itu membawa kesusahan yang besar dan tidak selaras dengan amalan generasi awal umat Islam. Tambahan pula, apabila jumlah zakat sedikit, setiap bahagian akan menjadi tidak bermakna. Jika wajib membahagikan zakat kepada lapan bahagian yang sama, maka tentulah haram menggunakan mana-mana bahagian yang penerimanya tidak wujud pada satu-satu masa. Ini jelas bercanggah dengan akal sihat dan ijma'. Malah kata-kata daripada Zaid hanya bercakap tentang zakat yang diagihkan oleh pemerintah, dan ia tidak menyebut apa-apa tentang zakat yang diagihkan oleh pembayar zakat.

Siddiq Hasan Khan in al Rawdah al Nadiyah argues that the fact that God restricts zakah distribution to the eight categories does not necessarily mean zakah proceeds must be divided equally among them.. Obligating Muslims to divide their zakah equally among the eight deserving categories entails great inconvenience and is not consistent with the behaviour of the early generations of Muslims. Additionally, when the amount of zakah is small, each portion would be negligible. If it were mandatory to distribute zakah into eight equal parts, it must be forbidden to use any eighth whose recipients do not exist at a certain time. This obviously contradicts common sense and ijma'. Even the saying from Zaid speaks only about zakah distributed by the state and it is silent on zakah distributed by payers.

Jika negara mengutip zakat dan terdapat golongan penerima zakat dalam setiap kategori, setiap daripada mereka boleh menuntut bahagian zakat mereka. Negara tidak diwajibkan untuk membahagikan hasil zakat di antara mereka secara sama rata, atau memberikan kepada individu dalam setiap kategori. Keputusan tersebut bergantung kepada keperluan golongan-golongan ini dan tahap keterdesakan keperluan mereka secara relatif.8

If the state collects zakah and there are deservants of zakah in each category, every one of them can ask for his or her share of zakah. The state is not required to divide zakah proceeds among them equally or to give to individuals in every category. Such a decision depends on the needs of these categories and the relative severity of their needs.8

Abu 'Ubaid menyokong pandangan ini. Beliau memberikan laporan lengkap mengenai rangka agihan zakat oleh al-Zuhri yang ditulis atas permintaan 'Umar bin 'Abd al-'Aziz, dan menambah, "Inilah agihan zakat yang sempurna bagi sesiapa yang boleh membahagikannya, tetapi saya berpendapat bahawa mengagihkannya kepada semua golongan ini tidak wajib, kecuali bagi pemerintah, jika jumlah keseluruhan hasil sedekah itu besar, jika terdapat golongan yang berhak di semua kategori, dan jika pemerintah mempunyai tenaga kerja yang diperlukan untuk agihan. Seseorang yang mengagihkan zakatnya sendiri boleh membelanjakan kesemuanya hanya kepada sebahagian daripada golongan ini sahaja. Pada asasnya, ini adalah berdasarkan sabda Nabi ﷺ bahawa zakat wajib diberikan kepada orang miskin. Nabi ﷺ hanya menyebut satu golongan dalam sabda ini, tetapi apabila baginda menerima lebih banyak dana zakat, baginda memberikannya untuk melunakkan hati, dan apabila baginda menerima dana yang lebih banyak lagi, baginda memberikannya kepada mereka yang berhutang. Semua ini menunjukkan bahawa pemerintah mempunyai pilihan untuk mengagihkan kepada semua golongan atau sebahagian daripadanya, bergantung kepada apa yang adil. Individu juga boleh berbuat demikian."9

Abu 'Ubaid supports this view. He gives a full report of the outline of al Zuhari on zakah distribution written at the request of 'Umar bin 'Abd al Aziz and adds, "This is the perfect distribution of zakah, for he who can divide it, but I believe distributing it to all these categories is not obligatory, except for the state, if total proceeds of sadaqat are large, if there are deservants in all categories, and if the state has the needed manpower for distribution. A person who distributes his own zakah may spend all of it in some of these categories only. Basically this is in application of the Prophet's saying that zakah is due to the poor. The Prophet (p) mentions only one category, in this saying, but when he received more zakah funds, he gave toward heart reconciliation, and when he received even more funds, he gave to those who were under debt. All this implies that the state has a choice between distributing to all the categories or some of them, depending on what is just. Individuals can do the same."9

Dalam tafsirnya terhadap al-Qur'an, Rashid Rida berkata, "Hakikat bahawa ulama terkemuka kita berbeza pendapat dalam isu ini menunjukkan bahawa tidak ada hadis sahih daripada Nabi ﷺ yang memutuskan sama ada semua kategori mesti dimasukkan dalam setiap agihan zakat atau tidak. Oleh itu, isu ini mesti diputuskan selepas mengambil kira keperluan dan kepentingan umat Islam, serta jumlah hasil zakat. Pandangan yang paling selari dengan kepentingan awam ialah pandangan Malik dan al-Nakha'i, manakala pandangan yang paling jauh daripada nas dan kepentingan awam ialah pandangan Abu Hanifah,10 kecuali apabila dana yang ada sangat sedikit."

In his explanation of the Qur'an, Rashid Rida says, "The fact that our leading scholars differ on this issue is an indication that there is no agreed upon report from the Prophet determining whether or not all categories must be included in each zakah distribution. Therefore, this issue must be determined after consideration of the Muslim community's needs and interests, and the size of zakah proceeds. The views that fit public interest best are those of Malik and al Nakha'i, while the opinion farthest from the texts and public interests is that of Abu Hanifah,10 except when funds are very small.

"Memberikan zakat kepada seorang penerima yang layak dalam satu golongan sahaja apabila hasilnya sangat besar tidak dibenarkan, kerana ia tidak mencapai objektif zakat. Perkara ini mesti diselesaikan oleh pihak berkuasa negara agar keadilan dapat ditegakkan demi kepentingan umum kaum Muslimin, terutamanya kerana sesetengah golongan kadangkala lebih penting daripada yang lain."11

Giving zakah to one deservant in one category when proceeds are huge is not acceptable, because it does not fulfil the objective of zakah. This matter must be settled by the state decision-makers so as to do justice to the general interests of Muslims, especially since certain categories may sometimes be more important than others."11

Setelah meninjau semua pandangan ini, seseorang boleh meringkaskannya secara ringkas seperti berikut:

After surveying all these views, one can briefly summarize them as follows:

1. Apabila dana mencukupi dan terdapat golongan penerima zakat dalam semua kategori, agihan mesti merangkumi kesemua mereka. Tidak dibenarkan menafikan hak penerima zakat yang berhak dan memerlukan; tanggungjawab negara ialah mengutip zakat dan mengagihkannya mengikut keperluan golongan-golongan penerima zakat.

1. When funds are plenty and there are deservants in all categories, distribution must cover all of them. It is not acceptable to deprive deservants who are in need; the duty of the state is to collect zakah and distribute it according to the needs of the deservant categories.

2. Pembahagian di antara lapan golongan tidak semestinya sama rata, iaitu setiap golongan tidak perlu menerima tepat satu perlapan daripada jumlah keseluruhan hasil, kerana kriteria yang digunakan ialah keperluan. Saya berpendapat pandangan Malik dan al-Zuhri adalah yang paling sesuai, iaitu pengagihan kepada golongan-golongan tersebut berdasarkan keperluan masing-masing.12

2. Distribution among the eight categories need not be equal, i.e. each group need not receive exactly one-eight of total proceeds, since the criteria is need. I believe the view of Malik and al Zuhri is most suitable in distributing to the categories on the basis of their respective need.12

3. Zakat boleh diberikan kepada golongan tertentu sahaja apabila hal itu diperlukan. Keutamaan mesti berdasarkan keperluan sebenar dan kepentingan umum, bukan berdasarkan pendapat peribadi atau prasangka.13

3. Zakah may all be given to certain categories when this is necessary. Preference must be based on actual needs and public interest and not on personal opinions or prejudice.13

4. Golongan fakir dan miskin adalah golongan yang paling utama di antara semua golongan. Memenuhi keperluan mereka ialah tujuan utama zakat, sebagaimana yang disebutkan berulang kali dalam sabda Nabi ﷺ.

4. The poor and the needy are the most important category of all. Satisfying their needs is the main objective of zakah, as repeatedly mentioned in saying of the Prophet.

Tidak dibolehkan membelanjakan zakat untuk tentera ketika terdapat keperluan yang sangat besar terhadap makanan dan tempat tinggal dalam kalangan orang miskin dan golongan yang memerlukan. Namun, mungkin terdapat keperluan yang amat mendesak untuk mengalihkan dana daripada orang miskin dan golongan yang memerlukan bagi menangani kecemasan dalam kategori lain, seperti pertahanan.