1.3 Hakka Yönelik Birbirine Öğüt Verme (Tevâsî) Da'vetin Tebliğinin Bir Parçasıdır
1.3 Admonition Of Each Other (tawaasi) To The Truth Is Part Of Conveying The Da’wah
Kur'an ve Sünnet, da'veti şu terimlerle de ifade etmiştir: birbirini hakka tavsiye etmek (tevâsî); müjdelemek için gönderilmek (tebşîr) ve uyarmak (indhâr); hakikati açıklamak, öğüt vermek (nasîha) ve insanlara hatırlatmada bulunmak; Kitap ehliyle en güzel usulle tartışmak, Allah yolunda cihad etmek ve dinin üstün gelmesi için çalışmak. Bunun gibi daha birçok örnek de vardır.
The Qur’an and Sunnah have also expressed the idea of da’wah with the terms; recommending one another to the truth (tawaasi); sending to give good tidings (tabsheer) and to warn (indhar); to clarify the truth, advising (naseeha) and reminding the people, and debating with the people of the Book with the best manner, and performing Jihaad in the path of Allah , and the work to make the deen prevail. And there are many more examples.
Ve dedi ki: “Asra and olsun (zamana)! Muhakkak ki insan kayıptadır. Yalnız iman edip salih ameller işleyenler, birbirlerine hakkı tavsiye edenler ve birbirlerine sabrı tavsiye edenler (bunun dışındadır).” [TMQ 103:1-3]. Ve dedi ki: “Biz seni (ey Muhammed ﷺ) ancak bütün insanlığa müjdeci ve uyarıcı olarak gönderdik, fakat insanların çoğu bilmezler.” [TMQ 34:28] Ayrıca dedi ki: “Biz hiçbir peygamberi, (mesajı) onlara açıklaması için ancak kendi kavminin diliyle göndermedik.” [TMQ 14:4]. Dedi ki: “Şüphesiz bu (Kur’an), (bütün) alemler (insanlar ve cinler) için bir öğütten başka bir şey değildir.” [TMQ 81:27]. Dedi ki: “Ve şüphesiz bu (Kur’an), senin (ey Muhammed ﷺ) için gerçekten bir öğüttür.
He said, “By Al-’Asr (the time). Verily! Man is in loss, except those who believe and do good deeds, and recommend one another to the truth, and recommend one another to sabr (patience).” [TMQ 103:1-3]. He said, “And We have not sent you (O Muhammad ) except as a giver of glad tidings and a warner to all mankind, but most of men know not.” [TMQ 34:28] He also said, “And We sent not a Messenger except with the language of his people, in order that he might make (the Message) clear for them.” [TMQ 14:4]. He said, “Verily, this (the Qur’an) is but a Reminder to (all) the worlds (mankind and jinn)’” [TMQ 81:27]. He said, “And verily, this (the Qur’an) is indeed a Reminder for you (O Muhammad )
…ve sorguya çekileceksiniz.” [TMQ 43:44]. Allah şöyle buyurmuştur: “…Onlarla en güzel şekilde tartış.” [TMQ 16:125]. Allah şöyle buyurmuştur: “Fitne (Allah'tan başkasına ibadet edilmesi anlamında küfür) kalmayıncaya ve din (ibadet) tamamen yalnız Allah için oluncaya kadar onlarla savaşın.” [TMQ 8:39]. Allah şöyle buyurmuştur: “Elçisini (Muhammed ﷺ'i) hidayet ve hak dinle gönderen O'dur; müşrikler hoşlanmasa da onu bütün dinler (hayat tarzları) üzerine galip kılmak için.” [TMQ 61:9] Allah'ın Resulü ﷺ şöyle buyurmuştur: “Muhakkak ki din nasihattir.” Kendisine, “Kime, ey Allah'ın Resulü?” diye sorulunca şöyle buyurdu: “Allah'a, Kitabına, Resulüne, Müslümanların imamlarına ve avamına.” [Müttefekun aleyh]. Süleyman b. Büreyde, babasının şöyle dediğini rivayet etmiştir: “Allah'ın Resulü ﷺ bir orduya veya bir seriyyeye komutan tayin ettiğinde, onu kendi şahsi işlerinde Allah'tan korkmaya ve yanındaki Müslümanlara iyi davranmaya teşvik ederdi. Şöyle derdi: ‘Allah'ın adıyla ve Allah yolunda savaşın. Allah'a inanmayanlarla savaşın. Müşriklerden olan düşmanınızla karşılaştığınızda, onları üç seçenekten birine davet edin.”
and your people, and you will be questioned (about it).” [TMQ 43:44]. He said, “… and argue with them in a way that is better.” [TMQ 16:125]. He said, “And fight them until there is no more Fitnah (disbelief ie worshipping others beside Allah) and the deen (worship) will all be for Allah alone.” [TMQ 8:39]. He said, “He it is Who has sent His Messenger (Muhammad ) with the guidance and the religion of truth to make it prevail over all (other) Deens (ways of life) even though the mushrikeen hate (it).” [TMQ 61:9] The Rasool of Allah said, “Verily, the deen is advice.” He was asked, “To whom O Rasool of Allah ?” He said: “For Allah, His Book, Messenger, imaams of the Muslims and the masses” [agreed upon]. Sulayman b. Buraydah reported on the authority of his father who said, “When the Rasool of Allah appointed anyone as leader of an army or raiding expedition he would exhort him to fear Allah (in his private matter) and to be good to the Muslims who were with him. He would say, ‘Fight in the name of Allah and in the cause of Allah. Fight against those who do not believe in Allah. When you meet your enemy from the Mushrikeen, invite them to three courses of action.
Bir şeyi kabul ederlerse, onlardan bunu kabul et ve onlara zarar vermekten kendini tut. Onları İslam'ı (kabul etmeye) davet et; sana cevap verirlerse, onlardan bunu kabul et ve onlara karşı savaşmaktan vazgeç…” [Müslim tarafından rivayet edilmiştir]. Allah'ın Resulü'nden şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Benim sözümü işitip onu ezberleyen, anlayan ve ulaştıran kulun yüzünü Allah aydınlatsın. Zira bazen kişi fıkhı taşır ama fakih değildir. Bazen de kişi fıkhı, kendisinden daha fakih olan birine taşır.” [Tirmizî tarafından rivayet edilmiştir]. Bu şekilde âyetler ve hadisler hepsi aynı meseleyi doğrulamıştır; öyle ki her âyet veya hadis daveti içinde taşır. Davet herkesi kapsar ve bütün Müslümanlar gücü oranında bunu üstlenmelidir.
If they respond to any one of them, accept it from them and restrain yourself from doing them any harm. Invite them to (accept) Islam; if they respond to you, accept it from them and desist from fighting against them ...’” [Reported by Muslim]. It has been narrated from the Rasool of Allah that he said, “May Allah illuminate the face of a servant who heard my statement, so he memorised, understood and conveyed it. For it may occur somebody carries Fiqh (knowledge) without being a faqeeh (knowledgeable). It may also occur that somebody carries Fiqh to somebody who is of greater Fiqh than him.” [Reported by Tirmizi] In this manner the ayaat and ahadeeth have all corroborated the same issue such that each ayah or hadeeth carries the da’wah within it. The da’wah includes everyone, and all the Muslims should undertake it according to ability.
Eğer yalnızca ma'ruf'u emretme ve münkerden nehyetme hakkında olan ayetlere, diğer davet ayetlerine değil de, bakarsak, bu ayetlerin İslam'daki bu büyük farizanın tüm Müslümanları kapsaması gerektiğini bize bildirdiğini görürüz. Örnek ve model olan Peygamber hakkında ayet şöyle der: "… onlara ma'ruf'u emreder, münkerden nehyeder; onlara temiz (yani iyi ve helal olan her şeyi) helal kılar, pis (yani kötü ve haram olan her şeyi) ise onlara haram kılar…" [TMQ 7:157].
If we come to the verses which only relate to enjoining the ma’roof and forbidding the munkar and not other verses of da’wah, by way of example, we will see that these verses have informed us that this great pillar in Islam must include all the Muslims. The verse, in respect to the Prophet who is our example and model, says; “… he commands them with the Ma’roof and forbids them from the Munkar; he allows for them as lawful the tayyibaat (ie all good and lawful things) and forbids to them as unlawful the khabaa’ith (all evil and unlawful things)…” [TMQ 7:157].
Bu, Onun Risaletinin tamamlandığını açıklar. O, kendisi aracılığıyla Allah'ın her iyiliği emrettiği, her kötülükten sakındırdığı, her tayyibi (helal olan şeyi) helal kıldığı ve her habîsi (haram olan şeyi) haram kıldığı kişidir.
This clarifies the completion of His Message. He is the one on whose tongue Allah ordered every good and forbade every evil, allowed every tayyeb (lawful thing) and prohibited every khabeeth (unlawful thing).
Ümmet ile ilgili olarak ayet şöyle buyurur: "İnsanlar için çıkarılmış en hayırlı ümmet sizsiniz; ma'rufu emredersiniz, münkerden alıkoyarsınız ve Allah'a iman edersiniz..." [TMQ 3:110] Burada ümmet, bütün Müslümanları kapsar; bireyler, gruplar ve yetkili kimseler olarak, her ma'rufu emretmeyi ve her münkeri yasaklamayı üstlenecek şekildedir.
In relation to the Ummah the verses say, “You are the best of peoples ever raised up for mankind; you enjoin the ma’roof and forbid the munkar, and you believe in Allah...” [TMQ 3:110] The Ummah here includes all Muslims, as individuals, groups and people of authority such that they undertake the enjoining of every ma’roof and forbidding of every munkar.
Bireyler bakımından ayetler şöyle buyurur: "Mü'min erkekler ve mü'min kadınlar birbirlerinin velileridir (yardımcılarıdır, dostlarıdır, koruyucularıdır); iyiliği emrederler, kötülükten alıkoyarlar..." [TMQ 9:71] Kurtubi şöyle demiştir: "Allah, iyiliği emretmeyi ve kötülükten sakındırmayı mü'minleri münafıklardan ayıran bir özellik kılmıştır. Bu da mü'minlerin en belirgin niteliğinin iyiliği emretmek ve kötülükten sakındırmak olduğunu, bunun da başında İslam'a davetin geldiğini gösterir." [Tefsîrü'l-Kurtubî 4/47] Gruplar ve partiler bakımından ayetler, yaptıkları faaliyetin türünü açıklar. Nitekim ayet şöyle buyurur: "İçinizden, hayra (İslam'a) davet eden, iyiliği emreden ve kötülükten alıkoyan bir topluluk bulunsun. İşte kurtuluşa erenler onlardır." [TMQ 3:104] Yöneticiler bakımından ayet şöyle buyurur: "(Onlar, Müslüman yöneticilerdir ki) onlara yeryüzünde iktidar versek, namazı kılar, zekâtı verir, iyiliği emreder ve kötülükten alıkoyarlar. Bütün işlerin sonu Allah'a aittir." [TMQ 22:41] Kur'an, davetin İslam'a olması gerektiğini açıklamıştır: "İçinizden, hayra (İslam'a) davet eden bir topluluk bulunsun..." [TMQ 3:104]; "Hem İslam'a çağrıldığı halde Allah'a karşı yalan uyduran kimseden daha zalim kim olabilir?" [TMQ 61:7]; "Muhakkak ki sen (ey Muhammed!) onları dosdoğru bir yola çağırıyorsun." [TMQ 23:73] Kur'an ayrıca davetin Allah'a olması gerektiğini de açıklamıştır: "Allah'a çağıran ve salih amel işleyen kimseden daha güzel sözlü kim olabilir?" [TMQ 41:33]; "De ki: 'Bu benim yolumdur; ben ve bana uyanlar, basiret üzere Allah'a davet ediyoruz.'" [TMQ 12:108] Kur'an, davetin Allah'ın indirdiğiyle hükmetmeye olması gerektiğini de açıklamıştır: "Aralarında hükmetmesi için Allah'a ve Peygamberine çağrıldıklarında, işte onlardan bir grup yüz çevirerek uzaklaşır." [Nur 24:48] [TMQ 24:48]; “Müminlerin sözü, aralarında hüküm vermesi için Allah'a ve Peygamberine çağrıldıklarında yalnızca şudur: ‘İşittik ve itaat ettik.’” [TMQ 24:51]; “…Aralarındaki anlaşmazlığı çözmek üzere Allah'ın Kitabına çağrılıyorlar, sonra içlerinden bir grup yüz çevirir; onlar ise buna karşı çıkanlardır.” [] Marufu emretmek ve münkerden sakındırmak, kifayet farzıdır (farz-ı kifaye). Bazılarına özel olarak yükümlülük getirilmiştir. Bu görevi üstlenen kimse sevap kazanır, terk eden ise bu görev yerine getirilinceye kadar mazur sayılmaz. Çünkü Allah, bu görevi üstlenmenin sonucunu “kurtuluş”, terk etmenin sonucunu ise “azap” kılmıştır. Allah şöyle buyurmuştur: “Kendilerine hatırlatılanı unutunca, kötülükten sakındıranları kurtardık, zulmedenleri ise yoldan çıkmalarından ötürü şiddetli bir azapla yakaladık.” [] İman, marufun en başta gelenidir ve her marufun temelidir. Küfür ise münkerin en başta geleni ve her münkerin temelidir. Ketum (itaat) fiilleri en başta gelen maruftan çıkan maruflardır; günahlar ve itaatsizlik fiilleri de en başta gelen münkerden çıkan münkerlerdir. Allah'ın indirdiğiyle hükmetmek, itaat fiillerinin başıdır; imanın ve itaat fiillerinin onunla korunduğu, davetin onunla yürütüldüğü ve dinin onunla yayıldığı bir esastır. Buna karşılık Allah'ın indirdiğinden başkasıyla hükmetmek, günahların başıdır ve heva, hevesler ile sapkınlığa uymak anlamına gelir.
Buna göre, bu farzın kılınmasında Ümmetin birleşmesi vaciptir. Dinin meseleleriyle ilgilenen Müslüman bilsin ki, bir ayet veya hadis okuduğunda, onunla kastedilen yalnızca kendisi değildir; bu, herkese yönelik bir hitaptır. Hitap Resûlullah ﷺ'e yönelmiş olsa bile, tahsis edildiğine dair bir delil bulunmadığı sürece, o aracılığıyla Ümmete yapılmış bir hitaptır. Allah bir Müslümana iman hakkında emir verdiğinde, bu emir hem ona hem de başkalarına yöneliktir. İbadetle ilgili emir de hem ona hem de başkalarına yöneliktir. Allah'ın indirdiğiyle hükmetme emri de aynı şekilde hem ona hem de başkalarına yöneliktir.
Accordingly, it is obligatory on the Ummah to unite on establishing this obligation. Let the Muslim who is concerned about the matters of his deen know that when he reads an ayah or hadeeth, he is not the only one intended with it, but it is a speech to all. Even if the speech is directed towards the Messenger , it is an address to the Ummah through him as long as there is no evidence of specification.When Allah orders a Muslim regarding Imaan, it is an order for him and others, and the order regarding worship is an order for him and others, and the order to rule by what Allah has revealed is an order for him and others as well.