Bu bölümün kaynağı, Yüce Allah'ın sözü olan "Rabbini tesbih et" ifadesi ve sünnetten Peygamberin (God'ın selamı ve bereketi onun üzerine olsun) sözleri, "Abdest alan kimse suyu burnuna çekip sonra atsın; taşla istinca eden kimse tek sayıda taş kullansın [üç, beş vb.]" sözüdür. Ayrıca Peygamberin (selam ve bereket onun üzerine olsun) hayız kanının elbiseden temizlenmesini emretmesi ve bedevinin durumunda olduğu gibi, idrarın üzerine bir testi su dökülmesini emretmesi de vardır. Bunun yanı sıra, içinde iki kişinin gömülü olduğu bir kabrin yanından geçerken söylediği, "Bunlara azap ediliyor, ama büyük bir günah yüzünden değil; birisi idrar yaptıktan sonra kendini temizlemezdi" sözü de vardır.
Bu nakledilmiş metinlerin varlığı nedeniyle fakihler, necasetlerin giderilmesinin şeriatle emredildiği konusunda görüş birliğine varmışlardır; ancak bunun farz mı yoksa tavsiye mi, yani daha önce belirtildiği gibi sünnet mi olduğu konusunda ihtilaf etmişlerdir. Fakihlerden bir grup, necasetlerin giderilmesinin farz olduğunu söylemiş; bu görüş Ebu Hanife ve eş-Şafiî'nin görüşüdür. Başka bir grup ise bunun sünnet-i müekkede (kuvvetli sünnet) olduğunu, ancak farz olmadığını söylemiştir. Bir grup da, hatırlandığında farz, unutulduğunda ise affedilir olduğunu söylemiştir. Her iki görüş de Malik'ten ve onun talebelerinden nakledilmiştir.
The source of this chapter from the Book are the words of the Exalted, “Thy Diment purify”,78 and from the sunna the words of the Prophet (God’s peace a nd blessings be upon him), “One who performs ablution should snuff up water and reject it, and one who uses stones [in purifying himself after excretion] should use the odd number [like three, five, etc.]”. There is also the command of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) for cleaning ^enstrual blood from clothes, and for pouring a pitcher of water over urine, as ! n the case of the bedouin. In addition, there is his saying about passing a grave ln which two persons were buried that “they are being given some torment, but not for a major sin; one of them did not cleanse himself after urinating The jurists agreed, because of the existence of these transmitted texts, that removal of impurities has been commanded by the law, but they differed over whether this was by way of obligation or recommendation, that is, as a sunna, as indicated earlier. One group of jurists usaid that the removal of impurities is obligatory, which was the opinion of Abu Hanlfa and al-ShaficI. Another group of jurists said that it was sunna mtfakkada (emphatic), but is not an obligation (fard). One group said that it is an obligation when remembered, but is waived in the case of forgetfulness. Both opinions are related from Malik and his disciples.
Görüş ayrılıklarının bu konudaki nedeni üç etkenden kaynaklanmaktadır. Birincisi, Yüce ve Celil olan Allah'ın "Elbiseni temiz tut" sözüyle ilgilidir; bu sözlerin hakiki mi yoksa mecazi mi anlaşılması gerektiği konusunda ihtilaf vardır. İkinci neden, bu yükümlülükle ilgili hadislerin zahiri anlamları arasındaki çatışmadır. Üçüncü neden ise, emir ve yasaklarla ilgili olarak, bunların akla dayalı bir illete bağlı olup olmadığı konusundaki ihtilaftır: Bu emir ve yasaklardan anlaşılan illet, emri farz olmaktan çıkarıp mendup kılan, yasağı da haramlıktan çıkarıp mekruh kılan destekleyici bir olgu mudur, yoksa böyle destekleyici bir olgu değildir ve burada akli ibadetle akli olmayan ibadet arasında bir fark yoktur? Bu ayrımı yapanlar, şeriatın akli hükümlerinin çoğunun ahlaki ölçülerle veya hukuki maslahatlarla ilgili olduğunu ve bunların çoğunun mendup olduğunu gördükleri için böyle yapmışlardır. "Elbiseni temiz tut" sözünü maddi elbise anlamına alanlar, necasetlerden arınmanın farz olduğunu söylemişlerdir; onu kalbin temizliğinin sembolü sayanlar ise bunda hiçbir şer'i delil bulmamışlardır.
The reason for their disagreement over this issue stems from three factors. First, there is disagreement about the words of the Exalted, the Glorious, “Thy raiment purify”; whether these are to be taken literally or figuratively. The second reason is the conflict between the apparent meanings of the traditions with respect to this obligation. The third reason is their disagreement about the prescribed commands and proscriptions as related to a rational underlying cause; whether the underlying cause understood from these commands and proscriptions is a corroborative fact that moves the command from an obligation to a recommendation, and ,the proscription from a prohibition to disapproval, or whether it is not a corroborative fact, and that there is no difference here between rational and non-rational worship. Those who.made such a distinction did so because most of the rational ahkam in the law relate to ethical norms or to juristic interests, which are mostly recommended. Those who interpreted the w ords of the Exalted, “Thy raiment purify”, to mean physical raiment said’ that purification from impurities is obligatory, while those who considered it as symbolic of purity of the qalb (heart) did not find any legal evidence in them.
Bu konudaki çelişkili rivayetler arasında, iki kabirde azap görenler hakkında yaygın bilinen rivayet ve Peygamber'in (ﷺ) "Bunlara büyük günahtan dolayı değil, azap ediliyorlar; biri idrarından sakınmıyordu" sözü de vardır. Bu rivayetin zahiri anlamı, azabın yalnızca bir yükümlülüğün ihlaline bağlı olduğu için, pisliğin temizlenmesinin farz olduğunu ima eder. Buna karşıt olan rivayet ise Peygamber'in (ﷺ) namaz kılarken üzerine kesilmiş bir devenin kanı ve iç organları atıldığında namazını bozmadığına dairdir. Bunun zahiri anlamı şudur: Eğer necasetin giderilmesi, hadesten temizlenmenin farz olması gibi farz olsaydı, namazını keserdi.
Bununla ilgili bir diğer rivayet şöyledir: "Peygamber (ﷺ) bir defasında sandaletiyle namaz kılarken onları çıkardı; cemaat de (onunla birlikte namaz kılanlar) onu takip etti. Ancak o buna gerek olmadığını söyleyerek, 'Cibril bana sandaletlerinde pislik olduğunu bildirdiği için onları çıkardım' dedi." Bunun zahiri anlamı ise şudur: Eğer bu farz olsaydı, namaza neden devam etsin ki?
Included in the conflicting traditions in this issue is the widely known tradition about two buried persons and the words of the Prophet (God’s peace and blessings be upon him) that “they would be given some torment, but not for major sins; one of them did not cleanse himself after urinating”. The apparent meaning of this tradition implies an obligation as torment relates only to an obligation. The tradition opposing this is that established from the Prophet (God’s peace and blessings be upon him), that when he was assaulted while praying with the blood and viscera of a slaughtered camel placed upon him, he did not terminate his prayers. The apparent meaning of this is that had the removal of impurities (jm/aw) been obligatory like the obligation o purification from ritual impurity (hadath\ he would have terminated hi» prayers. Another related tradition is as follows: “While the Prophet (Gods peace and blessings be upon him) was praying once in his sandals he cast them off; the people (praying with him) followed suit but he denied the need for and said, ‘I cast them off as Jibril informed me that there was filth on them The apparent meaning is that had it been obligatory why would he have continued the prayer?
Apparent meaning (zahir) ile bu hadislerin ifadesini tercih etme yöntemini benimseyenler, emir ifade eden hadis tercih edildiğinde farz olduğunu, tavsiye ifade eden iki hadis tercih edildiğinde ise müstehap olduğunu benimsemişlerdir; yani bu iki hadis, ayakkabıyı çıkarmanın müekked müstehap kategorisinde olduğunu ima etmektedir. Telif (uzlaştırma) yöntemini benimseyenler ise iki gruptur. Birinci grup, hatırlandığında ve yapmaya güç yetirildiğinde bunun farz olduğunu, unutma ve yapamama durumunda ise farziyetin düştüğünü söylemiştir. Diğer grup ise bunun her zaman farz olduğunu, ancak namazın sıhhati (doğru eda edilmesi) için bir şart olmadığını söylemiştir. Bu, konudaki dördüncü görüştür ve bunun ikinci kısmı zayıftır, çünkü namaz esnasında ayakkabının çıkarılması gerekir.
Those who adopted the method of preferring the apparent meaning of these traditions upheld obligation when the tradition requiring obligation was :preferred, and upheld recommendation when the two traditions requiring a ‘recommendation were preferred; I mean, that the two traditions imply that the removal of the sandals is in the category of an emphatic recommendation. Those who adopted the method of reconciliation include two groups. The first said that it is obligatory when remembering and when able to perform, and that the obligation is dropped in the case of forgetfulness and the incapacity to perform. The other group said that it is always an obligation, but is not a condition for the validity (proper performance) of prayer. This is the fourth opinion on the issue, and (the second part of it) is weak, because wayira is to be removed during prayer.
Aynı şekilde, ibadetleri akla dayalı (ma'kūlü'l-me'nâ) ve akla dayalı olmayan (gayr-i ma'kūlü'l-me'nâ) diye ayıran, yani akla dayalı olmayanı vücûb bakımından kesin (ta'abbudî) sayan bazı fakihler, hadesten temizlenmeyle ilgili emir ile necasetten temizlenmeyle ilgili emri birbirinden ayırmışlardır. Çünkü necasetten arınmanın amacının, ahlaki bir ilke olan temizlik olduğu bilinmektedir. Hadesten arınma ise akla dayalı olmayan bir ibadettir. Bu fakihler, ayakkabıyla namaz kılmanın destekleyici delili ile, bu tür ayakkabılarla genellikle pisliğe basıldığı açık olan bazı durumlarda hafif kirin göz ardı edilmesi konusundaki icmâ'dan da delil getirmişlerdir.
In the same way, some of the jurists who distinguished between rational and non-rational forms of worship, that is, who deemed the non-rational as emphatic for purposes of obligation, made a distinction between a command prescribed for purification from legal impurity (hadath) and the command for actual impurity (najdsa), as it is known that the purpose of purification from najasa is cleanliness, which is an ethical norm. Purification from hadath, on the other hand, is non-rational. They also sought support from the corroborating evidence of praying in sandals, as they did from the consensus about ignoring slight filth in some cases, when it is evident that one usually treads on filth with them.